Polscy artyści o jubileuszu MChAT-u
W roku 1911, jako młody dyrektor „młodego” teatru łódzkiego wybrałem się do Moskwy, aby móc na miejscu zobaczyć i ocenić zasady organizacji i metody pracy, głośnego już wtedy, i będącego u szczytu rozwoju, sławnego na świat cały, Moskiewskiego Teatru Artystycznego (MChAT-u). Oglądanie szeregu widowisk (Trzy siostry, Wiśniowy sad i Wujaszek Jaś Czechowa, Miesiąc na wsi Turgieniewa, Na dnie Gorkiego i Szekspirowski Hamlet z Kaczałowem i Gzowską) wywołało we mnie najwyższy entuzjazm, którego refleksy najwyraźniej odczuwam po dziś dzień, i do wspomnień o których uciekam się stale w momentach depresji, czy zwątpienia.
Ale najgłębszym przeżyciem w mojej moskiewskiej wizycie była audiencja (zresztą wyraz ten jest najmniej stosowny w odniesieniu do serdeczności, wprost przyjacielskiej pogawędki), jaką była godzinna moja rozmowa ze Stanisławskim w jego mrocznym pałacyku, w niezwykle artystycznie, a jednocześnie bardzo surowo urządzonym i umeblowanym gabinecie.
Ten olbrzymi mężczyzna o wspaniałym czole, bujnej, srebrnej czuprynie, łagodnych chabrowych oczach, mięsistych, zmysłowych wargach i wspaniale brzmiącym, basowym głosie, o manierach wytwornego salonowca, a jednocześnie sposobie bycia najszczerszego, najbardziej bezpośredniego „starego znajomego”, ten wielki artysta, pełen najbardziej męskiego czaru, siły i miękkości zarazem – po dziś dzień stoi przed moimi oczami, i obok Eleonory Duse, jest moim niedościgłym ideałem nowoczesnego człowieka teatru.

1948