pl	Agnė Žagrakalytė (Litwa) - Mój rok 1989 
lt	Agnė Žagrakalytė (Lietuva) - Mano 1989 - ieji 

pl	Mój rok 1989 
lt	Mano 1989 

pl	Jakieś piękne zaburzenie wzrokowego słuchu: ja i lustro na strychu.  
lt	Kažkoks regimosios klausos gražus sutrikimas, sėdžiu palėpėj su veidrodžiu.  

pl	Kiedy tak pada, kiedy wokół taki spokój i tylko przezroczysta poświata błyskawicy z rzadka trzema cięciami rozdziera szemrzący wieczór, gdy ciemnieją wąskie okna i przestaję dostrzegać swoje zdrętwiałe nogi, oto teraz - obok uda mam delikatne, rozszczepione pudło kankli, rulony plakatów, wieże magazynów, tutki map.  
lt	Kai šitaip lyja, kai šitaip ramu aplink, tik skaidrūs gaidžiai karts nuo karto trim pjūviais drėksteli šniokščiantį vakarą, kai temsta siauri langai ir imu nebeįžiūrėt savo tirpstančių kojų, štai dabar, - prie šlaunies man nuo dulkių švelnus, skilęs kanklių dubenkaulis, plakatų ritinėliai, žurnalų bokštai, žemėlapių tūtos.  

pl	Tuż przy moich nogach, obok kubka z herbatą - nowy magazyn, na jego okładce - zestawienie dwóch zdjęć. Na górnym - masa dżinsów i kolorowych kurteczek, szarża na mur, uśmiechnięty tłum, zębami spod wąsów błyskają nawet mundurowi! 
lt	Man prie kojų, prie arbatos puodelio, - naujas žurnalas, viršelis - dviguba nuotrauka: viršuje - daug džinsų ir spalvotų striukyčių, raitom ant sienos bloko, minia besišypsančių, dantis iš po ūsų blizgina netgi uniformuotieji!  

pl	W dolnej części okładki - szare zdjęcie początku, mur szarości.  
lt	Viršelio apačioj - pilka pradžios nuotrauka, pilkio siena.  

pl	Czarny, najeżony kolcami drut, już owija się wokół sworzni zbrojenia, trująco i bluszczowato.  
lt	Juoda viela, spygliais pasišiaušusi, jau rangosi aplink augančios armatūros strypus, nuodingai gebeniškai.  

pl	Przesadzam, nie, nie przesadzam.  
lt	Perdedu, ne, neperdedu.  

pl	Parasol powiesili na tym drucie kolczastym.  
lt	Skėtis ant tos dygliuotos vielos pasikabintas.  

pl	Po obu stronach parasola - ona i on, dwoje ciemniejących ludzi fotografii, budzą we mnie niepokój, ja wprost nie mogę na nich patrzeć, a przez środek wielkie litery tłumaczą temu, kto nie rozumie - "le mur de Berlin 1961 - 1989". 
lt	Abipus skėčio - ji ir jis, du temstantys nuotraukos žmonės, man dėl jų neramu, negaliu aš į juos žiūrėt, o per vidurį didžiulėm raidėm dar paaiškinta, kam neaišku - "le mur de Berlin 1961 - 1989". 

pl	Wtedy opada ręka Klary i chwyciwszy mnie za kark, przekręca pamięć. 
lt	Tada nusileidžia Klaros ranka, ir, suėmusi mano sprandą, sukteli atmintį. 

pl	Nauczycielka zapisuje datę, przed dwudziestu laty - wyprostowana, dokładnie, celowo - w rogu klasowej tablicy.  
lt	Mokytoja rašo datą, prieš dvidešimt metų, - pasistiebus, tiesiai ir tiksliai - į klasės lentos kamputį.  

pl	Klara spogląda na jej rajstopy, na spływające spod szarej spódnicy niteczki cer.  
lt	Klara žiūri į jos kojines, į adymo virveles, tekančias iš po pilko sijono.  

