PRZYIMEK,NR SCHEMATU,PRZYPADEK LM,Istotność,dodatkowe,ZNACZENIE IDEALNE/Interpretacja schematu,STATYCZNY/DYNAMICZNY,SPECYFICZNA SEMANTYKA TRAJEKTORA,SPECYFICZNA SEMANTYKA LANDMARKA,NACECHOWANIE KIERUNKOWE,IDEALNY PRZYKŁAD,UWAGI DODATKOWE,kategorie sumo przypisane TR,,kategorie sumo przypisane LM,,"coś, co przydałoby się dookreślić za pomocą czasownika (niepowiązane z sumo, przynajmniej na razie)",,,,ZMIANY:,,,,,,,
,,,,,,,,,,,,ogół,prototyp,ogół,prototyp,,,,,- dodano nowe schematy po ewaluacji 11 i 13 log,,,,,,,co z: 136
NA,1a,loc,T,N,"TR jest na LM = TR znajduje się na zewnątrz LM, zazwyczaj styka się z zewnętrzną granicą LM, wywierając nacisk swym ciężarem, LM znajduje się dalej od bieguna dodatniego osi wertykalnej niż TR",S,"#przedmiot,",#obiekt trójwymiarowy o wyróżnionej zewnętrznej poziomej płaszczyźnie/powierzchni ograniczającej go od góry; #zewnętrzna pozioma płaszczyzna/powierzchnia otwarta od góry,,"książka leży na stole, walizka leży na szafie","dolna powierzchnia TR przylega do górnej powierzchni LM/ TR wywiera nacisk na LM/ LM chroni TR przed spadaniem (na TR działa grawitacja, której działaniu zapobiega siła przeciwna dzięki działaniu LM)/ z perspektywy obserwatora TR zasłania LM","#meat, #preparedfood, #chain, #artifact, #contentbearingobject, #device, #animal, #plant, #pottery, ","#artifact, #preparedfood, #dish, #container, #BoardOrBlock, ","#artifact, #LandTransitway, #boardorblock, #boatdeck, #shipdeck, #stationaryartifact","#furniture, #buildingLevel","Czasownik, który wyraża fakt, że TR naciska siłą ciężkości na LM",,,,,,,,,,,
NA,1b,loc,R,N,"porządek na osi wertykalnej jest nieistotny, TR przylega do bocznej powierzchni LM,TR jest widoczny i częściowo zasłania LM",S,"#przedmiot,","#obiekt trójwymiarowy o wyróżnionej zewnętrznej dowolnej bocznej ścianie ograniczającej go, #zewnętrzna boczna ściana czegoś",,"obraz wisi na ścianie, rozlepiono plakaty na murze, ogłoszenie wisi na drzwiach",LM jest pojmowany jako tło przestrzenne dla TR/ TR nie naciska na LM od góry/ LM nie jest podporą dla TR na skutek działania siły grawitacyjnej i siły przeciwnej lecz na skutek przymocowania TR do LM za pomocą czegoś,"#contentbearingobject, #artifact","#displayartifact, #icon, #mirror, #artwork, #visualcontentbearingobject, ","#stationaryartifact, #furniture, #clothing, #bag","#wall, #building, #door, #fence","Czasownik, który wyraża przyleganie TR do LM. Może to oznaczać bezpośrednią styczność, przyklejenie, przyszycie, przybicie itp. ",,,,,,,,,,,
NA ,1c,loc,R,N,"TR znajduje się dalej od bieguna dodatniego osi wertykalnej niż LM, TR jest widoczny i zasłania sobą częściowo LM",S,"#przedmiot,",#zewnętrzna dolna ściana czegoś,,"mucha siedzi na suficie, data produkcji wytłoczona na denku opakowania",LM postrzegany jako tło przestrzenne dla TR,,,,,,,,,,,,,,,,
NA,2,loc,T,N,"Jest to nieprototypowe znaczenie przyimka NA. Nie odnosi sie ono ani do kwestii wertykalności, ani oddziaływania fizycznego między obiektami. TR jest obiektem widocznym na pierwszym planie, LM jest obiektem drugoplanowym - tłem.",S,#przedmiot idealizowany jako płaski,#płaszczyzna (pojmowana jako tło dla TR),,"ciemne chmury pojawiły się na niebie, napisy na ścianie, białe ściany domu jaśniały na tle lasu",,"#gasmixture, #concrete, #transitshelter, #stationaryartifact, #animalresidence, #landarea, #animal, #plant","#building, #furniture, #smoke, #cloud, #wall, #forest","#stationaryartifact, #atmosphericregion, #landarea","#forest, #wall, #building, #fence",,,,,,,,,,,,
NA,3,loc,N,N,"TR lub poszczególne elementy zbioru TR przylegają z wielu stron lub w wielu miejscach do powierzchni LM, TR może tworzy na powierzchni LM coś, co jest postrzegane jako warstwa",S,"#substancja, #materiał, #zbiór obiektów",#obiekt trójwymiarowy o wyróżnionej zewnętrznej powierzchni,,"kurz osiadł na meblach, mam piegi na nosie, na obrusie jest pełno plam, pokrowiec na walizce, kolorowe pończochy na nogach",jest to schemat odwrotny (zamiana funkcji jednostek o funkcjach TR i LM) do schematu 4c przyimka w+MSC (meble całe w kurzu) ,"#substance, #wax, #juice, #insulatorsubstance, #lubricant, #effluent, #talc, #soil, #glue, #GunPowder, #sewege, #liquidMixture, #powder, #liquidbodysubstance, #blood, #excrement, #sugar, #wax, #vegetableoil, #Compoundsubstance, #clothing, #fabric, #jewelery","#veneer, #mud, #soil, #fabric","#furniture, #animalanatomicalstructure, #clothing, #bodypart, #travelcontainer, #productpackage, #bag, #animal, #plant","#furniture, #face, #foot, #arm, #leg, #clothing",,,,,,,,,,,,
NA,5,loc,R,N,"TR jest ulokowane na powierzchni substancji LM, TR jest w całości obserwowalne",S,"#obiekt trójwymiarowy, #substancja, #zbiór obiektów",#substancja o wyróżnionej zewnętrznej powierzchni (typowo: górna pozioma powierzchnia),,"korek pływa na wodzie, papier leży na trawie, masz piasek na włosach, muszelki na piasku","podobieństwo do schematu w+MSC (korek pływa w wodzie, papier leży w trawie) sprowadza się do różnicy w idealizacji LM (substancja otaczająca:powierzchnia), widoczności TR (częściowa:całkowita)",,,,,,,,,,,,,,,,
NA,6,loc,N,N,"TR jest ulokowane przy samej granicy jakiejś powierzchni którego skrajną częścią jest LM (brzeg, skraj itp.)",S,brak specyfiki,#skrajna część czegoś idealizowana jako linia,,"koc wystrzępiony na brzegu, kosz na skraju chodnika",,,,,,,,,,,,,,,,,
NA,7,loc,N,N,"TR jest wystawiony na działanie czynnika komunikowanego przez LM, rzeczownik poprzyimkowy denotuje na zasadzie metonimii do kawałka przestrzenii nieosłoniętego otwartego a przez to narażonego na działanie jakiegoś zjawiska (wiatru, deszczu, światła)",S,"#przedmiot, #osoba",#konstrukt wrażeniowy,,"stał na widoku, czekał na mrozie, stał długo na deszczu i wichrze",,,,,,,,,,,,,,,,,
NA,8,loc,N,N,"TR jest przytwierdzony za pomocą LM do obiektu o większej płaszczyźnie, TR przylega do jakiegos obiektu, jest na zewnątrz w stosunku do LM",S,#obiekt,#obiekt łączący TR z własciwą podporą zewnętrzną lub ograniczajacy pozycję i zakres ruchów TR,,"lampa wisi na haku, guzik trzyma się na jednej nitce, dziecko miało balonik na sznurku, pies miotał się na łańcuchu","Jest to przykład synekdochy w stosunku do schematu 1b. LM nie referuje już do płaszczyzny, do której przylega TR tylko do elementu łączącego TR z płaszczyzną tła",,,,,,,,,,,,,,,,
NA,10a,loc,N,N,"LM jest charakterystycznym atrybutem TR, LM jest częścią TR, LM stanowi podporę TR w stosunku do podłoża",S,#przedmiot materialny,#część dolna obiektu TR stykająca się z zewnętrzna wpbec całego TR podporą,,"buty na płaskim obcasie, konik na biegunach, fotel na kółkach",,,,,,,,,,,,,,,,,
NA,10b,loc,N,N,TR wykorzystuje jako narzędzie część swojego ciała LM do utrzymywania pozycji wobec podpory zewnętrznej lub do poruszania się względem niej,S,#istota żywa,"#część ciała istoty żywej, dzięki której styka się z zewnętrzną podporą",,"pływał na plecach, leciał na skrzydłach, leżał na brzuchu",Czasownik opisuje pozycję ciała istoty żywej TR lub sposób ruchu,,,,,,,,,,,,,,,,
na,na1,loc,T,T,TR znajduje się na przestrzeni wyznaczanej przez LM,,"#przestrzeń, #budynek, #punkt, ","#przestrzeń dwuwymiarowa, otwarta",,"Miasto znajduje się na wyżynie, Sky Tower jest na Krzykach, Studnię wykopaliśmy na podwórku, Krowy pasą się na łące",,"#animal, #vehicle, #StationaryArtifact, #LandArea, #waterArea, #Organization, #Region","#human, #LandVehicle, #WaterVehicle, #Building, #Fabric, #Farm, #City, #Cemetery, #StateOrProvince, #lake, #river, #restaurant","#LandForm, #Region, #stationaryArtifact, #geographicArea","#UplandArea, #Cape, #Seacoast, #RiverBank, #ParkingRegion, #PlayArea, #Island, #buildingLevel",,,,,,,,,,,,
na,na2,loc,T,T,TR znajduje się w bezpośredniej bliskości lub nad LM.,,"#budynek, #budowla, #wyodrębniona przestrzeń","#obszar wodny (jezioro, rzeka, morze)",,"Most na rzece, Elektrownia na Odrze, Port na Wiśle, przystań na jeziorze, stocznia na Bałtyku, Na drodze stoi stacja benzynowa, ",,"#stationaryArtifact, #geographicArea, #WaterArea","#dam, #bridge, #building, #canalLock, #harbor, #cape, #delta, #peninsula, ","#waterarea, #transitway","#lake, #ocean, #river, #sea",,,,,,,,,,,,
,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,
NA,1,acc,T,N,"Ruch TR jest ujmowany z perspektywy pionowej (dół - góra lub góra - dół). Ruch kończy się zlokalizowaniem TR na zewnętrznej, nieosłonietej, górnej, poziomej powierzchni wyróżnionej w LM.",D,#obiekt który pokonał/pokonuje/pokona trasę od PW (punkt wyjściowy) do PD (punkt docelowy),"#górna, pozioma, nieosłonieta, zewnętrzna powierzchnia",,"książka upadła na podłogę, dziecko weszło na stół, wdrapał się na dach, na szczyt wejdziemy pieszo","Dla wszystkich schematów NA+Biernik charakterystyczna jest domena #drogi. Stanowi ona metaschemat, z którego wywodzą się pozostałe schematy (również nieprzestrzenne). Zdaniem Przybylskiej za wprowadzenie wyobrażenia drogi odpowiada nie tyle czasownik ruchu ani przyimek lecz końcówka biernika poprzyimkowego","#meat, #preparedfood, #chain, #artifact, #contentbearingobject, #device, #animal, #plant, #pottery","#artifact, #preparedfood, #dish, #container","#artifact, #LandTransitway, #boardorblock, #boatdeck, #shipdeck, #stationaryartifact, #landform","#furniture, #building, #mountain, #volcano, #hill, #roof",,,,,,,,,,,,
NA,2,acc,T,N,"TR przemieszcza się z perspektywy obserwatora z jakiegoś obszaru centralnego, zamkniętego na obszar peryferyjny, często bez jasno ustalonych granic, amorficznegodenotowanego przez rzeczownik pełniący funkcję LM (rzeczownik poprzyimkowy)",D,bak specyfiki,"#obszar peryferyjny, zewnętrzny w stosunku dla centralnego, zamkniętego, innego obszaru",,"dziadek wyszedł na pole, przepłynął na drugi brzeg, łódka wypłynęła na środek jeziora, pradziadka wywieźli na Sybir","przeważa ruch w poziomie, częsty prefiks czasownika wy-","#vehicle, #animal","#watervehicle, #landvehicle, #passengervehicle, #human, ","#landarea, #waterarea, #landform, #geographicarea, #outdoors","#landarea, #waterarea, #peninsula, #archipelago, #delta, #cape, #lowlandarea, #mesa, #plateau, #riverbank, #seacoast, #uplandarea, ",,,,,,,,,,,,
NA,3,acc,N,N,"W punkcie docelowym ruchu TR otacza i osłania z wielu stron LM/ część LM, przylegając do zewnętrznej powierzchni LM",D,#materiał,#zewnętrzna powierzchnia obiektu trójwymiarowego,,"wciągnęła na nogi pończochy, nabił kiełbasę na patyk, nawinął sznurek na szpulkę",częste prefiksy czasownika: w- i na-,,,,,,,,,,,,,,,,
