<title_newspaper="Tygodnik Powszechny">
<title_article="O Fredrze - krytyku">
<author_1="J. M. S.">
<language="pl">
<style="press">
<year="1950">
<month="3">
<date="1950-03-05">
<period="w">
<status="1_obieg">
<support="paper">
Dyskusja na temat Fredry nie opuszcza łamów naszej publicystyki. Referowałem już uprzednio rozważania Markiewicza na temat Boyowych „Obrachunków fredrowskich". Nawiązuje do nich w „Kuźnicy" (nr 227) Ryszard Matuszewski, podejmując wysunięty przez Markiewicza problem, który Matuszewski sformułował w tych słowach: Czy ograniczona w swych klasowych perspektywach sztuka ginącej szlachetczyzny, jaką jest bez wątpienia pisarstwo Fredry, może służyć nam dzisiaj jako wzór artyzmu, spełniać pozytywną funkcję w wychowaniu dzisiejszego widza. Otóż Fredro był — zdaniem Matuszewskiego — mimo swych konserwatywnych poglądów zwierciadłem klasy dochodzącej do głosu i to zwierciadłem krytycznym. Fredro był tym dla swojej epoki, czym mutatis mutandis są dla naszego czasu krytycy burżuazji, nie wychodzący poza horyzont burżuazji. Nie wychodził poza punkt widzenia szlachecko-feudalny. Była to typowa krytyka od wewnątrz: nie zawsze tak znowu bardzo pobłażliwa, jak się zdawało tym, co pragnęli we Fredrze ową pobłażliwość dla swojej klasy społecznej odnaleźć, hrabiom Tarnowskim i im podobnym, ale też i nie taka, jakiej żądamy dziś, stykając się z analogicznymi przejawami krytyki mieszczańskiej: była to krytyka nie ukazująca perspektyw dalszych, społecznie bezwyjściowa, zamknięta w szlacheckim kręgu. Warto odnotować to spostrzeżenie. Dotąd bowiem w interpretacji Boya, Fredro wychodził na bezkrytycznego apologetę swojej ziemiańskiej klasy. Matuszewski nie bez słuszności zapoczątkowuje rewizję tego poglądu. Ten sarn punkt widzeniu podkreślił również, wcześniej jeszcze, Bohdan Korzeniewski w swym artykule pt.: „Poeta wiecznie żywy" (nr 11 „Teatru"). W tej chwili — pisze — nasze poglądy na Fredrę są tak niejasne i skłócone, jak chyba nigdy dotychczas. Ani scena ani krytyka nie ma o nim wyrobionego zdania. Teatr żyje resztkami dawnych wierzeń, zresztą także bardzo niejednolitych. 
</support>
</status>
</period>
</date>
</month>
</year>
</style>
</language>
</author_1>
</title_article>
</title_newspaper>
 