pl	Na lekcji gospodarstwa domowego już nas uczyli, jak rozpoznać - czy splot na rajstopach rozwija się w górę czy w dół.  
lt	Namų ruošos pamokoje mus jau mokė, kaip atsekti, - į viršų ar žemyn sukasi pėdkelnių raštai.  

pl	Jak zalakierować, zamydlić, "zamówić" oczko biegnące przez łydkę.  
lt	Kaip užlakuoti, užmuiluoti, užkalbėti per blauzdą bėgančią akį.  

pl	Na wszystkich lekcjach jest inaczej, niż było. 
lt	Visos pamokos ne tokios, kaip iki šiol. 

pl	Podręczniki historii już nie są odpowiednie, a nowej przeszłości jeszcze nie zdążyli wydrukować, więc zapisujemy to, co się nam dyktuje. 
lt	Istorijos vadovėliai nebetinka, o naujos praeities dar nespėjo išspausdinti, tad mes rašomės, kas mums diktuojama. 

pl	Piątoklasiści konspektują jak wielcy, lecz nie są wielcy - kilka marud skarży się rodzicom, rodzice gromadnie obalają emerytowaną nauczycielkę historii, a w jej miejscu tymczasowo stawiają specjalistkę od języków. 
lt	Visi penktokėliai konspektuoja kaip dideli, bet nėra dideli - keli cypatos pasiskundžia tėvams, tėvai susitelkę nuverčia pensininkę istorijos mokytoją, o jos vieton laikinai pastato kalbų specialistę.  

pl	Patrzcie i podziwiajcie - powoli dyktuje nam wielkooka Francuzka - historia dzieje się teraz!  
lt	Stebėkit ir stebėkitės, - lėtai diktuoja mums didžiaakė prancūzė: istorija vyksta dabar!  

pl	Kapsukas to już nie jest miasto Kapsukasa, lecz miasto Mariampol. 
lt	Kapsukas jau nebe Kapsuko, o Marijampolės miestas! 

pl	W szkole muzycznej to samo: nauczyciel solfeżu postanawia opowiedzieć nam o "historii Šapoki" , a my błogo słuchamy, nie trzeba śpiewać nut ani pisać dyktand. 
lt	Menų mokykloje tas pat: solfedžio mokytojas užsiveda kalbėt apie "Šapokos istoriją", o mes laimingi klausomės, nereikia solfedžiuot pratimų nei rašyti diktantų. 

pl	Mąż nauczycielki gry na kanklach zmienny jest, nauczycielka pije herbatki oczyszczające.  
lt	Kanklių mokytojos vyras nepastovus, mokytoja geria valomąją arbatą.  

pl	Cała zapadnięta w sobie, ze skrzyżowanymi pantofelkami na obcasach w środku zimy, poszeptuje z tymi, co wpadły na pogawędkę: kaszpirowski - oo - kaszpirowski, nalewa do kubka płynu z noszonej w torebce półlirówki, tam jakieś liście, okazałe jak kwity opłat za naukę. 
lt	Visa sukritusi, sukryžiuotom aukštakulnėm basutėm žiemos vidury, šnabždasi su užbėgusiom paplepėt, kašpirovskis - oo - kašpirovskis, pilsto puodelin skystį iš rankinėj laikomo puslitriuko, ten kažkokie lapai, platūs it mokesčio už mokslą kvitai. 

pl	One gadają szepczą wzdychają, Klara im powoli ciągnie jakąś pieśń narodową.  
lt	Jos plepasi kuždasi dejuojasi, Klara joms lėtai brauko kokią tautinę dainą.  

pl	Nauczycielka surowo zabroniła używać słowa "ludowy".  
lt	Mokytoja griežtai uždraudė tarti žodį "liaudies".  