NA,4,acc,N,N,"TR zmienia pozycję na taką, która kończy się kontaktem części LM z powierzchnią zewnętrznej podpory",D,brak specyfiki,#dolna część TR lub #część podporowa TR,,"przewrócił się na plecy, przewrócił się na drugi bok i spał dalej",,,,,,,,,,,,,,,,,
NA,5aa,acc,T,N,[TR Verbum NA+B LM] oznacza orientację kierunkową TR w stronę PD denotowanego przez jednostkę LM,S/D,#obiekt lub osoba w ruchu,"PD trasy ruchu TR, #pojemnik",,"droga na Wrocław, linia na Kozanów, ścieżka na szczyt","możliwa jest transformacja wyrażająca położenie przy użyciu konstrukcji z W+MSC (w Warszawie, w Bułgarii)","#transitway, ","#roadway, #railway, #trail, #tunnel, #bridge, ","#landform, #stationaryartifact, #landarea","#city, #building, #mountain, #volcano, #hill, ",Tu będzie dużo użyć motywowanych czasownikowo. ,,,,,,,,,,,
NA,5ab,acc,N,N,"[TR Verbum NA+B LM] oznacza orientację kierunkową TR w stronę PD denotowanego przez jednostkę LM, TR po przebyciu pewnej drogi znajdzie się w PD czyli LM",D,#obiekt lub osoba w ruchu,"PD trasy ruchu TR, #otwarta, amorficzna przestrzeń",,"idę na plac, idź na rynek","możliwa transformacja wyrażająca położenie przy użyciu konstrukcji NA+MSC (na placu, na rynku)","#vehicle, #animal, ","#watervehicle, #landvehicle, #passengervehicle, #human, ","nie mogę znaleźć w SUMO nic, co by pasowało WTF?",,,,,,,,,,,,,
NA,5b,acc,N,N,"TR jest inherentnie zorientowany w przestrzeni (góra - dół, lewo - prawo, północ - południe) i pozostaje realnie nieruchomy. LM w tym przypadku wskazuje kierunek w jakim zorientowany jest TR.",S/D,"#nieruchomy, inherentnie zorientowany przestrzennie",#PD orientujący wyróżnioną część TR,,"okna wychodzą na ulicę, drogowskaz pokazuje na wschód, z wieży mamy widok na miasto, dziewczynka przewróciła bluzę na lewą stronę",,,,,,,,,,,,,,,,,
NA,6,acc,N,N,"TR znajduje/znalazł/znajdzie się w miejscu określanym przez LM, LM denotuje tutaj odległość od PD lub od innego punktu w przestrzeni",S/D,#obiekt lub osoba,"#rzeczowniki inherentnie relacyjne: jednostki systemowe, jednostki miary przestrzeni (również okazjonalne), rzeczowniki nazywające wymiary przestrzeni",,"Autobus zepsuł się na trzy km przed granicą, śmierdziało od niego na kilometr, nurek zanurzył się na dziesięć metrów głębokości,","rozciągłość bytów przestrzennych jest tutaj konceptualizowana jako proces rozszerzania się ich od pewnego punktu centralnego w kierunku zewnętrznym, skrajnym / Tu mamy obowiązkowy segment DISTANCE","#vehicle, #animal","#human, #landvehicle, #watervehicle, #passengervehicle, #aircraft",#measure,#linearextent,,,,,,,,,,,,
NA,7,acc,N,N,"Opis przestrzeni (objętości) zajmowanej przez TR konceptualizowany jako proces abstrakcyjnego pokonywania trasy PW - PD, TR realnie się nie porusza natomiast przypisywana mu przestrzeń jest konceptualnie skanowana od PW do PD",S,brak specyfiki (obiekt przestrzenny),jednostka opisująca zakres procesu,,"ziemia zamarzła na metr w głąb, pokrzywy rosły na metro od domu, hala miała pięćdziesiąt metrów długości na dwadzieścia metrów szerokości, garnek na cztery litry",transformacja schematu 2 NA+B,"#stationaryartifact, #substance, #artifact, #plant","#building, #room, #soil, #container, #mineral, #naturalsubstance, #rock, ",#measure,"#linearextent, #load, ",tu też będzie ważna procesualność wyrażana przez czasownik,,,,,,,,,,,
,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,
"W,WE",1,loc,T,N,"TR jest w LM' oznacza, że TR znajduje się w regionie wewnętrznym LM-a, zwłaszcza w jego regionie centralnym' (dodatkowo: TR jest całkowicie lub częściowo niewidoczny dla obserwatora z zewnątrz LM, LM determinuje położenie TR, LM pełni wobec TR funkcję pojemnika)",S,#przedmiot #osoba #zwierzę,"#przedmiot - trójwymiarowy pojemnik (czyli obiekt idealizowany jako pojemnik, w rzeczywistości nie musi mieć sześcu ścian itp.)",,"kredki są w pudełku, mleko jest w szklance, pociąg jedzie w tunelu, dzieci śpią w namiocie,","to jest właściwy schemat, subschematy to już trochę szczególarstwo, nie sądzę, by był sens ich wyodrębniania. Konstrukcja W+MSC jest czasami zastępowalna przez konstrukcję NA+MSC (siedzę w fotelu, siedze na fotelu). Tu istnieje jedynie różnica konceptualizacyjna: NA - TR jest widoczny a LM to jego podpora; W - TR jest częściowo osłonięty przez LM, niejako znajduje się w pojemniku","#animal, #plant, #fungus, #preparedfood, #device, #document, #furniture, #interiorvehicleequipment, #pottery, #product, #tobaccoproduct, #artwork, #wearableitem, #fabric, #container, #meat, #vehicle","#clothing, #jewelry, #beverage, #juice, #lubricant, #effluent, #talc, #soil, #glue, #sewage, #liquidMixture, #powder, #liquidbodysubstance, #blood, #excrement, #sugar, #vegetableoil, #human, #landvehicle, #watervehicle, #passengervehicle, #gasmixture, #book, #holder","#stationaryartifact, #tube, #animalresidence, #pottery, #transitshelter, #wearableitem","#building, #clothing, #room, #furniture, #container,",,,,,,,,,,,,
"W,WE",1a,loc,N,N,jak wyżej,S,#przedmiot,"pojemnik mający tylko dwie ściany (kąt, róg)",,krzesło stoi w kącie,,,,,,,,,,,,,,,,,
"W,WE",2,loc,N,N,"TR znajduje się w regionie wewnętrznym LM, widoczna jest tylko część (lub cały) TR znajdujacy się w regionie wewnętrznym LM (w jego granicach), LM otacza TR ze wszystkich stron",S,#przedmiot,#pojemnik dwuwymiarowy (najczęściej przestrzeń idealizowana jako pojemnik),,"lustro w złotych ramach, liczbę należy wpisać w kratce, narysował trójkąt w kole, nauczyciel stanął w drzwiach",,,,,,,,,,,,,,,,,
"W,WE",3,loc,N,N,znaczenie determinowane terminologią dyskursu,S,#przedmiot,#pojemnik jednowymiarowy lub #pojemnik bezwymiarowy,,obie linie krzyżują się w punkcie c,"dotyczy specyficznych typów dyskursu (nauka: matematyka, fizyka, informatyka)",,,,,,,,,,,,,,,,
"W,WE",4,loc,N,N,"LM tworzy na powierzchni TR realną lub konceptualną warstwę, TR jest przysłonięty przez LM, LM nie determinuje połozenia TR, LM jest osłoną lub opakowaniem dla TR",S,#przedmiot postrzegany jako nieruchomy,"#materiał postrzegany jako opakowanie, osłona dla TR, #substancja, #zbiór przedmiotów tworzących warstwę na powierzchni TR",,"kwiatek w celofanie, cukierek w papierku, ręce całe w mące, cała twarz w kurzu, ręce w piegach, obur w plamach, koszula w grochy","występuje relacja figura - tło, czyli LM - TR",,,,,,,,,,,,,,,,
"W,WE",,,,N,,S,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,
"W,WE",4a,loc,N,N,"TR charakteryzuje się tym, że jest obleczony lub posiada LM",S,#trójwymiarowy przedmiot o wyróżnionej zewnętrznej powierzchni,"#materiał postrzegany jako opakowanie dla TR, mobilny",,"dziewczynka w zielonej sukience, chłopak w trampkach, generał w mundurze, dłoń w rękawiczce","To są uzycia bardzo skonwencjonalizowane, w których przestrzenna motywacja użycia przyimka W jest już bardzo zatarta. Ważny jest aspekt funkcjonalny, czyli fakt, że LM stanowi okrycie (najczęściej ubranie) dla TR",,,,,,,,,,,,,,,,
"W,WE",5a,loc,T,N,"TR jest w znacznym stopniu lub cakowicie otoczony przez substancję LM, przy czym LM w żaden sposób nie ogranicza położenia TR (porusza się w substancji swobodnie)",S,#przedmiot,"#substancja (gaz, ciecz, proszek, tworzywo)",,"samolot leci w powietrzu, ryby pływaja w wodzie",,"#animal, #plant, #vehicle, #artifact, ","#human, #landvehicle, #watervehicle, #passengervehicle, #aircraft",#substance,"#liquidmixture, #gasmixture",,,,,,,,,,,,
"W,WE",5b,loc,N,N,"TR jest w znacznym stopniu lub całkowicie otoczony przez substancję-tworzywo LM, przy czym LM determinuje położenie TR ",S,#przedmiot,"#substancja będąca tworzywem, moze być kategoryzowana jednocześnie jako #przedmiot-pojemnik i #substancja",,gwóźdź w ścianie,,,,,,,,,,,,,,,,,
"W,WE",5c,loc,N,N,"Substancja LM, której jest więcej, zawiera substancję TR. Niemożliwe jest stwierdzenie, w którym miejscu znajduje się TR. TR i LM zajmują równomiernie tę sąmą przestrzeń.",S,#substancja,#substancja,,"cukier w kawie, woda w mleku ",,,,,,,,,,,,,,,,,
"W,WE",6,loc,N,N,"TR lub zbiór elementów TR znajduje się we fragmencie przestrzeni zajmowanej przez zbiór przedmiotów LM. Zbiór ten konceptualizowany jest jako pojemnik. Miejsce TR nie jest dokładnie określone względem LM, elementy zbioru TR sa najczęściej rozproszone po większej przestrzeni LM",S,#przedmiot lub #zbiór przedmiotów,#zbiór przedmiotów,,"zając ukrył się w trawie, dziecko schowało się w krzakach, dom stał w lesie, ptaki świergotaly w drzewach, dzieci buszowały w krzakach",,,,,,,,,,,,,,,,,
"W,WE",7,loc,N,N,TR odbiera wrażenia lub narażony jest na odbior wrażeń ewokowanych przez LM,S,brak specyfikacji,#konstrukt wrażeniowy,,"mama wypoczywa w cieniu, pracuję w ciszy, siedzieli w zaduchu",,,,,,,,,,,,,,,,,
"W,WE",8,loc,N,N,TR jest składową lecz wyodrębnialną zarazem częścią LMa,S,#część LM-a,brak specyfikacji,,"zamek w drzwiach zaciął się, dach w oborze przecieka","TR jest elementem LM i konceptualizowany jest jako jego składowy element lub element ściśle przylegający. Jeżeli TR wychodzi poza ""kontur"" LM-a, zostanie wybrana raczej konstrukcja z NA + MSC",,,,,,,,,,,,,,,,
"W,WE",9a,loc,N,N,"LM opisuje cechy przestrzenne (konsystencja, kształt, liczebność, uporządkowanie, opakowanie, pojemnik, rozmiar) TRa. TR i LM denotują de facto ten sam byt realny/",S,#substancja,#byt przestrzenny inherentnie lub kontekstowo relacyjny,,Mleko w proszku. Kiełbasa w całości. Cukier w kostkach.,,,,,,,,,,,,,,,,,
"W,WE",9b,loc,N,N,LM opisuje cechy przestrzenne zbioru denotowanego przez TR,S,#zbiór,#byt przestrzenny inherentnie lub kontekstowo relacyjny,,"rzodkiewka w pęczkach, krzesła stały w rzędach, Janek tańczył w parze z Marysią","możliwa jest konwersja w: pęczek rzodkiewki, rząd krzeseł, para Marysi",,,,,,,,,,,,,,,,
"W,WE",10,loc,N,N,"Jest to konwencjonalna metafora SUBSTANCJA WCHODZI W PRZEDMIOT; odnosi się do konceptualizacji zgodnie z którą przedmiot-wytwór znajduje się potencjalnie w substancji, tworzywie, materiale, z którego wydobywa go człowiek",S,#przedmiot,#substancja,,"rzeźba w marmurze, odlew w gipsie","możliwa transformacja: marmurowa rzeźba, gipsowy odlew",,,,,,,,,,,,,,,,
