<title_newspaper="Tygodnik Powszechny">
<title_article="O lichej powieści "katolickiej"">
<author_1="Jacek Woźniakowski">
<language="pl">
<style="press">
<year="1950">
<month="1">
<date="1950-01-22">
<period="w">
<status="1_obieg">
<support="paper">
Oparcie się na autorytecie prof. Forst-Battaglii („Katolickie piśmiennictwo w Polsce niepodległej"), jak tego chciał referent, daje tu bardzo kruche podstawy do klasyfikacji. Forst-Battaglia w cytowanej pracy do rzędu twórców katolickich wtłacza m. in.... Przybyszewskiego, a w napisanym ostatnio artykule o katolickich pisarzach Austrii wymienia wśród nich (jak nam to w dyskusji powiedział Zygmunt Lichniak) autora jaskrawo antykatolickiej powieści pt. Kreuz und Brot. Zresztą poleganie w tej sprawie na czyimś indywidualnym osądzie nie wystarczy. Tak więc chybia również celu odwoływanie się do krytyk z tamtych lat w „Przeglądzie Powszechnym", pióra Anny Zahorskiej (dawnej „Savitri"). Fakt, że Zahorska dodatnio oceniała lichą powieść, świadczy najwyżej o tym, że w dobrym piśmie, wydawanym przez jezuitów, pracowała niedobra recenzentka; nie zaś o tym, że dana powieść jest albo nie jest „katolicka". Więc czyje zdanie w tej sprawie rozstrzyga? Czy istnieje tu jakiś consensus omnium, jakiś wyraźny pogląd „opinii publicznej" katolików? Sądzę, że zapatrywania tej opinii krystalizują się wprawdzie z biegiem lat (wszelkie sprawiedliwe oceny wymagają dystansu), ale nigdy nie są i nie będą absolutnie jednolite. W takim razie o jakich w ogóle dziełach ma się prawo mówić dorzecznie: "powieści katolickie"? Trzeba tu zacząć od jednoznacznego określenia tego terminu. Zbyt często jeszcze prowadzi on do nieporozumień, bo nadaje mu się coraz to inny sens; toteż jeśli nie można wyraźnie określić, co ów termin w danej wypowiedzi oznacza — najlepiej nie używać go wcale. Jest zbyt ważki, aby nim szafować lekką ręką. Mnie osobiście bardzo się podoba zdanie, które przeczytałem niedawno u Francis Hermansa (Histoire doctrinale de l'humanisme chretien, t. IV, str. 333): „Każdy wie, że nie istnieje powieść katolicka; istnieją tylko powieści pisane przez katolików". 
</support>
</status>
</period>
</date>
</month>
</year>
</style>
</language>
</author_1>
</title_article>
</title_newspaper>
 