pl	We wszystkich zeszytach z nutami "litewskie pieśni ludowe" trzeba było zmienić w "litewskie pieśni narodowe". 
lt	Visuose natų sąsiuviniuose pavadinimus "lietuvių liaudies daina" reikėjo pakeisti į "lietuvių tautos daina". 

pl	Klara gra na kanklach, biedni są ci, którzy grają na kanklach, wszystkie utwory, których się uczą - to stylizowane pieśni narodowe, dlatego aż tyle stron do poprawienia: lud przekreślić ołówkiem, naród dopisać powyżej.  
lt	Klara kanklininkė, vargšai kanklininkai, jų visi besimokomi kūriniai ištisai vien harmonizuotos tautinės dainos, todėl šitiek puslapių taisymo: liaudį išbraukt pieštuku, tautą prirašyt aukščiau.  

pl	Jeszcze rok temu w ten sposób zmienialiśmy boga w Boga, we wszystkich pożyczonych i bibliotecznych książkach, a w tym roku tylko o Bogu wszyscy mówią, nauczycielka gry na kanklach zabrania po lekcji mówić "wszystkiego dobrego" - każe mówić "z Bogiem" - wścieka się, gdy przez pomyłkę dobrze życzysz, każe powtarzać pożegnanie, aż trafisz na to właściwe. 
lt	Dar pernai taip ištaisydavom dievą į Dievą, visose skolintose, bibliotekų knygose, o šiemet apie Dievą visi tik ir tešneka, kanklių mokytoja draudžia po pamokos sakyt "viso gero" - liepia sakyt "sudiev", arba "su Dievu" - pyksta, jei susipainioji linkėdama gero, liepia kartot atsisveikinimą, kol pataikai.  

pl	Klara trafić nie może, przywykła z tym się kryć, tak jak z krzyżykiem pod mundurkiem szkolnym - jeszcze rok temu stary franciszkanin uczył ją konspiracyjnego żegnania się - kciukiem nakreślić trzy krzyżyki: czoło - usta - klatka piersiowa.  
lt	Klara negali pataikyt, yra įpratus tai slėpt, kaip kryželį po mokykline uniforma, - dar pernai senas pranciškonas mokė slapto žegnojimosi - nykščiu brėžt tris kryželius, - kakta - lūpos - krūtinkaulis.  

pl	Jak gdybyś chciała się tam podrapać. 
lt	Taip, lyg sugalvojęs pasikasyt. 

pl	Umysł, wymowę i serce teraz możesz rozdrapywać sobie jawnie, znak krzyża wykonuj jak najszerzej, na stołówce czy przed egzaminem.  
lt	Protą, iškalbą ir širdį dabar gali kasytis atvirai, žegnokis kuo plačiausiai, valgykloje ar prieš egzaminą.  

pl	Ołtarz w kościele otaczają cztery rzędy służących do mszy i adorujących.  
lt	Bažnyčioj altorius keturiom eilėm apklauptas patarnautojų ir adoratorių.  

pl	Wszyscy na klęczkach, wszyscy tu są: wychowanki szkoły specjalnej, domu dziecka - w bielutkich czepeczkach, laski z miasta - w strojach narodowych, w czepcach lub z posklejanymi lakierem irokezami.  
lt	Visi čia: pagalbinės mokyklos - vaikų namų auklėtinės baltais nuometėliais, miesto fyfos tautiniais drabužiais, kykais ant kietai sulakuotų plaukų skiauterių.  

pl	Zajęły miejsce Klary, moje miejsce - to my byłyśmy ulubienicami zakonników i dewotek, a teraz miłość przepełnia wszystkich, w armii Boga miejsc jest nieskończenie wiele - cieszą się babuleńki, które dawniej na adorację wdziewały narodowe spódnice, teraz zaś uszyły sobie kompleciki tercjarskie.  
lt	Jos užėmė Klaros vietą, mano vietą, - mes buvom vienuolių ir davatkėlių numylėtinės, o dabar visi sklidini meilės, Dievo armijoj vietų gausa begalinė, - džiaugiasi bobulės, anksčiau adoracijoms užsitempdavusios tautinius sijonus, dabar pasisiuvusios tretininkių suknias.  