"W,WE",11,loc,N,N,"TR jest umieszczony między dwoma częściami TR, które oddziaływują na TR siłą, determinując jego położenie",S,#przedmiot,"#obiekt, w którym jakieś przynajmniej dwie jego metonimicznie wyróżnione części działają siła na TR, determinując jego położenie",,"trzymał w palcach zapaloną zapałkę, trzymała dziecko w ramionach, pies przyniósł zwierzynę w zębach",,,,,,,,,,,,,,,,,
"w,we",w1,loc,T,T,TR znajduje się w obrębie granic przestrzeni LM,,"#obiekt przestrzenny dwuwymiarowy, #obiekt przestrzenny trójwymiarowy,","#przestrzeń, #obiekt dwuwymiarowy",,"Miasto w Polsce, dom w mieście, gmina w powiecie",,"#StationaryArtifact, #GeographicArea, #region","#Building, #Fabric, #Farm, #City, #Cemetery, #StateOrProvince, #river, #lake","#region, ","#City, #StateOrProvince, #Forest, #UpLandArea, #valley",,,,,,,,,,,,
,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,
"W,WE",1,acc,T,N,"TR w LM: TR przemieszcza się po trasie, której PD (punk docelowy) = miejsce wskazane przez przyimek w+msc, czyli #region wewnętrzny LM",D,"#przedmiot, #osoba","#pojemnik, #przestrzeń postrzegana jako pojemnik",,"uderzyć pięścią w stół, Jurek wbił gwóźdź w ścianę, ptak wleciał w klatkę/do klatki,piłka wpadła w kosz/do kosza, pociąg wjechał w tunel/do tunelu, dzieci idą do namiotu/ *namiot","W + B ewokuje schemat konceptualny drogi, w związku z czym łączy się tylko z czasownikami ruchu ukierunkowanego","#animal, #plant, #fungus, #preparedfood, #device, #document, #furniture, #interiorvehicleequipment, #pottery, #product, #tobaccoproduct, #artwork, #wearableitem, #fabric, #container, #meat, #vehicle","#clothing, #jewelry, #beverage, #juice, #lubricant, #effluent, #talc, #soil, #glue, #sewege, #liquidMixture, #powder, #liquidbodysubstance, #blood, #excrement, #sugar, #vegetableoil, #human, #landvehicle, #watervehicle, #passengervehicle, #gasmixture, #book, #holder","#stationaryartifact, #tube, #animalresidence, #pottery, #transitshelter, #wearableitem","#building, #clothing, #room, #furniture, #container,",,,,,,,,,,,,
"W,WE",1a,acc,N,N,jak wyżej,D,#przedmiot,"pojemnik mający tylko dwie ściany (kąt, róg)",,przesunął stół do kąta/w kąt ,,,,,,,,,,,,,,,,,
"W,WE",2,acc,N,N,Dynamiczny odpowiednik schematu 2 W + MSC,D,#przedmiot,#pojemnik dwuwymiarowy (najczęściej przestrzeń idealizowana jako pojemnik),,"oprawić lustro w ramy, wpisać litery w poszczególne kratki",,,,,,,,,,,,,,,,,
"W,WE",3,acc,N,N,Dynamiczny odpowiednik schematu 4 W + MSC,D,#przedmiot,"#materiał postrzegany jako opakowanie dla TR, mobilny",,"owinął cukierek w kolorowy papierek, zwinął kwiaty w celofan, okręciła nogi w koc",,,,,,,,,,,,,,,,,
"W,WE",4a,acc,T,N,Dynamiczny odpowiednik schematu 5a W + MSC,D,#przedmiot,"#substancja (gaz, ciecz, proszek, tworzywo)",,"samolot wzbił się w niebo, Grzesiu zarył w śnieg, Hania weszła w kałużę/do kałuży, rzucił kamień w wodę/do wody","Dla 4a i 4b: przyimek DO jest wybierany częściej, jeśli rzeczownik poprzyimkowy jest zamierzonym celem ruchu. W wygrywa, jesli kontakt z LM jest niezamierzony.","#animal, #plant, #vehicle, #artifact, ","#human, #landvehicle, #watervehicle, #passengervehicle, #aircraft",#substance,"#liquidmixture, #gasmixture",,,,,,,,,,,,
"W,WE",4b,acc,N,N,Dynamiczny odpowiednik schematu 5b W + MSC,D,#przedmiot,"#substancja będąca tworzywem, moze być kategoryzowana jednocześnie jako #przedmiot-pojemnik i #substancja",,"Wbił gwóźdź w ścianę, wkłuła szpilkę w materiał, wtuliła twarz w futro",jak wyżej,,,,,,,,,,,,,,,,
"W,WE",5,acc,N,N,Dynamiczny odpowiednik schematu 6a W + MSC,D,#przedmiot,#zbiór przedmiotów,,"zając wskoczył w zarośla, wszedł w tłum, dzieci wbiegły w krzaki","w pewnych kontekstach można użyć formy DO + C, jednak jest ona odbierana jako nacechowana stylistycznie",,,,,,,,,,,,,,,,
"W,WE",6a,acc,N,N,"LM jest kształtem, który przybiera TR po zmianie wyrażanej przez czasownik",S,#przedmiot zmieniający kształt,#nowy kształt przedmiotu TR po zmianie V,,"kot zwinął się w kłębuszek, wygiął drut w haczyk",,,,,,,,,,,,,,,,,
"W,WE",6b,acc,N,N,LM stanowi nową postać dla TR po zmianie wyrażanej przez czasownik,S,"#przedmiot zmieniający postać, zwłaszcza podlegajacy podziałowi na części",#nowa postać przedmiotu TR po zmianie V,,"pokroił kiełbasę w plasterki, połamał kij na kawałki, porwał koszulę w strzępy",,,,,,,,,,,,,,,,,
"W,WE",6c,acc,N,N,"LM jest nową formą przestrzenną elementów TR, może być postrzegane bez względu na przestrzeń jako nowa całość",S,#zbiór przedmiotów/osób,"#kształt, uporządkowanie przestrzenne TR po zmianie V",,"Ułożył kwiaty w bukiet, ustawił stoły w podkowę, zwierzęta łączą się w stada","W przypadku bardziej abstrakcyjnych użyć o wątpliwym charakterze przestrzennym (zwierzęta łączą się w stada) chodzi bardziej o przestrzenną metaforyczną konceptualizację. TR przechodzi proces wyobrażany jako droga, którego PD jest nowa postać wyrażana przez LM",,,,,,,,,,,,,,,,
"W,WE",6d,acc,N,N,"LM jest pewnym wzorem, elementem plastycznym, który został naniesiony na TR",S,#przedmiot/osoba,"#wzór, ozdoba, odwzorowanie plastyczne czegoś",,"pomalował talerz w kwiatki, wyhaftowła sukienkę w kwiaty","W tym kontekście przyimek W łączy się zawsze z B. Nie ma znaczenia czy sytuacja jest statyczna czy dynamiczna (wyobrażenie: nanoszenie wzoru na TR do proces-droga, którą pokonał TR)",,,,,,,,,,,,,,,,
"W,WE",7,acc,N,N,Dynamiczny odpowiednik schematu 11 W + MSC,S,#przedmiot,"#obiekt, w którym jakieś przynajmniej dwie jego metonimicznie wyróżnione części działają siła na TR, determinując jego położenie",,"ujął kartkę w dwa palce, pies złapał kość w zęby, chwycił zwierzę w potrzask",w niektórych kontekstach możliwe jest zastąpienie formą DO + C,,,,,,,,,,,,,,,,
"W,WE",8a,acc,T,N,"W wyniku czynności V TR wchodzi w kontakt z LM; kontakt ma charakter intensywny, może zagrażać LM, wiąże się z faktycznym lub konceptualnym naruszeniem granic landmarka i wniknięciem w jego głąb ",D,"#przedmiot, narzędzie, quasi-narzędzie, materiał","#przedmiot, osoba, istota żywa, część ciała osoby-agensa, część ciała osoby / istoty żywej pacjensa",,"Rzucił kamieniem w szybę, Piotr walnął pięścią w stół, ktoś zastukał w drzwi",,"#rock, #bodypart, #device, #artifact, #weapon, #projectile","#stone, #hand, #leg, #foot, #book, #hammer, #holder, #musicalinstrument, #screwdriver, #tableware, #pottery, #boardorblock, #spear, #sword, #whip, #grenade, #bullet, #arrowprojectile, #missile, #rocket, ","#animal, #plant, #device, #stationaryartifact, #artifact, #vehicle","#furniture, #building, #door, #mirror, #armor, #displayartifact, #window, #wall, #shield, #animal, #plant, #bodypart, ",tu też mamy sytuację mocno motywowaną przez czasownik,,,,,,,,,,,
"W,WE",8b,acc,R,N,"podobnie jak w schemacie 8a, jednak podmiot czynności ma charakter nieosobowy",D,"#przedmiot, narzędzie, quasi-narzędzie, materiał","#przedmiot, osoba, istota żywa, część ciała osoby-agensa, część ciała osoby / istoty żywej pacjensa",,"deszcz dudnił w szybę, konie tłukły kopytami w bruk",,,,,,,,,,,,,,,,,
"W,WE",8c,acc,R,N,"podobnie jak w schemacie 8a i 8b (jeśli chodzi o charakter czynności i ruchu), jednak pierwszoplanowym komponentem znaczeniowym jest skojarzenie w wywoływanymi efektami dźwiękowymi",D,"#przedmiot, narzędzie, quasi-narzędzie, materiał","#przedmiot, osoba, istota żywa, część ciała osoby-agensa, część ciała osoby / istoty żywej pacjensa",,"deszcz bębnił w szyby, tłukł w drzwi, pukał w okiennicę, tupał w drewnianą podlogę",,,,,,,,,,,,,,,,,
"W,WE",8d,acc,R,N,"TR V W+B LM oznacza, że TR orientuje się kierunkowo w stronę LM",D,brak specyfikacji,brak specyfikacji,,"zawodnik celował z wiatrówki w tarczę, indianin mierzył z łuku w niedźwiedzia",Możliwa jest rekcja DO+C,,,,,,,,,,,,,,,,
,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,
,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,
PRZED,1,inst,T,N,"TR jest przed LM' oznacza, że TR znajduje się po stronie przedniej i/lub widocznej i/lub zgodnej z kierunkiem ruchu aktualnego lub potencjalnego LM. Istotne cechy: LM i TR występują w określonym porządku osi przód-tył (oś pozioma), LM jest położony dalej od punktu obserwacyjnego niż TR, stanowi dla TR tło",S,brak specyfikacji,"#obiekt trójwymiarowe rozciągły w wymiarze horyzontalnym o lateralnym (prawy bok - lewy bok), LM spoczywa na poziomej powierzchni",,"Dzieci bawią się przed domem, Genowefa klęczała przed piecem, Janek stanął przed drzewem, Taksówki stoją przed dworcem , Ewa siedziała przed lustrem, zatrzymał się przed drzwiami, mężczyzna zatrzymał się przed trawnikiem, zawodnik przewrócił się tuż przed metą, mieszkał w osadzie przed torami, armia zatrzymała się przed Bugiem",,"#animal, #plant, #artifact, #bodyofwater, #corpuscularobject, #iceberg, #ramp, #meat, #transitway, #agent, #collection, #preparedfood, #region, #stationaryartifact, #displayartifact, #document, #artwork, #landarea, #landform, #transitway, #city","#vehicle, #human, #device, #machine, #pottery, #container, #holder, #tableware, #musicalinstrument, #building, #sign, #book, #sculpture, #paintedpicture, #poster, #forest, #hill, #mountain, #roadway, #bridge","#plant, #artifact, #corpuscularobject, #iceberg, #ramp, #stationaryartifact, #displayartifact, #artwork, #landarea, #landform, #transitway","#vehicle, #machine, #building, #sign, #book, #sculpture, #paintedpicture, #poster, #wall, #forest, #hill, #mountain, #roadway, #bridge, #park",,,,,,,,,,,,
PRZED,,,,N,"TU CHYBA BRAKUJE SCHEMATU GDZIE LM JEST LINIĄ: ZATRZYMAŁ SIĘ PRZED ULICĄ, BUDYNEK PRZED TORAMI - na razie wciągam to w schemat 1",S,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,
PRZED,1a,inst,T,N,wariant schematu 1,S,brak specyfikacji,#obiekt bezwymiarowy - punkt,,"Katowice są przed Gliwicami, przed Bolesławcem droga przecina autostradę",,"#animal, #plant, #artifact, #bodyofwater, #corpuscularobject, #iceberg, #ramp, #meat, #transitway, #agent, #collection, #preparedfood, #region, #stationaryartifact, #displayartifact, #document, #artwork, #landarea, #landform, #transitway, #city","#vehicle, #human, #device, #machine, #pottery, #container, #holder, #tableware, #musicalinstrument, #building, #sign, #book, #sculpture, #paintedpicture, #poster, #forest, #hill, #mountain, #roadway, #bridge","#city, #plant, #artwork, #displayartifact,","#sculpture, #sign, ","Sądzę, że to można chyba włączyć w ramy schematu [PRZED] 1.",,,,,,,,,,,
