<title_newspaper="Tygodnik Powszechny">
<title_article="Łacina kościelna i jej polski słownik">
<author_1="Marian Plezia">
<language="pl">
<style="press">
<year="1950">
<month="9">
<date="1950-09-24">
<period="w">
<status="1_obieg">
<support="paper">
Naturalnie na tak ogromnej przestrzeni czasu, łacina w Kościele wyglądała i wygląda dziś jeszcze bardzo rozmaicie. W wiekach średnich zachowywała jeszcze wiele znamion języka żywego, podatnego na zmiany, jakie przynoszą ze sobą nowe warunki: rozwijała nowe słownictwo, dostosowywała nawet poniekąd do nowych potrzeb swoją budowę gramatyczną. Renesans położył kres tym fluktuacjom, żądając trzymania się w pisowni i mówieniu po łacinie tych wzorów, jakie stworzyli wielcy klasycy starożytnego Rzymu. Od tego czasu łacina zakrzepła w mniej lub więcej zręcznym naśladownictwie, ale poziom jej bywa niejednakowy. Oficjalne orędzia rzymskie, np. encykliki, pisane bywają wykwintnym i bardzo starannym językiem, ale obok tego pojawiają się w tymże Rzymie podręczniki, w których tylko wyrazy i ich odmiana są łacińskie, natomiast cała struktura językowa zapożyczona bywa bez reszty z języków nowożytnych. Nie o ten jednak rodzaj łaciny nam idzie, chcemy bowiem mówić o łacinie kościelnej w drugim z wymienionych znaczeń, tzn. o łacinie liturgicznej. Ta ma postać wiele mniej zróżnicowaną i bardzo określoną, jest to bowiem łacina tych tekstów, które zawierają się w mszale, brewiarzu, rytuale, pontyfikale itp. Zalicza się również do pomników łaciny kościelnej teksty nie ściśle liturgiczne, bo zawarte w martyrologium, kodeksie prawa kanonicznego oraz w łacińskim tekście Pisma Św., tzw. Wulgacie, o ile nie wchodzi ona już w skład mszału i brewiarza. Ktokolwiek weźmie do ręki teksty liturgiczne, przekona się z łatwością, że język ich różni się dość znacznie od tej łaciny, jakiej uczył się w szkole, nawet niejednokrotnie koliduje jawnie z tymi regułami, jakie sobie w tej szkole kosztem wielu może trudów i utrapień przyswoił. Czy należy więc wyobrażać sobie, że teksty te pisane są złą łaciną, a ich autorzy nie nauczyli się w swojej szkole porządnie gramatyki łacińskiej?
</support>
</status>
</period>
</date>
</month>
</year>
</style>
</language>
</author_1>
</title_article>
</title_newspaper>
 
