<title_newspaper="Przyjaciółka">
<title_article="Jak powstały klasy społeczne">
<author_1="">
<language="pl">
<style="press">
<year="1950">
<month="1">
<date="1950-01-08">
<period="w">
<status="1_obieg">
<support="paper">
Wielcy kapitaliści porozumieli się między sobą ustalając na wyrabiane produkty takie ceny, które by zapewniały im większe zyski. Takie związki kapitalistów nazywamy monopolami. Występują one pod różnymi formami (trusty, kartele, koncerny) i odgrywają w kapitalistycznej gospodarce decydującą rolę. Monopole (dzięki brakowi konkurencji) dają możność bogacenia się wielkim kapitalistom, przy równoczesnym zwiększaniu nędzy i wyzysku mas robotniczych. Panowanie monopoli jest najważniejszą cechą kapitalizmu w okresie imperializmu. Lenin nazwał imperializm — kapitalizmem monopolistycznym. Kilkaset rodzin nowoczesnej arystokracji finansowej — „królów" fabryk i banków dzieli między sobą kapitalistyczny świat. Ale kapitalizm wszedł obecnie w stadium swojej nieuleczalnej, pogłębiającej się choroby, kryzysu powszechnego. Okresy zastoju w produkcji są coraz dłuższe. Kryzysy są coraz ostrzejsze i następują po sobie w krótszych odstępach. Byliśmy świadkami kryzysów w 1922 r., w 1925 r. i w 1929 roku. — Ostatni kryzys z 1929 r. trwał z przerwami do 1939 r. Przy zastosowaniu nowoczesnej techniki przemysł ma bardzo duże możliwości produkcyjne, natomiast rynek zbytu wobec niskich płac robotniczych nie rozszerza się tak, że ostatecznie powstaje znaczna nadprodukcja. Kapitaliści zamykają fabryki, robotnicy zostają bez pracy — wybucha kryzys. Taki kryzys zbliża się w świecie kapitalistycznym również i obecnie. W największym państwie imperialistycznym, Stanach Zjednoczonych, jest już dziś 5 milionów bezrobotnych, drugie zaś tyle jest zatrudnionych częściowo. Dziś imperializm nie stanowi jedynego systemu panującego na świecie. Powstał już i rozwija się nowy, wyższy ustrój Socjalistyczny, obejmujący Związek Radziecki, kraje demokracji ludowej, wyzwolone Chiny Ludowe. Jak widzieliśmy wszelkie wytwory produkcji kapitalistycznej są rezultatem zbiorowej pracy robotników — produkcja więc ma charakter społeczny. Wytworzone przy tym bogactwa zarówno jak i maszyny, surowiec, narzędzia czyli tak zwane środki produkcji stanowią prywatną własność kapitalistów. Między tym społecznym charakterem produkcji kapitalistycznej a prywatną własnością środków produkcji zachodzi podstawowa sprzeczność charakterystyczna dla ustroju kapitalistycznego.
</support>
</status>
</period>
</date>
</month>
</year>
</style>
</language>
</author_1>
</title_article>
</title_newspaper>
 
