<title_newspaper="Tygodnik Powszechny">
<title_article="Bez ogródek">
<author_1="">
<language="pl">
<style="press">
<year="1950">
<month="3">
<date="1950-03-19">
<period="w">
<status="1_obieg">
<support="paper">
Grzeszki turysty. Nie pomogą Kisielewskiemu zastrzeżenia, że turysta to taki zefirek lub w ogóle beztroski powiewik. Nie pomoże podtytuł „Wrażenia turysty". W imię ob. Baedekera tudzież historii sztuki chwytam — brodaty erudyta — zefirka na gorącym uczynku, czyli na artykule "We Wrocławiu i Szczecinie". A teraz „suche fakty"; dwie świątynie zrobione przez autora reportażu na romanizm, nie są romańskie. Kościół Panny Marii na Wyspie Piaskowej (o ile jednak ładnej brzmi po prostu "na Piasku") nie jest romański, lecz gotycki, a nawet nie taki wczesny, gdyż wzniesiony w XIV i XV w. Istniał wprawdzie na tym miejscu tum z epoki Piotra Własta — fundatora siedemdziesięciu kościołów (vide legenda) — lecz z tej pierwotnej świątyni pozostał jedynie piękny fundacyjny tympanon. Również kościół Bożego Ciała nie ma nic wspólnego z XII wiekiem, jest bowiem budowlą z XIV w. (a piękny, koronkowy szczyt należy nawet do w. XV). W ogóle autor stara się cofać w głąb malowniczych wieków napotykane budowle. Tak jest z ratuszem. Kisielewski pisze, że XIV-wieczny. Ale tu sprawa jest bardziej skomplikowana, bo część ratusza stanęła nawet w XIII w. Sadzę jednak, że dla turysty nieważna jest metryka ani drobne fragmenty świadczące o pierwotnym wyglądzie, ważne natomiast jest to, co rzuca się w oczy — to znaczy strojny, przebogaty budynek, który należy bezapelacyjnie do późnego XV wieku, a sięga nawet w pierwsze lata XVI. Trudno wreszce szerzej dyskutować z „turystą" na temat polskiego i niemieckiego gotyku — że niby pierwszy jasny, weselszy — a drugi posępny i groźny. Nie jestem bynajmniej polskim szowinistą — ale takie oddawanie Niemcom „za darmo"' wrocławskiego gotyku nie jest całkiem słuszne — i przynajmniej do niektórych budowli (św. Krzyż) można by mieć pretensję. W Szczecinie jest mniej zabytków — niestety więc nie mogę się już dłużej czepiać — brodaty erudyta.
</support>
</status>
</period>
</date>
</month>
</year>
</style>
</language>
</author_1>
</title_article>
</title_newspaper>
 