pl	"Świat Katolicki" rozdają jak gdyby nigdy nic przed kościołem, można zaprenumerować, nikt się niczego nie boi, wszyscy wychodzą z domów, wszyscy wychodzą z siebie, wszyscy jak jeden. 
lt	"Katalikų pasaulį" dalija tiesiog šventoriuje, gali užsisakyti ir paštu, nieks nieko nebijo, visi eina iš namų, visi eina iš proto, visi išvien. 

pl	Jednomyślnie, ramię w ramię z Łotyszami i Estończykami, śpiewamy "na litewskiej ziemi dęby będą się zielenić" , nad głowami terkoczą fotografujące wszystko helikoptery.  
lt	Vieningi, kai stovim susikibę rankom su latviais ir estais, dainuojam "žemėj Lietuvos ąžuolai žaliuos", virš galvų trata fotografuojantys malūnsparniai.  

pl	Największe z kołchozowych autobusów wożą ludzi do Wilna, aby popatrzyli na odbudowane trzy krzyże, aby popatrzyli na odkopane, leżące w ziemi pozostałości poprzednich krzyży, aby popatrzyli na katedrę - nic tylko patrz, nic tylko ucz się, jak teraz będzie dobrze, jak wszystko się zmieni. 
lt	Didžiausi kolūkių autobusai veža visus į Vilnių, pažiūrėt atstatytų trijų kryžių, pažiūrėt žemėj gulinčių atkastų senųjų, pažiūrėt katedros, - tik spėk žiūrėt, spėk žvalgytis, kaip viskas dabar bus gerai, kaip viskas bus kitaip. 

pl	W ubiegłym roku jeszcze partyzanci i burżuje byli źli, raz do klasy przyszło trzech kombatantów, opowiadali różne głupoty, o pastuszkach gęsi i wyzyskujących ich kułakach, o tym, jak drzewiej ludzie ziarno na żarnach męłli - głupoty, mówię przecież - o wojnie za to nie powiedzieli nic, a każdy z nich obnosił swoje medale. 
lt	Pernai dar partizanai ir buržujai buvo blogi, į klasę buvo atėję trys karo veteranai, pasakojo visokius niekus, apie žąsų piemenėlius ir juos engiančius buožes, apie tai, kaip kadais žmonės girnom maldavę grūdus - visokius niekus, sakiau gi, - apie karą tai nieko nepasakojo, o visi su medaliais.  

pl	W tym roku wszyscy partyzanci są dobrzy - w letnie wieczory siedzimy przy rowie melioracyjnym i śpiewamy "oj, czemuś parsknął, koniku gniady" - w zbiornik z wodą - echo roznosi się potężne niczym od dzwonnicy podczas pasterki, kiedy tak sobie z Klarą śpiewamy.  
lt	O šiemet visur vien tik geri partizanai, - vasaros vakarais mes sėdim prie melioracijos griovio ir dainuojam "vai ko nusižvengei, bėrasai žirgeli" - į vandens bosą, - aidi skambiai it varpinė per ganyklą, kai mes su Klara dainuojam.  

pl	Wyciągamy palik, uwalniamy konia sąsiadów z łańcucha, prowadzimy go do wody, pogwizdywaniem zachęcamy go do picia.  
lt	Ištraukiam kaimynų grandinės kuolą, vedam girdyti arklį, švilpiam, kad gertų.  

pl	Nadajemy imiona wiosłującym w blaszanym korycie pływakom żółtobrzeżkom, pierzchają nartniki, pająki wodne ze srebrnymi banieczkami powietrza przy odwłokach nurkują w dół, w pasie przygranicznym. 
lt	Duodam vardus skardinėj girdyklų vonioj irkluojančioms dusioms, pakrinka čiuožikai, vandens vorai su sidabriniais oro burbulais prie užpakalių neria žemyn, pasieniais.  

