<title_newspaper="Tygodnik Powszechny">
<title_article="Newton i scholastyka">
<author_1="J. M. S.">
<language="pl">
<style="press">
<year="1950">
<month="8">
<date="1950-08-20">
<period="w">
<status="1_obieg">
<support="paper">
W 7 numerze "Problemów'' czytamy następującą wzmiankę o stosunku Newtona do scholastyki: Obiektywne istnienie przestrzeni i czasu nie ulegało dla Newtona żadnej wątpliwości. W tej mierze był on materialistą. Metafizyczny charakter, jego zapatrywań tkwił korzeniami w ówczesnej wiedzy, która nie wyzwoliła się jeszcze całkowicie ze średniowiecznej scholastyki. Newton uważał, że przestrzeń i czas są czymś "absolutnym, całkowicie niezależnym od znajdujących się w przestrzeni przedmiotów i od ich zmian czasowych". To newtonowskie „metafizyczne" pojęcie przestrzeni powoduje — zdaniem autora artykułu, Hansa Grumma z Wiednia. — konieczność przyjęcia pierwotnej pustej przestrzeni, w którą ktoś musiał włożyć materię, czyli — jak się wyraża — prowadzi nas prostą drogą do legendy o stworzeniu świata" I dalej pisze „uczony" autor, że "przedstawione wyżej pojęcie absolutnej przestrzeni nie podlegało dyskusji, dopóki ludzie uważali ziemię za pępek świata", i następnie wprawia w ruch Kopernika oraz Giordana Bruna wraz z jego stosem, aby unaocznić czytelnikowi, jakie to szkodliwe były przesądy obskuranckiej scholastyki. Otóż pogratulować należy p. Grummowi znajomości historii filozofii i nauk przyrodniczych, redakcji zaś "Problemów" tak znakomitego specjalisty. Bo jakże w rzeczywistości wygląda stanowisko scholastyki? Dość sięgnąć do wydanej tuż przed wojną książki ks. prof. dra. P. Chojnackiego, by się przekonać, że rzeczy mają się wręcz przeciwnie. Kowal zawinił a Cygana powiesili. Po pierwsze; scholastyka w przeciwieństwie do kantyzmu uznaje „obiektywne" istnienie przestrzeni i czasu. Nie jest jednak z tego tytułu filozofią ,,materialistyczną", jak "materialistą" z tego samego powodu nie był również Newton. Po wtóre: przestrzeń "absolutna" zawdzięcza swe realne istnienie, że zacytujemy tu ks. Chojnackiego „jedynie wymysłowi Newtona, który ją sobie przedstawiał jako różna i niezależnie istniejącą od ciał w naturze...
</support>
</status>
</period>
</date>
</month>
</year>
</style>
</language>
</author_1>
</title_article>
</title_newspaper>
 
