O zaglądaniu górnikom do kieszeni słów kilka
Podawanie średniej pensji górnika brutto to jak podawanie długości przyrodzenia wraz z kręgosłupem – to jedna z opinii, które krążą po TT. Inne to podawane dalej zdjęcia górniczych pasków z wypłatą. Jest jeszcze informacja o tym, że zarząd zarabia rocznie 2 mld zł. I tak dalej, i tak dalej. I wszyscy takie informacje powielają, a mało kto w ogóle stara się cokolwiek zrozumieć. To oczywiście efekt narodowej dyskusji o przyszłości polskich kopalń węgla, którą rozpoczęło opublikowanie 7 stycznia rządowego planu naprawczego dla Kompanii Węglowej.
Nie chciałam się dość długo odnosić do wszelakich analiz o górniczych zarobkach, ale bałagan wokół tego sprawił, że zmieniłam zdanie. Zacznę od tego, że nawet jakby mi ktoś płacił czy 10 czy 20 tysięcy zł miesięcznie, nie zjeżdżałabym codziennie na dół do pracy za żadne pieniądze. Zjeżdżam raz na miesiąc czy dwa i za każdym razem jestem wykończona. Poniżej kilka słów wyjaśnienia (a przynajmniej jego próby).
Ale nie można też wygłaszać zatrważających tez o biednych górnikach na podstawie paska obejrzanego w telewizji. Skoro tak mamy rozmawiać, to może jednak warto by zobaczyć roczny PIT? Pasek to pasek. Nie ma tam np. nawet 8 ton rocznego deputatu węglowego (wartość ok. 4,5 tys. zł – najwyższe deputaty mają górnicy dołowi), flapsów (posiłki profilaktyczne – dziś w postaci bonów) za ponad 300 zł miesięcznie, deputatu mlekowego, Barbórki, kredkowego (na każde dziecko uczęszczające do szkoły w kwocie 30 proc. najniższego wynagrodzenia) etc. Może i pensja podstawowa nie powala, ale może warto spojrzeć na to tak: jedne zakupy w miesiącu w markecie załatwiają bony za flapsy, mleka mając deputat górnik praktycznie nie kupuje, a wyprawka szkolna dla dziecka na pewno jest mniejszym obciążeniem niż dla przeciętnego Kowalskiego. Do tego dochodzą dodatkowe urlopy, refundacja biletów kolejowych itp. itd. Po prostu – ziarnko do ziarnka. I jeśli chodzi o pracowników dołowych – dla mnie to właśnie oni powinni być najlepiej opłacani. W dyskusje o zabieraniu im wcześniejszych emerytur etc. na pewno nie dam się wciągnąć.
Ale żeby była jasność – jestem za tym, by wynagrodzenia w górnictwie były powiązane w jakiś sensowny sposób z wynikami kopalń. Im wyższe – tym większe premie. Ale musi to dotyczyć zarówno górników, jak i zarządów. Nie może być tak, że gdy w kasie Kompanii Węglowej jest 110 mln zł (za prezesem Krzysztofem Sędzikowskim), na miesięczne płace trzeba plus 300 mln zł, a sprawa przyszłości spółki jest nie rozwiązana. Ale nie może być też tak, że tzw. koszty ogólne zarządu Kompanii to w skali roku 2 mld zł (to utrzymanie centrali, koszt pensji samego zarządu spółki w skali roku to ok. 5 mln zł). To tylko pokazuje, jak bardzo zepsutym jabłkiem jest powstała w 2003 r. Kompania Węglowa utworzona z innych likwidowanych wtedy spółek węglowych.
Niemniej jednak nie dajmy się omamiać paskom.Co szczególnie polecam części moich kolegów, którym znany był system podstawa+wierszówka.