pl	Sam pan z nią wczoraj rozmawiał... 
ru	Вы сами с ней вчера говорили… 

pl	- Nie przypuszczałem, że ta głupia żebraczka wpakuje w stypę całe pieniądze, jakie dostała od tego drugiego durnia... Raskolnikowa. 
ru	- Я никак не ждал, что эта нищая дура усадит на поминки все деньги, которые получила от этого другого дурака… Раскольникова. 

pl	Przechodząc, przed chwilą podziwiałem nawet, jakie tam robią przygotowania, trunki!... 
ru	Даже подивился сейчас, проходя: такие там приготовления, вина!.. 

pl	Zaproszono kilka osób, diabli wiedzą, co to znaczy! - ciągnął dalej Łużyn, kierując jakby celowo rozmowę na ten temat. 
ru	Позвано несколько человек - черт знает что такое! - продолжал Петр Петрович, расспрашивая и наводя на этот разговор как бы с какою-то целию. 

pl	- Co? 
ru	- Что? 

pl	Pan twierdzi, że ja również zostałem zaproszony? - dodał nagle, podnosząc głowę. 
ru	Вы говорите, что и меня приглашали?- вдруг прибавил он, поднимая голову. 

pl	- Kiedy mianowicie? 
ru	- Когда же это? 

pl	Nie pamiętam. 
ru	Не помню-с. 

pl	Zresztą, nie pójdę. 
ru	Впрочем, я не пойду. 

pl	Co ja tam będę robił? 
ru	Что я там? 

pl	Powiedziałem jej tylko wczoraj w przejściu, że jako uboga wdowa po urzędniku może otrzymać jednorazową zapomogę w wysokości rocznej pensji męża. 
ru	Я вчера говорил только с нею, мимоходом, о возможности ей получить, как нищей вдове чиновника, годовой оклад, в виде единовременного пособия. 

pl	Czy czasem nie dlatego właśnie mnie zaprasza? 
ru	Так уж не за это ли она меня приглашает? 

pl	Che, che! 
ru	Хе-хе! 

pl	- Ja również nie mam zamiaru tam pójść - powiedział Lebieziatnikow. 
ru	- Я тоже не намерен идти, - сказал Лебезятников. 

pl	- No, myślę! 
ru	- Еще бы! 

pl	Wytłukł ją pan własnoręcznie. 
ru	Собственноручно отколотили. 

pl	To zrozumiałe, że pan się wstydzi, che, che, che! 
ru	Понятно, что совестно, хе-хе-хе! 

pl	- Kto wytłukł? 
ru	- Кто отколотил? 

pl	Kogo? - oburzył się nagle Lebieziatnikow i nawet poczerwieniał. 
ru	Кого? - вдруг всполошился и даже покраснел Лебезятников. 

pl	- Pan Katarzynę Iwanownę, jakiś miesiąc temu, zdaje się! 
ru	- Да вы-то, Катерину-то Ивановну, с месяц назад, что ли! 

pl	Właśnie wczoraj słyszałem o tym... 
ru	Я ведь слышал-с, вчера-с… 

pl	Tak, tak, tak to bywa z przekonaniami! 
ru	То-то вот они убеждения-то!.. 

pl	Z kwestią kobiecą też nie najlepiej, che, che, che! 
ru	Да и женский вопрос подгулял. Хе-хе-хе! 

pl	- Wszystko to fałsz i oszczerstwo! - wybuchnął Lebieziatnikow, który ciągle obawiał się przypomnienia o tej sprawie. 
ru	И Петр Петрович, как бы утешенный, принялся опять щелкать на счетах. 

pl	- Było zupełnie inaczej! 
ru	- И совсем это не так было! 

pl	To było co innego!... 
ru	Это было другое… 

pl	Źle panu powtórzono, to plotka. 
ru	Вы не так слышали; сплетня! 

pl	Po prostu broniłem się wtedy. 
ru	Я просто тогда защищался. 

pl	Ona pierwsza rzuciła się na mnie z pazurami... 
ru	Она сама первая бросилась на меня с когтями… 

pl	Cały bak mi wydarła... 
ru	Она мне весь бакенбард выщипала… 

pl	Mam wrażenie, że każdy ma prawo do obrony swojej osoby. 
ru	Всякому человеку позволительно, надеюсь, защищать свою личность. 

pl	Nikomu nie pozwolę dokonywać gwałtu nade mną... 
ru	К тому же я никому не позволю с собой насилия… 

pl	Dla zasady. 
ru	По принципу. 

pl	Bo to już jest niemal despotyzm. 
ru	Потому это уж почти деспотизм. 

pl	Co miałem robić? Stać spokojnie? 
ru	Что ж мне было: так и стоять перед ней? 

pl	Odepchnąłem ją tylko. 
ru	Я ее только отпихнул. 

pl	- Che, che, che! - złośliwie wyśmiewał się dalej Łużyn. 
ru	- Хе-хе-хе! - продолжал злобно подсмеиваться Лужин. 

pl	- Czepia się pan tylko dlatego, bo sam pan jest zły i wścieka się... 
ru	- Это вы потому задираете, что сами рассержены и злитесь… 

pl	A to było głupstwo i nie ma nic wspólnego z kwestią kobiecą! 
ru	А это вздор и совсем, совсем не касается женского вопроса! 

pl	Pan mnie źle zrozumiał; sądziłem, że skoro kobieta jest równa mężczyźnie, nawet pod względem siły fizycznej (a tak już dziś się uważa), to i w podobnym wypadku musi być równouprawnienie. 
ru	Вы не так понимаете; я даже думал, что если уж принято, что женщина равна мужчине во всем, даже в силе (что уже утверждают), то, стало быть, и тут должно быть равенство. 

pl	Potem oczywiście doszedłem do wniosku, że w zasadzie tego rodzaju wypadek nie powinien być rozpatrywany, albowiem bójki nie powinny mieć miejsca i są nie do pomyślenia w przyszłym społeczeństwie... i że w ogóle jakoś niezręcznie doszukiwać się równości w bijatyce. 
ru	Конечно, я рассудил потом, что такого вопроса, в сущности, быть не должно, потому что драки и быть не должно, и что случаи драки в будущем обществе немыслимы… и что странно, конечно, искать равенства в драке. 

pl	Nie jestem taki głupi... chociaż bójki właściwie się zdarzają... tfu, do diabła!... to jest w przyszłości nie będą się zdarzały, tylko teraz jeszcze się zdarzają... 
ru	Я не так глуп… хотя драка, впрочем, и есть… то есть после не будет, а теперь-то вот еще есть… тьфу! черт! 

pl	Z panem nie można dojść do ładu! 
ru	С вами собьешься! 

pl	Nie pójdę na stypę nie ze względu na to zajście, ro prostu me pójdę z zasady, zęby nie brać udziału we wstrętnym zabobonie. 
ru	Я просто по принципу не пойду, чтобы не участвовать в гнусном предрассудке поминок, вот что! 

pl	A zresztą można by właściwie pójść tylko tak, żeby się uśmiać. 
ru	Впрочем, оно и можно бы было пойти, так только, чтобы посмеяться… 

pl	Szkoda, że nie będzie popów, bo wtedy na pewno bym poszedł. 
ru	Но жаль, что попов не будет. А то бы непременно пошел. 

pl	- To znaczy, że poszedłby pan na przyjęcie po to, żeby opluć przyjęcie i gospodynię, czy nie tak? 
ru	- То есть сесть за чужую хлеб-соль и тут же наплевать на нее, равномерно и на тех, которые вас пригласили. Так, что ли? 

pl	- Wcale nie po to, żeby opluć, tylko żeby protestować. 
ru	- Совсем не наплевать, а протестовать. 

pl	Poszedłbym w słusznym celu. 
ru	Я с полезною целью. 

pl	Miałbym okazję, aby pośrednio przyczynić się do postępu i propagandy. 
ru	Я могу косвенно способствовать развитию и пропаганде. 

pl	Każdy powinien działać na rzecz postępu i propagandy, a im ostrzej, tym lepiej. 
ru	Всякий человек обязан развивать и пропагандировать и, может быть, чем резче, тем лучше. 

pl	Mogę rzucić myśl, ziarno... 
ru	Я могу закинуть идею, зерно… 

pl	Z ziaren wschodzą fakty. 
ru	Из этого зерна вырастет факт. 

pl	Nie skrzywdziłbym nikogo. 
ru	Чем я их обижаю? 

pl	Początkowo będą się może czuli urażeni, ale potem sami zobaczą, że to dla ich dobra. 
ru	Сперва обидятся, а потом сами увидят, что я им пользу принес. 

pl	U nas, na przykład, miano za złe Tieriebjowej (tej, co teraz jest w komunie), że kiedy wyszła z domu i... oddała się, to napisała do rodziców, że nie chce żyć wśród przesądów i zawiera wolny związek. Uważano, że obejście się z rodzicami było zbyt brutalne, że mogła ich oszczędzić, napisać delikatniej. 
ru	Вон у нас обвиняли было Теребьеву (вот что теперь в коммуне), что когда она вышла из семьи и… отдалась, то написала матери и отцу, что не хочет жить среди предрассудков и вступает в гражданский брак, и что будто бы это было слишком грубо, с отцами-то, что можно было бы их пощадить, написать мягче. 

pl	Ja uważam, że to bzdura, wcale nie trzeba było delikatniej, przeciwnie, należy protestować. 
ru	По-моему, всё это вздор, и совсем не нужно мягче, напротив, напротив, тут-то и протестовать. 

pl	Albo taka Warencowa. Żyła z mężem siedem lat, rzuciła dwoje dzieci i palnęła mężowi w liście prosto z mostu. 
ru	Вон Варенц семь лет с мужем прожила, двух детей бросила, разом отрезала мужу в письме: 

pl	Zrozumiałam, że z tobą nie mogę być szczęśliwa. 
ru	Я сознала, что с вами не могу быть счастлива. 

pl	Nigdy ci nie wybaczę, że mnie oszukiwałeś, ukrywając przede mną istnienie innego ustroju społecznego, to jest komuny. 
ru	Никогда не прощу вам, что вы меня обманывали, скрыв от меня, что существует другое устройство общества, посредством коммун. 

pl	Niedawno dowiedziałam się o tym od pewnego szlachetnego człowieka, któremu się oddałam i z którym zakładam komunę. 
ru	Я недавно всё это узнала от одного великодушного человека, которому и отдалась, и вместе с ним завожу коммуну. 

pl	Mówię bez ogródek, bo uważam, że niegodnie byłoby cię oszukiwać. 
ru	Говорю прямо, потому что считаю бесчестным вас обманывать. 

pl	Rób, co uważasz za stosowne. 
ru	Оставайтесь как вам угодно. 

pl	Nie licz na mój powrót, jesteś zbyt zapóźniony. 
ru	Не надейтесь вернуть меня, вы слишком опоздали. 

pl	Życzę szczęścia. 
ru	Желаю быть счастливым". 

pl	Tak się pisze takie listy! 
ru	Вот как пишутся подобного рода письма! 

pl	- Czy to jest ta sama Tieriebjowa, o której pan opowiadał, że zawarła już trzeci z rzędu wolny związek? 
ru	- А эта Теребьева, ведь это та самая, про которую вы тогда говорили, что в третьем гражданском браке состоит? 

pl	- Właściwie dopiero drugi. 
ru	- Всего только во втором, если судить по-настоящему! 

pl	Ale niechby nawet czwarty czy piętnasty, jakie to ma znaczenie? 
ru	Да хоть бы и в четвертом, хоть бы в пятнадцатом, всё это вздор! 

pl	Teraz dopiero żałuję, że moi rodzice nie żyją. 
ru	И если я когда сожалел, что у меня отец и мать умерли, то уж, конечно, теперь. 

pl	Marzyłem nieraz o tym, że gdyby żyli, tobym im dopiero walnął protest! 
ru	Я несколько раз мечтал даже о том, что если б они еще были живы, как бы я их огрел протестом! 

pl	Naumyślnie bym coś takiego wyszukał... 
ru	Нарочно подвел бы так… 

pl	Jakiś „darowany kęs chleba", tfu! 
ru	Это что, какой-нибудь там "отрезанный ломоть", тьфу! 

pl	Ja bym im pokazał! 
ru	Я бы им показал! 

pl	Ja bym im dopiero zaimponował! 
ru	Я бы их удивил! 

pl	Naprawdę, szkoda, że nie mam nikogo! 
ru	Право, жаль, что нет никого! 

pl	- Żeby zaimponować? 
ru	- Чтоб удивить-то? 

pl	Che, che! 
ru	Хе-хе! 

pl	Nie, niech tam sobie będzie, jak się panu podoba - przerwał Łużyn. - Lepiej niech mi pan powie, zna pan przecież córkę nieboszczyka, taką szczuplutką! 
ru	Ну, это пускай будет как вам угодно, - перебил Петр Петрович, - а вот что скажите-ка: ведь вы знаете эту дочь покойника-то, щупленькая такая! 

pl	Czy to prawda, co o niej mówią? 
ru	Ведь это правда совершенная, что про нее говорят, а? 

pl	- O co właściwie chodzi? 
ru	- Что ж такое? 

pl	Według mnie, to jest zgodnie z moim osobistym przekonaniem, jest to właśnie normalna sytuacja kobiety. 
ru	По-моему, то есть по моему личному убеждению, это самое нормальное состояние женщины и есть. 

pl	Czemu nie? 
ru	Почему же нет? 

pl	Ale - distinguons. 
ru	То есть distinguons. 

pl	We współczesnym społeczeństwie to nie jest zupełnie normalne, bo jest wymuszone, lecz w przyszłości stanie się całkowicie normalne, bo będzie swobodne. 
ru	В нынешнем обществе оно, конечно, не совсем нормально, потому что вынужденное, а в будущем совершенно нормально, потому что свободное. 

pl	Ona nawet i teraz miała prawo: cierpiała, a to był jej fundusz, kapitał, którym miała zupełne prawo rozporządzać. 
ru	Да и теперь она имела право: она страдала, а это был ее фонд, так сказать капитал, которым она имела полное право располагать. 

pl	Oczywiście w przyszłym społeczeństwie fundusze nie będą potrzebne. Ale rola kobiety będzie określana inaczej, harmonijnie i racjonalnie. 
ru	Разумеется, в будущем обществе фондов не надо будет; но ее роль будет обозначена в другом значении, обусловлена стройно и рационально. 

pl	Co się zaś tyczy osobiście Sofii Siemionowny, to obecnie uważam jej postępowanie za ucieleśniony, energiczny protest przeciwko ustrojowi społecznemu i głęboko ją za to szanuję. Cieszę się nawet na jej widok! 
ru	Что же касается до Софьи Семеновны лично, то в настоящее время я смотрю на ее действия как на энергический и олицетворенный протест против устройства общества и глубоко уважаю ее за это; даже радуюсь на нее глядя! 

pl	- Opowiadano mi jednak, że właśnie przez pana musiała się stąd wynieść! 
ru	- А мне же рассказывали, что вы-то и выжили ее отсюда из нумеров! 

pl	Lebieziatnikow wpadł we wściekłość. 
ru	Лебезятников даже рассвирепел. 

pl	- To także plotka! - ryczał. 
ru	- Это другая сплетня! - завопил он. 

pl	- Sprawa wyglądała zupełnie, zupełnie inaczej! 
ru	- Совсем, совсем не так дело было! 