PRZED,2a,inst,N,N,"TR i LM poruszają się w kierunku PD, w stosunku do PD TR jest bliżej, PD jest różny od TR, ",S,brak specyfikacji,brak specyfikacji,,"Autobus jedzie przed ciężarówką, pies biegł parę metrów przed nami",,,,,,,,,,,,,,,,,
PRZED,2b,inst,N,N,"wariant schematu 2a, PD trasy LM-a jest tożsamy z TRb",S,brak specyfikacji,brak specyfikacji,,"Janek ucieka przed Pawłem, zając umyka przed psami",,,,,,,,,,,,,,,,,
PRZED,2c,inst,N,N,"PD dla TR-a i LM-a są tożsame, trasy ruchu TR i LM mogą być różne, wariant 2a",S,brak specyfikacji,brak specyfikacji,,Załoga polska dotarła do mety przed załogą niemiecką.,,,,,,,,,,,,,,,,,
,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,
PRZED,1,acc,T,,"Transformacja: lokalizacja TR w jakimś miejscu --> ruch trajektora zakończony lokalizacją w tym miejscu pojmowanym jako punkt docelowy trasy; (transf. PRZED+N --> PRZED+B), wariant 1 PRZED +N ",D,brak specyfikacji,"#obiekt postrzgeany jako płaszczyzna, linia lub bryła",,"dzieci wybiegły przed dom, taksówka zajechała przed dworzec, portier wyszedł przed drzwi, Zuzanna wyszła przed bramę, Gospodarz wyszedł przed próg",,"#animal, #agent, #vehicle","#landvehicle, #human,","#plant, #artifact, #corpuscularobject, #iceberg, #ramp, #stationaryartifact, #displayartifact, #artwork, #landarea, #landform, #transitway, #city","#vehicle, #machine, #building, #sign, #book, #sculpture, #paintedpicture, #poster, #wall, #forest, #hill, #mountain, #roadway, #bridge, #park",,,,,,,,,,,,
PRZED,2,acc,N,,"wykonywać czynność ""przed siebie)",D/S,brak specyfikacji,"musi mieć formę ""przed siebie""",,"wyciągnął przed siebie ręce, patrzył przed siebie",idiomatyczne?,,,,,,,,,,,,,,,,
,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,
ZA,1,inst,T,N,"TR jest za LM' oznacza, że TR znajduje się po stronie LM-a tylnej i/lub niewidocznej i/lub przeciwnej do kierunku swego aktualnego lub potencjalnego ruchu. LM i TR występują w określonym porządku na osi poziomej ""tył - przód"". Z POWODU CHAOSU W EDYCJI KSIĄŻKI STANOWIĄCEJ PODSTAWĘ ŹRÓDŁOWĄ, MUSIAŁEM PRZENIEŚĆ WAŻNE INFORMACJE DO UWAG DODATKOWYCH --> WARTO SIĘ Z TYM ZAPOZNAĆ",S,"TR znajduje się bliżej bieguna dodatniego osi - przodu, LM znajduje się dalej od tego bieguna niż TR, TR znajduje się dalej od punktu obserwacji, LM jest bliżej tego punktu; TR znajduje się w regionie tylnym LM","#obiekt trójwymiarowy, rozciągły horyzontalnie i wertykalnie oraz lateralnie, spoczywa na poziomej powierzchni, posiada inherentny przód i tył, ",,Stare gazety leżą za szafą.,"Istnieje też wariant, w którym LM jest dwuwymiarowy i stanowi coś w rodzaju konceptualnej granicy: drzewo rośnie za płotem, Nowak mieszka za ścianą/ Wariant z LM w postaci linii - dom stoi za miedzą, mieszkał za torami/ wariant z LM jako płaską powierzchnią pełniącą funkcji pewnej granicy - las był za łąką, za placem stoi szkoła/ LM i TR występują po sobie w jakimś szeregu przestrzennym - apteka jest za sklepem spożywczym, stacja benzynowa jest za przecznicą/ TR znajduje się po wewnętrznej stronie LM i przez to przylega do LM oraz jeszcze czegoś innego - miał drzazgę za paznokciem, nosił nóż za pasem/ LM jest idealizowany jako pojemnik, zaś TR znajduje się po jego zewnętrznej stronie: człowiek za burtą, mieszkał w chacie za wsią, Jurek mieszka za miastem.","#animal, #plant, #artifact, #bodyofwater, #corpuscularobject, #iceberg, #ramp, #meat, #transitway, #agent, #collection, #preparedfood, #region, #stationaryartifact, #displayartifact, #document, #artwork, #landarea, #landform, #transitway, #city","#vehicle, #human, #device, #machine, #pottery, #container, #holder, #tableware, #musicalinstrument, #building, #sign, #book, #sculpture, #paintedpicture, #poster, #forest, #hill, #mountain, #roadway, #bridge","#plant, #artifact, #corpuscularobject, #iceberg, #ramp, #stationaryartifact, #displayartifact, #artwork, #landarea, #landform, #transitway, #city","#vehicle, #machine, #building, #sign, #book, #sculpture, #paintedpicture, #poster, #wall, #forest, #hill, #mountain, #roadway, #bridge, #park, #furniture",kontrola i może da się poszerzyć,,,,,,,,,,,
ZA,2,inst,N,N,"TR zajmuje przestrzeń przyległą do LMa w jego regionie tylnym (punkt widzenia po stronie przeciwległej od TRa), ",S/D,#osoba (najczęściej),#obiekt nieożywiony przylegający do przodu TR,,"Ewa siedzi za biurkiem, goście usiedli za stołem, Janek usiadł za kierownicą",,,,,,,,,,,,,,,,,
ZA,3,inst,N,N,"Tr i LM są w ruchu, dzięki temu nabierają orientacji kierunkowej. TR i LM są wobec siebie w stałym układzie. ",S,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,
ZA,3a,inst,N,N,wariant schematu 3,S,"TR porusza się w kierunku PD, trasy ruchu pokrywają się","LM porusza się do tego samego PD, co TR, trasy ruchu pokrywają się",,samochód jedzie za ciężarówką,kontekstowo bywa eksponowane powtarzanie trasy landmarka przez trajektor (rodzaj naśladownictwa),,,,,,,,,,,,,,,,
ZA,3b,inst,N,N,"wariant schematu 3, podobieństwo do 3a, jednak trasy ruchu LM i TR mogą być różne (PD - ten sam)",S,"TR porusza się w kierunku PD, trasy ruchu nie muszą się pokrywa","LM porusza się do tego samego PD, co TR, trasy ruchu nie muszą się pokrywać",,Żaglowiec niemiecki jest daleko za naszym zawodnikiem,derywowany od 3b,,,,,,,,,,,,,,,,
ZA,3aa,inst,T,N,"transformacje: ""ruch TR i LM --> ekstensja materialna TR i LM w przestrzeni"" oraz ""trasa ruchu TR i LM --> kształt ekstensji materialnej TR i LM w przestrzeni""",S,TR rozciąga się materialnie w jednym wymiarze zgodnie z kształtem wyobrażonej trasy rozciągającego się LM,"LM rozciąga się materialnie w jednym wymiarze do jakiegoś PD, trasa landmarka jest idealizowana geometrycznie jako linia",,"szlak na Giewont ciągnie się za żółtymi znakami, łąka wije się za biegiem strumyka, który ją przecinał",derywowany od 3b,"#landform, #landarea, #city, #bodyofwater, #transitway","#river, #creek, #forest, #roadway","#landform, #landarea, #city, #bodyofwater, #transitway, #displayartifact, ","#river, #creek, #forest, #roadway, #sign, ","tu też musi być charakterystyka czasownika (ciągnąć się, snuć się, wić itp.)",,,,,,,,,,,
ZA,3ab,inst,N,N,ruch LM --> ekstensja materialna LM w przestrzeni; trasa ruchu LM --> kształt ekstensji materialnej LM; TR porusza się realnie po wyobrażonej przez rozciągłość landmarka linii,D,brak specyfikacji,brak specyfikacji,,szedł dalej za ścieżką; w najodleglejszej starożytności posuwały się za linią Dniestru w górę osady greckie,derywowany od 3b,,,,,,,,,,,,,,,,
ZA,3ac,inst,N,N,TR kieruje swoją wyodrębnioną (najczęściej przednią) część w kierunku poruszającego się LM,D,"obiekt uporządkowany przestrzennie w którymś wymiarze, ma wyróżniony #przód, kieruje się wyróżnioną częścią w stronę PD trasy ruchu landmarka",Porusza się do jakiegoś swojego PD,,"słoneczniki obracają swe główki za słońcem, obejrzał się za mijającą go ładną dziewczyną, ",derywowany od 3b,,,,,,,,,,,,,,,,
ZA ,4,inst,T,N,Obserwator na wirtualnej trasie najpierw osiaga punkt LM a potem punkt TR,S,"#pojmowany jako obiekt bezwymiarowy, punkt","#pojmowany jako obiekt bezwymiarowy, punkt",,"Gliwice są za Katowicami, Za Opolem jest piękny zajazd",,"#animal, #plant, #artifact, #bodyofwater, #corpuscularobject, #iceberg, #ramp, #meat, #transitway, #agent, #collection, #preparedfood, #region, #stationaryartifact, #displayartifact, #document, #artwork, #landarea, #landform, #transitway, #city","#vehicle, #human, #device, #machine, #pottery, #container, #holder, #tableware, #musicalinstrument, #building, #sign, #book, #sculpture, #paintedpicture, #poster, #forest, #hill, #mountain, #roadway, #bridge","#city, #plant, #artwork, #displayartifact,","#sculpture, #sign, ",,,,,,,,,,,,
,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,
ZA,1a,acc,T,N,"TR za LM' oznacza, że PD trasy ruchu TR znajduje się po tylnej stronie LM idealizowanego jako #obiekt trójwymiarowy rozciągły wertykalnie, zwykle spoczywający na jakiejś podstawie",D,brak specyfikacji,brak specyfikacji,,"poszli za stodołę, gazety wpadły za szafę, dzieci pobiegły za dom",Jest jeszcze kilka drobnych suschematów opisanych w Uwagach Dodatkowych do schematu 1 ZA + N,"#animal, #plant, #artifact, #bodyofwater, #corpuscularobject, #iceberg, #ramp, #meat, #transitway, #agent, #collection, #preparedfood, #region, #stationaryartifact, #displayartifact, #document, #artwork, #landarea, #landform, #transitway, #city","#vehicle, #human, #device, #machine, #pottery, #container, #holder, #tableware, #musicalinstrument, #building, #sign, #book, #sculpture, #paintedpicture, #poster, #forest, #hill, #mountain, #roadway, #bridge","#plant, #artifact, #corpuscularobject, #iceberg, #ramp, #stationaryartifact, #displayartifact, #artwork, #landarea, #landform, #transitway, #city","#vehicle, #machine, #building, #sign, #book, #sculpture, #paintedpicture, #poster, #wall, #fence, #forest, #hill, #mountain, #roadway, #bridge, #park, #furniture",,,,,,,,,,,,
ZA,1b,acc,N,N,"TR za LM' oznacza, że PD trasy ruchu TR znajduje się po przeciwnej stronie LM - obiektu dwuwymiarowego",D,brak specyfikacji,brak specyfikacji,,"wyrzucił intruza za drzwi, słońce zaszło za chmury",,,,,,,,,,,,,,,,,
ZA,1c,acc,T,N,"TR za LM' oznacza, że PD trasy ruchu TR znajduje się dalej niż LM w stosunku do PW trasy, trasa przekracza LM idealizowany jako linia (granica lub przeszkoda)",D,brak specyfikacji,brak specyfikacji,,"wyszedł za próg domu, dotarł za Kaukaz, ",,"#animal, #vehicle, ","#human, #landvehicle, #passengervehicle, #watervehicle","#region, #stationaryartifact, #geographicarea,","#geographicarea, #landarea, #landform, #mountain, #hill, #cape, #peninsula, #waterarea, #building, #wall,",84 i 83 to chyba to samo...,,,,,,,,,,,
ZA,1d,acc,T,N,"PD trasy ruchu TR znajduje się dalej niż LM w stosunku do PW trasy, trasa przecina LM idealizowany jako płaszczyzna pozioma",D,brak specyfikacji,brak specyfikacji,,"wyemigrował za ocean, poszedł za łąkę ",,"#animal, #vehicle, ","#human, #landvehicle, #passengervehicle, #watervehicle","#region, #geographicarea, #landform, #landarea","#landarea, #landform, #mountain, #hill, #cape, #peninsula, #waterarea, #ocean, #lake, #city, #jungle, #island, #grassland, #forest, #field, #desert, #cemetery, #campground",,,,,,,,,,,,
