<title_newspaper="Tygodnik Powszechny">
<title_article="Z pogranicza biologii i socjologii">
<author_1="J. M. S.">
<language="pl">
<style="press">
<year="1950">
<month="1">
<date="1950-01-08">
<period="w">
<status="1_obieg">
<support="paper">
Do najbardziej interesujących pozycji w 35 numerze „Myśli Współczesnej" należy „List biologów angielskich", przyznających się do marksizmu. Niespodzianką dla czytelnika jest stwierdzenie podpisanych tam autorów, że najważniejszym... zadaniem biologii jest obcnie marksistowska krytyka mechanizmu. Nie możemy się...zgodzić na to, że "każda żywa istota jest równocześnie mechanizmem i organizmem". Przyznanie, że "przejawy mechanistycznego zachowania się można stwierdzić u najniższych nawet organizmów", mogłoby nas zaprowadzić do idealistycznego dualizmu. Mechaniczna dynamika i mechaniczne prawa są oczywiście jednakowo realne w świecie organicznym i nieorganicznym, lecz nie można ich traktować na równi tu i tam. W organizmach żywych są one całkiem podporządkowane prawom biologicznym. Każdy mechaniczny proces jest tu od początku do końca uwarunkowany sytuacją biologiczną. Podstawowym zadaniem biologa musi być wykrycie tych specyficznych dla biologów praw, które rządzą wszystkimi procesami w organizmie. Te prawa zaś muszą się opierać na wewnętrznych sprzecznościach właściwych organizmom. Biolog marksista nie powinien zadowalać się mechanistycznymi koncepcjami. Odrzucenie witalizmu także nic mu nie da, bo chociaż mechanicyzm jest najbardziej obfity w „fakty", witalistyczny pogląd o jakościowej jedności organizmów jest o wiele bardziej zbliżony do dialektycznego. Witalistom marksiści zarzucają, że choć widzą jedność jakościową w istotach żyjących, nie są w stanie wyrazić jej inaczej, jak tylko w pojęciach ducha. Mechaniści zaś zupełnie nie dostrzegają, że źródło ruchu tkwi wewnątrz każdej rzeczy, w jej wewnętrznych sprzecznościach, wydaje się im natomiast, że ruch zarówno jak i rozwój, polega wyłącznie na działaniu sił zewnętrznych. Jeśli ich jednak zapytać, jakie jest z kolei źródło tych sił, mogą wskazać na inne jeszcze siły, działające również zewnętrznie. Nie chcą uznać ruchu powstającego samoistnie, przeceniają znaczenie sił mechanicznych.
</support>
</status>
</period>
</date>
</month>
</year>
</style>
</language>
</author_1>
</title_article>
</title_newspaper>
 
