<title_newspaper="Tygodnik Powszechny">
<title_article="Kościół a ustrój społeczny">
<author_1="Ks. Jan Piwowarczyk">
<language="pl">
<style="press">
<year="1950">
<month="7">
<date="1950-07-09">
<period="w">
<status="1_obieg">
<support="paper">
Zarzut jest słuszny, lecz tylko częściowo. Dyskusja dotyczy tylko sprawy liberalizmu, a nie „stosunku katolicyzmu do zagadnienia wolności obywatelskiej''. Toteż tego zagadnienia nie poruszałem. Ale skoro p. Z. L. uważa to za „zaniedbanie" z mej strony i żąda wyjaśnień, spróbuję w sposób zresztą ogólny — oświetlić i to zagadnienie. Naprzód ogólna uwaga... Ci, którzy się chcą zaznajomić ze stanowiskiem Kościoła w tej sprawie, winni odczytać sobie encyklikę Qadragesimo anno; ostatni przekład polski z komentarzem wyszedł w r. 1946 w Kielcach (wyd. „Verbum"). Zawarte tam zasady zostały podane jako obowiązujące przez obecnego papieża Piusa XII w encyklice Summi pontificatus (1939), w przemówieniach z 1 VI 1941, 19 III 1945, w piśmie do kierownictwa Semaines sociales z 18 VII 1947 i in. A teraz do rzeczy! Pius XI pisząc o „odnowieniu ustroju społecznego" zwraca uwagę na smutne dziedzictwo, które nam przekazał indywidualizm XIX w. „Błąd indywidualizmu zdusił i prawie zniszczył owo bujne niegdyś i szeroko przy pomocy różnych, stowarzyszeń rozbudowane życie społeczne, iż w końcu prawie same tylko jednostki zostały i państwo". Tak oświadcza Pius XI, a skreślony przez niego obraz odpowiada rzeczywistości z pierwszej połowy w. XIX. Rezultat był taki — kontynuujemy myśl Piusa XI — że "życie społeczne straciło swój wyraz", swoją formę, stało się amorficzne, uległo rozbiciu, a jedności i formy nie przywróciły mu te liczne związki i stowarzyszenia, które po uchyleniu pierwotnych zakazów koalicji — więc w drugiej połowie w. XIX — powstały; powstawały bowiem i rosły „dziko", reprezentowały partykularne — choć nieraz bardzo ważne — interesy, nie umiały lub nie chciały zharmonizować swych dążeń z dobrem ogółu. 
</support>
</status>
</period>
</date>
</month>
</year>
</style>
</language>
</author_1>
</title_article>
</title_newspaper>
 