ZA,2,acc,N,N,"PD trasy ruchu TR znajduje się dalej niż LM w stosunku do PW trasy, trasa przecina LM idealizowany jako płaszczyzna pozioma",D,brak specyfikacji,brak specyfikacji,,posadziła sierotkę za stół,odpowiednik schematu 2 ZA + N,,,,,,,,,,,,,,,,
ZA,3,acc,T,N,"PD trasy ruchu TR znajduje się dalej niż LM w stosunku do PW trasy, trasa przecina LM idealizowany jako obiekt bezwymiarowy",D,brak specyfikacji,brak specyfikacji,,często jeździł do krewnych za Lublin,,"#animal, #vehicle, ","#human, #landvehicle, #passengervehicle, #watervehicle",#landarea,"#city, #river,",,,,,,,,,,,,
ZA,4,acc,N,N,"TR pokonując trasę ruchu i rozciągając się materialnie wraz z nią kończy ruch umieszczeniem swej najodleglejszej od PW części po tylnej/niewidocznej przeciwległej stronie LM i przylegając do niej, wywiera na nią pewną siłę o wektorze skierowanym z powrotem w stronę PW trasy",S,"#część ciała, # narzędzie pośredniczące","#część ciała/ubrania pacjensa żywotnego, # część obiektu nieżywotnego",,"matka trzyma dziecko za rękę, ujął skrzynię za uchwyt, mężczyzna trzyma się za głowę, woźnica brał konia za uzdę",cholernie zagmatwane,,,,,,,,,,,,,,,,
ZA,5,acc,N,N,ekstensja materialna TR kończąca się w punkcie PD,S/D,#obiekt rozciągły ,#obiekt,,"droga ciągnie się za las, rękawy wywiniete za łokcie, broda długa za pas",,,,,,,,,,,,,,,,,
,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,
PRZY,1,loc,T,N,"TR przy LM: TR znajduje się w regionie zewnętrznym LMa, w bezpośredniej bliskości granicy LMa",S/D,brak specyfikacji,#obiekt trójwymiarowy postrzegany jako bryła lub pionowa linia,,"biurko stoi przy szafie, postaw lampę przy szafie, kwiatek stoi przy telewizorze, stanęli przy największym drzewie w parku, ławka przy fontannie",,"#animal, #plant, #stationaryartifact, #artifact, #product, #transitway, #device, #vehicle","#animalresidence, #displayartifact, #book, #sign, #furniture, #ladder, #mirror, #pottery, #meal, #preparedfood, #building, #bridge, #wall, #landtransitway, #waterway, #canal, #roadway, #railway, #container, #chimney, #computer, #heatingdevice, #telephone, #machine, #toilet, #human","#plant, #stationaryartifact, #artifact, #transitway, #device, #landform, #vehicle, #artwork, #transitwayjunction","#animalresidence, #displayartifact, #sign, #furniture, #building, #bridge, #wall, #fence, #landtransitway, #waterway, #canal, #roadway, #railway, #container, #chimney, #computer, #heatingdevice, #machine, #toilet, #mountain, #hill, #volcano, #sculpture, #roadjunction",??,,,,,,,,,,,
PRZY,2,loc,T,N,TR znajduje się blisko płaszczyzny LM,S/D,brak specyfikacji,"jest dwuwymiarowy, #płaszczyzna",,"łóżko stoi przy ścianie, drzewo rośnie przy płocie, osad zebrał sie przy dnie, żołnierze leżeli z uchem przy ziemi",,"#animal, #plant, #stationaryartifact, #artifact, #product, #transitway, #device, #vehicle","#animalresidence, #displayartifact,#sign, #furniture, #ladder, #mirror, #pottery, #building, #bridge, #wall, #landtransitway, #waterway, #canal, #roadway, #railway, #container, #chimney, #heatingdevice, #machine, #human","#landform, #landarea, #displayartifact, #artwork","#archipelago, #lowlandarea, #peninsula, #canyon, #jungle, #island, #grassland, #forest, #field, #desert, #city, #cemetery, #campground, #marketplace, #parkingregion, #sign, #blackboard, #poster, #paintedpicture, ","90 i 91 to nie jest dokładnie to samo, ale chyba mozna scalić",,,,,,,,,,,
PRZY,3,loc,T,N,TR znajduje sie blisko lecz na zewnątrz LM,S/D,brak specyfikacji,wyobrażony jako jednowymiarowa linia lub zewnętrzna granica,,wygrzewaliśmy się przy brzegu jeziora,,"#animal, #plant, #stationaryartifact, #artifact, #product, #transitway, #device, #vehicle, #Region","#animalresidence, #displayartifact, #sign, #furniture, #ladder, #mirror, #pottery, #building, #bridge, #wall, #landtransitway, #waterway, #canal, #roadway, #railway, #container, #chimney, #heatingdevice, #machine, #human","#landarea, #transitway, ","#seacoast, #riverbank, #shorearea, #littoralzone, #canal, #railway, #river, #creek, #channel, #strait, #street, #sidewalk, #wall, #fence",92 też można chyba wciągnąć do powyższej kategorii,,,,,,,,,,,
PRZY,4,loc,N,N,"Zbiór przedmiotów do których należy TR i LM jest bardzo gęsty, jego elementy niemal przylegają do siebie",S,tożsamy z LM,tożsamy z TR,,"w tramwaju głowa przy głowie, policzek przy policzku, ramię przy ramieniu",,,,,,,,,,,,,,,,,
PRZY,5,loc,N,N,"TR jest nieinherentną, potencjalnie odłączalną częścią LM",S,część LM,"Całość, której częścią jest TR",,"guzik przy żakiecie, falbanka przy sukience","Przybylska robi tu dwa subschematy, ale to chyba nie ma sensu (ze względu na pion lub poziom)",,,,,,,,,,,,,,,,
PRZY,6,loc,N,N,LM towarzyszy przestrzennie i czasowo TR,S,#akcja lub #sytuacja,#konstrukt wrażeniowy. byt przestrzenny z niewyznaczalnymi granicami,,"uczył się przy świecy, przy tym świetle zepsujesz sobie oczy, siedzieli przy zgaszonym swietle, śpiewał przy akompaniamencie gitary",,,,,,,,,,,,,,,,,
PRZY,7,loc,N,N,"TR znajduje się blisko LM i LM skupia uwagę TRa na sobie, ",S,# wykonawca czynności,"#obiekt lub miejsce, na którym wykonuje sie czynność",,"matka czuwała przy dziecku, modliła się przy grobie",,,,,,,,,,,,,,,,,
PRZY,8,loc,N,N,Podmiot sytuacji TR wykonuje czynność w obecności LM,S,"#sytuacja, w której uczestniczy osoba",#osoba,,"rozmowa przy świadkach, udawał wesołego przy żonie, przy kolegach zgrywał ważniaka",,,,,,,,,,,,,,,,,
,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,
POD,1,inst,R,N,"W porządku pionowym TR jest niżej niż LM, nie musi między nimi zachodzić kontakt. ",S,Może pełnić funkcję podpory dla LM.,"Obiekt konceptualizowany jako dwuwymiarowy z wyróżnialną powierzchnią zewnętrzną i wewnętrzną (spód i wierzch), może być ruchomy. Oglądany z perspektywy pionowej (od góry), w rzucie na płaszczyznę poziomą calkowicie lub częściowo zasłania TR. Może pełnić wobec TR funkcję ochrony i osłony przed czynnikami z zewnątrz.",,"Pies leżał pod stołem, stali pod drewnianym zadaszeniem, Jaskółki uwiły sobie gniazdo pod kapem, ",,,,,,,,,,,,,,,,,
POD,1a,inst,T,N,wariant sch. 1.,S/D,brak specyfikacji,"LM jest pojmowane górna, zewnętrzna granica idealizowanej płaszczyzny lub jako warstwa w kategoriach wierzch - spód. Może również być #substancją o wyróżnialnej górnej powierzchni",,"pies przebiegł pod stołem, łódź płynie pod mostem, nurek płynął pod wodą, trawa rosła pod śniegiem",,"#animal, #plant, #vehicle, #device, #artifact, #transitway","#animalresidence, #displayartifact, #sign, #furniture, #mirror, #pottery, #landtransitway, #waterway, #canal, #roadway, #railway, #container, #heatingdevice, #machine, #human, #chair, #pipeline, #tube, #tunnel, #sidewalk, #cable, #wire","#substance, #artifact, #stationaryartifact, #transitway, #landform, #waterarea, #landarea","#furniture, #bridge, #building, #soil, #water, #ice, #hill, #mountain, #landtransitway, #glacier, #river, #creek, #lake, #ocean, #bottom",,,,,,,,,,,,
POD,2,inst,N,N,"LM wywiera nacisk fizyczny na TR, LM i TR są w bezpośrednim kontakcie, LM znajduje się wyżej niż TR",S,brak specyfikacji,brak specyfikacji,,"Książka leży pod gazetą, miał poduszkę pod głową",,,,,,,,,,,,,,,,,
POD,3,inst,N,N,"TR jest częściowo lub w całości zasłonięty przez LM, LM tworzy warstwę, która osłania TR z wielu stron, ",S,brak specyfikacji,#materiał idealizowany jako # warstwa - osłania TR z wielu stron,,"pod tynkiem odkryto piękne freski, nosi sweter pod marynarką, śpię zawsze pod kołdrą",,,,,,,,,,,,,,,,,
POD,4,inst,N,N,"W osi pionowej LM znajduje się wyżej niż TR, TR i LM rozmieszczone są na płaszczyźnie pionowej",S,idealizowany jako #obiekt dwuwymiarowy,idealizowany jako #obiekt dwuwymiarowy,,"Portret dziadka wisiał nad martwą naturą, ",,,,,,,,,,,,,,,,,
POD,5,inst,T,N,"LM góruje nad TR, oba obiekty znajdują się blisko siebie, LM jest lepiej widoczny",S,"#obiekt zlokalizowany blisko podstawy LM (miejsca styku z podłożem), niższy od LM","#obiekt wertykalnie rozciągły, zwykle trwale spoczywa na powierzchni ziemi, w osi pionowej wyższy od TR",,"usiedli pod drzewem, żebrak siedział pod płotem, samochód zaparkował pod domem, przystanęli pod latarnią",,"#animal, #plant, #vehicle, #stationaryartifact","#human, #landvehicle, #building, #wall","#plant, #stationaryartifact, #artwork","#building, #wall, #fence, #hill, #mountain, #sculpture, #monument",104 i 105 to jedno,,,,,,,,,,,
POD,6,inst,T,N,"TR znajduje się w pobliżu LM wyższego od innych obiektów, łatwiej dostępnego wzrokowo i dlatego służącego jako punkt orientacyjny; tu jest bardzo ważny własnie ten element profilowania 0 LM jako punkt orientacyjny w przestrzeni",S,#obiekt,"#obiekt wertykalnie rozciągły, zwykle trwale spoczywa na powierzchni ziemi, w osi pionowej wyższy od TR",,"Kobieta szła pod ścianą, pies kręcił się pod drzwiami, poszli pospacerować pod blokiem",W niektórych kontekstach LM może być konceptualizowany jako osłona TR (przemknął w ciemnościach pod ścianą),"#animal, #plant, #vehicle, #transitway","#human, #landvehicle, #landtransitway, #street","#stationaryartifact, #displayartifact, #artwork","#building, #wall, #fence, #door, #sign, #blackboard, #poster, #paintedpicture",104 i 105 to jedno,,,,,,,,,,,
POD,7,inst,T,N,TR znajduje się relatywnie blisko większego LMa,S,#obiekt lub #sytuacja,#obiekt geograficzny (zwłaszcza miasto lub góra),,"Urodził się w Obornikach pod Wrocławiem, Bitwa odbyła się pod śląskim miasteczkiem - Byczyną, twierdza ulokowana była pod Wielką Sową",,"#animal, #vehicle, #stationaryartifact","#human, #landvehicle, #train, #building, #bridge, ","#landarea, #landform","#city, #mountain, #hill",,,,,,,,,,,,
,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,
POD,1a,acc,R,N,PD ruchu TR znajduje się poniżej LM,D,w ruchu,PD trasy TR znajduje się nizej niż LM,,"wsunęła taboret pod stół, weszli pod zadaszenie, dziecko wpadło pod lód, zawodnik zanurzył głowę pod wodę",,,,,,,,,,,,,,,,,
POD,2,acc,R,N,"PD trasy ruchu TR znajduje się w bezpośrednim kontakcie z dolną powierzchnią LM, LM wywiera nacisk na TR",D,w ruchu,wywiera nacisk na TR,,"wsunął książkę pod poduszkę, ",,,,,,,,,,,,,,,,,
POD,3,acc,N,N,PD znajduje się po spodniej stronie LM,D,w ruchu,# materiał uformowany jako otaczający TR z wielu stron,,Piotr założył sweter pod marynarkę,,,,,,,,,,,,,,,,,
POD,4,acc,N,N,dynamiczny odpowiednik statycznego schematu 5,D,w ruchu,idealizowany jako #obiekt dwuwymiarowy,,Portret dziadka powiesił pod martwą naturą,,,,,,,,,,,,,,,,,
