<title_newspaper="Tygodnik Powszechny">
<title_article="Literatura pacyficzna">
<author_1="gaw.">
<language="pl">
<style="press">
<year="1950">
<month="9">
<date="1950-09-24">
<period="w">
<status="1_obieg">
<support="paper">
„Echo Tygodnia", dodatek literacki „Gazety Krakowskiej", przynosi w nrze 34 artykuł p. Henryka Voglera pt, „Nowa literatura pokou". Teza p. Voglera brzmi, że cała literatura pacyfistyczna międzywojennego dwudziestolecia z Remarque'era, Dorgelesem, Dwingerem, Duhamelem, Hemingwayem na czele, nie spełniała swego zadania. Nie tylko, że nie mogła ona zapobiec nowej rzezi światowej, ale nawet „rozbrajała — lub usiłowała rozbroić —narody świata, aby tym łatwiej stać się mogły łupem kolonialnych zdobywców". W mniemaniu p. Voglera, „literatura ta odwracała się od wojny jak dziecko na widok rany broczącej krwią". — Zdania co najmniej dziwne. Czyż doprawdy Remarque w „Na zachodzie bez zmian" i Dergeles w „Drewnianych krzyżach" — „odwracają się od wojny", od jej okropności, od malowania jej bezprzykładnej grozy? P. Vogler chciał zdaje się powiedzieć, że pisarze ci nie ukazywali całego mechanizmu wojny — i to jest prawda; tylko że przy lekturze omawianego artykułu trzeba się tego domyślić. Co zaś do twierdzenia, że antywojenna literatura zrodzona jako wyraz protestu przeciwko okropnościom lat 1914—1918 usiłowała uśpić czujność narodów i wydać je na „łup kolonialnych zdobywców" — to polemika z tą tezą wydaje się zbędna, dopóki nie zostanie ona poparta rzeczowymi argumentami. P. Vogler popełnia jednak w swojej ocenie literatury pacyfistycznej dwudziestolecia błąd poważniejszy, błąd, który mogą mu wytknąć również marksiści. Oto potępia on tę literaturę odrywając ją od społecznego, historycznego i politycznego podłoża, od owych lat dwudziestych, w których jednak mobilizowała czujność narodów przeciw ohydzie masowej, usankcjonowanej rzezi. Być może, że międzywojenna literatura pacyfistyczna nie ujawniająca korzeni wojny, nie zadawala dzisiejszego czytelnika, że jest dla nas zbyt płytka w swojej problematyce społecznej i politycznej — ale to jeszcze nie przekreśla jej ówczesnej roli.
</support>
</status>
</period>
</date>
</month>
</year>
</style>
</language>
</author_1>
</title_article>
</title_newspaper>
 
