<title_newspaper="Tygodnik Powszechny">
<title_article="Jeszcze o sprawie "Niespodzianki" i opowieści wędrownych">
<author_1="Ludwik Szczepański">
<language="pl">
<style="press">
<year="1950">
<month="8">
<date="1950-08-06">
<period="w">
<status="1_obieg">
<support="paper">
Rostworowski jest pisarzem takiej miary, że wszystko co go dotyczy, jest interesujące. I będzie coraz bardziej interesowało, bo zdaje mi się, czas Rostworowskiego dopiero nadejdzie. Niechże mi będzie wolno, skoro prof. Pigoń wymienił moje nazwisko, dorzucić jeszcze kilka słów w sprawie genezy „Niespodzianki", a raczej pierwszego impulsu, który pobudził twórczą fantazje K. H. Rostworowskiego. Jak prof. Pigoń wspomniał, usłyszałem swego czasu („Niespodzianka" powstała w r. 1929) z ust poety, że Ksawery Pusłowski opowiedział mu treść notatki, wyczytanej przezeń w którymś z dzienników, o zbrodni zamordowania przez rodziców nie poznanego syna „dla dolarów". Opowieść poruszyła mocno Rostworowskiego. Prawdopodobnie nie wiedział, że opowieść o zamordowanym syna jest jedną z tych opowieści wędrownych, które zrodzone z jakiejś prastarej baśni ludowej, krążą po całym świecie, po wszystkich krajach, pojawiają się gdzieś nagle ni stąd ni zowąd, wzruszając słuchaczów na wieczornicach, potem idą w niepamięć na dziesiątki, ba, setki lat, aby znowu ożyć i jawić się nie wiadomo z jakiej przyczyny. Zwykle ta okropna opowieść bywa dość ściśle umiejscowiona, jeśli już nie w określonej wsi czy miasteczku, to przynajmniej w powiecie („w jednym ze wschodnich powiatów", o ile chodzi o „Niespodziankę"), ale na próżno szukałby tam ktoś świadków tragicznego wypadku. Wszystko od a do zet jest zmyślone. Ongi ludowi bajarze czy poeci, dając folgę fantazji albo dla sensacji, wskrzeszali zapomnianą opowieść; dziś rolę tych narratorów objęli dziennikarze. Baśń o zamordowanym synu ma zaiste niepożyty żywot! Nie tylko u nas, ale w Niemczech i we Francji, a przypuszczam że i w innych krajach krąży ta baśń po dziś dzień, względnie każdej chwili może się pojawić... 
</support>
</status>
</period>
</date>
</month>
</year>
</style>
</language>
</author_1>
</title_article>
</title_newspaper>
 
