<title_newspaper="Tygodnik Powszechny">
<title_article="Nad rękopisem "Potopu"">
<author_1="Goa">
<language="pl">
<style="press">
<year="1950">
<month="2">
<date="1950-02-26">
<period="w">
<status="1_obieg">
<support="paper">
Przez kilka dni włóczyłem się po uliczkach Wrocławia — nie tyle po tych najstarszych, lecz raczej tych „średnich", z osiemnastego wieku i początku wieku dziewiętnastego — gdzie zdaje się, że między domami wnet się ujrzy białą perukę i obfity żabot któregoś z oświeconych filozofów lub udrapowany płaszcz i wysoki kapelusz romantyka. Po tych wąskich uliczkach huczą wprawdzie od czasu do czasu tramwaje i trąbią auta, ale zdarzają się również chwile ciszy. Można się oprzeć o balustradę nad Odrą, mając za sobą piękny gmach uniwersytetu, i spoglądać na wspaniałą panoramę Starego Miasta, Tuż obok biały gmach pojezuickiego klasztoru, gdzie mieszczą się dziś zbiory Ossolineum. Siadywałem tam nad rękopisami Słowackiego oraz nad rękopisem „Potopu". Od lat pracuję nad zagadnieniem powieści, nad niezmiernie interesującymi problemami psychologii twórczości pisarskiej, nad kwestią powstawania pomysłu, rozrastania się, rozbudowy, wreszcie wcielenia się w ostateczny kształt dzieła. Wielu szczegółów dotyczących tego tematu można dowiedzieć się z listów, wyznań, własnych komentarzy autora; jeszcze więcej da nam analiza samego tekstu literackiego. Ale może najbadziej pasjonuje zetknięcie się z rękopisem. Jakąż tu spotykamy rozmaitość — co pisarz, to niespodzianka. Rękopis jest niedyskretny, zdradzi więcej niż wielostronicowe zwierzenia autorskie. Wielokrotnie myślałem o tym, że w badaniach literackich mogłaby wielkie usługi oddać ostrożnie traktowana grafologia. Przecie każdy wie o tym, że charakter pisma może opowiedzieć wiele tajemnic o człowieku. Ilekroć widzę rękopis, zawsze żałuję, że nie jestem grafologiem. Bo pismo autora zwykle się zmienia zależnie od treści poszczególnych ustępów. Partie o żywszej akcji, pełne napięcia, często są pisane mniej porządnie, z większym pośpiechem, pismo staje się mniej równe.
</support>
</status>
</period>
</date>
</month>
</year>
</style>
</language>
</author_1>
</title_article>
</title_newspaper>
 