pl	No, to już całkowicie nieprawda! 
ru	Вот уж это-то не так! 

pl	To Katarzyna Iwanowna wtedy skłamała, bo nic nie zrozumiała! 
ru	Это всё Катерина Ивановна тогда наврала, потому что ничего не поняла! 

pl	I wcale się do Sofii Siemionowny nie przystawiałem! 
ru	И совсем я не подбивался к Софье Семеновне! 

pl	Po prostu dokształcałem ją zupełnie bezinteresownie, starając się wzbudzić w niej uczucie protestu... 
ru	Я просто-запросто развивал ее, совершенно бескорыстно, стараясь возбудить в ней протест… 

pl	Potrzebny mi był tylko protest, a Sofia Siemionowna już i tak nie mogła zostać w tym domu! 
ru	Мне только протест и был нужен, да и сама по себе Софья Семеновна уже не могла оставаться здесь в нумерах! 

pl	- Namawiał ją pan może, żeby wstąpiła do komuny? 
ru	- В коммуну, что ль, звали? 

pl	- Pozwoli pan zwrócić sobie uwagę, że pan ciągle dowcipkuje i to niefortunnie. 
ru	- Вы всё смеетесь и очень неудачно, позвольте вам это заметить. 

pl	Nic pan nie rozumie! 
ru	Вы ничего не понимаете! 

pl	W komunie nie ma takich ról. 
ru	В коммуне таких ролей нет. 

pl	Komunę urządza się właśnie po to, żeby w ogóle takie role nie istniały. 
ru	Коммуна и устраивается для того, чтобы таких ролей не было. 

pl	W komunie ta rola zmieni całą swą obecną istotę, to, co tu jest w niej głupie, tam staje się mądre, to, co tu, w obecnych warunkach, jest nienaturalne, tam będzie zupełnie naturalne. 
ru	В коммуне эта роль изменит всю теперешнюю свою сущность, и что здесь глупо, то там станет умно, что здесь, при теперешних обстоятельствах, неестественно, то там станет совершенно естественно. 

pl	Wszystko zależy od otoczenia i środowiska, w jakim człowiek żyje. 
ru	Всё зависит, в какой обстановке и в какой среде человек. 

pl	Środowisko to wszystko, człowiek jest niczym. 
ru	Всё от среды, а сам человек есть ничто. 

pl	Zaś z Sofią Siemionowną jestem nadal w zgodzie, co może panu służyć za dowód, że nigdy nie uważała mnie za wroga i krzywdziciela! 
ru	А с Софьей Семеновной я в ладах и теперь, что может вам послужить доказательством, что никогда она не считала меня своим врагом и обидчиком. 

pl	Zachęcam ją teraz do wstąpienia do komuny, ale na zupełnie, zupełnie innych zasadach! 
ru	Я соблазняю ее теперь в коммуну, но только совсем, совсем на других основаниях! 

pl	Dlaczego pana to bawi? 
ru	Чего вам смешно? 

pl	Chcemy założyć własną komunę, inną, opartą na szerszych niż poprzednie podstawach. 
ru	Мы хотим завести свою коммуну, особенную, но только на более широких основаниях, чем прежние. 

pl	Poszliśmy dalej w swoich przekonaniach. 
ru	Мы пошли дальше в своих убеждениях. 

pl	Więcej negujemy! 
ru	Мы больше отрицаем! 

pl	Gdyby Dobrolubow wstał z grobu, podyskutowałbym sobie z nim. 
ru	Если бы встал из гроба Добролюбов, я бы с ним поспорил. 

pl	A Bielińskiego starłbym na proch! 
ru	А уж Белинского закатал бы! 

pl	Na razie kształcę w dalszym ciągu Sofię Siemionownę. 
ru	А покамест я продолжаю развивать Софью Семеновну. 

pl	To wspaniały, wspaniały człowiek! 
ru	Это прекрасная, прекрасная натура! 

pl	- Używa więc pan sobie z tym wspaniałym człowiekiem, co? 
ru	- Ну, а прекрасною-то натурой и пользуетесь, а? 

pl	Che, che! 
ru	Хе-хе! 

pl	- Nie, nie! 
ru	- Нет, нет! 

pl	O, nie! 
ru	О нет! 

pl	Przeciwnie! 
ru	Напротив! 

pl	- Dobre sobie, przeciwnie! 
ru	- Ну, уж и напротив! 

pl	Che, che, che! 
ru	Хе-хе-хе! 

pl	Też pan powiedział! 
ru	Эк сказал! 

pl	- Niech mi pan wierzy! 
ru	- Да поверьте же! 

pl	Bo niechże pan powie, z jakiej racji miałbym to ukrywać przed panem? 
ru	Да из-за каких причин я бы стал скрывать перед вами, скажите пожалуйста? 

pl	Przeciwnie, sam się temu dziwię: ze mną jest ona jakoś szczególnie, bojaźliwie wstydliwa i cnotliwa. 
ru	Напротив, мне даже самому это странно: со мной она как-то усиленно, как-то боязливо целомудренна и стыдлива! 

pl	- A pan, rozumie się, uświadamia ją... che, che! 
ru	- И вы, разумеется, развиваете… хе-хе! 

pl	Dowodzi pan jej, że jej hańba to bzdura?... 
ru	Доказываете ей, что все эти стыдливости вздор?.. 

pl	- Wcale nie! 
ru	- Совсем нет! 

pl	Wcale nie! 
ru	Совсем нет! 

pl	O, jak pan wulgarnie i - przepraszam - głupio rozumie wyraz: uświadamianie! 
ru	О, как вы грубо, как даже глупо - простите меня - понимаете слово: развитие! 

pl	N-ni-c pan nie rozumie! 
ru	Н-ничего-то вы не понимаете! 

pl	O Boże, jak bardzo pan jest jeszcze... nie przygotowany! 
ru	О боже, как вы еще… не готовы! 

pl	My dążymy do wyzwolenia kobiety, a pan jedno tylko ma na myśli. 
ru	Мы ищем свободы женщины, а у вас одно на уме… 

pl	Pomijając zupełnie zagadnienie cnoty i kobiecego wstydu jako rzeczy w istocie swej niepotrzebnych, a nawet przesądów, całkowicie dopuszczam jej cnotliwość w stosunku do mnie, bo w tym przejawia się jej wola, to jest jej prawo. 
ru	Обходя совершенно вопрос о целомудрии и о женской стыдливости, как о вещах самих по себе бесполезных и даже предрассудочных, я вполне, вполне допускаю ее целомудренность со мною, потому что в этом - вся ее воля, всё ее право. 

pl	Naturalnie, gdyby mi sama powiedziała: „Chcę cię mieć", uważałbym to za wielką wygraną, bo ta dziewczyna bardzo mi się podoba. Ale teraz, teraz przynajmniej, nikt nigdy nie traktował jej uprzejmiej i uczciwiej ode mnie, z większym szacunkiem dla jej godności... Czekam i mam nadzieję - to wszystko! 
ru	Разумеется, если б она мне сама сказала: "Я хочу тебя иметь", то я бы почел себя в большой удаче, потому что девушка мне очень нравится; но теперь, теперь по крайней мере, уж конечно, никто и никогда не обращался с ней более вежливо и учтиво, чем я, более с уважением к ее достоинству… я жду и надеюсь - и только! 

pl	- Niech pan lepiej da jej jakiś prezent. 
ru	- А вы подарите-ка ей лучше что-нибудь. 

pl	Założyłbym się, że o tym pan nie pomyślał. 
ru	Бьюсь об заклад, что об этом-то вот вы и не подумали. 

pl	- N-nic pan nie rozumie, powtarzam! 
ru	- Н-ничего-то вы не понимаете, я вам сказал! 

pl	Oczywiście, wiadomo, w jakiej jest ona sytuacji, ale tu chodzi o coś innego! 
ru	Оно конечно, таково ее положение, но тут другой вопрос! 

pl	O coś całkiem innego! 
ru	Совсем другой! 

pl	Pan po prostu pogardza nią! 
ru	Вы просто ее презираете. 

pl	Stwierdzając fakt, który pan błędnie uważa za godny pogardy, odmawia pan istocie ludzkiej prawa do humanitarnego na nią poglądu. 
ru	Видя факт, который по ошибке считаете достойным презрения, вы уже отказываете человеческому существу в гуманном на него взгляде. 

pl	Pan nie wie jeszcze, co to za charakter! 
ru	Вы еще не знаете, какая это натура! 

pl	Przykro mi tylko, że w ostatnich czasach przestała jakoś czytać i nie pożycza już ode mnie książek. 
ru	Мне только очень досадно, что она в последнее время как-то совсем перестала читать и уже не берет у меня больше книг. 

pl	Poprzednio pożyczała. 
ru	А прежде брала. 

pl	Szkoda również, że przy całej swej energii i chęci protestu, czego już raz dowiodła, jest ciągle jakby za mało samodzielna, za mało, że tak powiem, niezależna, zbyt mało negująca, aby mogła ostatecznie wyzbyć się pewnych przesądów i... głupstw. 
ru	Жаль тоже, что при всей своей энергии и решимости протестовать, - которую она уже раз доказала, - у ней всё еще как будто мало самостоятельности, так сказать, независимости, мало отрицания, чтобы совершенно оторваться от иных предрассудков и… глупостей. 

pl	Mimo to doskonale rozumie pewne rzeczy. 
ru	Несмотря на то, она отлично понимает иные вопросы. 

pl	Na przykład, wspaniale pojęła sprawę całowania w rękę, to jest, że mężczyzna poniża kobietę, całując ją w rękę. 
ru	Она великолепно, например, поняла вопрос о целовании рук, то есть что мужчина оскорбляет женщину неравенством, если целует у ней руку. 

pl	Dyskutowano u nas na ten temat i zaraz jej to powtórzyłem. 
ru	Этот вопрос был у нас дебатирован, и я тотчас же ей передал. 

pl	Słuchała również uważnie o stowarzyszeniach robotniczych we Francji. 
ru	Об ассоциациях рабочих во Франции она тоже слушала внимательно. 

pl	Teraz tłumaczę jej sprawę wolnego wstępu do mieszkań w przyszłym społeczeństwie. 
ru	Теперь я толкую ей вопрос свободного входа в комнаты в будущем обществе. 

pl	- A to co znowu? 
ru	- Это еще что такое? 

pl	- Dyskutowano ostatnio nad następującą sprawą: czy członek komuny ma prawo wejść o każdej porze do pokoju innego człowieka, mężczyzny lub kobiety... Zdecydowano, że ma... 
ru	- Дебатирован был в последнее время вопрос: имеет ли право член коммуны входить к другому члену в комнату, к мужчине или женщине, во всякое время… ну и решено, что имеет… 

pl	- A jeżeli ten lub ta zajęci są w danej chwili załatwianiem naturalnej potrzeby, che, che! 
ru	- Ну а как тот или та заняты в ту минуту необходимыми потребностями, хе-хе! 

pl	Andrzej Siemionowicz zirytował się. 
ru	Андрей Семенович даже рассердился. 

pl	- Pan ciągle w kółko jedno i to samo! Tylko o jednym pan myśli, o tych przeklętych „potrzebach"! - krzyknął z nienawiścią. - Tfu! Zły, wściekły jestem, że wtedy, zapoznając pana z naszym programem, wspomniałem przy tym zbyt wcześnie o tych przeklętych potrzebach. 
ru	- А вы всё об этом, об этих проклятых "потребностях"! - вскричал он с ненавистью, - тьфу, как я злюсь и досадую, что, излагая систему, упомянул вам тогда преждевременно об этих проклятых потребностях! 

pl	Niech to diabli porwą! 
ru	Черт возьми! 

pl	To przede wszystkim kole w oczy ludzi podobnych panu i ostrzą sobie na tym zęby, jeszcze zanim raczą się dowiedzieć, o co idzie! 
ru	Это камень преткновения для всех вам подобных, а пуще всего - поднимают на зубок, прежде чем узнают, в чем дело! 

pl	I myślą, że mają rację! 
ru	И точно ведь правы! 

pl	Też mają z czego być dumni! 
ru	Точно ведь гордятся чем-то! 

pl	Tfu! 
ru	Тьфу! 

pl	Kilkakrotnie już stwierdziłem, że całe to zagadnienie można wykładać nowicjuszom dopiero na samym końcu, kiedy już uwierzą w nasz system, gdy człowiek jest już ukształtowany i ukierunkowany. 
ru	Я несколько раз утверждал, что весь этот вопрос возможно излагать новичкам не иначе как в самом конце, когда уж он убежден в системе, когда уже развит и направлен человек. 

pl	Bo niech mi pan powie, proszę, co pan właściwie widzi haniebnego i niegodnego, na przykład, w kloakach? 
ru	Да и что, скажите пожалуйста, что вы находите такого постыдного и презренного хоть бы в помойных ямах? 

pl	Ja pierwszy gotów jestem czyścić jakie pan tylko chce kloaki! 
ru	Я первый, я, готов вычистить какие хотите помойные ямы! 

pl	To nie jest żadne poświęcenie! 
ru	Тут даже нет никакого самопожертвования! 

pl	To po prostu praca, szlachetna, przynosząca korzyść społeczeństwu praca, nie gorsza od innych, a na pewno lepsza od działalności jakiegoś tam Puszkina czy Rafaela, bo pożyteczniejsza. 
ru	Тут просто работа, благородная, полезная обществу деятельность, которая стоит всякой другой, и уже гораздо выше, например, деятельности какого-нибудь Рафаэля или Пушкина, потому что полезнее! 

pl	- I szlachetniejsza, szlachetniejsza, che, che, che! 
ru	- И благороднее, благороднее, - хе-хе-хе! 

pl	- Co to znaczy: szlachetniejsza? 
ru	- Что такое "благороднее"? 

pl	Nie przyjmuję podobnych wyrażeń przy określaniu działalności człowieka. 
ru	Я не понимаю таких выражений в смысле определения человеческой деятельности. 

pl	„Szlachetniej", „godniej" - to wszystko głupstwa, bzdury, stare przesądy, których nie uznaję. 
ru	"Благороднее", "великодушнее" - всё это вздор, нелепости, старые предрассудочные слова, которые я отрицаю! 

pl	Wszystko to, co jest pożyteczne dla ludzkości, jest szlachetne. 
ru	Всё, что полезно человечеству, то и благородно! 

pl	Jeden tylko wyraz rozumiem: pożyteczne. 
ru	Я понимаю только одно слово: полезное! 

pl	Niech pan sobie chichocze, ile się panu podoba, ale tak jest! 
ru	Хихикайте как вам угодно, а это так! 

pl	Łużyn śmiał się głośno. 
ru	Петр Петрович очень смеялся. 

pl	Skończył liczyć i schował pieniądze, których część zostawił jednak w jakimś celu na stole. 
ru	Он уже кончил считать и припрятал деньги. Впрочем, часть их зачем-то всё еще оставалась на столе. 