POD,5,acc,T,N,dynamiczny odpowiednik statycznego schematu 6,D,w ruchu,"#obiekt wertykalnie rozciągły, zwykle trwale spoczywa na powierzchni ziemi, w osi pionowej wyższy od TR",,"samochód zajechał pod dom, poszliśmy pod teatr, ",,"#animal, #plant, #vehicle, #transitway","#human, #landvehicle, #landtransitway, #street","#stationaryartifact, #displayartifact, #artwork","#building, #wall, #fence, #door, #sign, #blackboard, #poster, #paintedpicture",,,,,,,,,,,,
POD,6,acc,T,N,dynamiczny odpowiednik statycznego schematu 7,D,w ruchu,#obiekt geograficzny (zwłaszcza miasto lub góra),,"pojechał do ciotki pod Lublin, oddział dotarł pod Berlin",,"#animal, #vehicle, #stationaryartifact","#human, #landvehicle, #train, #building, #bridge, ","#landarea, #landform","#city, #mountain, #hill",,,,,,,,,,,,
POD,7,acc,N,N,PD trasy ruchu TR znajduje się w zasięgu LM oddziałującego na TR zwłaszcza z góry swym ciężarem lub inną siłą,D,w ruchu,coś co oddziałuje z góry,,"dziecko wpadło pod tramwaj, dostali się pod ostrzał artyleryjski",,,,,,,,,,,,,,,,,
,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,
NAD,1,inst,T,N,"TR i LM znajdują się w osi pionowej (nie jest to warunek konieczny, tolerowane są odstępstwa), TR znajduje się bliżej bieguna dodatniego osi, LM znajduje się dalej od tego bieguna; miedzy TR i LM nie zachodzi kontakt",S,"Obiekt, jest widoczny, na TR działa siła grawitacji - przy braku podparcia, zaczepienia lub umiejętności unoszenia się potencjalnie spadnie na LM","obiekt o wyróżnionej górnej, zewnętrznej granicy idealizowanej jako płaszczyzna pozioma",,"lampa nad stołem, sokół nad lasem, balon unosi się nad miastem, pokój nad kuchnią, chmura nad polem, ",,"#organism, #preparedfood, #artifact, #astronomicalbody, #region","#animal, #aircraft, #landvehicle, #stationaryartifact, #plant, #human, #furniture, ","#organism, #artifact, #region, #astronomicalbody, ","#vehicle, #human, #animal, #stationaryartifact, #plant, #furniture, ",,,,,,,,,,,,
NAD,1a,inst,T,N,"Wyobrażona trasa ruchu TR ma nałożony na siebie konceptualny kontur zewnętrzny. NAD + NA oznacza wtedy, że trasa TR zlokalizowana jest wyżej niż LM. ",S,wyobrażona trasa ruchu TR ma konceptualny kontur zewnętrzny,,,Samolot lata nad miastem,,"#animal, #aircraft","#bird, #helicopter, #airplane, ","#stationaryartifact, #geographicarea, #landform, #landarea, #waterarea, ","#city, #mountain, #hill, #ocean, #lake, #sea, #building, #road, #street, #cape, #peninsula, #valley, #canyon, #plateau, #seacoast, #volcano, #uplandarea, #lowlandarea, #basin, #mesa, #island, #forest, #field, #glacier, #lawn",,,,,,,,,,,,
NAD,1b,inst,N,N,Zanika warunek braku kontaktu między TR a LM. ,S,#amorficzna substancja (raczej o charakterze gazowym),,,Powietrze nad asfaltem jest gorące. ,,,,,,,,,,,,,,,,,
NAD,1c,inst,T,N,TR znajduje się w pobliżu LM,S,#obiekt spoczywający lub poruszający się na ziemi,#miejsce naturalnie położone poniżej poziomu ziemi,,Dom stoi nad jeziorem. Miasto nad Notecią. Łąka nad Wisłą. ,,"#landvehicle, #stationaryartifact, #plant, #animal, #region","#botanicaltree, #bus, #train, #bicycle, #building, #bridge, #fence, #human, #city, #cemetery, #Field","#waterarea, #landform, #geographicarea, #hole, ","#lake, #river, #creek, #cave, #burrow, #canyon, #sea, #ocean, #valley",,,,,,,,,,,,
NAD,1d,inst,T,N,modyfikacja schematu 1c,S,,"wyobrażany jest jako linia (granica, trasa komunikacyjna)",,"Mieszkal nad niemiecką granicą, ",,"#landvehicle, #stationaryartifact, #plant, #animal","#botanicaltree, #bus, #train, #bicycle, #building, #bridge, #fence, #human","#region, #transitway, #waterarea","#seacoast, #riverbank, #shorearea, #littoralzone, #canal, #railway, #river, #creek, #channel, #strait,",,,,,,,,,,,,
NAD,2,inst,R,N,Jest to zasadniczo modyfikacja schematu 1. TR znajduje się powyżej górnej krawędzi obiektu konceptualizowanego jako powierzchnia dwuwymiarowa (pionowa),S,,"Obiekt konceptualizowany jako powierzchnia dwuwymiarowa, której górna krawędź stanowi linię",,Słońce wzeszło nad lasem. ,,,,,,,,,,,,,,,,,
NAD,3,inst,N,N,Górna część osoby TR jest w jakims stopniu pochylona ,S,#osoba,,,"Matka pochyla się nad kołyską, Krzysio siedzi nad książkami",,,,,,,,,,,,,,,,,
,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,
NAD,1,acc,T,N,"PD trasy znajduje się wyżej niż LM, PW trasy musi znajdować się w miejscu innym niż obszar określany jako ""nad LM""",D,#przedmiot poruszający się po trasie,obiekt o wyróżnionej górnej zewnętrznej powierzchni idealizowanej jako płaska powierzchnia,,Samolot wzbił się nad miasto.,,"#animal, #aircraft","#bird, #helicopter, #airplane, ","#stationaryartifact, #geographicarea, #landform, #landarea, #waterarea, #region","#city, #mountain, #hill, #ocean, #lake, #sea, #building, #road, #street, #cape, #peninsula, #valley, #canyon, #plateau, #seacoast, #volcano, #uplandarea, #lowlandarea, #basin, #mesa, #island, #forest, #field, #glacier, #lawn, #ocean, #sea",,,,,,,,,,,,
NAD,2,acc,T,N,dynamiczny odpowiednik wariantu 1c NAD + N,D,,,,Janek poszedł nad rzekę.,,"#landvehicle, #stationaryartifact, #animal","#bus, #train, #bicycle, #building, #bridge, #fence, #human","#waterarea, #landform, #geographicarea, #hole, ","#lake, #river, #creek, #cave, #burrow, #canyon, #valley, #ocean, #sea",,,,,,,,,,,,
,1,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,
PO ,1,loc,T,N,"TR przemieszcza się w stosunku do powierzchni LM wielokierunkowo, brak schematu wyobrażeniowego drogi - chodzi raczej o stopniowe ""zwiedzanie"" kolejnych rejonów LM",D,pojedynczy #przedmiot,ma wyróżnioną #powierzchnię,,"Dziecko biega po boisku, Armstrong chodził po Księżycu, ",,"#landvehicle, #watervehicle, #stationaryartifact, #animal","#botanicaltree, #bus, #bicycle, #building, #bridge, #fence, #human, #ship, #kayak, #ferryboat","#landarea, #transitway, #waterarea, #region, #stationaryartifact","#desert, #forest, #field, #grassland, #roadway, #canal, #street, #lake, #river, #sea, #ocean, #cultivatedlandarea, #park, #city, #building, #trainstation, #airport, #store",Być może ten schemat należy rozdzielić na dwa niezależne: jeden - LM jest pewną przestrzenią; drugi - LM - to budynek,,,,,,,,,,,
PO,1a,loc,N,N,"TR przemieszcza się od jednego obiektu do drugiego, kolejno kontaktując się z wyróżnioną powierzchnią tych obiektów",D,pojedynczy #przedmiot,#zbiór obiektów o wyróżnionej powierzchni,,"wiewiórka skacze po galęziach, chłopiec skacze po kamieniach, wróbel skacze po parapetach",,,,,,,,,,,,,,,,,
PO,1aa,loc,N,N,"Wariant schematu 1a, TR w wyniku działania określonego za pomocą V wielokrotnie wchodzi w kontakt z różnymi rejonami powierzchni LM",D,"#część ciała, #narzędzie, ","#powierzchnia odrębna w stosunku do agensa TR, w niektórych przypadkach wyróżniona powierzchnia lub część ciała agensa",,"bębnil palcami po stole, smagał konia batem po zadzie, całował ją po rękach",,,,,,,,,,,,,,,,,
PO,1ba,loc,N,N,Elementy zbioru TR są w sposób rozporoszony rozmieszczone na powierzchniach elementów zbioru LM,D,Zbiór przedmiotów,zbiór przedmiotów o wyróżnionej #powierzchni,,"Różne bibeloty stoją po półkach, Płótna w pałacu rozwieszono po ścianach",,,,,,,,,,,,,,,,,
PO,2,loc,N,N,"TR przemieszcza się w obrębie regionu wewnętrznego LM, kontaktując się z różnymi konceptualnie wyróżnionymi miejscami ",D,pojedynczy #przedmiot,#pojemnik o wyróżnionym regionie wewnętrznym,,"Ojciec chodził nerwowo po pokoju, Kopał po całej szafie, szukając skarpetek",,,,,,,,,,,,,,,,,
PO,2a,loc,T,N,"TR przemieszcza się od jednego elementu zbioru LM do drugiego, wchodząć i potem opuszczając wnetrze",D,pojedynczy #przedmiot,#zbiór pojemników o wyróżnionych wnętrzach,,"chodzili po kawiarniach i restauracjach, codziennie chodziła po sklepach",,"#landvehicle, #watervehicle, #stationaryartifact, #animal","#botanicaltree, #bus, #bicycle, #building, #bridge, #fence, #human, #ship, #kayak, #ferryboat","#stationaryartifact, #retailstore, #shoppingmall, #restaurant","#buliding, #store, #bookstore, #grocerystore, #drugstore, #cafeteria",,,,,,,,,,,,
PO,2b,loc,N,N,Elementy zbioru TR znajdują się w regionach wewnętrznych poszczególnych elementów zbioru LMów ,S/D,#zbiór,#zbiór pojemników o wyróżnionych wnętrzach,,"grzyby rosną po lasach, kaczeńce rosną po wilgotnych rowach",,,,,,"wrócić do tego, bo nie wiem czy to przestrzenne",,,,,,,,,,,
PO,3,loc,N,N,"TR przemieszcza się po LM jako lini, kontaktując się kolejno z jej wyróżnionymi miejscami - punktami",D,#pojedynczy przedmiot,wyobrażony jako linia,,"ratownik wspiął się po linie, planety krążą po orbitach, pociąg jedzie po torze",,,,,,,,,,,,,,,,,
PO,4a,loc,N,N,TR przemieszcza się od osoby do osoby,D,"#przedmiot lub #osoba, #zbiór przedmiotów",#zbiór osób,,"Nocował po krewniakach, zbierał ofiarę po wiernych, obrazy ukrywał po sąsiadach",,,,,,,,,,,,,,,,,
PO ,5,loc,N,N,Elementy zbioru lub całości TR rozpraszają się po LM,D,"Całość, która rozpada się na poszczególne części lub zbiór skupiony, którego elementy rozpraszają się","konceptualizowany jako powierzchnia, zbiór powierzchni, zbiór pojemników",,"Dzieci rozbiegły się po boisku, goście rozjechali się po domach, rozkleił plakaty po murach, echo rozeszło się po lesie ",,,,,,,,,,,,,,,,,
PO,6,loc,N,N,"TR znajduje znajduje się w regionach zewnętrznych względem LM, jednak do niego przylegających z dwóch stron może znajdować się też z jednej, wskazanej strony",S,,"#obiekt zorientowany przestrzennie, który ma wyróżnione przynajmniej dwie przeciwstawne strony",,"Po bokach szafy stały krzesła, kartka była zapisana po obu stronach, po prawej stronie biurka widniały szufladki, on mieszka po przeciwnej stronie ulicy",,,,,,,,,,,,,,,,,
PO,7,loc,N,N,TR bierze udział w kolejnych sytuacjach LM,D,czynnośc wykonywana przez osobę TR,"zbiór sytuacji, w które osoba TR była zaangażowana",,"stryj grywał po weselach, brylował po bankietach",,,,,,,,,,,,,,,,,
,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,
