<title_newspaper="Tygodnik Powszechny">
<title_article="Z genealogii polskiego języka">
<author_1="J. M. S.">
<language="pl">
<style="press">
<year="1950">
<month="4">
<date="1950-04-09/16">
<period="w">
<status="1_obieg">
<support="paper">
Referowane niedawno na tym miejscu tezy W. Taszyckiego, dotyczące kolebki polszczyzny, znalazły ostatnio silne poparcie w artykule T. Milewskiego pt.: „Genealogia społeczna polskiego języka literackiego" (marcowy numer „Wiedzy i życia"). Przedstawiwszy pokrótce teorię wielkopolskiego pochodzenia języka literackiego, stworzoną przez K. Nitscha, a bronioną głównie przez T. Lehra-Spławińskiego, opartą na podobieństwach, jakie zachodzą między dzisiejszym językiem wielkopolskim a dzisiejszymi gwarami wielkopolskimi, dochodzi Milewski do wniosku, że stojąc na gruncie tego poglądu, musimy przyjąć, że już na początku XI w. istniał w Wielkopolsce dialekt kulturalny, który około r. 1040 w okresie przeniesienia stolicy państwa z Wielkopolski do Krakowa został przeniesiony do Małopolski i tu utrzymał się aż do XIV w., tj. do czasu, gdy stał się podstawą pisanego języka literackiego. Jak w takim wypadku, przedstawiałaby się genealogia społeczna tego języka? Byłby to język arystokratyczny, dworski, państwowy. ...Droga rozpowszechniania się polskiego dialektu kulturalnego, a następnie języka literackiego byłaby pod względem społecznym zasadniczo drogą z góry na dół. Twórcom teorii wielkopolskiej zarzuca Milewski, że popełnili błąd metodyczny, porównując dzisiejszy język literacki z dzisiejszymi gwarami, o tym samym nie uwzględniając ewolucji, jakiej od czasów średniowiecza uległ zarówno język literacki jak i gwary. Tymczasem rozstrzygający dla nas jest nie dzisiejszy stan, lecz ten, który istniał od chwili powstania dialektu kulturalnego i języka literackiego, a więc w okresie między XIII a XVI w. — W świetle rozważań opartych na tych założeniach metodologicznych znikają podobieństwa, jakich dopatrywano się między językiem literackim a gwarami wielkopolskimi, podobieństwa te bowiem występują przy rozpatrywaniu dzisiejszego stanu rzeczy, a nie istniały w epoce powstawania polskiego języka literackiego.
</support>
</status>
</period>
</date>
</month>
</year>
</style>
</language>
</author_1>
</title_article>
</title_newspaper>
 