pl	Owa „sprawa kloak", mimo swej błahości, była już kilkakrotnie powodem kłótni i zrywania stosunków między Łużynem a jego młodym przyjacielem, Andrzej Siemionowicz bowiem irytował się rzeczywiście, Łużyn zaś nie posiadał się wtedy z radości. Tym razem miał szczególną ochotę zirytować Lebieziatnikowa. 
ru	Этот "вопрос о помойных ямах" служил уже несколько раз, несмотря на всю свою пошлость, поводом к разрыву и несогласию между Петром Петровичем и молодым его другом. Вся глупость состояла в том, что Андрей Семенович действительно сердился. Лужин же отводил на этом душу, а в настоящую минуту ему особенно хотелось позлить Лебезятникова. 

pl	- To przez swoje wczorajsze niepowodzenie jest pan dziś taki zły i czepia się - wyrwało się w końcu Lebieziatnikowowi, który pomimo swej „niezależności" i wszystkich swoich „protestów" nie śmiał oponować Łużynowi i z przyzwyczajenia, wyniesionego z dawnych lat, odnosił się do niego wciąż jeszcze z pewnym respektem. 
ru	- Это вы от вчерашней вашей неудачи так злы и привязываетесь, - прорвался наконец Лебезятников, который, вообще говоря, несмотря на всю свою "независимость" и на все "протесты", как-то не смел оппонировать Петру Петровичу и вообще всё еще наблюдал перед ним какую-то привычную, с прежних лет, почтительность. 

pl	- Niech mi pan powie - przerwał mu Łużyn wyniośle i z rozdrażnieniem - czy pan może... albo inaczej, czy rzeczywiście stosunki pańskie ze wzmiankowaną osobą są tak bliskie, że można by ją teraz poprosić na chwilę do naszego pokoju? 
ru	- А вы лучше вот что скажите-ка, - высокомерно и с досадой прервал Петр Петрович, - вы можете ли-с… или лучше сказать: действительно ли и на столько ли вы коротки с вышеупомянутою молодою особой, чтобы попросить ее теперь же, на минуту, сюда, в эту комнату? 

pl	Zdaje się, że wszyscy już wrócili z cmentarza... 
ru	Кажется, они все уж там воротились, с кладбища-то… 

pl	Słyszę, że zaczai się tam ruch... 
ru	Я слышу, поднялась ходьба… 

pl	Chciałbym zobaczyć tę osobę. 
ru	Мне бы надо ее повидать-с, особу-то-с. 

pl	- A po co właściwie? - zapytał ze zdziwieniem Lebieziatnikow. 
ru	- Да вам зачем? - с удивлением спросил Лебезятников. 

pl	- A tak, mam interes. 
ru	- А так-с, надо-с. 

pl	Dziś albo jutro wyprowadzę się stąd i dlatego chciałbym jej zakomunikować... 
ru	Сегодня-завтра я отсюда съеду, а потому желал бы ей сообщить… 

pl	Zresztą, może pan zostać tutaj podczas rozmowy. 
ru	Впрочем, будьте, пожалуй, и здесь, во время объяснения. 

pl	Bo mógłby pan sobie Bóg wie co pomyśleć. 
ru	А то вы, пожалуй, и бог знает что подумаете. 

pl	- Nic sobie nie pomyślę... 
ru	- Я ровно ничего не подумаю… 

pl	Tak się tylko spytałem i jeżeli ma pan do niej interes, to nic łatwiejszego, niż ją tu sprowadzić. 
ru	Я только так спросил, и если у вас есть дело, то нет ничего легче, как ее вызвать. 

pl	Zaraz pójdę. 
ru	Сейчас схожу. 

pl	I może pan być pewny, że nie będę przeszkadzał. 
ru	А сам, будьте уверены, вам мешать не стану. 

pl	Rzeczywiście po pięciu minutach Lebieziatnikow wrócił z Sonią. 
ru	Действительно, минут через пять Лебезятников возвратился с Сонечкой. 

pl	Weszła bardzo zdziwiona i jak zwykle zażenowana. 
ru	Та вошла в чрезвычайном удивлении и, по обыкновению своему, робея. 

pl	W podobnych wypadkach czuła się zawsze skrępowana, lękała się bardzo nowych ludzi i nowych znajomości, lękała się i dawniej, jeszcze w dzieciństwie, a teraz jeszcze bardziej... 
ru	Она всегда робела в подобных случаях и очень боялась новых лиц и новых знакомств, боялась и прежде, еще с детства, а теперь тем более… 

pl	Łużyn powitał ją „łaskawie i grzecznie", z pewnym nawet odcieniem wesołej poufałości, która według niego, przystoi tak czcigodnemu i solidnemu człowiekowi, jak on w stosunku do tak młodego i pod pewnym względem interesującego stworzenia, jak ona. 
ru	Петр Петрович встретил ее "ласково и вежливо", впрочем, с некоторым оттенком какой-то веселой фамильярности, приличной, впрочем, по мнению Петра Петровича, такому почтенному и солидному человеку, как он, в отношении такого юного и в некотором смысле интересного существа. 

pl	Żeby ją „ośmielić", posadził ją przy stole, na wprost siebie. 
ru	Он поспешил ее "ободрить" и посадил за стол напротив себя. 

pl	Sonia usiadła, popatrzyła wokoło - na Lebieziatnikowa, na pieniądze leżące na stole, potem znowu na Łużyna i już nie odrywała od niego oczu, jakby była przykuta do niego. 
ru	Соня села, посмотрела кругом - на Лебезятникова, на деньги, лежавшие на столе, и потом вдруг опять на Петра Петровича, и уже не отрывала более от него глаз, точно приковалась к нему. 

pl	Lebieziatnikow skierował się ku drzwiom. 
ru	Лебезятников направился было к двери. 

pl	Łużyn wstał, gestem poprosił Sonię, by pozostała na miejscu, i zatrzymał Lebieziat-nikowa w drzwiach. 
ru	Петр Петрович встал, знаком пригласил Соню сидеть и остановил Лебезятникова в дверях. 

pl	- Czy jest tam Raskolnikow? 
ru	- Этот Раскольников там? 

pl	Przyszedł? - zapytał go szeptem. 
ru	Пришел он? - спросил он его шепотом. 

pl	- Raskolnikow? 
ru	- Раскольников? 

pl	Jest. 
ru	Там. 

pl	Bo co? 
ru	А что? 

pl	Tak, jest. 
ru	Да, там… 

pl	Tylko co przyszedł, widziałem... 
ru	Сейчас только вошел, я видел… 

pl	Bo co? 
ru	А что? 

pl	- Wobec tego zwłaszcza proszę pana o pozostanie tutaj z nami i o niezostawianie mnie sam na sam z tą... panną. 
ru	- Ну, так я вас особенно попрошу остаться здесь, с нами, и не оставлять меня наедине с этой… девицей. 

pl	Chodzi o drobiazg, a zrobią z tego Bóg wie co. 
ru	Дело пустяшное, а выведут бог знает что. 

pl	Nie chcę, aby Raskolnikow powtórzył tam... 
ru	Я не хочу, чтобы Раскольников там передал… 

pl	Pan rozumie, co mam na myśli? 
ru	Понимаете, про что я говорю? 

pl	- A rozumiem, rozumiem! - nagle domyślił się Lebieziatnikow. 
ru	- А, понимаю, понимаю! - вдруг догадался Лебезятников. 

pl	- Tak, ma pan prawo... 
ru	- Да, вы имеете право… 

pl	Wprawdzie sądzę, że posuwa się pan zbyt daleko w swych obawach, ale... ma pan jednak prawo. 
ru	Оно, конечно, по моему личному убеждению, вы далеко хватаете в ваших опасениях, но… вы все-таки имеете право. 

pl	Dobrze, zostanę. 
ru	Извольте, я остаюсь. 

pl	Stanę tutaj przy oknie i nie będę panu przeszkadzał... 
ru	Я стану здесь у окна и не буду вам мешать… 

pl	Uważam, że ma pan prawo... 
ru	По-моему, вы имеете право… 

pl	Łużyn wrócił do kanapy, usiadł na wprost Soni, spojrzał na nią uważnie i nagle zrobił nadzwyczaj poważną, nawet nieco surową minę: 
ru	Петр Петрович воротился на диван, уселся напротив Сони, внимательно посмотрел на нее и вдруг принял чрезвычайно солидный, даже несколько строгий вид: 

pl	„Żebyś sobie czasem, moja panno, nie wyobrażała za wiele". 
ru	"Дескать, ты-то сама чего не подумай, сударыня". 

pl	Sonia rzeczywiście poczuła się ogromnie zmieszana. 
ru	Соня смутилась окончательно. 

pl	- Po pierwsze, proszę panią o wytłumaczenie mnie przed szanowną mamusią. 
ru	- Во-первых, вы, пожалуйста, извините меня, Софья Семеновна, перед многоуважаемой вашей мамашей… 

pl	Nie mylę się chyba? 
ru	Так ведь, кажется? 

pl	Katarzyna Iwanowna zastępuje pani matkę? - zaczął Łużyn nader poważnie, choć dość łaskawie. 
ru	Заместо матери приходится вам Катерина-то Ивановна? - начал Петр Петрович весьма солидно, но, впрочем, довольно ласково. 

pl	Wyglądało na to, że ma zupełnie przyjacielskie zamiary. 
ru	Видно было, что он имеет самые дружественные намерения. 

pl	- Tak jest, tak, zastępuje mi matkę - szybko i trwożliwie odpowiedziała Sonia. 
ru	- Так точно-с, так-с; заместо матери-с, - торопливо и пугливо ответила Соня. 

pl	- Zatem niech pani wytłumaczy mnie przed nią, że wskutek okoliczności niezależnych ode mnie muszę zrobić zawód i nie przyjdę do państwa na bliny... to jest na stypę, mimo miłego zaproszenia pani mamusi. 
ru	- Ну-с, так вот и извините меня перед нею, что я, по обстоятельствам независящим, принужден манкировать и не буду у вас на блинах… то есть на поминках, несмотря на милый зов вашей мамаши. 

pl	- Jak... powiem... zaraz. Sonia pośpiesznie zerwała się z krzesła. 
ru	- Так-с; скажу-с; сейчас-с, - и Сонечка торопливо вскочила со стула. 

pl	- To jeszcze nie wszystko - zatrzymał ją Łużyn, uśmiechnąwszy się na widok jej naiwności i braku wychowania. - Źle mnie pani zna, łaskawa Sofio Siemionowno, jeżeli pani sądzi, że fatygowałbym i prosił o osobiste przyjście taką osobę, jak pani dla tak nieważnego i mnie tylko dotyczącego powodu. 
ru	- Еще не всё-с, - остановил ее Петр Петрович, улыбнувшись на ее простоватость и незнание приличий, - и мало вы меня знаете, любезнейшая Софья Семеновна, если подумали, что из-за этой маловажной, касающейся одного меня причины я бы стал беспокоить лично и призывать к себе такую особу, как вы. 

pl	Mam inne przyczyny. 
ru	Цель у меня другая-с. 

pl	Sonia usiadła skwapliwie. 
ru	Соня торопливо села. 

pl	Szare i tęczowe banknoty, nie sprzątnięte ze stołu, mignęły jej przed oczami, lecz zaraz odwróciła od nich wzrok i spojrzała na Łużyna. Wydało się jej nagle, że to bardzo nieprzyzwoicie, zwłaszcza z jej strony, przyglądać się cudzym pieniądzom. 
ru	Серые и радужные кредитки, не убранные со стола, опять замелькали в ее глазах, но она быстро отвела от них лицо и подняла его на Петра Петровича: ей вдруг показалось ужасно неприличным, особенно ей, глядеть на чужие деньги. 

pl	Następnie wzrok jej zatrzymał się na złotym lorgnon, które Łużyn trzymał w lewej ręce, i jednocześnie na wielkim, masywnym, bardzo ładnym pierścieniu z żółtym kamieniem na serdecznym palcu tejże ręki. Znowu odwróciła oczy, nie wiedząc, co ma ze sobą zrobić, i w rezultacie utkwiła wzrok w oczach Łużyna. 
ru	Она уставилась было взглядом на золотой лорнет Петра Петровича, который он придерживал в левой руке, а вместе с тем и на большой, массивный, чрезвычайно красивый перстень с желтым камнем, который был на среднем пальце этой руки, - но вдруг и от него отвела глаза и, не зная уж куда деваться, кончила тем, что уставилась опять прямо в глаза Петру Петровичу. 

pl	Łużyn milczał przez chwilę z jeszcze poważniejszą miną, po czym ciągnął dalej: 
ru	Помолчав еще солиднее, чем прежде, тот продолжал: 

pl	- Wczoraj, w przejściu miałem sposobność zamienić z Katarzyną Iwanowną dwa słowa. 
ru	- Случилось мне вчера, мимоходом, перекинуть слова два с несчастною Катериной Ивановной. 

pl	Te dwa słowa wystarczyły mi, aby się przekonać, że znajduje się ona, jeżeli tak można powiedzieć, w stanie nienormalnym... 
ru	Двух слов достаточно было узнать, что она находится в состоянии - противоестественном, если только можно так выразиться… 

pl	- T-ak... w nienormalnym - skwapliwie przytaknęła Sonia. 
ru	- Да-с… в противоестественном-с, - торопясь поддакивала Соня. 

pl	- Lub powiedziawszy prościej i zrozumiałej - jest chora. 
ru	- Или проще и понятнее сказать - в больном. 

pl	- T-ak, prościej i zroz... T-ak, jest chora. 
ru	- Да-с, проще и понят… да-с, больна-с. 

pl	- T-ak.  
ru	- Так-с.  

pl	Zatem, powodowany humanitarnym uczuciem i że tak powiem, współczuciem, przewidując jej los, pragnąłbym ze swej strony być w czymś pożyteczny. 
ru	Так вот, по чувству гуманности и-и-и, так сказать, сострадания, я бы желал быть, с своей стороны, чем-нибудь полезным, предвидя неизбежно несчастную участь ее. 

pl	Zdaje się, że troska o tę wielce ubogą rodzinę spoczywa teraz na pani jednej. 
ru	Кажется, и всё беднейшее семейство это от вас одной теперь только и зависит. 

pl	- Przepraszam pana, że zapytam - nagle podniosła się Sonia - co pan był łaskaw powiedzieć jej wczoraj o możliwości otrzymywania pensji? 
ru	- Позвольте спросить, - вдруг встала Соня, - вы ей что изволили говорить вчера о возможности пенсиона? 

pl	Czy to prawda? 
ru	Правда это-с? 

pl	- Ależ skąd! To nawet poniekąd bzdura. 
ru	- Отнюдь нет-с, и даже в некотором смысле нелепость. 

pl	Wspomniałem tylko o zapomodze dla wdowy po zmarłym czynnym urzędniku, którą można otrzymać przy pewnej protekcji. Ale zdaje się, że nieboszczyk, rodzic pani, nie tylko nie miał odpowiedniej wysługi lat, ale nawet nie pracował ostatnio. 
ru	Я только намекнул о временном вспоможении вдове умершего на службе чиновника, - если только будет протекция, - но, кажется, ваш покойный родитель не только не выслужил срока, но даже и не служил совсем в последнее время. 

pl	Słowem, gdyby nawet była jakaś nadzieja, to bardzo efemeryczna, bo w zasadzie w danym wypadku żadne prawa do zapomogi nie przysługują, a nawet przeciwnie... 
ru	Одним словом, надежда хоть и могла бы быть, но весьма эфемерная, потому никаких, в сущности, прав на вспоможение, в сем случае, не существует, а даже напротив… 

pl	A ona już myślała o emeryturze, che, che, che! 
ru	А она уже и о пенсионе задумала, хе-хе-хе! 

