<title_newspaper="Tygodnik Powszechny">
<title_article="Wiersze Iłłakowiczówny">
<author_1="Piotr Grzegorczyk">
<language="pl">
<style="press">
<year="1950">
<month="2">
<date="1950-02-12">
<period="w">
<status="1_obieg">
<support="paper">
Motywy religijne, tak częste w twórczości Iłłakowiczówny, skumulowały się najwspanialej w zbiorze „Złoty wianek", który K. W. Zawodziński słusznie uważał za jedną z najoryginalniejszych książek poezji polskiej oraz za jedno ze szczytowych wzniesień twórczości tej poetki. Wypada przeto żałować, że właśnie z tego zbioru weszły do „Wierszy wybranych" jedynie trzy utwory. A skoro o tym mowa, trzeba by się upomnieć o niejeden jeszcze pominięty poemat. Większy wybór dałby nowemu czytelnikowi pełniejszy wizerunek twórczy tej bogatej indywidualności. O rozszyfrowanie jej pokusił się pierwszy Zygmunt Wasilewski w odkrywczym i świetnym szkicu pomieszczonym w tomie „Poeci i teatr" (1929). Zaznaczając, że jest to natura głębsza niż wiele męskich talentów, starał się krytyk wyjaśnić poczucie tragicznego rozdwojenia, będące siłą jej poezji, jej niepokój, odśrodkowość i ucieczkę od świata ludzkiego — ciążeniem pochodzącym ze wschodniej formacji cywilizacyjnej. Poezja jej, stroniąc od życia realnego, od świata uchodzi ku Bogu, ale uczucie religijne nie zasila życia, nie dąży do przebóstwienia go, jest raczej ucieczką, szukaniem zaziemskiego zachwycenia, się radością i uświadomionym spokojem. Zestawiając naturę poetki z Mickiewiczem i Kasprowiczem, mówi krytyk (i tu widać stopień maksymalności jego postulatów), że Iłłakowiczówna nie bierze na siebie ciężaru zbawiania przez miłość, nie ma w jej twórczości pierwiastka prometeistycznego, a wreszcie jej wzruszenia estetyczne nie poruszają systemu uczuć społecznych. Uczuciowość bez wymiany ze środowiskiem zżera duszę płomieniem udręki, ale tą udręką oczyszczona, wyzwala się w sztuce w wartościach czysto artystycznych. Wasilewski niezmiernie wysoko cenił poetkę, była to więc próba diagnozy, jedna z najciekawszych w naszej krytyce międzywojennej, chęć dotarcia do najgłębszych przyczyn fenomenu twórczego.
</support>
</status>
</period>
</date>
</month>
</year>
</style>
</language>
</author_1>
</title_article>
</title_newspaper>
 
