<title_newspaper="Tygodnik Powszechny">
<title_article="Liberalizm - pogląd na świat czy idea?">
<author_1="Józef Marian Święcicki">
<language="pl">
<style="press">
<year="1950">
<month="6">
<date="1950-06-11">
<period="w">
<status="1_obieg">
<support="paper">
Jeszcze stosunkowo łatwiej jest określić negatywną stronę idei liberalnej, jako wolność od różnych form ucisku, skoro idzie jednak o pozytywne zdefiniowanie tego pojęcia, kiedy mówimy o wolności myśli i czynów, pokazuje się, że dajemy wówczas z reguły określenia zbyt szerokie, pod które może się zmieścić bardzo wiele kolidujących nawet ze sobą ujęć. Jeśli np. staniemy na klasycznym stanowisku rewolucyjnej "Deklaracji praw człowieka i obywatela" i powiemy, że granicą wolności jest wolność drugiej jednostki. Jej nieprzekraczalne prawa, to pokaże się rychło przy analizie tego zdania, że może być ono bardzo wielorako interpretowane! — Wykładnia będzie tu przecież bezwzględnie zależna od tego kodeksu moralnego, jaki reprezentuje podejmująca ją jednostka. Nie bawiąc się w długie na ten temat wywody, bo zagadnienie to można by licznymi zilustrować przykładami, zwrócę tutaj uwagę tylko na jeden charakterystyczny fakt. Wszak całkiem inne znaczenie posiada wolność w systemie, który za punkt ciężkości kładzie jednostkę, (jak to czyni, zgodnie zresztą z tendencjami reprezentatywnych liberałów, p. Kisielewski), inne, gdy jak kolektywizm na czoło wysuwa społeczeństwo, a wreszcie całkiem inne, gdy podkreśla zarazem, jak to czyni katolicyzm, zarówno osobowość człowieka jak i jego społeczną naturę. Pojęcie czynów wolnych (wolnych w tym sensie, że zostały one do woli pozostawione jednostce), ulegało przecież tak w ramach chrześcijaństwa jak i cywilizacji laickiej nie tylko rozszerzającej, ale i — pod innymi względami — także nieraz zacieśniającej tendencji. Jeśli np. w stosunku do własności prawo rzymskie głosiło bezwzględną samowładzę jednostki, ius uti et abuti, to z tym pojęciem czasy współczesne zdają się już zdecydowanie żegnać. 
</support>
</status>
</period>
</date>
</month>
</year>
</style>
</language>
</author_1>
</title_article>
</title_newspaper>
 