pl	Przedsiębiorcza dama! 
ru	Бойкая барыня! 

pl	- Tak, o emeryturze... 
ru	- Да-с, о пенсионе… 

pl	Bo ona jest łatwowierna i dobra, przez dobroć wierzy we wszystko i... i... i... taka już jest... 
ru	Потому она легковерная и добрая, и от доброты всему верит, и… и… и… у ней такой ум… 

pl	Tak... przepraszam - powiedziała Sonia i znowu zaczęła zbierać się do wyjścia. 
ru	Да-с… извините-с, - сказала Соня и опять встала уходить. 

pl	- Przepraszam, pani nie wysłuchała do końca. 
ru	- Позвольте, вы еще не дослушали-с. 

pl	- T-ak, nie wysłuchałam - bąknęła Sonia. 
ru	- Да-с, не дослушала-с, - пробормотала Соня. 

pl	- Zatem niech pani siada. 
ru	- Так сядьте же-с. 

pl	Sonia, strasznie zmieszana, po raz trzeci usiadła. 
ru	Соня законфузилась ужасно и села опять, в третий раз. 

pl	- Widząc jej położenie i nieszczęsne małoletnie dzieci, pragnąłbym, jak już powiedziałem, dopomóc jej w miarę możności, tak jest, w miarę możności, nie więcej. 
ru	- Видя такое ее положение, с несчастными малолетными, желал бы, - как я и сказал уже, - чем-нибудь, по мере сил, быть полезным, то есть что называется по мере сил-с, не более. 

pl	Można by urządzić na przykład zbiórkę na jej rzecz albo że tak powiem, loterię... lub coś w tym rodzaju, jak to zwykle robią w podobnych wypadkach ludzie bliscy albo nawet i obcy, lecz pragnący nieść pomoc. 
ru	Можно бы, например, устроить в ее пользу подписку, или, так сказать, лотерею… или что-нибудь в этом роде - как это и всегда в подобных случаях устраивается близкими или хотя бы и посторонними, но вообще желающими помочь людьми. 

pl	O tym właśnie chciałem pani powiedzieć. 
ru	Вот об этом-то я имел намерение вам сообщить. 

pl	To dałoby się urządzić. 
ru	Оно бы можно-с. 

pl	- Tak, to dobrze... 
ru	- Да-с, хорошо-с… 

pl	Bóg pana za to... - bąknęła Sonia, wpatrując się w Łużyna. 
ru	Бог вам за это-с… - лепетала Соня, пристально смотря на Петра Петровича. 

pl	- Dałoby się, ale... o tym później... to jest dałoby się zacząć nawet dzisiaj. 
ru	- Можно-с, но… это мы потом-с… то есть можно бы начать и сегодня. 

pl	Wieczorem się zobaczymy, rozmówimy i ustalimy, że tak powiem, zasady.  
ru	Вечером увидимся, сговоримся и положим, так сказать, основание.  

pl	Niech pani przyjdzie do mnie gdzieś koło siódmej. 
ru	Зайдите ко мне сюда часов этак в семь. 

pl	Andrzej Siemionowicz, mam nadzieję, weźmie udział wraz z nami... 
ru	Андрей Семенович, надеюсь, тоже будет участвовать с нами… 

pl	Ale... jest pewna okoliczność, którą należy uprzednio dobrze rozważyć. 
ru	Но… тут есть одно обстоятельство, о котором следует предварительно и тщательно упомянуть. 

pl	Właśnie dlatego panią trudziłem, wzywając tutaj. 
ru	Для сего-то я и обеспокоил вас, Софья Семеновна, моим зовом сюда. 

pl	Mianowicie, uważam, że samej Katarzynie Iwanownie nie należy, bo to niebezpieczne, dawać pieniędzy do ręki. Najlepszy dowód - ta dzisiejsza stypa. 
ru	Именно-с, мое мнение, - что деньги нельзя, да и опасно давать в руки самой Катерине Ивановне; доказательство же сему - эти самые сегодняшние поминки. 

pl	Nie mając, że tak powiem, kęsa chleba powszedniego na dzień jutrzejszy, no i... obuwia i w ogóle, kupuje dzisiaj rum jamajka, nawet, zdaje się, maderę i-i-i kawę. 
ru	Не имея, так сказать, одной корки насущной пищи на завтрашний день и… ну, и обуви, и всего, покупается сегодня ямайский ром и даже, кажется, мадера и-и-и кофе. 

pl	Jutro zaś znowu wszystko spadnie na panią, każdy kęs chleba. To przecież nie ma sensu. 
ru	Завтра же опять всё на вас обрушится, до последнего куска хлеба; это уже нелепо-с. 

pl	Widziałem, przechodząc. Dlatego więc zbiórka, ja tak przynajmniej uważam, powinna być tak przeprowadzona, aby nieszczęśliwa wdowa, że tak powiem, nic nie wiedziała o pieniądzach, a wiedziałaby o tym na przykład tylko pani. 
ru	А потому и подписка, по моему личному взгляду, должна произойти так, чтобы несчастная вдова, так сказать, и не знала о деньгах, а знали бы, например, только вы. 

pl	Czy mam słuszność? 
ru	Так ли я говорю? 

pl	- Nie wiem. 
ru	- Я не знаю-с. 

pl	Ona tylko dzisiaj tak... raz w życiu... tak bardzo chciała tej stypy, żeby uczcić pamięć... ona jest bardzo mądra. 
ru	Это только она сегодня-с так… это раз в жизни… ей уж очень хотелось помянуть, честь оказать, память… а она очень умная-с. 

pl	Zresztą, jak pan uważa, ja będę bardzo, bardzo, bardzo... oni wszyscy będą panu... i Bóg panu... i sieroty... 
ru	А впрочем, как вам угодно-с, и я очень, очень, очень буду… они все будут вам… и вас бог-с… и сироты-с… 

pl	Sonia urwała i rozpłakała się. 
ru	Соня не договорила и заплакала. 

pl	- Ta-ak. 
ru	- Так-с. 

pl	Zatem niech pani ma to na uwadze. A na razie zechce pani łaskawie przyjąć dla swojej rodziny na pierwsze potrzeby pewną sumę ode mnie osobiście. 
ru	Ну-с, так имейте в виду-с; а теперь благоволите принять, для интересов вашей родственницы, на первый случай, посильную сумму от меня лично. 

pl	Bardzo, ale to bardzo pragnąłbym, żeby przy tym nie było wymieniane moje nazwisko. 
ru	Весьма и весьма желаю, чтоб имя мое при сем не было упомянуто. 

pl	Oto proszę... sam jestem w kłopotach, nie mogę więcej... 
ru	Вот-с… имея, так сказать, сам заботы, более не в состоянии… 

pl	Łużyn podał Soni banknot dziesięciorublowy, starannie go rozwinąwszy. 
ru	И Петр Петрович протянул Соне десятирублевый кредитный билет, тщательно развернув. 

pl	Sonia przyjęła, zaczerwieniła się, zerwała się z miejsca, wybełkotała coś i pospiesznie zaczęła się żegnać. 
ru	Соня взяла, вспыхнула, вскочила, что-то пробормотала и поскорей стала откланиваться. 

pl	Łużyn uroczyście odprowadził ją do drzwi. 
ru	Петр Петрович торжественно проводил ее до дверей. 

pl	Wybiegła wreszcie z pokoju, zdenerwowana i wymęczona, i bardzo zmieszana wróciła do Katarzyny Iwanowny. 
ru	Она выскочила наконец из комнаты, вся взволнованная и измученная, и воротилась к Катерине Ивановне в чрезвычайном смущении. 

pl	Podczas całej tej sceny Andrzej Siemionowicz stał przy oknie lub chodził po pokoju, nie chcąc przerywać rozmowy. Kiedy Sonia wyszła, podszedł do Łużyna i uroczyście uścisnął mu rękę. 
ru	Во всё время этой сцены Андрей Семенович то стоял у окна, то ходил по комнате, не желая прерывать разговора; когда же Соня ушла, он вдруг подошел к Петру Петровичу и торжественно протянул ему руку: 

pl	- Wszystko słyszałem i wszystko widziałem - rzekł, akcentując ostatni wyraz. 
ru	- Я всё слышал и всё видел, - сказал он, особенно упирая на последнее слово. 

pl	- To było szlachetne, to jest chciałem powiedzieć, męskie! 
ru	- Это благородно, то есть я хотел сказать, гуманно! 

pl	Chciał uniknąć podziękowań, zauważyłem to! 
ru	Вы желали избегнуть благодарности, я видел! 

pl	I chociaż przyznaję, że z zasady nie pochwalam prywatnej dobroczynności, bo ona nie tylko nie tępi radykalnie zła, aleje nawet podtrzymuje, to jednak nie mogę nie przyznać, że z zadowoleniem patrzyłem na pański postępek. Tak, tak, to mi się podobało. 
ru	И хотя, признаюсь вам, я не могу сочувствовать, по принципу, частной благотворительности, потому что она не только не искореняет зла радикально, но даже питает его еще более, тем не менее не могу не признаться, что смотрел на ваш поступок с удовольствием, - да, да, мне это нравится. 

pl	- E, to głupstwo! - mruknął Łużyn nieco poruszony, przyglądając się Lebieziatnikowowi. 
ru	- Э, всё это вздор! - бормотал Петр Петрович, несколько в волнении и как-то приглядываясь к Лебезятникову. 

pl	- Nie, to nie jest głupstwo! 
ru	- Нет, не вздор! 

pl	Człowiek dotknięty i obrażony, jak pan wczorajszą historią, a jednocześnie zdolny do pamiętania o nieszczęściu innych, taki człowiek... nawet, gdy popełnia błąd społeczny, godzien jest szacunku! 
ru	Человек, оскорбленный и раздосадованный, как вы, вчерашним случаем и в то же время способный думать о несчастии других, - такой человек-с… хотя поступками своими он делает социальную ошибку, - тем не менее… достоин уважения! 

pl	Nie spodziewałem się tego po panu, tym bardziej z pańskimi przekonaniami, ach! Jak bardzo szkodzą panu pańskie przekonania! 
ru	Я даже не ожидал от вас, Петр Петрович, тем более что по вашим понятиям, о! как еще мешают вам ваши понятия! 

pl	Jak pana denerwuje, na przykład, wczorajszy zawód! - wykrzykiwał poczciwy z natury Lebieziatnikow, czując znowu przypływ sympatii dla Łużyna. - Po co panu, po co panu to małżeństwo, to legalne małżeństwo, szanowny, kochany Piotrze Pietrowiczu?! 
ru	Как волнует, например, вас эта вчерашняя неудача, - восклицал добренький Андрей Семенович, опять почувствовав усиленное расположение к Петру Петровичу, - и к чему, к чему вам непременно этот брак, этот законный брак, благороднейший, любезнейший Петр Петрович? 

pl	Na co panu koniecznie ta legalność w małżeństwie? 
ru	К чему вам непременно эта законность в браке? 

pl	Może mnie pan obić, a ja mimo to będę utrzymywał, że się cieszę, cieszę, że to nie doszło do skutku, że pan jest wolny, że pan nie jest jeszcze zupełnie stracony dla ludzkości, cieszę się z tego... 
ru	Ну, если хотите, так бейте меня, а я рад, рад, что он не удался, что вы свободны, что вы не совсем еще погибли для человечества, рад… 

pl	No, widzi pan, wypowiedziałem się! 
ru	Видите ли: я высказался! 

pl	- Po to, że nie mam ochoty być rogaczem w pańskim wolnym związku i niańczyć cudzych dzieci, po to potrzebne mi jest legalne małżeństwo - odpowiedział Łużyn, żeby odpowiedzieć cokolwiek. 
ru	- К тому-с, что в вашем гражданском браке я не хочу рогов носить и чужих детей разводить, вот к чему-с мне законный брак надобен, - чтобы что-нибудь ответить, сказал Лужин. 

pl	Był zamyślony i mocno czymś zaabsorbowany. 
ru	Он был чем-то особенно занят и задумчив. 

pl	- Dzieci? 
ru	- Детей? 

pl	Pan wspomniał o dzieciach? - drgnął Andrzej Siemionowicz jak koń wojskowy, który usłyszał pobudkę. 
ru	Вы коснулись детей? - вздрогнул Андрей Семенович, как боевой конь, заслышавший военную трубу, - дети - вопрос социальный и вопрос первой важности, я согласен; но вопрос о детях разрешится иначе. 

pl	O dzieciach pomówimy później, teraz zajmiemy się sprawą rogów. 
ru	Мы поговорим о детях после, а теперь займемся рогами! 

pl	Przyznam się panu, że jest to moja słaba strona. 
ru	Признаюсь вам, это мой слабый пункт. 

pl	To wstrętne, huzarskie wyrażenie Puszkina jest nie do pomyślenia w słowniku przyszłości. 
ru	Это скверное, гусарское, пушкинское выражение даже немыслимо в будущем лексиконе. 

pl	Właściwie, co to są rogi? 
ru	Да и что такое рога? 

pl	O, cóż to za nieporozumienie! 
ru	О, какое заблуждение! 

pl	Jakie rogi? 
ru	Какие рога? 

pl	Po co rogi?... 
ru	Зачем рога? 

pl	Cóż za głupstwa! 
ru	Какой вздор! 

pl	Właśnie w wolnym związku nie będzie na nie miejsca! 
ru	Напротив, в гражданском-то браке их и не будет! 

pl	Rogi to jedynie naturalna konsekwencja każdego legalnego małżeństwa, są one, że tak powiem, jego ulepszeniem, protestem, zatem w tym rozumieniu nie są nawet niczym poniżającym... 
ru	Рога - это только естественное следствие всякого законного брака, так сказать, поправка его, протест, так что в этом смысле они даже нисколько не унизительны… 

pl	Jeżeli kiedykolwiek - przypuśćmy tu taką niedorzeczność - zawrę legalne małżeństwo, to nawet będę się cieszył z tych rogów, które pan uważa za taką hańbę. Powiem wtedy swej żonie:  
ru	И если я когда-нибудь, - предположив нелепость, - буду в законном браке, то я даже рад буду вашим растреклятым рогам; я тогда скажу жене моей:  

pl	„Przyjaciółko moja, do tej chwili kochałem cię tylko, a teraz cię szanuję, bo zdobyłaś się na protest". 
ru	"Друг мой, до сих пор я только любил тебя, теперь же я тебя уважаю, потому что ты сумела протестовать!" 

pl	Pan się śmieje? 
ru	Вы смеетесь? 

pl	To dlatego, że nie potrafi pan zerwać z przesądami! 
ru	Это потому, что вы не в силах оторваться от предрассудков! 

pl	Do diabła, rozumiem przecież, na czym polega właściwie przykrość, gdy zdradza legalna małżonka, ale wszak jest to tylko podły skutek podłego faktu, który obie strony poniża jednakowo. 
ru	Черт возьми, я ведь понимаю, в чем именно неприятность, когда надуют в законном; но ведь это только подлое следствие подлого факта, где унижены и тот и другой. 

pl	Kiedy zaś sprawę rogów stawia się zupełnie szczerze, jak w wolnym związku, przestają one istnieć, są nie do pomyślenia i tracą nawet swą nazwę. 
ru	Когда же рога ставятся открыто, как в гражданском браке, тогда уже их не существует, они немыслимы и теряют даже название рогов. 

