<title_newspaper="Tygodnik Powszechny">
<title_article="Pochwała Reja">
<author_1="J. M. S.">
<language="pl">
<style="press">
<year="1950">
<month="3">
<date="1950-03-26">
<period="w">
<status="1_obieg">
<support="paper">
W "Odrodzeniu" wypowiada Jerzy Borejsza „Pochwałę nieuctwa Mikołaja Reja". Analogii tej nie można w wielu punktach odmówić słuszności: Gdy sięgamy... do źródeł wielkości Reja — pisze Borejsza — wyrywa się westchnienie ulgi Jakież to szczęście dla literatury naszej, że Mikołaj Rej był nieuczony i prostak...Bo wszystko to, co niektórym badaczom wydawało się małością i nieudolnością Reja, jest właśnie źródłem jego wielkości. Prawdą jest, że zanurzony i skąpany po uszy w życiu gminu szlacheckiego, chłopów i dworu, pogardzał naonczas klasyczną, łacińską kulturą, do gramatyki odnosił się z wrogością. Ale właśnie ta nieuczoność, to prostactwo, o którym sam powie: Bom ja tez prosty Polak nigdzie nie jeżdżąc, Tum, się pasł na dziedzińcu, jako w lesie zając, — pozwoliło mu zagłębić się w bogactwie języka, łowić i wchłaniać w siebie plony bogatej już naonczas literatury bezimiennej, ludowej, literatury napisanej... Zaprawdę zasłużył sobie ten „nieuk" na tytuł doktora nauk filologicznych honoris causa. Przyłączamy się całkowicie do tych słów uznania. Twórczość samorodna zawsze zasługuje na pochwałę, w wypadku zaś Reja tym więcej, że autor „Żywota człowieka poczciwego" w nieporównany sposób odtworzył typ życia, charakterystyczny dla całej przedrozbiorowej Rzeczypospolitej. Nie rozumiemy jednak, jak Borejsza godzi z tymi tezami swe dalsze uwagi. Bo oto niżej czytamy u Borejszy: Zdobyliśmy się jedni z pierwszych w Europie — na tak piękny rozwój literatury jakim byt wiek XVI. Potem nastąpiła pod gnojem reakcji wiekowa drzemka, w której tytko czasem odzywały się glosy światłe i powstawały dzieła sztuki wartościowe. Otóż na ten sąd w odniesieniu do XVIII-wiecznej literatury z pewnością by się nie pisał tak znakomity znawca i adorator naszego XVII stulecia jak Bruckner. 
</support>
</status>
</period>
</date>
</month>
</year>
</style>
</language>
</author_1>
</title_article>
</title_newspaper>
 
