<title_newspaper="Tygodnik Powszechny">
<title_article="Malarstwo. o którym się nie wie">
<author_1="">
<language="pl">
<style="press">
<year="1950">
<month="12">
<date="1950-12-03">
<period="w">
<status="1_obieg">
<support="paper">
W większości wypadków nie udało się malarce ustalić wieku kopiowanych przez nią dzieł sztuki. Nie ulega jednak wątpliwości, że wszystkie one trzymają się wzorów bardzo starej tradycji. Na północ od Lalibala, w Makale, Adua, Yeha, Gunda-Gunde, Debra Mariam i innych miejscowościach, znalazła Beatrice Playne pewną ilość manuskryptów na pergaminie, iluminowanych i ilustrowanych, nieraz całostronicowymi malowidłami. Ilustracje te wykazują czasem pewne podobieństwo do malarstwa bizantyjskiego, jak np. scena transfiguracji z czternastowiecznego ewangeliarza, znalezionego w Debra Mariam. Na ogól jednak posiadają znacznie więcej swobody i rozmachu w kompozycji, wykraczającej często poza ramy obrazu. Niezwykle rozwinięta ornamentyka zdaje się wymykać wszelkim ustalonym regułom. Obok wzorów geometrycznych występują tu elementy zdobnicze, podyktowane wyraźnie ludowym zamiłowaniem do mnożenia bogatych form dekoracyjnych w celu jak najpełniejszego wykorzystania powierzchni. Wśród sporządzonych przez panią Playne kopii można znaleźć przykłady daleko posuniętej stylizacji. Wreszcie, jeżeli chodzi o typ przedstawionych postaci, ich hieratyczność nabiera szczególnego wyrazu przez płynącą z prymitywizmu deformację. Rzeczą godną uwagi jest zupełnie specyficzny koloryt tych malowideł. Wywołuje on pewne reminiscencje malarstwa wschodniego. Beatrice Playne zwróciła uwagę na szkarłatną, niebieską lub zieloną barwę koni, przypominającą manierę perskich miniatur. Zarówno iluminacje rękopisów, jak i malowidła ołtarzowe, wykonane temperą na drzewie, odznaczają się wielką intensywnością koloru, śmiałymi kontrastami barwnymi, lecz zarazem nieomylnym poczuciem harmonii. Malarze etiopscy wyodrębniają swe formy ostrym konturem, czarnym lub barwnym, zależnie od wymagań całości. Czernią operują chętnie, kładąc nią na obrazie mocne, rytmicznie rozmieszczone akcenty. Jeszcze jedną, ciekawą cechą tej sztuki jest jej przywiązanie do bardzo starych konwencji ikonograficznych. Zanotujemy tu dla przykładu dodatkową dłoń na drzewcu włóczni św. Teodora, symbolizującą pomoc Opatrzności, oraz układ postaci w Ukrzyżowaniu z ołtarzowego dyptyku, gdzie obaj łotrowie i żołnierz przedstawieni są profilem, zgodnie z obowiązującym na Wschodzie sposobem malowania nieprzyjaciół.
</support>
</status>
</period>
</date>
</month>
</year>
</style>
</language>
</author_1>
</title_article>
</title_newspaper>
 