pl	W ubiegłym roku Bóg był obecny tylko w tych wszystkich cudach i jeszcze w kościele, a teraz - zwariować można - i Bóg się pojawił, i wąski trójbarwny paseczek na obrzeżu chusty pionierskiej, i ogłoszenie, zachęcające do wstąpienia w szeregi powstającej właśnie organizacji skautowskiej - prawdziwy, normalny mały anonsik, w gazecie regionalnej, babcia Kastė wycięła go stamtąd i nam pokazała. 
lt	Pernai Dievas buvo tik šituos visuos stebukluos ir dar bažnyčioj, o dabar - pasiuskit, - ir Dievas atsirado, ir pionierių kaklaraiščiai su siaura trispalvės juostele šone, ir skelbimas, kviečiantis į formuojamą būsimą skautų organizaciją, - tikras, normalus mažas skelbimėlis, rajono laikrašty, bobulė Kastė iškirpus parodė. 

pl	Gdy staje zegar - wymiętoszony budzik, klocek pożółkłego plastiku - babunia Kastė zawija go w wełnianą skarpetę i kładzie na kaloryferze.  
lt	Kai sustoja laikrodis, - nučiupinėtas žadintuvas, pageltonijusio plastiko kaladė, - bobulė Kastė jį įvynioja į vilnonę kojinę ir paguldo ant radiatoriaus.  

pl	Niech sobie odpocznie - mawia.  
lt	Tegul pasilsi, - sako.  

pl	Wypoczęty dłużej będzie nam służył. 
lt	Ilgiau tarnaus pasilsėjęs.  

pl	Czas dać odpocząć czasowi, czas tyka zbyt prędko.  
lt	Laikas pailsinti laiką, laikas tiksi per greitai.  

pl	Ledwie Niemcy obalili swoje mury, Klara rozmyślała wtedy o Alfonsie Trzęsiportku , a tu już padają kołchozy, mury trzeba sobie burzyć samemu i po kawałku wywozić.  
lt	Ką tik vokiečiai griovė savo sienas, Klara galvojo apie Alfonsą Bailių, o čia jau griūva kolūkiai, visas sienas reikia patiem nusigriaut ir išsinešiot po gabalėlį.  

pl	Niektórych ludzi przywaliły rozmaite padające mury, nie mogą dojść do siebie. 
lt	Kai kurie mūsų gerokai visokių griūvančių sienų daužti ir neatsigaunantys.  

pl	Klarze, mnie - dają młotek i rękawice budowlane - odbijamy cement od brzegów cegieł.  
lt	Klarai, man, - duoda plaktuką ir statybininkų pirštines, - numušinėjam cementą nuo plytgalių.  

pl	Ojciec zawzięcie rąbie fundamenty, wali młotem.  
lt	Tėvas niršiai kapoja pamatus, daužosi kūju.  

pl	Matka ładuje cegły na wóz - teraz mamy i konia, i wóz, i kilka metrów muru kołchozowego chlewu do rozebrania.  
lt	Motina plytas krauna vežiman, - dabar mes turim ir arklį, ir vežimą, ir kelis metrus kolūkio kiaulidžių sienos, kurią patys turim nusiardyt.  

pl	Ściany z epoki rozkradanego cementu kruszą się od byle stuknięcia, w innych - nie sposób znaleźć linii spojeń, wal zdrów - debatują mężczyźni na placach budowy, wszędzie polityka i nauki historyczne, wszyscy nas wciąż nauczają, wychowują, reedukują, oddają nam swą zdławioną pamięć, mówią mówią i mówią. 
lt	Išvogto cemento laikų sienos trupa vos stukteli, kitur - neatskirsi sukibusių, daužyk nedaužęs, - politikuoja vyrai statybvietėse, visur politika ir istorijos mokslai, visi mus tik protina, auklėja, perugdo, atiduoda savo užtylėtą atmintį, kalba kalba ir kalba. 

