<title_newspaper="Tygodnik Powszechny">
<title_article="Atak na okopy">
<author_1="Ks. Jan Piwowarczyk">
<language="pl">
<style="press">
<year="1950">
<month="6">
<date="1950-06-11">
<period="w">
<status="1_obieg">
<support="paper">
Na uznaniu jednostki — lepiej powiedzieć: osoby ludzkiej — za jedyną, a w każdym razie za pierwotną rzeczywistość, wszelkie zaś formy i zjawiska życia społecznego za byty myślne (jak twierdził prawnik wiedeński, Kelsen), a w każdym razie za, byty pochodne (jak sądził J. J. Rousseau). Nie jest to rzecz błaha, ani kwestia czysto teoretyczna. Wraz, z tym poglądem przyjmuje się też jego konsekwencje, mianowicie, że życie społeczne (państwo, naród) jest skutkiem umowy społecznej, więc woli zbiorowej, że więc o naturze form życia społecznego (prawach i obowiązkach) decyduje sam człowiek, nie skrepowany niczym, że więc sam człowiek rozstrzyga o tym, co jest prawem, a co bezprawiem, co jest moralne, a co jest niemoralne, że więc życie społeczne jest ze swej natury amoralne, to znaczy, że poza, wolą ludzką nie jest związane żadnym obiektywnym prawem. Rozróżniam więc podwójny indywidualizm jako filozoficzną podstawę liberalizmu: ontologiczny (człowiek jest bytem pierwotnym, społeczeństwo pochodnym) i etyczny (wola ludzka jest źródłem moralności). Czyli: indywidualizm i amoralizm. Indywidualizm ten jest sprzeczny z nauką społeczną Kościoła, Według niej bowiem życie społeczne nie jest zjawiskiem wtórnym w stosunku do życia jednostkowego, ale równorzędnym; wynika nie z woli zbiorowej ludzi, ale z konieczności natury ludzkiej, z jej popędu społecznego, istniejącego w niej razem z popędem jednostkowym. Człowiek wprawdzie tworzy formy życia społecznego, wiec nip. i państwo, urządza je stosownie do potrzeb, bo państwo istnieje dla niego. Ale sam fakt życia społecznego, więc i państwa, jest niezależny od jego woli; tkwi bowiem w koniecznościach społecznej natury ludzkiej, a człowiek urządzając, państwo jest już przez prawo tej natury skrępowany, nie jest więc "wolny".
</support>
</status>
</period>
</date>
</month>
</year>
</style>
</language>
</author_1>
</title_article>
</title_newspaper>
 
