<title_newspaper="Tygodnik Powszechny">
<title_article="Wybawienie">
<author_1="Artur Górski">
<language="pl">
<style="press">
<year="1950">
<month="4">
<date="1950-04-02">
<period="w">
<status="1_obieg">
<support="paper">
Ten to ustrój był jednym z głównych powodów tak głębokiego upadku kultury starożytnej. Humanizm Sokratesa nie miał siły, jak widzieliśmy, do zatamowania tego zła i tego źródła zła. Humanizm ten, aby miał siłę, potrzebował sankcji. Tej sankcji szukano w godności ludzkiej. Obserwacja życia wewnętrznego mówi nam o tym tak dziś, jak wczasach antycznych, że istnieje w każdym człowieku zmysł pozafizyczny, wychodzący poza skończoność, przesięgający ją, a który przejawia się szczególnie wyraźnie w duszy dwojako: w miłości i w czynie etycznym. Ten ostatni występuje zwłaszcza w zjawisku wyrzutu sumienia. Czas nie ma na nie niszczącego wpływu, przeciwnie, one zdają się rosnąć w miarę oddalenia. W dalszej analizie oba te zjawiska, miłość i poczucie etyczne, i jakby z jednego pochodzi źródło. Jakiś każdy wyrzut sumienia jest raną zadaną poczuciu miłości utajonemu na dnie ludzkiej psychiki, rana, która broczy i potęguje żal i lęk, mimo że nic nam z zewnątrz nie zagraża. Na tym gruncie wyrasta dramaturgia grecka, prekursor humanizmu wyższego rzędu. Z miłującego współczucia wyszła „Antygona" Sofoklesa i jej zasada przewodnia: „Nie po tom jest, aby współnienawidzić, ale aby współmiłować". Z lęku moralnego wyszła "Oresteja" Ajshylosa, Z tej atmosfery wyrósł nurek otchłani życia, Sokrates. Poeci greccy spełnili swoją rolę. Sokrates opierał życie o cnotę, a cnotę opierał o wiedzę. Wiedza według niego rodzi cnotę, ale ta cnota gra z uwagi na wiedzę rolę przyczyny sprawczej. Wiedza prawdziwa, to znajomość stosunku, jaki istnieje między światem rzeczy a między końcem, celem, do jakiego zmierza człowiek z natury i z konieczności. Tym celem jest cnota, a cnotą cnót jest panowanie nad sobą, czyli wolność.
</support>
</status>
</period>
</date>
</month>
</year>
</style>
</language>
</author_1>
</title_article>
</title_newspaper>
 
