<title_newspaper="Przyjaciółka">
<title_article="Ojczyzna">
<author_1="H. B.">
<language="pl">
<style="press">
<year="1950">
<month="10">
<date="1950-10-01">
<period="w">
<status="1_obieg">
<support="paper">
Było to jeszcze przed pierwszą wojną światową. Magda Krzysiakowa, fornalska córka i fornalska żona wraz z innymi mieszkańcami dworskich czworaków pracuje u dziedziczki. Krzysiakowie nie mają w czworakach oddzielnej izby, gnieżdżą się w ciemnej, wilgotnej, razem z jeszcze jedną rodziną i prosiakiem. Fornale pracują osiemnaście godzin na dobę. Nie ma tu żadnych względów dla kobiet ciężarnych, nie ma żadnej opieki nad chorymi. Chłopu, który przy pracy zranił się ciężko w brzuch widłami, dziedziczka odmawia konia do miasta, do lekarza. "Szkoda konia, bo konie wszystkie muszą pracować". Wobec pańskich kaprysów nie ma znaczenia ani fornalskie zdrowie ani życie. W mrozy i zawieje, przez śniegi i przekopy noszą fornale kilometrami listy panny dziedziczki. Skąpa i byle jaka ordynaria, niedostateczne odzienie, brud i zimno, wszystko to zastraszająco wpływa na śmiertelność dzieci. Na ogół tylko jedna trzecia dzieci osiąga wiek dojrzały. Magda Krzysiakowa marzy o innym życiu, o innym lepszym świecie. Objawem tego piękniejszego świata jest dla niej dziedziczka i jej kawaler, młody dziedzic z sąsiedniego dworu. Żeby posmakować choć trochę to pańskie życie, żeby przeżyć także coś pięknego, Magda godzi się na miłosne propozycje dziedzica. Rozczarowała się jednak Krzysiakowa. Dla niej dziedzic nie miał miłych uśmiechów i łagodnego głosu. Wykorzystał ją tylko brutalnie. Już nie pociąga ją życie panów, nienawidzi go teraz. Obraz wsi zmienia się trochę. Przyjeżdżają coraz częściej ludzie z miasta, rozmawiają, objaśniają co to sprawiedliwość społeczna, pokonywują powoli nieufność chłopską. Chłopi patrzą już inaczej na rolę swoją i rolę dziedziców. Popełniają jeszcze wiele błędów, ale szukają sprawiedliwości. Buntują się, ale jeszcze nie uświadamiają sobie dostatecznie. że największymi społecznymi złodziejami są właśnie dziedzice. Z latami rośnie ich uświadomienie. 
</support>
</status>
</period>
</date>
</month>
</year>
</style>
</language>
</author_1>
</title_article>
</title_newspaper>
 