pl	Przeciwnie, żona pańska dowiedzie panu jedynie swego szacunku, uważając pana za niezdolnego do przeciwstawiania się jej szczęściu i dostatecznie uświadomionego, by nie mścić się na niej za nowego męża. 
ru	Напротив, жена ваша докажет вам только, как она же уважает вас, считая вас неспособным воспротивиться ее счастию и настолько развитым, чтобы не мстить ей за нового мужа. 

pl	Niech to diabli, ale marzę czasem, że gdyby mnie wydano za mąż, tfu! gdybym zawarł związek małżeński, wszystko jedno wolny czy legalny, to sam sprowadziłbym żonie kochanka, jeśliby się zbyt długo nie mogła na to zdobyć. 
ru	Черт возьми, я иногда мечтаю, что если бы меня выдали замуж, тьфу! если б я женился (по гражданскому ли, по законному ли, всё равно), я бы, кажется, сам привел к жене любовника, если б она долго его не заводила. 

pl	„Przyjaciółko moja - powiedziałbym jej - kocham cię, lecz nade wszystko pragnę, żebyś mnie szanowała!" Tak! 
ru	"Друг мой, - сказал бы я ей, - я тебя люблю, но еще сверх того желаю, чтобы ты меня уважала, - вот!" 

pl	Może nie mam racji, co? 
ru	Так ли, так ли я говорю?.. 

pl	Nawet nie słuchał bardzo uważnie.  
ru	Он даже мало и слушал.  

pl	W rzeczywistości myślał o czymś innym i Lebieziatnikow zauważył to w końcu. 
ru	Он действительно что-то обдумывал другое, и даже Лебезятников наконец это заметил. 

pl	Łużyn był czymś przejęty, zacierał ręce, zamyślał się. 
ru	Петр Петрович был даже в волнении, потирал руки, задумывался. 

pl	Wszystko to Andrzej Siemionowicz przypomniał sobie później i skojarzył... 
ru	Всё это Андрей Семенович после сообразил и припомнил… 

pl	II 
ru	II 

pl	Trudno powiedzieć, jakie właściwie pobudki zrodziły w skołatanej głowie Katarzyny Iwanowny myśl o urządzeniu tej bezsensownej stypy. 
ru	Трудно было бы в точности обозначить причины, вследствие которых в расстроенной голове Катерины Ивановны зародилась идея этих бестолковых поминок. 

pl	Z przeszło dwudziestu rubli, ofiarowanych przez Raskolnikowa na pogrzeb Marmieładowa, na stypę poszło prawie dziesięć. 
ru	Действительно, на них ухлопаны были чуть ли не десять рублей из двадцати с лишком, полученных от Раскольникова собственно на похороны Мармеладова. 

pl	Możliwe, że Katarzyna Iwanowna poczuwała się względem nieboszczyka do obowiązku uczczenia jego pamięci, „jak należy", żeby wszyscy lokatorzy, a zwłaszcza Amalia Iwanowna, wiedzieli, że był on „nie tylko nie gorszy od nich, ale może nawet znacznie lepszy", i żeby nikt nie ośmielał się „zadzierać nosa". 
ru	Может быть, Катерина Ивановна считала себя обязанною перед покойником почтить его память "как следует", чтобы знали все жильцы и Амалия Ивановна в особенности, что он был "не только их совсем не хуже, а, может быть, еще и гораздо получше-с" и что никто из них не имеет права перед ним "свой нос задирать". 

pl	Możliwe, że wpłynęła na to owa specyficzna duma ludzi biednych, wskutek której przy pewnych ceremoniach, obowiązujących w życiu wszystkich i każdego z osobna, wielu biedaków wyłazi wprost ze skóry i wysupłuje ostatni zaoszczędzony grosz, żeby tylko było „nie gorzej niż u innych" i żeby ci inni czasami ich „nie obgadali". 
ru	Может быть, тут всего более имела влияния та особенная гордость бедных, вследствие которой, при некоторых общественных обрядах, обязательных в нашем быту для всех и каждого, многие бедняки таращатся из последних сил и тратят последние сбереженные копейки, чтобы только быть "не хуже других" и чтобы "не осудили" их как-нибудь те другие. 

pl	Być może również, że Katarzyna Iwanowna zapragnęła właśnie przy tej okazji, w chwili, kiedy zdawałoby się, że jest zupełnie przez wszystkich opuszczona, dowieść tym „marnym i podłym lokatorom", że ona nie tylko umie „żyć i przyjmować", ale że w ogóle nie należał jej się taki marny los, bo była wychowana „w porządnym, ba, nawet arystokratycznym domu ojca pułkownika" nie po to, żeby samej zamiatać i prać szmaty dzieciom po nocach. 
ru	Весьма вероятно и то, что Катерине Ивановне захотелось, именно при этом случае, именно в ту минуту, когда она, казалось бы, всеми на свете оставлена, показать всем этим "ничтожным и скверным жильцам", что она не только "умеет жить и умеет принять", но что совсем даже не для такой доли и была воспитана, а воспитана была в "благородном, можно даже сказать, в аристократическом полковничьем доме", и уж вовсе не для того готовилась, чтобы самой мести пол и мыть по ночам детские тряпки. 

pl	Takie paroksyzmy dumy i próżności zdarzają się czasem najbiedniejszym i najbardziej zgnębionym ludziom, i bywa, że nieraz stają się ich obsesją. 
ru	Эти пароксизмы гордости и тщеславия посещают иногда самых бедных и забитых людей и, по временам, обращаются у них в раздражительную, неудержимую потребность. 

pl	Przy tym Katarzyna Iwanowna wcale nie należała do zgnębionych: okoliczności mogły ją zabić, ale nie mogły jej zgnębić moralnie, to jest zastraszyć i złamać jej woli. 
ru	А Катерина Ивановна была сверх того и не из забитых: ее можно было совсем убить обстоятельствами, но забить ее нравственно, то ость запугать и подчинить себе ее волю, нельзя было. 

pl	Poza tym Sonia zupełnie słusznie mówiła, że jej się rozum miesza. 
ru	Сверх того Сонечка весьма основательно про нее говорила, что у ней ум мешается. 

pl	Nie można było wprawdzie stwierdzić tego konkretnie i ostatecznie, ale rzeczywiście w ciągu ostatniego roku jej biedny mózg zniósł zbyt wiele, aby to mogło pozostać bez śladu. 
ru	Положительно и окончательно этого еще, правда, нельзя было сказать, но действительно в последнее время, во весь последний год, ее бедная голова слишком измучилась, чтобы хоть отчасти не повредиться. 

pl	Silnie zaawansowane suchoty również przyczyniają się, zdaniem lekarzy, do pomieszania zmysłów. 
ru	Сильное развитие чахотки, как говорят медики, тоже способствует помешательству умственных способностей. 

pl	Trunków w liczbie mnogiej i w różnych gatunkach nie było, madery również: była to przesada, ale wino było. 
ru	Вин во множественном числе и многоразличных сортов не было, мадеры тоже: это было преувеличено, но вино было. 

pl	Poza tym: wódka i rum, piwo, wszystko w najgorszym gatunku, ale w dostatecznej ilości. 
ru	Были водка, ром и лиссабонское, всё сквернейшего качества, но всего в достаточном количестве. 

pl	Prócz kutii były trzy czy cztery dania (w tym również bliny), wszystko z kuchni Amalii Iwanowny, ponadto nastawiono dwa samowary, bo projektowano po obiedzie herbatę i poncz. 
ru	Из яств, кроме кутьи, было три-четыре блюда (между прочим, и блины), всё с кухни Амалии Ивановны, да сверх того ставились разом два самовара для предполагавшихся после обеда чаю и пуншу. 

pl	Zakupy poczyniła sama Katarzyna Iwanowna przy pomocy jednego z lokatorów, marnego Polaczka, który Bóg wie po co mieszkał u pani Lippewechsel. Od razu zgłosił się do Katarzyny Iwanowny na posyłki i biegał na złamanie karku przez cały wczorajszy dzień i całe dzisiejsze rano z wywieszonym językiem, jakby umyślnie się starał, by ten ostatni szczegół nie uszedł uwagi. 
ru	Закупками распорядилась сама Катерина Ивановна, с помощию одного жильца, какого-то жалкого полячка, бог знает для чего проживавшего у госпожи Липпевехзель, который тотчас же прикомандировался на посылки к Катерине Ивановне и бегал весь вчерашний день и всё это утро сломя голову и высунув язык, кажется особенно стараясь, чтобы заметно было это последнее обстоятельство. 

pl	Przybiegał co chwila z każdym głupstwem do Katarzyny Iwanowny, szukał jej nawet na targu, nazywał ją bez przerwy „panią chorążyną", aż w końcu zbrzydł jej ze szczętem, choć początkowo twierdziła, że nie dałaby sobie rady bez tego „usłużnego i szlachetnego człowieka". 
ru	За каждыми пустяками он поминутно прибегал к самой Катерине Ивановне, бегал даже отыскивать ее в Гостиный двор, называл ее беспрестанно: "пани хорунжина", и надоел ей наконец как редька, хотя сначала она и говорила, что без этого "услужливого и великодушного" человека она бы совсем пропала. 

pl	Był to bowiem charakterystyczny rys Katarzyny Iwanowny, że w pierwszym lepszym odkrywała nagle najwspanialsze zalety i wychwalała go tak, że czasami jemu samemu głupio było tego słuchać, zmyślała różne, nie istniejące szczegóły malujące go w nader pochlebnym świetle i zupełnie szczerze, naiwnie sama w to wierzyła. Potem nagle zniechęcała się, rozczarowywała, mieszała z błotem i przepędzała bez litości człowieka, którego przed kilkoma godzinami dosłownie ubóstwiała. 
ru	В свойстве характера Катерины Ивановны было поскорее нарядить первого встречного и поперечного в самые лучшие и яркие краски, захвалить его так, что иному становилось даже совестно, придумать в его хвалу разные обстоятельства, которые совсем и не существовали, совершенно искренно и чистосердечно поверить самой в их действительность и потом вдруг, разом, разочароваться, оборвать, оплевать и выгнать в толчки человека, которому она, только еще несколько часов назад, буквально поклонялась. 

pl	IV 
ru	IV 

pl	Wskutek ciągłych nieszczęść i niepowodzeń pałała tak namiętną żądzą, żeby wszyscy żyli w zgodzie i radości i nie ważyli się żyć inaczej, że najlżejszy dysonans, najdrobniejsze niepowodzenie życiowe doprowadzało ją natychmiast do furii, w której bezpośrednio po najpiękniejszych marzeniach i fantazjach zaczynała przeklinać swój los, rzucała i darła wszystko, co wpadło jej pod rękę, tłukła głową o ścianę. 
ru	От природы была она характера смешливого, веселого и миролюбивого, но от беспрерывных несчастий и неудач она до того яростно стала желать и требовать, чтобы все жили в мире и радости и не смели жить иначе, что самый легкий диссонанс в жизни, самая малейшая неудача стали приводить ее тотчас же чуть не в исступление, и она в один миг, после самых ярких надежд и фантазий, начинала клясть судьбу, рвать и метать всё, что ни попадало под руку, и колотиться головой об стену. 

pl	Amalia Iwanowna również nagle nabrała w jej oczach niezwykłego znaczenia i powagi. Być może, jedynie dlatego, że gdy wynikła sprawa stypy, bardzo serdecznie postanowiła wziąć udział we wszystkich przygotowaniach: podjęła się nakryć do stołu, dostarczyć obrusów i serwetek, naczyń itd. oraz przygotować potrawy u siebie w kuchni. 
ru	Амалия Ивановна тоже вдруг приобрела почему-то необыкновенное значение и необыкновенное уважение от Катерины Ивановны, единственно потому, может быть, что затеялись эти поминки и что Амалия Ивановна всем сердцем решилась участвовать во всех хлопотах: она взялась накрыть стол, доставить белье, посуду и проч. и приготовить на своей кухне кушанье. 

pl	Katarzyna Iwanowna zdała się na nią we wszystkim i udając się na cmentarz, zostawiła ją w swoim mieszkaniu. 
ru	Ее уполномочила во всем и оставила по себе Катерина Ивановна, сама отправляясь на кладбище. 

pl	Rzeczywiście, wszystko przygotowane było bez zarzutu; stół był nakryty nawet dosyć porządnie; naczynia, widelce, noże, kieliszki, szklanki, filiżanki - wszystko to było różnych kształtów i wielkości, bo zostało wypożyczone od sąsiadów, ale o oznaczonej godzinie wszystko było na swoim miejscu i Amalia Iwanowna w poczuciu dobrze spełnionego obowiązku, z pewną dumą powitała wracających z cmentarza, wystrojona, w czepcu z nowymi, żałobnymi wstążkami i w czarnej sukni. 
ru	Действительно, всё было приготовлено на славу: стол был накрыт даже довольно чисто, посуда, вилки, ножи, рюмки, стаканы, чашки - всё это, конечно, было сборное, разнофасонное и разнокалиберное, от разных жильцов, но всё было к известному часу на своем месте, и Амалия Ивановна, чувствуя, что отлично исполнила дело, встретила возвратившихся даже с некоторою гордостию, вся разодетая, в чепце с новыми траурными лентами и в черном платье. 

pl	Ta duma, choć uzasadniona, nie spodobała się Katarzynie Iwanownie: „Jakby bez niej nikt nie potrafił nakryć do stołu!" 
ru	Эта гордость, хотя и заслуженная, не понравилась почему-то Катерине Ивановне: "в самом деле, точно без Амалии Ивановны и стола бы не сумели накрыть!" 

pl	Czepiec z czarnymi wstążkami nie podobał się jej również: „Bóg raczy wiedzieć, może ta głupia Niemka się pyszni, że ona, gospodyni, z litości pomaga biednym lokatorom? 
ru	Не понравился ей тоже и чепец с новыми лентами: "уж не гордится ли, чего доброго, эта глупая немка тем, что она хозяйка и из милости согласилась помочь бедным жильцам? 

pl	Z litości! 
ru	Из милости! 

pl	Też mi coś! 
ru	Прошу покорно! 

pl	U papy, który był pułkownikiem i omal nie został gubernatorem, nakrywało się nieraz stół na czterdzieści osób, a jakiejś tam Amalii Iwanowny czy ściślej Ludwigowny nie wpuszczono by nawet do kuchni... 
ru	У папеньки Катерины Ивановны, который был полковник и чуть-чуть не губернатор, стол накрывался иной раз на сорок персон, так что какую-нибудь Амалию Ивановну, или лучше сказать Людвиговну, туда и на кухню бы не пустили… 

pl	Jednakże Katarzyna Iwanowna postanowiła na razie nie zdradzać się ze swymi uczuciami, choć w głębi duszy uważała, że Amalię Iwanownę należałoby koniecznie dziś jeszcze utemperować i przypomnieć jej, gdzie jest jej właściwe miejsce, w przeciwnym razie bowiem gotowa jest Bóg wie co o sobie sądzić. 
ru	" Впрочем, Катерина Ивановна положила до времени не высказывать своих чувств, хотя и решила в своем сердце, что Амалию Ивановну непременно надо будет сегодня же осадить и напомнить ей ее настоящее место, а то она бог знает что об себе замечтает, покамест же обошлась с ней только холодно. 

