DO HELENY ZELWEROWICZ-ORCHOŃ
Warszawa, dn. 6 VI 1949 r.

Drogie moje, ukochane, niedobre, stronnicze, zakapturzone, utracone dziecko! List Twój z dn. 2-go b.m. przyfrunął lotem błyskawicy po 4-ech dniach podróży dzisiaj o 9-ej rano. Martwi mnie, że tak jednostronnie osądzasz in minus wszystko, co się dzieje tutaj, a in plus wszystko, co się paskudzi na Zachodzie. Cytowany przez Ciebie Kruczkowski nie pojechał do Paryża, bo mu właśnie nie dali wizy. Paszport mogę otrzymać każdej chwili, tylko ci sami mili ludkowie z ambasady francuskiej, którzy mi tak uprzejmie pomogli do wyjazdu w zeszłym roku, — teraz zakłopotani przepraszają, że nic zrobić nie mogą. Zwłaszcza po mojej nieszczęsnej delegaturze paryskiej, a obecnie po uczestnictwie w Prezydium II-go Kongresu Związków Zawodowych i w Zarządzie Zawodowego Związku Pracowników Kultury i Sztuki — osoba moja poczerwieniała i stała się groźną dla pokojowo usposobionego, demokratycznego (!?!) Zachodu. Ich bin dum, że tak wysoko ocenia się skromną moją osobę. Pocierpimy, a na przyszłe lato poruszymy wszystkie krajowe i zagraniczne wielkości, aby udzieliły mi swego aprobatur d]a zrealizowania naszego spotkania na którymś brzegu kanału.
Równie niesłusznie martwi Cię ewentualność mojej współpracy z Schillerem na terenie teatru: jest nas tu spora gromadka trzymających się kupy i w ten sposób oddziaływujących [!] na bieg spraw teatralnych dostatecznie silnie, aby nie obawiać się Schillerowskiej supremacji. Mam wrażenie, że w końcu tygodnia podpisze kontrakt na bardzo dobrych warunkach z jedną reżyserią, dwiema rojami, sześciotygodniowym urlopem i ograniczoną liczba występów. Szkoła, w której idealnie pracuje mi się z uroczym Jankiem Kreczmarem będzie całkowicie uniezależniona od Schillera, posiadając pełną autonomię i bardzo dobrą lokatę w Departamencie Szkolnictwa Artystycznego przy Ministerstwie Kultury i Sztuki.
Jutro na noc jadę na jeden dzień do Łańcuta, aby obejrzeć na miejscu i zorganizować nasz kurs wakacyjny, na który kolosalnie się cieszę. Jedzie troje pedagogów, sekretarka i 32-ch słuchaczów, 3-letnie dziecko i 1 spaniel dla „ozdoby salonu”. 23-go b.m. zaczynamy egzaminy, 3-go lipca mamy publiczny egzamin na scenie Teatru Kameralnego (nowy teatr na ulicy Foksal), 4-go uroczyste zakończenie roku szkolnego, a w sobotę 9-go lipca z Dworca Wschodniego wyciekamy całą bandą na wczasy do magnackiego zamku byłych arystokratów. 13-go sierpnia wracamy via Kraków, gdzie przez dwie doby będziemy nurkować w prahistorii, — po czym młodzież rozjeżdża się do rodzinnych	pieleszy, a Borowska i ja zakorkujemy się w Czarnieckiej Górze, u podnóża Gór Świętokrzyskich w absolutnej ciszy i izolacji, potem jeden dzień w Łodzi (groby: Mamusi, Jadwigi Turowicz, Adasia Krzyżanowskiego) i na zakończenie może kilkudniowa wizyta w Kowalach Pańskich u Skowronków, a 31- go sierpnia tryumfalny ingres na Szucha. Już zawczasu podaję dokładny adres w Łańcucie: „Województwo Rzeszowskie-Łańcut — Zamek — Dyr. Stanisław Gepner dla A.Z.”	
Jutro Maryna wręcza p. Słomczyńskiej 21 kawałków i otrzymuje własnoręczne Jej pokwitowanie, które zostanie Ci przesłane przez najbliższą pocztę. 17-	go b.m. strzyknę p. Skrzypkowi 15 kawałków.	
Derbowym faworytem jest podobno niejaki skarogniady Brześć, którego jednak nie znam osobiście, nic więc nie mogę bliższego o nim powiedzieć. Natomiast w upalną zeszłą niedzielę byliśmy z Maryną w kapitalnym majątku i Państwowej Stadninie angloarabów Ktery o 14 km od Kutna. Pamiętasz chyba stajnię Ktery-Szepietów. Można było oszaleć, oglądając te cudowne stwory ze	skarogniadym, jabłkowitym 7-mio letnim reproduktorem 
„Rynsztunkiem” na czele, z 19-ma matkami i 13-ma ich pociechami, z których najmłodsza liczyła sobie tydzień zaledwie. Wraz z Twoim listem otrzymałem kartę od Helutyczki, która już razem z Kasiunią po otrzymaniu zwolnienia z kolejnictwa zainstalowała się w Prabutach ku wielkiej swojej radości, a może i nareszcie niejakiej wygodzie. Pisze się „Prabuty — Sanatorium”.	 
Przedwczoraj zjawiła się niejaka p. Zofia Wandel, kuzynka Myszki, i złożyła wspaniałą paczkę od Stacha, zawierającą: 1/4 kg herbaty, 1/4 kg rodzynek, ½ kg ryżu i 1/2 kg wspaniałych suszonych owoców. Na razie wyjechała na tydzień do Krakowa i obiecała solennie, że po powrocie zjawi się i długo relacjonować będzie życie Stacha i Myszki za oceanem. Może nareszcie dowiem się czegoś konkretnego z tej zgoła mistycznej sprawy.	
Niemądre, niepoprawne, burżujskie dziecko — znowu zapowiadasz	
i podarki z Marshallowskiej Anglii dla wschodnich głodomorów, którzy po prostu pękają od żarcia i wszelakich wygód. Niepoprawni! Natalia została również powiadomiona o zbliżających się radościach.	
Renia Wasiutyńska i Horowicz popadli w ogólne milczenie, co jest widocznie specjalnością gadatliwych Francuzów.
Przed tygodniem była u mnie Basia Severinowna, którą może pamiętasz z Kozienic jako kilkuletniego szkraba; wyrosła na miłą, bezpośrednią i zuchowatą pannę; od jesieni wstępuje na wydział ogrodnictwa SGGW.
Oryszew przestał istnieć jako PCK, a wszyscy funkcjonariusze rozlecieli się na cztery wiatry, na miejscu zaś Ministerstwo Sprawiedliwości zorganizowało dom poprawczy dla nieletnich przestępców. Krajower [Stanisław Krajewski] nie może tam zostać nie dlatego, że nie jest przestępcą, ale dlatego jedynie, że od dawna przestał być nieletnim. Jego losy nie są ustalone i myślimy z Czarneckim, żeby mu coś wynaleźć.
Mamy tropikalne upały, dochodzące do 42 st. C., wobec czego topnieję w oczach i gdzie indziej.
Całuję Was serdecznie i czekam na dobre wieści.
Wasz
Al. Zelwerowicz