<title_newspaper="Tygodnik Powszechny">
<title_article="Ostatnia znajoma Żmichowskiej">
<author_1="Zofia Elżbieta Kwiatkowska">
<language="pl">
<style="press">
<year="1950">
<month="7">
<date="1950-07-16">
<period="w">
<status="1_obieg">
<support="paper">
Źmichowska, wrażliwa i nigdy nie doceniająca swych uzdolnień pisarskich, a w okresie owej szczególnej martwoty twórczej, jaką charakteryzują się lata poprzedzające bezpośrednio powstanie styczniowe, pragnąca ciepła ludzkich uczuć — przylgnęła swym wdzięcznym sercem do Edwarda. Wybucha powstanie. Źmichowska, która była autorką sławnego listu z r. 1859 do Seweryna Elżanowskiego, listu uzasadniającego bezsensowność pomysłów wytaczania krwi z młodego pokolenia, staje się świadkiem tragedii styczniowej. Opuszcza Warszawę, aby osiąść u siostrzenic jako nauczycielka ich dzieci, przebywa więc to w Olszowej, to w Dębowej Górze. Edward Kapliński i tutaj niejednokrotnie odwiedza pisarkę. Przyjeżdża nawet ze swą młodziutką żoną. Po latach sytuacja zmienia się jednak. Około roku 1874 Źmichowska wraca do Warszawy. Do Edwardowstwa Kaplińskich zaczyna zakradać się nieszczęście. Edward, ojciec już licznej gromadki dzieci, poważnie choruje na płuca. Lekarze widzą jedyny ratunek dla zdrowia w wyjeździe do Włoch. Źmichowska w tym okresie pragnie pomóc jego żonie. I oto w listach do Elli (Izabeli Zbiegniewskiej), które ogłoszono w całości w krakowskim wydaniu „Listów", zwraca się pisarka w sprawie ulokowania na pensii prowadzonej w Włocławku przez Izabelę — Maryni Kaplińskiej, najstarszej córeczki Edwarda. Owa Marynia to właśnie zmarła przed kilkoma tygodniami w Krakowie Maria z Kaplińskich Trąmpczyńska. Dziewczynka jest już duża, ma lat dwanaście. W pamięci jej zostaje wiele wspomnień o pisarce, myślącej z taką serdecznością o jej rodzicach. Niestety, Maria Trąmpczyńska nie spisała żadnych pamiętników. Była ostatnim ogniwem łączącym nasze czasy z tamtą epoką i zabrała z sobą resztę bezpośredniej wiedzy o niej. W rękach zmarłej znajdowała się nie ogłoszona i dotychczas nieznana korespondencja jej ojca, Edwarda Kaplińskiego, z Narcyzą Żmichowską.
</support>
</status>
</period>
</date>
</month>
</year>
</style>
</language>
</author_1>
</title_article>
</title_newspaper>
 