pl	Na razie jedynie potraktowała ją ozięble. Do zdenerwowania Katarzyny Iwanowny przyczyniła się inna jeszcze, niemiła okoliczność. Na pogrzebie nie było prawie nikogo z sąsiadów prócz Polaczka, który mimo wszystko zdążył jednak wpaść na cmentarz. Na stypę natomiast zjawili się tylko najmniej znaczni i najbiedniejsi, niektórzy nawet po pijanemu, sama hołota. 
ru	Другая неприятность тоже отчасти способствовала раздражению Катерины Ивановны: на похоронах из жильцов, званых на похороны, кроме полячка, который успел-таки забежать и на кладбище, никто почти не был; к поминкам же, то есть к закуске, явились из них всё самые незначительные и бедные, многие из них не в своем даже виде, так, дрянь какая-то. 

pl	Nikt ze starszych i stateczniejszych lokatorów nie przyszedł, jakby naumyślnie się zmówili. 
ru	Которые же из них постарше и посолиднее, те все, как нарочно, будто сговорившись, манкировали. 

pl	Nie przyszedł, na przykład, Piotr Pietrowicz Łużyn, najsolidniejszy, rzec można, z lokatorów. Tymczasem wczoraj wieczorem Katarzyna Iwanowna zdążyła już opowiedzieć wszystkim, to jest Amalii Iwanownie, Poleńce, Soni i Polaczkowi, że to jest najszlachetniejszy, najgodniejszy człowiek, że ma wielkie stosunki i majątek, że był przyjacielem jej pierwszego męża, bywał w domu u jej ojca i obiecał, że poruszy wszystkie sprężyny, aby wystarać się dla niej o znaczną emeryturę. 
ru	Петр Петрович Лужин, например, самый, можно сказать, солиднейший из всех жильцов, не явился, а между тем еще вчера же вечером Катерина Ивановна уже успела наговорить всем на свете, то есть Амалии Ивановне, Полечке, Соне и полячку, что это благороднейший, великодушнейший человек, с огромнейшими связями и с состоянием, бывший друг ее первого мужа, принятый в доме ее отца и который обещал употребить все средства, чтобы выхлопотать ей значительный пенсион. 

pl	Zauważyć należy, że gdy Katarzyna Iwanowna pyszniła się czyimś majątkiem lub stosunkami, to robiła to bez żadnego wyrachowania, nie dla osobistych korzyści, lecz jedynie z dobrego serca, dla samej przyjemności chwalenia kogoś i nadania mu większej wartości. 
ru	Заметим здесь, что если Катерина Ивановна и хвалилась чьими-нибудь связями и состоянием, то это без всякого интереса, безо всякого личного расчета, совершенно бескорыстно, так сказать, от полноты сердца, из одного только удовольствия восхвалить и придать еще более цены хвалимому. 

pl	Prócz Łużyna, prawdopodobnie „za jego przykładem", nie przyszedł również „ten wstrętny łajdak Lebieziatnikow". 
ru	За Лужиным, и, вероятно, "беря с него пример", не явился и "этот скверный мерзавец Лебезятников". 

pl	„A ten co sobie myśli? 
ru	"Уж этот-то что об себе думает? 

pl	Przecież zaproszono go tylko z łaski, bo mieszka w jednym pokoju z Łużynem, jest jego znajomym i jakoś niezręcznie było go nie zaprosić". 
ru	Его только из милости пригласили, и то потому, что он с Петром Петровичем в одной комнате стоит и знакомый его, так неловко было не пригласить". 

pl	Nie przyszła również pewna zmanierowana dama ze swoją córką, „przejrzałą pannicą". Mieszkały u Amalii Iwanowny dopiero dwa tygodnie, lecz kilkakrotnie skarżyły się na hałasy i krzyki dochodzące z pokoju Marmieładowów, zwłaszcza gdy nieboszczyk wracał do domu pijany. Katarzyna Iwanowna dowiedziała się o tym od gospodyni, gdy ta podczas kłótni krzyczała na całe gardło, że wypędzi całą rodzinę zakłócającą spokój „porządnym lokatorom", którym „do pięt nie dorasta". 
ru	Не явилась тоже и одна тонная дама с своею "перезрелою девой", дочерью, которые хотя и проживали всего только недели с две в нумерах у Амалии Ивановны, но несколько уже раз жаловались на шум и крик, подымавшийся из комнаты Мармеладовых, особенно когда покойник возвращался пьяный домой, о чем, конечно, стало уже известно Катерине Ивановне через Амалию же Ивановну, когда та, бранясь с Катериной Ивановной и грозясь прогнать всю семью, кричала во всё горло, что они беспокоят "благородных жильцов, которых ноги не стоят". 

pl	Katarzyna Iwanowna umyślnie teraz zaprosiła ową damę z córką, którym podobno „do pięt me dorasta, tym bardziej że ta przy przypadkowych spotkaniach wyniośle odwracała głowę. Niech więc wie, że tu „szlachetnie myślą i czują oraz zapraszają, wybaczając krzywdy", i że Katarzyna Iwanowna ongiś do innego losu była przyzwyczajona. 
ru	Катерина Ивановна нарочно положила теперь пригласить эту даму и ее дочь, которых "ноги она будто бы не стоила", тем более что до сих пор, при случайных встречах, та высокомерно отвертывалась, - так вот чтобы знала же она, что здесь "благороднее мыслят и чувствуют, и приглашают, не помня зла", и чтобы видели они, что Катерина Ивановна и не в такой доле привыкла жить. 

pl	W tym celu zamierzała przy obiedzie podać jej do wiadomości, że jej ojciec omal nie został gubernatorem, dodając przy tym, że nie należy się odwracać przy spotkaniach i że to jest bardzo głupie. 
ru	Об этом непременно предполагалось им объяснить за столом, равно как и о губернаторстве покойного папеньки, а вместе с тем косвенно заметить, что нечего было при встречах отворачиваться и что это было чрезвычайно глупо. 

pl	Nie przyszedł również gruby pułkownik (w rzeczywistości dymisjonowany sztabskapitan), lecz okazało się, że jest „urżnięty" jeszcze od wczoraj. 
ru	Не пришел тоже и толстый подполковник (в сущности, отставной штабс-капитан), но оказалось, что он "без задних ног" еще со вчерашнего утра. 

pl	Słowem, stawili się jedynie: Polaczek; pewien plugawy urzędniczyna w zatłuszczonym surducie, wągrowaty i wstrętnie cuchnący; głuchy i prawie ślepy staruszek, były urzędnik jakiejś tam poczty, którego ktoś od niepamiętnych czasów, nie wiadomo po co, utrzymywał u Amalii Iwanowny. 
ru	Одним словом, явились только: полячок, потом один плюгавенький канцелярист без речей, в засаленном фраке, в угрях и с противным запахом; потом еще один глухой и почти совсем слепой старичок, когда-то служивший в каком-то почтамте и которого кто-то, с незапамятных времен и неизвестно для чего, содержал у Амалии Ивановны. 

pl	Zjawił się również pijany porucznik, a właściwie dymisjonowany urzędnik intendentury, który śmiał się bardzo nieprzyzwoicie i głośno i był, „wyobraźcie sobie państwo", bez kamizelki! Jakiś jegomość zasiadł sobie bez ceremonii do stołu, nie przywitawszy się nawet z Katarzyną Iwanowna. Wreszcie jakiś osobnik w braku ubrania przyszedł w szlafroku, ale było to już tak dalece nieprzyzwoite, że Amalii Iwanownie i Polaczkowi udało się go jakoś wyprowadzić. 
ru	Явился тоже один пьяный отставной поручик, в сущности провиантский чиновник, с самым неприличным и громким хохотом и, "представьте себе", без жилета! Один какой-то сел прямо за стол, даже не поклонившись Катерине Ивановне, и, наконец, одна личность, за неимением платья, явилась было в халате, но уж это было до такой степени неприлично, что стараниями Амалии Ивановны и полячка успели-таки его вывести. 

pl	Polaczek przyprowadził zresztą dwóch innych Polaczków, którzy nigdy u Amalii Iwanowny nie mieszkali i których nikt tu na oczy nie widział. 
ru	Полячок, впрочем, привел с собою еще каких-то двух других полячков, которые вовсе никогда и не жили у Амалии Ивановны и которых никто до сих пор в нумерах не видал. 

pl	Wszystko to w bardzo przykry sposób podziałało na Katarzynę Iwanownę. 
ru	Всё это чрезвычайно неприятно раздражило Катерину Ивановну. 

pl	„Wobec tego dla kogo właściwie robiło się to całe przyjęcie?" 
ru	"Для кого же после этого делались все приготовления?" 

pl	Nawet dzieci, żeby było więcej miejsca, umieszczono nie przy stole, który i tak zajął cały pokój, tylko nakryto im na kufrze w kącie, przy czym obu malców posadzono na ławeczce, Poleńka zaś jako najstarsza miała ich pilnować i wycierać im noski „jak dzieciom dobrze urodzonym". 
ru	Даже детей, чтобы выгадать место, посадили не за стол, и без того занявший всю комнату, а накрыли им в заднем углу на сундуке, причем обеих маленьких усадили на скамейку, а Полечка, как большая, должна была за ними присматривать, кормить их и утирать им, "как благородным детям", носики. 

pl	Słowem, Katarzyna Iwanowna mimo woli musiała traktować wszystkich ze zdwojoną godnością, a nawet z wyniosłością. 
ru	Одним словом, Катерина Ивановна поневоле должна была встретить всех с удвоенною важностию и даже с высокомерием. 

pl	Niektórych gości obrzuciła wyjątkowo surowym spojrzeniem i wyniośle poprosiła do stołu. 
ru	Особенно строго оглядела она некоторых и свысока пригласила сесть за стол. 

pl	Uważając nie wiadomo dlaczego, że to z winy Amalii Iwanowny tylu gości nie przyszło, zaczęła traktować ją wyjątkowo niegrzecznie, co ta od razu zauważyła i czym czuła się nad wyraz dotknięta. 
ru	Считая почему-то, что за всех неявившихся должна быть в ответе Амалия Ивановна, она вдруг стала обращаться с ней до крайности небрежно, что та немедленно заметила и до крайности была этим пикирована. 

pl	Tego rodzaju początek nie wróżył dobrego końca. 
ru	Такое начало не предвещало хорошего конца. 

pl	Wreszcie zasiedli do stołu. 
ru	Наконец уселись. 

pl	Raskolnikow wszedł prawie jednocześnie z powrotem rodziny Marmieładowów z cmentarza. 
ru	Раскольников вошел почти в ту самую минуту, как воротились с кладбища. 

pl	Katarzyna Iwanowna ogromnie się ucieszyła, po pierwsze dlatego, że był to jedyny „wykształcony gość" wśród przybyłych i „jak wiadomo, za dwa lata zamierzał objąć katedrę profesorską na tutejszym uniwersytecie", po drugie zaś dlatego, że przyszedłszy, natychmiast z uszanowaniem przeprosił ją za to, że mimo chęci nie mógł być na pogrzebie. 
ru	Катерина Ивановна ужасно обрадовалась ему, во-первых, потому, что он был единственный "образованный гость" из всех гостей и, "как известно, через два года готовился занять в здешнем университете профессорскую кафедру", а во-вторых, потому, что он немедленно и почтительно извинился перед нею, что, несмотря на всё желание, не мог быть на похоронах. 

pl	Wręcz rzuciła się na niego, posadziła obok siebie po lewej ręce (z prawej strony siedziała Amalia Iwanowna) i bez przerwy zwracała się do niego, mimo że pochłaniała ją ciągła troska, aby porządnie roznoszono i rozdzielano wszystkim potrawy. Nie zwracała uwagi na kaszel, który co chwila przerywał jej mowę i dusił ją, wzmógłszy się bardzo, jakby na złość w ciągu ostatnich dwóch dni. Szeptem wylewała przed nim wszystkie nagromadzone żale i słuszne oburzenie na nieudaną stypę, przy czym oburzenie to przechodziło często w wesołe, niepowstrzymane wyśmiewanie się z zebranych gości, zwłaszcza zaś z samej gospodyni. 
ru	Она так на него и накинулась, посадила его за столом подле себя по левую руку (по правую села Амалия Ивановна) и, несмотря на беспрерывную суету и хлопоты о том, чтобы правильно разносилось кушанье и всем доставалось, несмотря на мучительный кашель, который поминутно прерывал и душил ее и, кажется, особенно укоренился в эти последние два дня, беспрерывно обращалась к Раскольникову и полушепотом спешила излить перед ним все накопившиеся в ней чувства и всё справедливое негодование свое на неудавшиеся поминки; причем негодование сменялось часто самым веселым, самым неудержимым смехом над собравшимися гостями, но преимущественно над самою хозяйкой. 

pl	- Wszystkiemu winno to ziółko. 
ru	- Во всем эта кукушка виновата. 

pl	Pan wie, o kim mówię: o niej, o niej! - Katarzyna Iwanowna wskazała palcem gospodynię. 
ru	Вы понимаете, о ком я говорю: об ней, об ней! - и Катерина Ивановна закивала ему на хозяйку. 

pl	- Niech pan spojrzy na nią: wytrzeszczyła gały, domyśla się, że o niej mówimy, ale nie słyszy i oczy jej wyłażą. 
ru	- Смотрите на нее: вытаращила глаза, чувствует, что мы о ней говорим, да не может понять, и глаза вылупила. 

pl	Tfu, sowa! cha, cha, cha!... 
ru	Фу, сова! ха-ха-ха!.. 

pl	Kchy, kchy, kchy! 
ru	Кхи-кхи-кхи! 

pl	I co właściwie ma znaczyć ten czepiec? Kchy, kchy, kchy! 
ru	И что это она хочет показать своим чепчиком! кхи-кхи-кхи! 

pl	Zauważył pan, jak to chce, żeby się wszystkim zdawało, że ona mnie proteguje i zaszczyt mi robi swoją obecnością. 
ru	Заметили вы, ей всё хочется, чтобы все считали, что она покровительствует и мне честь делает, что присутствует. 

pl	Prosiłam ją jak kogoś dobrego, żeby zaprosiła porządniejszych ludzi, czyli właśnie znajomych nieboszczyka, a widzi pan, kogo nasprowadzała: błaznów jakichś! Hołota! 
ru	Я просила ее, как порядочную, пригласить народ получше и именно знакомых покойного, а смотрите, кого она привела: шуты какие-то! чумички! 

pl	Niech pan spojrzy na tego wągrowatego, istny smark na dwóch nogach! 
ru	Посмотрите на этого с нечистым лицом: это какая-то сопля на двух ногах! 

pl	A ci Polaczkowie?... cha, cha, cha! 
ru	А эти полячишки… ха-ха-ха! 

pl	Kchy, kchy, kchy! 
ru	Кхи-кхи-кхи! 

pl	Nikt ich tutaj nie widział i ja ich na oczy nie widziałam. Po co przyszli, pytam się pana? 
ru	Никто, никто их никогда здесь не видывал, и я никогда не видала; ну зачем они пришли, я вас спрошу? 

pl	Jak to sobie siedli rzędem. 
ru	Сидят чинно рядышком. 

pl	Panie, hej! - krzyknęła nagle do jednego z nich. Jadł pan bliny? 
ru	Пане, гей! - закричала она вдруг одному из них, - взяли вы блинов? 