pl	My musimy przekręcić się w czasie tak, jak nocą podczas snu obracamy się na drugi bok, a potem przebudzić się - nowiuteńcy i odmienieni. 
lt	Mes turim taip susisukti laike, lyg naktį miegodamas išsivertei į kitą pusę, ir pabudai visas naujas ir persimainęs. 

pl	Jeszcze w ubiegłym roku uczyli nas musztry wojskowej: wiejska szkoła wreszcie dostała wuefistę z prawdziwego zdarzenia, który zabrał się za musztrowanie zaniedbanych spraw.  
lt	Dar pernai mus mokė karinės rikiuotės: kaimo mokykla pagaliau gavo tikrą fizinio lavinimo mokytoją, kuris ėmės rikiuot apleistus reikalus.  

pl	Wszystkich pędem przyjął do pionierów.  
lt	Visus skubiai priėmė į pionierius.  

pl	Klara się nie zapisała, bo wolno już było nie wstępować - co innego, gdybyście byli skautami - gderała, bo naczytała się przedwojennych magazynów ze strychu babuni Kastė.  
lt	Klara nestojo, nes jau buvo galima nebestot, - vat, jei jūs būtumėt skautai, - niurnėjo ji, prisiskaičius prieškarinių žurnalų bobulės Kastės palėpėje.  

pl	Kiedy inni kaligrafowali swoje pionierskie przysięgi, Klara kolorowała papierową koronę na swoje własne urodziny. 
lt	Kai visi dailyraščiu perrašinėjo savo pionieriškas priesaikas, Klara spalvino popierinę karūną savo pačios gimtadieniui. 

pl	I nagle - szesnasty lutego, serce Klary śpiewa, słońce spomiędzy ostrych gałęzi drzew.  
lt	Ir staiga, - vasario šešiolikta, Klaros širdis dainuoja, saulė pro aštrias medžių šakas.  

pl	Nogi mokre, w butach stopy obciągnięte błonką rajstop, kiedy przystajemy odpocząć, Klara skrupulatnie przeczesuje wodę palcami stóp - my stoimy, siorbiemy herbatę z termosu drużynowych, powtarzamy przysięgę, a Klara nawet stojąc wiosłuje, uwija się niczym kaczuszka w zamarzającej rzece. 
lt	Kojos šlapios, batuose pėdkelnių plėvėle aptraukti pirštai, kai stabtelim pailsėt, Klara stropiai kliurkina vandenį kojų pirštais, - mes stovim, siurbsnojam arbatą iš vadovų termoso, kartojamės priesaiką, o Klara ir stovėdama irkluoja, plūkiasi it antelė užšąlančioj upėj. 

pl	Idziemy daleko, kroczymy przez całe miasto, Klara niesie flagę - przydźwigała ją z domu, trzymała na skos w wiejskim autobusie, a ludzie prawie się nie złościli.  
lt	Einam toli, žygiuojam per visą miestą, Klara neša vėliavą, - atsitempė ją iš namų, laikė istrižą kaimo autobuse, ir žmonės beveik nepyko.  

pl	Trójbarwną z Domu Młodzieży pożyczyli sobie przyszłościowcy - organizacji wciąż przybywa, a każda potrzebuje flag - na mityngu spotkamy się wszyscy, tyle że my, skauci, wcześniej jeszcze zajrzymy do doliny krzyży, to nas ostatecznie uświęci.  
lt	Moksleivių rūmų trispalvę pasiskolino ateitininkai - organizacijų vis daugiau, ir visiem reikia vėliavų, - visi einam į mitingą, tik mes, skautai, prieš tai dar užsuksim į kryžių slėnį, ten mus pagaliau įšventins.  

pl	Zawiąże nam chusty. 
lt	Užriš kaklaraiščius. 

