<title_newspaper="Tygodnik Powszechny">
<title_article="Estetyk wojujący">
<author_1="Wacław Rola">
<language="pl">
<style="press">
<year="1950">
<month="4">
<date="1950-04-02">
<period="w">
<status="1_obieg">
<support="paper">
Z kolei spróbujmy się zająć sądami "pozytywnymi" w "Sztuce i krytyce". Sprowadzają się one głównie do hasła "Nie co, ale jak", którego najgorętszym na terenie plastyki głosicielem już utarło się robić Witkiewicza. Prof. Stanisław Ossowski w swej książce. „U podstaw estetyki" podaje przykłady niekonsekwencji Witkiewicza. W artykule o Bucklinie (me ma go w wydania Jakubowskiego) ogromną wagę przywiązał Witkiewicz właśnie do literackiej treści obrazów, którą kiedy indziej zupełnie pogardzał. Należy jednak moim zdaniem mieć na uwadze, że artykuły prasowe najwybitniejszych nawet pisarzy bardzo często nie są wolne od pewnych uproszczeń czy pospiesznych sformułowań i że „Sztuka i krytyka", dzięki swej postaci dalekiej od jakiegoś zamkniętego układu twierdzeń, również nie może być od nich wolna. Nie należy także na podstawie owego hasła wyrobić sobie mniemania jakoby St. Witkiewicz stał na stanowisku „czystej formy" (które wypracował później jego syn, Witkacy) — o czymś przeciwnym świadczy wiele zdań „Sztuki i krytyki", w których Witkiewicz podkreśla rolę oryginalności tematycznej twórcy (np. w artykułach "Józef Chełmoński", „Pomnik Mickiewicza"). Zresztą stwierdzenie: „Sztuka jest jednym z najsubtelniejszych wyrazów ludzkiego ducha, zdradzającym jego najgłębsze tajniki" jest definicją sięgającą poza sprawy formalne. Tak więc poglądy Witkiewicza na sztukę nie ograniczają się do owego słusznego postulatu „jakości". W "Sztuce i krytyce" spotykamy często kapitalne ziarna, np. o rozwoju sztuki niezależnie lub wbrew rozwojowi teorii, te kwestie są jednak omawiane peryferycznie. Spróbujmy tu przytoczyć dwie niezwykle interesujące tezy, dotyczące prawdy artystycznej w malarstwie, które rzucą nam pewne światło na założenia estetyki Witkiewicza: "Prawda malarska, zbudowana na zmyśle wzroku, jest wtedy tylko prawdą, jeżeli opowiada naturalnemu jego ustrojowi" ("Malarstwo i krytyka u nas" s. 36).
</support>
</status>
</period>
</date>
</month>
</year>
</style>
</language>
</author_1>
</title_article>
</title_newspaper>
 
