<title_newspaper="Tygodnik Powszechny">
<title_article="Droga Alfreda Doeblina">
<author_1="Aleksander Rogalski">
<language="pl">
<style="press">
<year="1950">
<month="4">
<date="1950-04-09/16">
<period="w">
<status="1_obieg">
<support="paper">
Doeblin określał siebie wtedy jako człowieka o metafizycznych potrzebach, który odrzuca jednak wszystkie tradycyjne formy kultu religijnego. Szukał nowej mistyki i nowej religii. "Świat — pisał — jest bogatszy i bardziej mroczny, niż to przeczuwają dawne mity religijne. Łatwo mi jest wyzwolić się od nich, jeno nie od mityczności, jaka w nich drzemie". Piętnuje on niewolę, w jaką wtrącił człowieka wiek techniki i organizacji, nie po to jednak, by się mamić złudami jakiejś pierwotnej rajskiej sielskości i swobody. Swoim współczesnym uczyć się każe cierpliwości i hartu i to właśnie od przyrody: „Kto widział wzburzone morze, kto zna eksplozje, dzikość elementarnych katastrof, gwałtowność chemicznych reakcji, płonący ogień, — ten nie będzie mówił o łagodności w naturze. Wystarczy spojrzeć w dwoje żółtych ócz zwierzęcia, w niektóre ludzkie oczy, by odczuć straszliwą obcość istot, jakie ma się przed sobą. Świat nie jest łagodny, spokojny i miękki. Ale też nie groźny. Nie trzeba rościć sobie pretensji do poznania go. Wiemy tylko, że jesteśmy z jego krwi...". Negatywny stosunek Doeblina do cywilizacji nowoczesnej godzi się jednak — rzecz osobliwa — dobrze z afirmacją życia wielkich miast, z afirmacją grupy, masy. Doeblin mieni się wrogiem pierwiastka osobistego. Jako biolog i psychoanalityk zaprzecza on w ogóle istnieniu indywidualnej jaźni: "Nie ma — oświadcza — żadnego indywidualnego "ja" lecz tylko dusza grupowa wraz z poszczególnymi odcieniami". Występując przeciwko psychologii, ponieważ jego zdaniem daje ona bałamutną wiedzę o rzekomych jednostkowych duszach, Doeblin domaga się w jej miejsce metapsychologii: dopiero „ona będzie nauką o prawdziwych duszach, rozpoczynającą od zniszczenia pojęć o zasklepionym w sobie, izolowanym "ja", od zniszczenia całego abstrakcyjnego, oszukańczo rozdętego indywidualizmu".
</support>
</status>
</period>
</date>
</month>
</year>
</style>
</language>
</author_1>
</title_article>
</title_newspaper>
 