pl	W szafie Klara znalazła trochę cienkiego płótna, przefarbowałyśmy je na żółto, rozbełtałyśmy we wrzącej wodzie brązowe grudki barwnika, gotowałyśmy w tym tkaninę, patrzyłyśmy, jak nasyca się puchem nasion słonecznych mniszków.  
lt	Spintoje Klara rado plonos drobės, nudažėm ją geltonai, kliukinom į verdantį vandenį rudą dažų košę, maišėm medžiagą kaklaraiščiams, žiūrėjom, kaip saulės pienių plukių purienų prisigeria drobė.  

pl	W mazi moczył się również kawał sznura do bielizny - jedwabne linki na skautowskie gwizdki - gwizdków jeszcze nie mamy, ale linki to obowiązkowa część munduru.  
lt	Dažuose mirko ir skalbinių virvės gabalas - šilkinės virvelės skautiškiems švilpukams, - švilpukų dar neturim, bet virvelės privalomos uniformai.  

pl	Babunia Kastė obszyła cztery kwadraty, i tak my, cztery członkinie zastępu "lisic", zdobyłyśmy chusty w tym samym odcieniu żółci. 
lt	Bobulė Kastė apsiūlėjo keturis kvadratus, taip mes, keturios iš "lapių" skilties, gavom vienodo geltonio kaklaraiščius. 

pl	Nad kieszonkami wojskowych koszul kazano nam wyhaftować trójbarwną.  
lt	Virš kareiviškų marškinių kišenėlės liepta išsisiuvinėti trispalvę.  

pl	Klara zszyła ją ze skrawków: żółty odcięła z płótna, które pozostało po chustach, zielony - z rąbka perkalowej sukienki.  
lt	Klara susiuvinėjo ją iš skiautelių: geltoną atsikirpo nuo kaklaraiščių likusios drobės, žalią - nuo kartūno suknelės kraščiuko.  

pl	Koloru czerwonego, czerwieni, jaką powinna mieć flaga, nie było nigdzie.  
lt	Raudonos spalvos, tokio raudonio, kokio reikėtų vėliavai, niekur nesimatė.  

pl	Uszczknęła jej sobie z rumianej flagi LSRR, która od zawsze leżała na dnie szuflady, przygnieciona stertą spienionych lnianych obrusów. 
lt	Atsikirpo jos iš LTSR vėliavos raudonumo, - visąlaik ta vėliava gulėdavo stalčiaus dugne, paslėgta krūva nėriniais apsipurslojusių lino staltiesių. 

pl	Pamiętasz - cieszy się Klara - przecież ty wszystko pamiętasz. 
lt	Atsimeni, - džiūgauja Klara, - viską gi tu atsimeni. 

pl	Pamiętasz, tamtej zimy, kiedy wciąż zmagałyśmy się z kanklami - krzyżami - flagami, dzieci, rozpolitykowane tak samo jak dorośli, postradałyśmy dwanaście istnień.  
lt	Atsimeni, tą žiemą, kol kūlėmės su kanklėm - kryžiais - vėliavom, vaikai, politikuojantys lygiai suaugę, atsimeni, praradom dvylika gyvybių.  

pl	Była taka odznaka - skaut jest odpowiedzialny za wszystko, czego się podjął.  
lt	Toks pažymys už atsakomybę viskam, ko imiesi.  

pl	Przez całe lato zrywałyśmy dla nich mlecze i łamałyśmy twarde łodygi lucerny, taszczyłyśmy marchewki wykopane podczas przerywania rządków, a zimą... tamto. 
lt	Visą vasarą jiems rovėm pienes ir laužėm kietus liucernos stiebus, vilkom retinant išrautas morkeles, o žiemą... tai štai. 

pl	Już odgrodzono je ścianką od matki, już przestały być puchate, takie nieduże, wyrośnięte podlotki.  
lt	Jau buvo sienele atskirti nuo motinos, tokie nebepūkuoti, nedideli, išstypę paaugliai.  

