DO HELENY ZELWEROWICZ-ORCHOŃ
Warszawa, dn. 11 II [19]49 r. Al. Szucha 11 m. 26 Ill-cie piętro
Kochane moje dziecko!
Obydwa Twoje mile listy: jeden z 5-go, a drugi z 10-go, przy czym data tego drugiego stoi w rażącej sprzeczności z rzeczywistością, mówi bowiem o styczniu, podczas gdy wyraźnie od dziesięciu dni mamy już, przynajmniej w Polsce, zdecydowanie luty, lubo aurą przypomina on raczej kwiecień; słowem obydwa te listy otrzymałem i bardzo za nie dziękuję, zwłaszcza za wiadomość o „odświnieniu” się Ob. Sarnakerowej, lubo dla mnie pozostaje ona w dalszym ciągu świnią, choć w znacznie mniejszym kalibrze.
Rad bym bardzo otrzymać od Ciebie pozytywne dane: czy zarobki Wasze + to, co otrzymujecie od pp. Kocięckiego i Skrzypka, jako równoważnik 20.00.- złotych, które ja im tu wypłacam, — czy sumy te wystarczają Wam na opędzenie niezbędnych kosztów utrzymania. Z tego co piszesz o zaległościach za komorne należałoby wnioskować, że wciąż jesteście w deficycie. Proszę więc bardzo o wyszczególnienie poszczególnych pozycji i wymienienie sum na ich pokrycie. abym się mógł zorientować jakie minimum jest dla Was niezbędne. Zgodnie z Twoim życzeniem wypłacę p. Kocięckiej 10.000,- złotych. 17-go b.m. i tyleż 17-go marca b.r., zaś wobec p. Skrzypka wezmę na wstrzymanie aż do dalszej Twojej dyspozycji.
Zgłaszam pełne wiadro teatralnych sensacji z racji decyzji najwyższych czynników państwowych co do radykalnych zmian w obsadzie kierowniczych stanowisk w naszych teatrach. I tak: Arnold Szyfman i Eugeniusz Poreda idą na zieloną trawkę; na miejsce pierwszego przychodzi Leon Schiller, witany groźnym pomrukiem całego aktorstwa i wyraźnym gestem niemożności znalezienia innego wyjścia przez szefów Ministerstwa Kultury i Sztuki. Odbudowany przez wojsko Teatr Narodowy obejmuje duet Władysław Krasnowiecki i Władysław Daszewski. Będzie to pierwszy teatr, mogący się poszczycić aż dwiema dyrektorowymi (Bonacka i Krasnowiecka). Trzecim wystawionym do luftu, a dotąd niewspółmierne faworyzowanym dyrektorem jest Jerzy Walden, wylatujący jak z procy z Wrocławia i oddający swoje dziedzictwo Henrykowi Szletyńskiemu. Iwo Gall z Gdyni, Sopotu i Gdańska awansuje na Warszawę i grać będzie na ulicy Czerwonego Krzyża w po Jaraczowym teatrze. Obsada innych stanowisk, więc: Łodzi, Katowic, Pomorza itd. jeszcze nie jest ujawniona. Wyobrażasz sobie jakie zamieszanie powstało w naszym światku, ile radości i rozpaczy, ile nadziei i zawodów wywołał ten kataklizm teatralny. Lubo i moje losy będą prawdopodobnie ogarnięte tą nową „wędrówką komediantów”. — nic jeszcze nie wiem i nie planuję, najspokojniej czekając na rozwinięcie się akcji i zdecydowane posunięcia.
Próbujemy teraz wspaniałą sztukę Gorkiego Wrogowie, znakomicie napisaną, dającą przeogromne możliwości aktorom i reżyserowi (Borowski), a mnie doskonały, ludzki epizod.
Jutro w szkole rozpoczynamy dziesięć dni trwające egzaminy półroczne, po których w moim obliczeniu i marzeniu przynajmniej sześć osób powinno by znaleźć się poza terenem uczelni. Czy moje marzenia zostaną zrealizowane nie wiem, ale na Radzie Pedagogicznej walczyć będę jak lew.
Całuję Was serdecznie i czekam na wiadomość, obiecując solennie w każdym razie napisać do Was przed 10-ym marca
Wasz
Al. Zelwerowicz