PO,1,acc,T,N,"TR przemieszcza się i rozciąga w wielu kierunkach, docierając do LM wyznaczającego granicę jego rozciągłości i ogarniając ją",S,"#byt konceptualizowany jako amorficzna substancja, płaszczyzna dwuwymiarowa lub obiekt o podłużnym kształcie",byt pojmowany często jako #linia lub #granica czegoś,,"Na ulicy śnieg sięga po kolana, woda sięga po kostki, wanna wypełniła się wodą po brzegi, pola roziągają się po horyzont, Nizina Polska ciągnie si od Odry po Bug, Rękaw sięgał po łokcie, starzec z brodą po pas",,"#region, #landarea, #waterarea, #landform","#lake, #sea, #ocean, #valley, #seacoast, #mountainrange, #archipelago, #lowlandarea, #plateau, #slopedarea, #uplandarea, #city, #park, #cultivatedlandarea, #forest, #desert, ","#region, #landarea, #waterarea, #landform","#river, #creek, #lake, #sea, #ocean, #mountain, #hill, #valley, #peninsula, #cape, #seacoast, #riverbank, #mountainrange",,,,,,,,,,,,
,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,
PRZEZ,0,acc,N,N,"Trasa TR przecina LM pod jakimś kątem, ",D,"w ruchu z PW do PD, ","obiekt na trasie pokonywanej przez TR, idealizowany jako linia",,Janek idzie przez ulicę,,,,,,schemat uogólniony - nie ma sensu go znakować,,,,,,,,,,,
PRZEZ,1a,acc,T,N,"Trasa TR przecina lini LM pod jakimś kątem, ",D,"w ruchu z PW do PD, ",byt jednowymiarowy - linia,,"Janek przechodzi przez ulicę, przeprawi się przez rzekę",,"#animal, #vehicle, #militaryunit","#human, #landvehicle, #watervehicle","#region, #transitway, #waterarea, #landarea, #landform, #transitwayjunction","#road, #street, #canal, #river, #creek, #mountainrange, #valley, #strait, #roadjunction",,,,,,,,,,,,
PRZEZ,1b,acc,T,N,Trasa TR pokrywa się częściowo z linią LM,D,"w ruchu z PW do PD, ",byt jednowymiarowy - linia,,"Oddział maszerował przez most,",,"#animal, #vehicle, #militaryunit","#human, #landvehicle, #watervehicle","#region, #transitway, #waterarea, #landarea, #landform, #building, #transitwayjunction","#road, #street, #canal, #mountainrange, #valley, #strait, #bridge, #roadjunction",,,,,,,,,,,,
PRZEZ,2a,acc,T,N,Trasa TR przecina płaszczyznę LM pod jakimś kątem,D,"w ruchu z PW do PD, PW zbliżone do jednej krawędzi płaszczyzny LM a PD zbliżone do innej krawędzi tej płaszczyzny",byt dwuwymiarowy - płaszczyzna,,"mucha idzie przez stół, statek płynie przez ocean",,"#animal, #vehicle, #militaryunit","#human, #landvehicle, #watervehicle","#stationaryartifact, #geographicarea, #landform, #landarea, #waterarea, #region, #transitwayjunction","#city, #ocean, #lake, #sea, #cape, #peninsula, #plateau, #seacoast, #uplandarea, #lowlandarea, #basin, #mesa, #island, #forest, #field, #glacier, #lawn, #cultivatedlandarea, #park, #parkingregion, #roadjunction",,,,,,,,,,,,
PRZEZ,2b,acc,T,N,"TR przemieszcza się przez LM przez otwory, przenika LM lub przebija LM",D,"w ruchu z PW do PD, PW po jednej stronie płaszczyzny, PD po drugiej stroni",byt dwuwymiarowy - płaszczyzna,,"Wyrzuci telewizor przez okno, złodziej wszedł przez dziurę w płocie, kula przeszła przez ścianę na wylot, słońce świeci przez szybę",,"#animal, #vehicle, #artifact, #projectile","#human, #landvehicle, #watervehicle, #device, #bullet, #missile","#stationaryartifact, #clothing","#door, #window, #wall, #fence, #roof, #shirt, #dam",,,,,,,,,,,,
PRZEZ,2c,acc,T,N,"trasa TR przebiega po łuku ponad górną krawędzią LM, ",D,,"byt dwuwymiarowy - płaszczyzna zorientowana w wymiarze wertykalnym góra-dół, wsparta dolną krawędzią - podstawą na jakiejś powierzchni",,"chłopiec skoczył przez płot, fala przewaliła się przez zaporę",,"#animal, #projectile","#human, #grenade",#stationaryartifact,"#wall, #fence, #dam",,,,,,,,,,,,
PRZEZ,3a,acc,T,N,Trasa TR przebiega przez region wewnętrzny LM,D,,byt trójwymiarowy - pojemnik,,"mężczyzna szedł przez korytarz, pociąg jedzie przez tunel",,"#animal, #vehicle, #artifact, #projectile","#human, #landvehicle, #watervehicle, #device, #bullet, #missile","#stationaryartifact, #artifact, ","#building, #tunnel, #tube, #furniture, #container",,,,,,,,,,,,
PRZEZ,3b,acc,N,N,wariant 3a,D,,obiekt topograficzny schematyzowany jako pojemnik,,dzieci idą przez park,,,,,,może połączyć ze 145?,,,,,,,,,,,
PRZEZ,4,acc,N,N,Trasa Tr przebiega z jednej strony LM na jego drugą stronę,D,"materiał, otacza z wielu stron LM - tworzy własny region wewnętrzny",#obiekt trójwymiarowy zorientowany przestrzennie,,"sweter zakładala przez głowę, ",,,,,,przestrzenne?,,,,,,,,,,,
PRZEZ,5,acc,N,N,Trasa TR otoczona jest ze wszystkich stron przez substancję LM lub elementy zbioru LM,D,w ruchu,"byt trójwymiarowy - amorficzny, substancja lub zbiór wielu obiektów",,"chłopiec brnie przez śnieg, woda sączy się przez piasek, Andrzej przdzierał się przez tłum, czołgali się przez zarośla",,,,,,przestrzenne?,,,,,,,,,,,
PRZEZ,7,acc,T,N,Trasa TR przecina punkt LM,D,w ruchu,konceptualizowany jako bezwymiarowy punkt,,Jechaliśmy z Wrocławia do Gdańska przez Warszawę,,"#animal, #vehicle, ","#human, #landvehicle, #watervehicle, ","#landarea, #building","#city, #trainstation",,,,,,,,,,,,
PRZEZ,8,acc,N,N,"TR przemieszcza się lub zmienia pozycję tak, że na trasie jego ruchu znajduje się jego własne LM",D,w ruchu,"miejsce, w którym znajduje się część TRa (rzeczownik poprzyimkowy)",,"przekoziołkował przez głowę, odwrócił się przez lewe ramię",,,,,,,,,,,,,,,,,
PRZEZ,9,acc,N,N,PRZEZ jako wykładnik sąsiedztwa - archaizm,D,,,,"Sąsiadował przez korytarz ze sklepem, ",,,,,,,,,,,,,,,,,
PRZEZ,10,acc,N,N,"Bez wchodzenia w szczegóły - warianty wcześniejszych znaczeń z drobnymi różnicami, które można pominąć",D,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,
przez,przez1,acc,T,T,TR jest obiektem wydłużonym przecinającym przestrzeń LM,,#obiekt postrzegany jako linia,"#przestrzeń dwuwymiarowa, #punkt wyznaczony na przestrzeni",,"Rzeka płynie przez nizinę, Autostrada przechodzi przez punkt kontrolny na granicy, Droga wiedzie przez Alpy, Granica przechodzi przez środek wsi","W użyciach tego typu charakterystyczny będzie czasownik nazywający pewien rodzaj ruchu lub oznaczający wskazywanie drogi, przewodzenie czemuś: wiedzie, idzie, przechodzi, płynie, prowadzi itp.","#transitway, #streamWaterArea, #internationalborder, #stationaryartifact","#river, #roadway, #railway, #canal, #fence","#StationaryArtifact, #LandArea, #GeopoliticalArea, #LandForm, #Region","#Building, #Fabric, #Farm, #City, #Cemetery, #StateOrProvince, #UplandArea, #Cape, #Seacoast, #RiverBank, #ParkingRegion, #PlayArea, ",,,,,,,,,,,,
,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,
U,0,gen,N,N,"TR znajduje się w styczności pośredniej lub bezpośredniej z LM, TR styka się z LM bardzo małą powierzchnią (w przeciwieństwie do relacji sugerowanej przez przyimek NA), ",S,"TR jest na ogół konceptualizowane jako mniejsze od LM, , znajduje się w regionie zewnętrznym LM, ","skrajna część jakiegoś trójwymiarowego obiektu idealizowana najczęściej jako powierzchnia lub linia / do poprzyimkowej grupy LMa wchodzi często rzeczownik relacyjny typu ""u stóp"", ""u spodu"", ""u wierzchołka""",,Lampa wisi u sufitu,Użycie przyimka U jest dziś często odbierane jako nacechowane stylistycznie. ,,,,,,,,,,,,,,,,
U,1,gen,N,N,TR znajduje się przy skrajnej części LM,S,obiekt,"obiekt lub osoba, skrajna część idealizowana jako powierzchnia, linia lub punkt",,"Szła u boku męża; Skrzyżował ramiona u piersi, pomponik u czapki, palce u rąk, uszko u filiżanki, miecz u pasa, kapliczka stała u drogi, rzęsy u powiek",,,,,,,,,,,,,,,,,
U,4,gen,N,N,"TR znajduje się, przebywa, mieszka, jest przetrzymywany na wycinku przestrzeni należącym bądź będącym charakterystycznym dla LMa",S,osoba/obiekt/zjawisko,osoba,,"Piotrek mieszka u ciotki, spotkajmy się u was, u nas w Krakowie jest teraz piekna pogoda, ślub odbędzie sie u Bernardynów, Twoja płyta leży teraz u mnie ",,,,,,przestrzenne?,,,,,,,,,,,
u,u1,gen,T,T,"TR jest blisko LM, możliwe że się z nim styka, TR jest mniejsze od LM, zlokalizowane przy jego skraju",,obiekt mniejszy od LM,"przestrzeń, obiekt większe od TR",,"Dom u stóp góry, samochód u wylotu ulicy, spotkajmy się u pnia tego wielkiego drzewa",,"#stationaryartifact, #organism, #artifact, #region","#vehicle, #human, #animal, #plant, #building, #transitway","#region, #stationaryartifact, #botanicaltree","#landform, #building, #transitway",,,,,,,,,,,,
,,,,,,,,,,,"Musiałem trochę zredukować schematy związane z tym przyimkiem, bo Przybylska zdecydowanie przesadziła. Zaczęła je wyróżniać na podstawie tak bardzo incydentalnych szczegółów, że to już było trochę śmieszne.",,,,,,,,,,,,,,,,
,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,
DO,0,gen,,N,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,
DO,1,gen,N,N,TR podąża w kierunku LM w celu dotarcia do LM,D,#obiekt w ruchu,"LM jest konceptualizowany jako linia, punkt lub pojemnik stanowiący kres podróży",,"Gdy dojedziesz do granicy, przesiądź się na pociąg/ Skoro jadę do Lublina, zwiedzę przy okazji Puławy/ Podejdź do mnie!",,"#animal, #vehicle, ","#human, #landvehicle, #watervehicle, ","#plant, #stationaryartifact, #artifact, #transitway, #device, #landform, #vehicle, #artwork, #animal","#displayartifact, #sign, #furniture, #building, #bridge, #wall, #fence, #landtransitway, #waterway, #canal, #roadway, #railway, #container, #chimney, #computer, #heatingdevice, #machine, #mountain, #hill, #volcano, #sculpture, #paintedpicture, #blackboard, #whiteboard, #city, #botanicaltree, #human, #river, #creek",,,,,,,,,,,,
DO,1a,gen,N,N,"TR ma rozmiar, wymiar, którego kres stanowi LM, zajmowanie przestrzeni o określonym wymiarze konceptualizowane jest jako ruch TR do LM wg warunków z wariantu 1.",S/D,"#obiekt dwu lub trójwymiarowy - konceptualizowany jako obszar lub przestrzeni, #materiał",obiekt lub miejsce konceptualizowane jako #punkt lub #linia stanowiąca granicę zasięgu TR,,Koszula sięgała jej do kolan; W tym czasie Rzeczpospolita rozciągała się od Bałtyku do Morza Czarnego; Miała włosy długie do pasa,,"#stationaryartifact, #geographicarea, #landform, #landarea, #waterarea, #region","#city, #ocean, #lake, #sea, #cape, #peninsula, #plateau, #seacoast, #uplandarea, #lowlandarea, #basin, #mesa, #island, #forest, #field, #glacier, #lawn, #cultivatedlandarea, #park, #parkingregion","#stationaryartifact, #geographicarea, #landform, #landarea, #waterarea, #region, #plant, #transitway, #transitwayjunction","#city, #ocean, #lake, #sea, #cape, #peninsula, #plateau, #seacoast, #uplandarea, #lowlandarea, #basin, #mesa, #island, #forest, #field, #glacier, #lawn, #cultivatedlandarea, #park, #parkingregion, #botanicaltree, #building, #bridge, #wall, #fence, #landtransitway, #waterway, #canal, #roadway, #railway, #roadjunction, #river, #creek",,,,,,,,,,,,
