<title_newspaper="Tygodnik Powszechny">
<title_article="O Kaliszu i jego ambicjach">
<author_1="Bronisława Dudczakowa">
<language="pl">
<style="press">
<year="1950">
<month="5">
<date="1950-05-07">
<period="w">
<status="1_obieg">
<support="paper">
Droga mnie wiedzie do starego grodu otoczonego ramionami Prosny, tam wśród alei kasztanowych chłodu, czerpałem tchnienia pierwszej życia wiosny, co w cudowności szatę się obleka jak sen zstępuje i jak sen ucieka. (Adam Asnyk). — Ten by potrafił przekonać ludzi, którzy kwestionują fakt, że miasto Kalisz jest owa starożytną, 1.800 lat istniejącą Calisią — powiedział mi pewien wiekowy autochton kaliski, wskazując na portret swego wielkiego krajana — Asnyka, jeśliby chodziło o wiek Kalisza, to w każdym razie mógłby Asnyk udowodnić, że urodził się w niepodłym mieście. W epoce jego młodości miasto było grodem okolonym murem fortecznym z basztami, gdzie „wśród alei kasztanowych chłodu" czerpał poeta nie tylko „tchnienie pierwszej życia wiosny", lecz prawdopodobnie i natchnienie do pierwszych porywów twórczości poetyckiej. Dziś nie ma nawet alej kasztanowych, a od czasu, kiedy Prusacy rozebrali stare kazimierzowskie mury forteczne, trzy bramy wjazdowe i baszty obronne, minęło już w kwietniu br. 95 lat. Zabytkowe kamieniczki stały się pastwą pożarów — pierwszego w 1852 r. i drugiego, roznieconego na rozkaz przywódcy pruskich najeźdźców Preuskera w 1914 r. Pozostało tylko leżące w dolinie zwyczajne, 53-tysięczne miasto, z pięknym parkiem i zbyt pięknym jak na sibie teatrem -— akcesoriami nic nie mówiącymi o długiej galerii obrazów historycznych, malowanych i ścieranych ręką czasu. Nieodłącznym fatum, idącym w ślad za doniosłymi wydarzeniami i okresami rozkwitu tego grodu, zapisanymi w bielejącym już kruku — Raciborskiego "Monografii miasta Kalisza" — jest czerwony kur, czarny anioł cholery, morowego powietrza i dżumy azjatyckiej oraz anioł wojny; wreszcie ucisk mieszczan przez szlachtę. A jednak niemal że periodycznym nawrotom pożarów i powodzi oparły się najwymowniejsze dokumenty życia i kultury — kościoły.
</support>
</status>
</period>
</date>
</month>
</year>
</style>
</language>
</author_1>
</title_article>
</title_newspaper>
 