pl	Proszę sobie wziąć jeszcze! 
ru	Возьмите еще! 

pl	Piwa niech się pan napije, piwa! 
ru	Пива выпейте, пива! 

pl	Wódki pan chce? 
ru	Водки не хотите ли? 

pl	Niech pan zobaczy: zerwał się, kłania się, niech pan popatrzy: pewno są zupełnie zagłodzeni, biedacy! 
ru	Смотрите: вскочил, раскланивается, смотрите, смотрите: должно быть, совсем голодные, бедные! 

pl	Nic nie szkodzi, niech się najedzą. 
ru	Ничего, пусть поедят. 

pl	Nie hałasują przynajmniej, tylko... doprawdy boję się o srebrne łyżki gospodyni!... 
ru	Не шумят, по крайней мере, только… только, право, я боюсь за хозяйские серебряные ложки!.. 

pl	Amalio Iwanowno - zwróciła się nagle do niej, prawie głośno - uprzedzam z góry, w razie gdyby rozkradziono pani łyżki, to ja za to nie odpowiadam! 
ru	Амалия Ивановна! - обратилась она вдруг к ней, почти вслух, - если на случай покрадут ваши ложки, то я вам за них не отвечаю, предупреждаю заранее! 

pl	Cha, cha, cha! - zaniosła się śmiechem, znowu zwracając się do Raskolnikowa i wskazując mu gospodynię, zadowolona ze swego dowcipu. 
ru	Ха-ха-ха! - залилась она, обращаясь опять к Раскольникову, опять кивая ему на хозяйку и радуясь своей выходке. 

pl	- Nie zrozumiała, znowu nie zrozumiała! 
ru	- Не поняла, опять не поняла! 

pl	Siedzi z rozdziawioną gębą, widzi pan, sowa, istna sowa, sowisko z nowymi wstążkami, cha, cha, cha! 
ru	Сидит разиня рот, смотрите: сова, настоящая, сычиха в новых лентах, ха-ха-ха! 

pl	Jej śmiech przeszedł w dokuczliwy atak kaszlu, trwający prawie pięć minut. 
ru	Тут смех опять превратился в нестерпимый кашель, продолжавшийся пять минут. 

pl	Na chustce zostały plamy krwi, na czoło wystąpiły krople potu. 
ru	На платке осталось несколько крови, на лбу выступили капли пота. 

pl	W milczeniu pokazała krew Raskolnikowowi i ledwo odetchnąwszy, znowu zaczęła szeptać z wielkim ożywieniem, z wypiekami na policzkach. 
ru	Она молча показала кровь Раскольникову и, едва отдыхнувшись, тотчас же зашептала ему опять с чрезвычайным одушевлением и с красными пятнами на щеках: 

pl	- Proszę pana, powierzyłam jej najdelikatniejszą, rzec można, misję zaproszenia tej damy z córką, pan wie, o kim mówię? 
ru	- Посмотрите, я дала ей самое тонкое, можно сказать, поручение пригласить эту даму и ее дочь, понимаете, о ком я говорю? 

pl	W tej sprawie należało się zachować z wielką delikatnością, działać z niezwykłą zręcznością, a ona to tak urządziła, że ta przyjezdna kretynka, ta bezczelna kreatura, ta marna prowincjuszka tylko dlatego, że jest wdową po jakimś majorze i przyjechała starać się o emeryturę, wycierać progi w urzędach, że mimo swoich pięćdziesięciu pięciu lat maluje się, pudruje i różuje (to rzecz wiadoma)... ta kreatura nie tylko nie raczyła się pofatygować, ale nie przyszła nawet przeprosić, że nie może przyjść, jak tego wymaga najprostsza przyzwoitość! 
ru	Тут надобно вести себя самым деликатнейшим манером, действовать самым искусным образом, а она сделала так, что эта приезжая дура, эта заносчивая тварь, эта ничтожная провинциалка, потому только, что она какая-то там вдова майора и приехала хлопотать о пенсии и обивать подол по присутственным местам, что она в пятьдесят пять лет сурмится, белится и румянится (это известно)… и такая-то тварь не только не заблагорассудила явиться, но даже не прислала извиниться, коли не могла прийти, как в таких случаях самая обыкновенная вежливость требует! 

pl	Nie rozumiem również, dlaczego nie przyszedł Piotr Pietrowicz? 
ru	Понять не могу, почему не пришел тоже Петр Петрович? 

pl	Gdzie jest Sonia? 
ru	Но где же Соня? 

pl	Dokąd ona poszła? 
ru	Куда ушла? 

pl	A, jest nareszcie! 
ru	А, вот и она наконец! 

pl	Gdzie byłaś, Soniu? 
ru	Что, Соня, где была? 

pl	Dziwne, że nawet na pogrzebie ojca nie możesz być punktualna.  
ru	Странно, что ты даже на похоронах отца так неаккуратна.  

pl	Rodionie Romanowiczu, niech pan się trochę posunie. 
ru	Родион Романович, пустите ее подле себя. 

pl	Masz miejsce, Soniu... Weź sobie, co chcesz. 
ru	Вот твое место, Сонечка… чего хочешь бери. 

pl	Nałóż sobie galaretki, jest dobra. 
ru	Заливного возьми, это лучше. 

pl	Zaraz będą bliny. 
ru	Сейчас блины принесут. 

pl	Czy dzieci dostały? 
ru	А детям дали? 

pl	Poleńko, macie tam wszystko? 
ru	Полечка, всё ли у вас там есть? 

pl	Kchy, kchy, kchy! 
ru	Кхи-кхи-кхи! 

pl	No, dobrze. 
ru	Ну, хорошо. 

pl	Bądź grzeczny, Lonia, a ty, Kola, nie machaj nóżkami, siedź, jak grzeczne dziecko powinno siedzieć. 
ru	Будь умница, Леня, а ты, Коля, не болтай ножками; сиди, как благородный ребенок должен сидеть. 

pl	Co mówisz, Soniu? 
ru	Что ты говоришь, Сонечка? 

pl	Sonia powtórzyła jej zaraz przeprosiny Łużyna, starając się mówić głośno, żeby wszyscy słyszeli, dobierając wyrażeń pełnych szacunku i ubarwiając je nawet umyślnie. 
ru	Соня поспешила тотчас же передать ей извинение Петра Петровича, стараясь говорить вслух, чтобы все могли слышать, и употребляя самые отборно почтительные выражения, нарочно даже подсочиненные от лица Петра Петровича и разукрашенные ею. 

pl	Dodała, że Łużyn prosił koniecznie o powtórzenie, że gdy tylko będzie mógł, przyjdzie, by pomówić w cztery oczy o interesach i zdecydować, co będzie można zrobić i przedsięwziąć na przyszłość itd. , itp. 
ru	Она прибавила, что Петр Петрович велел особенно передать, что он, как только ему будет возможно, немедленно прибудет, чтобы поговорить о делах наедине и условиться о том, что можно сделать и предпринять в дальнейшем, и проч., и проч. 

pl	Sonia wiedziała, że to ułagodzi i uspokoi Katarzynę Iwanow-nę, pochlebi jej, zwłaszcza zaś zadowoli jej ambicję. 
ru	Соня знала, что это умирит и успокоит Катерину Ивановну, польстит ей, а главное - гордость ее будет удовлетворена. 

pl	Usiadła przy Raskolnikowowie, przywitawszy się z nim lekkim ukłonem, i obrzuciła go ciekawym, przelotnym spojrzeniem. 
ru	Она села подле Раскольникова, которому наскоро поклонилась, и мельком, любопытно на него поглядела. 

pl	Poza tym przez cały czas starała się nie patrzeć na niego i unikała rozmowy z nim. 
ru	Впрочем, во всё остальное время как-то избегала и смотреть на него, и говорить с ним. 

pl	Ani ona, ani Katarzyna Iwanowna nie nosiły, z braku odpowiednich sukien, żałoby. 
ru	Она была как будто даже рассеянна, хотя так и смотрела в лицо Катерине Ивановне, чтоб угодить ей. 

pl	Sonia miała na sobie suknię ciemnobrązową, Katarzyna Iwanowna zaś swoją jedyną suknię, perkalową, ciemną w paski. 
ru	Ни она, ни Катерина Ивановна не были в трауре, за неимением платьев; на Соне было какое-то коричневое, потемнее, а на Катерине Ивановне единственное ее платье, ситцевое, темненькое с полосками. 

pl	Wiadomości od Łużyna zostały dobrze przyjęte. 
ru	Известие о Петре Петровиче прошло как по маслу. 

pl	Wysłuchawszy Soni z bardzo godną miną, Katarzyna Iwanowna równie godnie zapytała o zdrowie Piotra Pietrowicza. 
ru	Выслушав важно Соню, Катерина Ивановна с той же важностию осведомилась: как здоровье Петра Петровича? 

pl	Bezpośrednio potem głośnym szeptem zakomunikowała Raskolnikowowi, że rzeczywiście mimo przywiązania do rodziny i dawnej przyjaźni z jej ojczulkiem dziwnie wyglądałaby obecność tak poważnego człowieka, jak Piotr Pietrowicz w tym „niezwykłym towarzystwie". 
ru	Затем, немедленно и чуть не вслух, прошептала Раскольникову, что действительно странно было бы уважаемому и солидному человеку, как Петр Петрович, попасть в такую "необыкновенную компанию", несмотря даже на всю его преданность ее семейству и на старую дружбу его с ее папенькой. 

pl	- Dlatego też jestem panu szczególnie wdzięczna, że pan nie pogardził moją gościną, nawet w takim otoczeniu - dodała niemal głośno. - Pewna jestem, że jedynie przez wielką przyjaźń, jaką pan żywił dla mego biednego nieboszczyka, dotrzymał pan swego przyrzeczenia. 
ru	- Вот почему я особенно вам благодарна, Родион Романыч, что вы не погнушались моим хлебом-солью, даже и при такой обстановке, - прибавила она почти вслух, - впрочем, уверена, что только особенная дружба ваша к моему бедному покойнику побудила вас сдержать ваше слово. 

pl	Następnie raz jeszcze dumnie i z godnością popatrzyła na swoich gości, po czym troskliwie zapytała głośno przez stół głuchego staruszka.  
ru	Затем она еще раз гордо и с достоинством осмотрела своих гостей и вдруг с особенною заботливостию осведомилась громко и через стол у глухого старичка:  

pl	„Czy nie życzy sobie pieczeni i czy poczęstowano go winem?" 
ru	"Не хочет ли он еще жаркого и давали ли ему лиссабонского?" 

pl	Staruszek nie odpowiedział i długo nie mógł zrozumieć, o co go pytano, choć sąsiedzi zaczęli go dla zabawy poszturchiwać. 
ru	Старичок не ответил и долго не мог понять, о чем его спрашивают, хотя соседи для смеху даже стали его расталкивать. 

pl	Rozglądał się tylko wokoło z otwartymi ustami, co wywoływało jeszcze większą wesołość. 
ru	Он только озирался кругом разиня рот, чем еще больше поджег общую веселость. 

pl	- To ci jełop! 
ru	- Вот какой олух! 

pl	Niech pan patrzy, niech pan patrzy! 
ru	Смотрите, смотрите! 

pl	Po co go sprowadzono? 
ru	И на что его привели? 

pl	Co się tyczy Piotra Pietrowicza, to zawsze wierzyłam w niego - mówiła dalej Katarzyna Iwanowna do Raskolnikowa - bo naturalnie on jest zupełnie inny niż... - ostro, głośno i bardzo surowo zwróciła się do Amalii Iwanowny, co tamtą po prostu przestraszyło - zupełnie inny niż te wyfiokowane lafiryndy, których mój papa nie wziąłby nawet na kucharki do kuchni, a nieboszczyk mąż zaszczyt by im zrobił, gdyby je przyjął u siebie w swej bezgranicznej dobroci. 
ru	Что же касается до Петра Петровича, то я всегда была в нем уверена, - продолжала Катерина Ивановна Раскольникову, - и уж, конечно, он не похож… - резко и громко и с чрезвычайно строгим видом обратилась она к Амалии Ивановне, отчего та даже оробела, - не похож на тех ваших расфуфыренных шлепохвостниц, которых у папеньки в кухарки на кухню не взяли бы, а покойник муж, уж конечно, им бы честь сделал, принимая их, и то разве только по неистощимой своей доброте. 

pl	- Tak, lubił się napić, lubił i popijał! - krzyknął nagle zdymisjonowany intendent, wychylając dwunasty kieliszek wódki. 
ru	- Да-с, любил-с выпить; это любили-с, пивали-с! - крикнул вдруг отставной провиантский, осушая двенадцатую рюмку водки. 

pl	- Nieboszczyk mąż rzeczywiście miał tę słabość, o tym wszyscy wiedzą - rzuciła się na niego Katarzyna Iwanowna - ale był człowiekiem dobrym i szlachetnym, kochał i szanował swoją rodzinę. Miał tylko tę wadę, że w dobroci swej zbytnio ufał wszelkim rozpustnikom. Bóg jeden wie, z kim mu się zdarzało pić, z takimi, co nawet podeszwy jego nie byli warci! 
ru	- Покойник муж, действительно, имел эту слабость, и это всем известно, - так и вцепилась вдруг в него Катерина Ивановна, - но это был человек добрый и благородный, любивший и уважавший семью свою; одно худо, что по доброте своей слишком доверялся всяким развратным людям и уж бог знает с кем он не пил, с теми, которые даже подошвы его не стоили! 

pl	Niech pan sobie wyobrazi, Rodionie Romanowiczu, że znaleziono u niego w kieszeni piernikowego kogucika: upił się do utraty przytomności, ale o dzieciach pamiętał! 
ru	Вообразите, Родион Романович, в кармане у него пряничного петушка нашли: мертво-пьяный идет, а про детей помнит. 

pl	- Ko-gu-ci-ka? 
ru	- Пе-туш-ка? 

pl	Powiedziała pani ko-gu-ci-ka? - krzyknął jegomość z intendentury. 
ru	Вы изволили сказать: пе-туш-ка? - крикнул провиантский господин. 

pl	Katarzyna Iwanowna nie raczyła mu odpowiedzieć. 
ru	Катерина Ивановна не удостоила его ответом. 

pl	Zamyśliła się i westchnęła. 
ru	Она о чем-то задумалась и вздохнула. 

pl	- Pan na pewno myśli, jak wszyscy, że obchodziłam się z nim zbyt surowo - mówiła, zwracając się do Raskolnikowa. 
ru	- Вот вы, наверно, думаете, как и все, что я с ним слишком строга была, - продолжала она, обращаясь к Раскольникову. 

pl	- To nieprawda! 
ru	- А ведь это не так! 

pl	On mnie szanował, on mnie bardzo, bardzo szanował. 
ru	Он меня уважал, он меня очень, очень уважал! 

pl	Piękną duszę miał ten człowiek! 
ru	Доброй души был человек! 

pl	Czasami bardzo mi go było żal! 
ru	И так его жалко становилось иной раз! 

pl	Nieraz siedzi, patrzy na mnie z kąta, żal mi go, chciałabym go przytulić, ale myślę sobie: „Będę dobra, to znowu pójdzie pić". Tylko surowością można go było jakoś powstrzymać. 
ru	Сидит, бывало, смотрит на меня из угла, так жалко станет его, хотелось бы приласкать, а потом и думаешь про себя: "приласкаешь, а он опять напьется", только строгостию сколько-нибудь и удержать можно было. 

