<title_newspaper="Tygodnik Powszechny">
<title_article="Z aktualności kultury starożytnej ">
<author_1="J. M. S.">
<language="pl">
<style="press">
<year="1950">
<month="6">
<date="1950-06-25">
<period="w">
<status="1_obieg">
<support="paper">
Ile jeszcze nowych i interesujących rzeczy można powiedzieć na marginesie starożytnych stosunków, tego dowodzi artykuł W. Kornatowskiego pt: „Uniwersalizm i indywidualizm poznawczy w greckiej teorii państwa" (,,Meander" nr 9). Autor podkreśla, że zapatrywania greckie na problematykę państwową nacechowane były przede wszystkim uniwersalizmem, to jest tym nastawieniem, które wszelakie zagadnienia z dziedziny współżycia ludzkiego rozpatruje... z punktu widzenia ogólnospołecznego, zbiorowego;...patrzy się na nie nie od strony jednostki, lecz całości, jednostkę zaś pojmuje się... jako zależną od gromady, jako rzecz wtórną wobec zbiorowości. Na tego rodzaju ujmowanie wpłynęły reminiscencje wspólnoty pierwotnej, występującej na zaraniu dziejów cywilizacji europejskiej organizacji rodowo-plemiennej, spojonej więzami krwi w jedną, rzec można „organiczną" całość. Państwowości helleńskie wytworzyły się z połączenia gmin pierwotnych, a więc w dużym stopniu wyłoniły się bezpośrednio ze stosunków opartych na więzach krwi, a w każdym razie stały względem wspólnoty rodowo-plemiennej znacznie bliżej, aniżeli którekolwiek ze współczesnych nam nowożytnych państw europejskich. Stąd też niewielkie państewka, które powstały jako bezpośredni wynik rozkładu wspólnot rodowo-plemiennych oraz przybrały postać miasta-państwa, utrzymywały przez czas dłuższy organy władzy, które były kontynuacją, urządzeń rodowych albo ich rozwinięciem. Zachowały również zasadę, iż każdy obywatel winien osobiście wykonywać ciążące na nim z tytułu przynależności do organizacji państwowej funkcje. Stąd rozwój bezpośrednich rządów ludowych w helleńskich państwowościach i brak podstaw do wytworzenia się tam systemu, rządów reprezentacyjnych, które też w nowoczesnym tego słowa znaczeniu nigdzie w klasycznej Grecji nie powstały. Samo zaś wypełnianie funkcji politycznych Grecy traktowali nie jako prawo, ale jako obowiązek obywatelski i wprowadzili zwyczaj, iż uchylić się od takiego obowiązku można było tylko z ważnych powodów, które należało stwierdzić przysięgą.
</support>
</status>
</period>
</date>
</month>
</year>
</style>
</language>
</author_1>
</title_article>
</title_newspaper>
 