DO,1b,gen,N,N,TR jest konceptualizowany jako droga w kierunku LM,S/D,"Obiekt lub czynność (np. ""dojazd"") będące realn lub tylko konceptualizowaną drogą - linią",#obiekt konceptualizowany jako #punkt lub #pojemnik,,Dojazd do centrum miasta może być utrudniony; Droga do Jelcza-Laskowic jest wciąż zakorkowana/ Ta tętnica prowadzi od serca do lewej nogi,,"#transitway,","#railway, #landtransitway, #waterway, #canal, #roadway, ","#stationaryartifact, #geographicarea, #landform, #landarea, #waterarea, #region, #plant, #transitwayjunction","#city, #ocean, #lake, #sea, #cape, #peninsula, #plateau, #seacoast, #uplandarea, #lowlandarea, #basin, #mesa, #island, #forest, #field, #glacier, #lawn, #cultivatedlandarea, #park, #parkingregion, #botanicaltree, #roadjunction","są możliwe też inne TR, ale chyba nie są wtedy przestrzenne",,,,,,,,,,,
DO,2,gen,N,N,Wejście lub proces wchodzenia TR w obręb LM,D,#obiekt,#obiekt lub #przestrzeń konceptualizowane jako pojemnik,,"Krzysio wszedł do szkoły/ Ponieważ wjechałem do miasta, musiałem zwolnić/ Włóż to do pudełka!/ Zenek wskoczył do jeziora ",,"#animal, #vehicle, ","#human, #landvehicle, #watervehicle, ","#stationaryartifact, #geographicarea, #landform, #landarea, #waterarea, #region, #tube, #animalresidence, #pottery, #transitshelter, #wearableitem, ","#city, #ocean, #lake, #sea, #forest, #park, #building, #clothing, #room, #furniture, #container,",,,,,,,,,,,,
DO,3,gen,N,N,"Spowodowanie styczności TR z LM, styczność może być bezpośrednia (np. powierzchnia do powierzchni) lub pośrednia (np. za pomocą ogniwa łączącego - przyczepa do samochodu)",D,#obiekt,#obiekt ,,Do murów miejskich dobudowano dwie wieże/ Przyszył do swojej kurtki naszywkę Napalm Death/ Z powodu migreny przyłożył lód do głowy/ Do ciężarówki doczepiono przyczepę,,"#fabric, #stationaryartifact, #vehicle","#wagon, #landvehicle, #building, #wall","#stationaryartifact, #vehicle, #bodypart, #wearableitem, #container, #plant, #displayartifact","#building, #wall, #landvehicle, #head, #leg, #bag, #coat, #botanicaltree, #sign, #poster, #blackboard, #whiteboard, ",uzupełnić,,,,,,,,,,,
DO,4,gen,N,N,TR stanowi odległość jaką ma do pokonania podmiot czynności w kierunku LM,S/D,"odległość lub czas, które musi pokonać (lub musi upłynąć) wykonawca czynności lub obserwator by osiągnąć LM",#obiekt lub #punkt o charakterze topograficznym ,,Mamy trzysta metrów do sklepu/ Zostało nam tysiąc kilometrów do Madrytu/ Jeszcze tylko trzy dni do Władywostoku,,#measure,#linearextent,"#landarea, #stationaryartifact, #transitshelter, #trainstation, #region, #transitwayjunction","#city, #building, #roadjunction",,,,,,,,,,,,
,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,
OD,1,gen,N,N,TR zwiększa swoją odległość od LM,D,"#obiekt, #osoba","LM jest konceptualizowany jako linia, punkt lub pojemnik stanowiący miejsce, od którego LM się oddala",,"Goście wstali od stołu/ Odszedłem od gmachu, żeby spojrzeć na plac/ Samochód oddalił się od skrzyżowania/ Oddalimy się od granicy i dopiero wtedy zrobimy przerwę",,"#animal, #vehicle, ","#human, #landvehicle, #watervehicle, ","#plant, #stationaryartifact, #artifact, #transitway, #device, #landform, #vehicle, #artwork, #animal, #transitwayjunction,","#displayartifact, #sign, #furniture, #building, #bridge, #wall, #fence, #landtransitway, #waterway, #canal, #roadway, #railway, #container, #chimney, #computer, #heatingdevice, #machine, #mountain, #hill, #volcano, #sculpture, #paintedpicture, #blackboard, #whiteboard, #city, #botanicaltree, #human, #roadjunction, #river, #creek",,,,,,,,,,,,
OD,1a,gen,N,N,"TR ma pewien wymiar przestrzenny, który konceptualizowany jest jako trasa pokonywana przez TR, początek tego konceptualnego ruchu zaczyna się w LM",S/D,"#obiekt dwu lub trójwymiarowy - konceptualizowany jako obszar lub przestrzeni, #materiał",obiekt lub miejsce konceptualizowane jako punkt startu metaforycznej trasy TR,,Od ulicy Pułaskiego w kierunku rzeki Oławy rozciąga się Trójkąt Bermudzki/ Od Uralu na wschód jest już Azja/ Od pasa do kolan skórę miał pokrytą wysypką,"OD nie jest tutaj samodzielne, zazwyczaj występuje z innymi przyimkami: w kierunku, do, po, za, na","#stationaryartifact, #geographicarea, #landform, #landarea, #waterarea, #region","#city, #ocean, #lake, #sea, #cape, #peninsula, #plateau, #seacoast, #uplandarea, #lowlandarea, #basin, #mesa, #island, #forest, #field, #glacier, #lawn, #cultivatedlandarea, #park, #parkingregion","#stationaryartifact, #geographicarea, #landform, #landarea, #waterarea, #region, #plant, #transitway, #transitwayjunction","#city, #ocean, #lake, #sea, #river, #creek, #cape, #peninsula, #plateau, #seacoast, #uplandarea, #lowlandarea, #basin, #mesa, #island, #forest, #field, #glacier, #lawn, #cultivatedlandarea, #park, #parkingregion, #botanicaltree, #building #bridge, #wall, #fence, #landtransitway, #waterway, #canal, #roadway, #railway, #roadjunction",,,,,,,,,,,,
OD,1b,gen,N,N,"LM jest konceptualizowanym początkiem idealizowanego ruchu TR, ruch TR może być realny lub jest tylko konceptualizacją obejmowania przez TR kolejnych części jakiejś przestrzeni",D,"#zjawisko odczuwalne, #zjawisko fizyczne, #objaw jakiejś siły, #katastrofa naturalna, #zjawisko destrukcyjne","#obiekt, #miejsce, #kierunek",,Wiatr wiał od morza/ Od pieca czułem ciepło/ Od epicentrum rozchodziły się fale trzęsienia ziemi/ Powódź przemieszczała się od Czech/ Do naszej wioski front przyszedł od wschodu,,"#wind, #earthquake, ",,"#directionalattribute, ","#east, #west, #north, #south","tu jest problem, bo Trajectorem są procesy (powódź, wiatr, front, fala, itp.) Czy my powinniśmy to uwzględniać?",,,,,,,,,,,
OD,1c,gen,N,N,TR przemieszcza się w jakimś kierunku ze strony symbolizowanej przez LM (LM nie musi być punktem startu trasy TR),D,"#obiekt, #osoba","#obiekt, #miejsce, #kierunek",,"Do Wrocławia wjedziemy od wschodu/ Na podwórko wszedłem od kościoła/ Ruch samochodowy przy wjeździe od Legnicy jest wstrzymany/ Drzwi frontowe są zamknięte, wejdziemy od ogrodu",,"#animal, #vehicle, ","#human, #landvehicle, #watervehicle, ","#directionalattribute, #stationaryartifact, #geographicarea, #landform, #landarea, #waterarea, #region, #plant, #transitway, #transitwayjunction","#directionalattribute #city, #ocean, #lake, #sea, #river, #creek, #cape, #peninsula, #plateau, #seacoast, #uplandarea, #lowlandarea, #basin, #mesa, #island, #forest, #field, #glacier, #lawn, #cultivatedlandarea, #park, #parkingregion, #botanicaltree, #building, #bridge, #wall, #fence, #landtransitway, #waterway, #canal, #roadway, #railway, #roadjunction",,,,,,,,,,,,
OD,2,gen,N,N,"TR jest oddzielany od LMa, którego wcześniej był częścią lub był w styczności (pośredniej lub bezpośredniej)",D,"#przedmiot, #obiekt będący częścią lub pozostający w styczności z LM","#obiekt, #powierzchnia, #przedmiot którego częścią był lub do którego przymocowano wcześniej TR",,"Stefan odczepił przyczepę od samochodu/ Ludwik odlepił znaczki od koperty/ Józefina odpruła rękawy od swetra, będzie miała kamizelkę/ Od ściany odeszła farba/ Od drzwi odpadła klamka",,,,,,,,,,,,,,,,,
OD,3,gen,N,N,"TR jest elementem zbioru wielu TR podobnych do siebie, w celu identyfikacji w wypowiedzi wskazuje się na kierunek lub stronę od której odlicza się TRy",D,"#obiekt, #osoba, #rzecz",#kierunek lub #strona obiektu,,"Jerzy mieszka w trzecim domu od lewej/ Książka leży na trzeciej półce od dołu/ Na tej drodze Mirków to pierwsza miejscowość od Wrocławia/ Na zdjęciu dziadek siedzi w pierwszym rzędzie, trzecie miejsce od lewej",,,,,,,,,,,,,,,,,
OD,4,gen,N,N,LM stanowi dolną granicę występowania czegoś,D,"#obiekt, #przedmiot, #substancja","#kierunek, #miejsce, #część obiektu",,Książki stały od podłogi aż po sufit/ ,,,,,,,,,,,,,,,,,
OD,5,gen,N,N,"TR to odległość, która dzieli wykonawcę czynności, podmiot czynności, obserwatora od LMa",S/D,"odległość lub czas, które dzielą wykonawcę czynności lub obserwatora od LMa","#obiekt, #miejsce, ",,Od Wrocławia dzieliło nas jeszcze 150 kilometrów/ Jesteśmy na wysokości dziesięciu kilometrów od ziemi/ ,,#measure,#linearextent,"#stationaryartifact, #geographicarea, #landform, #landarea, #waterarea, #region, #plant, #transitway, #transitwayjunction","#city, #ocean, #lake, #sea, #river, #creek, #cape, #peninsula, #plateau, #seacoast, #uplandarea, #lowlandarea, #basin, #mesa, #island, #forest, #field, #glacier, #lawn, #cultivatedlandarea, #park, #parkingregion, #botanicaltree, #building, #bridge, #wall, #fence, #landtransitway, #waterway, #canal, #roadway, #railway, #roadjunction",,,,,,,,,,,,
,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,
"z,ze",z1,gen,T,T,TR porusza się w jakimś kierunku rozpoczynając swoją trasę w LM,S/D,"#obiekt poruszający się, #przedmiot, #osoba, #zwierzę","#miejsce idealizowane jako punkt, #przestrzeń, #budynek",,"W sobotę wyjeżdżam z Wrocławia, O 17 wyjdę z gmachu uniwersytetu, Pociąg jedzie z Gdańska przez Poznań do Wrocławia,","Tu chyba ważna jest kolejność wyrazów w zdaniu, szyk jest na ogół taki: [podmiot -TR],[orzeczenie],[z + rzeczownik - LM] - to jest dość ważne żeby odróżnić od schematu typu: Jutro przyjeżdżam moja ciotka z Niemiec, Nigdy nie ufaj narzędziom z Chin - [rzeczownik][z + rzeczownik] - tu raczej nie ma relacji przestrzennej","#animal, #vehicle","#human, #LandVehicle, #WaterVehicle","#StationaryArtifact, #LandArea, #GeopoliticalArea","#Building, #Fabric, #Farm, #City, #Cemetery, #StateOrProvince",,,,,,,,,,,,
,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,
,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,
,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,
,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,
,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,
,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,
,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,
,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,
,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,
,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,
,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,
,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,
,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,
,,,,,,,,,,,,70/160,,,,,,,,,,,,,,,
