<title_newspaper="Przyjaciółka">
<title_article="Maksymilian Gierymski">
<author_1="">
<language="pl">
<style="press">
<year="1950">
<month="1">
<date="1950-01-15">
<period="w">
<status="1_obieg">
<support="paper">
Reprodukowany na ostatniej stronie wycinek z obrazu Gierymskiego „Patrol powstańczy" przedstawia scenę z powstania styczniowego 1863 r. Na tle rozległej równiny mazowieckiej kilku powstańców na koniach z bronią gotową do strzału wypatruje z natężeniem wroga. Jeden z jeźdźców podąża już do oddziału, inny odwraca się jeszcze w stronę niebezpieczeństwa. Dwaj pozostali, oddawszy strzał ostrzegawczy naradzają się jeszcze z wieśniakiem na środku piaszczystej drogi. W świetle dnia wszystkie postacie rysują się wyraźnie. Przedstawione są z całą dokładnością, jak w naturze mógł je artysta zaobserwować. Malarz zachował całkowicie naturalny układ osób. Gierymski jako artysta stawiał sobie zawsze duże wymagania. Wszystkie postacie obrazu przy zachowaniu naturalnej przypadkowości ruchów tak są ugrupowane, by równomiernie wypełniały przestrzeń obrazu, czyli żeby stanowiły dobrą kompozycję. Użyto barwy szare i rude różnych odcieni oraz niebieskie odpowiadają przedstawionym przedmiotom. Poza tym tak je artysta umiejętnie zastosował, że ludzie są nierozerwalnie złączeni z krajobrazem i tworzą razem piękną harmonijną całość. Przyczyna powstania takiego obrazu, o takim ujęciu tematu i takiej formie artystycznej leży w artyście samym jak i w środowisku, z którego wyszedł. Maksymilian Gierymski (1846—1874) pochodził z rodziny mieszczańskiej, był synem drobnego urzędnika. (Wszedł do sztuki nieobciążony tradycją szlacheckiej romantyki). Na życiu jego i dziele zaważyła epoka pozytywizmu, w której rozwijał swą działalność artystyczną. Był to ogólnoeuropejski prąd umysłowy, który żądał od człowieka rozumnej, trzeźwej i rzeczowej postawy wobec życia. W Polsce przyjął się i rozwinął po klęsce powstania styczniowego. Powstanie było słuszne i postępowe, było walką z caratem, a więc z uciskiem. Gierymski wzrastający w takiej atmosferze miał wobec życia i sztuki postawę realistyczną i krytyczną. Był malarzem postępowym, dawał sztukę o jaką walczyła postępowa krytyka. Sztuka jego odtwarzała codzienną rzeczywistość i uczyła odkrywać w niej piękno. Zgodnie z tymi dążeniami malował głównie otaczający go świat. 
</support>
</status>
</period>
</date>
</month>
</year>
</style>
</language>
</author_1>
</title_article>
</title_newspaper>
 