pl	Jak one dudniły, pchały się jeden przez drugiego do drzwiczek, kiedy wciskałam przez nie siano i buraka. 
lt	Kaip jie dundėdavo, sprausdamies prie durelių, kai pro jas kišdavau šieną ir įgrūsdavau buroką. 

pl	Po tamtym Klara po prostu odeszła: wspięła się po wszystkich walących się murach, zmurszałych ogrodzeniach, i poszła w dal, pogwizdując, powiedziałabym. 
lt	Po to Klara tiesiog išėjo: perlipo visas griūvančias sienas, sulinkusias užtvaras, ir nuėjo tolyn, pasišvilpaudama, sakyčiau. 

pl	A teraz: biegniemy do domu, bo sobie o nich przypomniałyśmy, biegniemy, oj, jak biegniemy, spódnice od mundurów przekręcone, linki od gwizdków dyndają na ramionach, atakujemy stodołę, Klara wyszarpuje siano, ja wymacuję parę buraków, pędzimy podwórzem do klatek, mróz, ciemność i cisza, króliczęta nie tupią w klatce, odrywam rygiel, wrzucam do środka burak, ani stuknie, znika w ciemności bez dźwięku, Klara już pospiesznie wpycha siano, mnie nagle robi się niedobrze - poczekaj - mówię do niej szeptem - czy aby babunia Kastė gdzieś ich nie przeniosła? 
lt	O dabar: mes bėgam namo juos prisiminusios, bėgam oi kaip mes bėgam, uniforminiai sijonai persisukę, švilpukų virvelės tabaluoja ant peties, puolam į daržinę, Klara peša šieną, aš čiumpu porą burokų, lekiam kiemu prie narvų, speigas, tamsa ir tyla, net triušeliai būdoj nedunksi, atplėšiu durų kablį, metu vidun buroką, tas taip pat nedunksteli, išnyksta tamsoj be garso, Klara jau skubiai grūda šieną, man staiga pasidaro negera, - palauk, - sušnabždu jai, - ar bobulė Kastė nepernešė jų kur nors kitur? 

pl	Klara nagle prostuje się, i milczy, milczy i milczy, więc ja zdejmuję rękawiczkę i wkładam rękę do klatki.  
lt	Klara staiga atsitiesia, ir tyli, tyli ir tyli, tad aš nusimaunu pirštinę ir kyšteliu ranką būdon.  

pl	Pod sianem futerka, mięciutkie, gładziutkie, puste. 
lt	Po šienu kailiukai, švelnūs, tušti. 

pl	Ich już nie ma, nie ma ich już od dwudziestu lat, Klary też już nie ma, ta dziesięcioletnia dziewczynka odeszła w dal, ze swoim Alfonsem Trzęsiportkiem pod pachą.  
lt	Nebėr, jau dvidešimt metų nebėr, nei Klaros nebėr, ta dešimtmetė mergytė nutolo tolyn, su visu Alfonsu Bailium už parankės.  

pl	Siedzę na strychu, wokół mojej głowy wiruje dwanaście białych królików, jeden oddziela się od białej szumiącej chmury i siecze mnie ogonkiem po rzęsach, a ja płaczę i płaczę, gdy wypłakałam wszystkie łzy i całe gardło, kiedy wypłakałam siebie na nice, z lustra spogląda na mnie roztrzęsiona, czerwona od płaczu dziewczynka z tamtej strony, Klara, oczami zielonymi jak nadgryziony agrest. 
lt	Sėdžiu palėpėj, man aplink galvą sukasi dvylika baltų triušių, vienas iš šio balto ūžiančio debesies uodegėle šnioja man per blakstienas, ir aš verkiu ir verkiu, kai išverkiu visas ašaras ir visą gerklę, kai išverkiu save išvirkščią, iš veidrodžio į mane žiūri išpurtus nuo verkimo raudona, išvirkščia mergaitė, Klara, akim žaliom kaip prakąstas agrastas. 