pl	- T-a-k, zdarzało się szarpanie za kudły, zdarzało się, i to nie raz! - zaryczał znowu intendent i wychylił następny kieliszek wódki. 
ru	- Да-с, бывало-с дранье вихров-с, бывало-с неоднократно-с, - проревел опять провиантский и влил в себя еще рюмку водки. 

pl	- Nie tylko szarpanie za kudły, ale i miotła przydałaby się poniektórym głupcom. 
ru	- Не только драньем вихров, но даже и помелом было бы полезно обойтись с иными дураками. 

pl	Nie o nieboszczyku teraz mówię! - odpaliła Katarzyna Iwanowna intendentowi. 
ru	Я не о покойнике теперь говорю! - отрезала Катерина Ивановна провиантскому. 

pl	Wypieki na jej policzkach były coraz mocniejsze i jaskrawsze, pierś falowała. 
ru	Красные пятна на щеках ее рдели всё сильнее и сильнее, грудь ее колыхалась. 

pl	Jeszcze chwila i byłaby wszczęła awanturę. 
ru	Еще минута, и она уже готова была начать историю. 

pl	Wiele osób śmiało się, wielu sprawiało to widoczną przyjemność. 
ru	Многие хихикали, многим, видимо, было это приятно. 

pl	Intendenta zaczęto poszturchiwać i coś mu szeptać. 
ru	Провиантского стали подталкивать и что-то шептать ему. 

pl	Oczywiście, zamierzano poszczuć ich na siebie. 
ru	Их, очевидно, хотели стравить. 

pl	- Czy wolno za-a-apytać, pod czyim to pani adresem? - zaczął intendent. - To jest pod czyim... szanownym adresem... pani była łaskawa te... zresztą nie trzeba! 
ru	- А па-а-азвольте спросить, это вы насчет чего-с, - начал провиантский, - то есть на чей… благородный счет… вы изволили сейчас… А впрочем, не надо! 

pl	Głupstwo! 
ru	Вздор! 

pl	Wdowa! 
ru	Вдова! 

pl	Wdówka! 
ru	Вдовица! 

pl	Przebaczam... pasuję i... 
ru	Прощаю… Пас! 

pl	I znowu golnął kieliszek. 
ru	И он стукнул опять водки. 

pl	Raskolnikow siedział i słuchał, milcząc, z obrzydzeniem. 
ru	Раскольников сидел и слушал молча и с отвращением. 

pl	Jadł tylko przez grzeczność, żeby nie obrazić Katarzyny Iwanowny, ledwo dotykał porcji, które mu co chwila nakładała. 
ru	Ел же он, только разве из учтивости прикасаясь к кускам, которые поминутно накладывала на его тарелку Катерина Ивановна, и то только, чтоб ее не обидеть. 

pl	Uważnie przyglądał się Soni, coraz bardziej zakłopotanej i wystraszonej. 
ru	Он пристально приглядывался к Соне. Но Соня становилась всё тревожнее и озабоченнее. 

pl	Sonia również przeczuwała, że stypa nie skończy się spokojnie, i z lękiem obserwowała wzrastające rozdrażnienie Katarzyny Iwanowny. 
ru	Она тоже предчувствовала, что поминки мирно не кончатся, и со страхом следила за возраставшим раздражением Катерины Ивановны. 

pl	Wiedziała, że była główną przyczyną tego, iż obie przyjezdne damy tak pogardliwie potraktowały zaproszenie Katarzyny. 
ru	Ей, между прочим, было известно, что главною причиной, по которой обе приезжие дамы так презрительно обошлись с приглашением Катерины Ивановны, была она, Соня. 

pl	Słyszała od samej Amalii Iwanowny, że matka czuła się nawet dotknięta tymi zaprosinami i zapytała:  
ru	Она слышала от самой Амалии Ивановны, что мать даже обиделась приглашением и предложила вопрос:  

pl	„Czyż można przypuścić, by ona zgodziła się posadzić swoją córkę obok tej panny". 
ru	"Каким образом она могла бы посадить рядом с этой девицей свою дочь?" 

pl	Sonia domyślała się, że Katarzyna Iwanowna już w jakiś sposób dowiedziała się o tym. Obraza Soni zaś znaczyła dla Katarzyny Iwanowny więcej niż osobista obraza jej, jej dzieci, papy, słowem była obrazą śmiertelną, i Sonia wiedziała, że Katarzyna Iwanowna nie uspokoi się teraz dopóty, „dopóki nie pokaże tym lafiryndom, że one obie" itd. , itp. 
ru	Соня предчувствовала, что Катерине Ивановне как-нибудь уже это известно, а обида ей, Соне, значила для Катерины Ивановны более, чем обида ей лично, ее детям, ее папеньке, одним словом, была обидой смертельною, и Соня знала, что уж Катерина Ивановна теперь не успокоится, "пока не докажет этим шлепохвосткам, что они обе", и т. д., и. т. д. 

pl	Jak na złość z drugiego końca stołu ktoś przesłał Soni na talerzu ulepione z razowego chleba dwa serca przebite strzałą. 
ru	Как нарочно, кто-то переслал с другого конца стола Соне тарелку, с вылепленными на ней, из черного хлеба, двумя сердцами, пронзенными стрелой. 

pl	Katarzyna Iwanowna oburzyła się i głośno zauważyła przez stół, że przysłał to „pijany osioł".  
ru	Катерина Ивановна вспыхнула и тотчас же громко заметила, через стол, что переславший, конечно, "пьяный осел".  

pl	Pani Amalia Iwanowna również miała złe przeczucia, przy tym dotknięta do żywego wyniosłością Katarzyny Iwanowny chciała przerwać przykry nastrój i zwrócić uwagę towarzystwa na siebie. Ni z tego, ni z owego zaczęła opowiadać, że jakiś jej znajomy „Karl z apteki" jechał w nocy dorożką i że „dorożkarz chciał go zapijać i Karl go barso, barso prosił, szeby on go nie zapijał, i płakał i rence sloszyl i wistraszyl, i strach jemu serce pszebil". 
ru	Амалия Ивановна, тоже предчувствовавшая что-то недоброе, а вместе с тем оскорбленная до глубины души высокомерием Катерины Ивановны, чтобы отвлечь неприятное настроение общества в другую сторону и, кстати, уж чтоб поднять себя в общем мнении, начала вдруг, ни с того ни с сего, рассказывать, что какой-то знакомый ее, "Карль из аптеки", ездил ночью на извозчике и что "извозчик хотель его убиваль и что Карль его ошень, ошень просиль, чтоб он его не убиваль, и плакаль, и руки сложиль, и испугаль, и от страх ему сердце пронзиль". 

pl	Katarzyna Iwanowna wprawdzie uśmiechnęła się, ale zaraz dodała, że Amalia Iwanowna nie powinna opowiadać anegdotek po rosyjsku. 
ru	Катерина Ивановна хоть и улыбнулась, но тотчас же заметила, что Амалии Ивановне не следует по-русски анекдоты рассказывать. 

pl	Ta obraziła się jeszcze bardziej i odpowiedziała, że jej „Vater aus Berlin był barso, barso waszny człowiek i siągle rence do kieszeń właził". 
ru	Та еще больше обиделась и возразила, что ее "фатер аус Берлин буль ошень, ошень важны шеловек и всё руки по карман ходиль". 

pl	Skłonna do śmiechu Katarzyna Iwanowna nie wytrzymała i roześmiała się serdecznie, tak że Amalia Iwanowna zaczęła ostatecznie tracić cierpliwość i już ledwo się hamowała. 
ru	Смешливая Катерина Ивановна не вытерпела и ужасно расхохоталась, так что Амалия Ивановна стала уже терять последнее терпение и едва крепилась. 

pl	- To dopiero sowa! - szepnęła znowu Katarzyna Iwanowna do Raskolnikowa, prawie rozbawiona. - Chciała powiedzieć: chodził z rękoma w kieszeniach, a powiedziała, że sięgał do cudzej kieszeni, kchy, kchy! 
ru	- Вот сычиха-то! - зашептала тотчас же опять Катерина Ивановна Раскольникову, почти развеселившись, - хотела сказать: носил руки в карманах, а вышло, что он по карманам лазил, кхи-кхи! 

pl	Czy zwrócił pan uwagę, że w ogóle ci wszyscy petersburscy cudzoziemcy, zwłaszcza zaś Niemcy, którzy do nas skądciś przyjeżdżają, wszyscy są od nas głupsi! 
ru	И заметили ль вы, Родион Романович, раз навсегда, что все эти петербургские иностранцы, то есть, главное, немцы, которые к нам откудова-то приезжают, все глупее нас! 

pl	Zgodzi się pan, bo jakżeż można opowiadać, że „Karłowi z apteki strach serce pszebil" i że ten (ciapciak!) zamiast związać dorożkarza „rence sloszyl, płakał i barso, barso prosił". 
ru	Ну согласитесь, ну можно ли рассказывать о том, что "Карль из аптеки страхом сердце пронзиль" и что он (сопляк!), вместо того чтобы связать извозчика, "руки сложиль, и плакаль, и ошень просиль". 

pl	Ach, co za idiotka! 
ru	Ах, дурында! 

pl	Myśli, że to jest bardzo wzruszające, i nie wie, jaka jest głupia! 
ru	И ведь думает, что это очень трогательно, и не подозревает, как она глупа! 

pl	Uważam, że ten pijany intendent jest mądrzejszy od niej, przynajmniej widać, że moczymorda przepity do szpiku kości, a tamci wszyscy są tacy spokojni i poważni... 
ru	По-моему, этот пьяный провиантский гораздо ее умнее; по крайней мере уж видно, что забулдыга, последний ум пропил, а ведь эти все такие чинные, серьезные… 

pl	Jak to siedzi, oczy wybałuszyła. 
ru	Ишь сидит, глаза вылупила. 

pl	Gniewa się! 
ru	Сердится! 

pl	Gniewa się! 
ru	Сердится! 

pl	Cha, cha, cha! 
ru	Ха-ха-ха! 

pl	Kchy, kchy, kchy! 
ru	Кхи-кхи-кхи! 

pl	Rozbawiona Katarzyna Iwanowna wdała się w różne szczegóły i wreszcie zaczęła opowiadać, jak dzięki otrzymanej emeryturze na pewno założy w swym rodzinnym mieście T... pensjonat dla dobrze urodzonych panien. 
ru	Развеселившись, Катерина Ивановна тотчас же увлеклась в разные подробности и вдруг заговорила о том, как при помощи выхлопотанной пенсии она непременно заведет в своем родном городе Т… пансион для благородных девиц. 

pl	Ponieważ dotychczas sama jeszcze nie mówiła o tym Raskolnikowowi, więc teraz z zapałem wdała się w najponętniejsze szczegóły. 
ru	Об этом еще не было сообщено Раскольникову самою Катериной Ивановной, и она тотчас же увлеклась в самые соблазнительные подробности. 

pl	Nie wiadomo skąd znalazł się w jej ręku ten sam „list pochwalny", o którym wspominał Raskolnikowowi nieboszczyk Marmieładow, wyjaśniając mu w knajpie, że żona jego, Katarzyna, kończąc instytut, tańczyła z szalem „przed gubernatorem i innymi osobistościami". 
ru	Неизвестно каким образом вдруг очутился в ее руках тот самый "похвальный лист", о котором уведомлял Раскольникова еще покойник Мармеладов, объясняя ему в распивочной, что Катерина Ивановна, супруга его, при выпуске из института, танцевала с шалью "при губернаторе и при прочих лицах". 

pl	Oczywiście, „list pochwalny" miał teraz posłużyć jako dowód, że Katarzyna Iwanowna ma prawo do założenia pensji. Ale przede wszystkim był przygotowany dla ostatecznego pognębienia „obydwu wyfiokowanych lafirynd" na wypadek, gdyby przyszły na stypę. Miał im wyraźnie dowieść, że Katarzyna Iwanowna pochodzi z bardzo porządnego, „nawet arystokratycznego domu, jest córką pułkownika, a już na pewno jest czymś lepszym od jakichś awanturnic, których tyle się namnożyło w ostatnich czasach". 
ru	Похвальный лист этот, очевидно, должен был теперь послужить свидетельством о праве Катерины Ивановны самой завести пансион; но главное, был припасен с тою целью, чтоб окончательно срезать "обеих расфуфыренных шлепохвостниц", на случай если б они пришли на поминки, и ясно доказать им, что Катерина Ивановна из самого благородного, "можно даже сказать, аристократического дома, полковничья дочь и уж наверно получше иных искательниц приключений, которых так много расплодилось в последнее время". 

pl	"List pochwalny" zaczai krążyć wśród pijanych gości bez protestu ze strony Katarzyny Iwanowny, gdyż rzeczywiście wymieniono w nim en toutes lettres, że jest ona córką radcy dworu i kawalera orderów, a zatem w samej rzeczy córką niemal pułkownika. 
ru	Похвальный лист тотчас же пошел по рукам пьяных гостей, чему Катерина Ивановна не препятствовала, потому что в нем действительно было обозначено, en toutes lettres, что она дочь надворного советника и кавалера, а следовательно, и в самом деле почти полковничья дочь. 

pl	Katarzyna Iwanowna w zapale wykładała wszystkie szczegóły przyszłego, pięknego i spokojnego życia w T... , mówiła o nauczycielach gimnazjum, którym powierzy wykłady na pensji, o czcigodnym staruszku Francuzie Mangaut, który ją samą uczył francuskiego w instytucie, a który mieszka jeszcze dotychczas w T... i na pewno przyjmie u niej lekcje na umiarkowanych warunkach. 
ru	Воспламенившись, Катерина Ивановна немедленно распространилась о всех подробностях будущего прекрасного и спокойного житья-бытья в Т… ; об учителях гимназии, которых она пригласит для уроков в свой пансион; об одном почтенном старичке, французе Манго, который учил по-французски еще самое Катерину Ивановну в институте и который еще и теперь доживает свой век в Т… и, наверно, пойдет к ней за самую сходную плату. 

pl	Przyszła kolej i na Sonię, „która uda się do T... wraz z Katarzyną Iwanowną i będzie jej tam we wszystkim pomagać. 
ru	Дошло, наконец, дело и до Сони, "которая отправится в Т… вместе с Катериной Ивановной и будет ей там во всем помогать". 

pl	W tym miejscu ktoś przy końcu stołu parsknął śmiechem. 
ru	Но тут вдруг кто-то фыркнул в конце стола. 

pl	Katarzyna Iwanowną, jakkolwiek starała się udać, że z pogardy nie zwróciła na to uwagi, jednak umyślnie podniesionym głosem poczęła z zapałem mówić o niewątpliwych kwalifikacjach, jakie Sonia miała na jej pomocnicę, o Jej dobroci, cierpliwości, ofiarności, szlachetności i wykształceniu", przy czym poklepała Sonię po policzku i uniósłszy się, dwa razy ucałowała ją gorąco. 
ru	Катерина Ивановна хоть и постаралась тотчас же сделать вид, что с пренебрежением не замечает возникшего в конце стола смеха, но тотчас же, нарочно возвысив голос, стала с одушевлением говорить о несомненных способностях Софьи Семеновны служить ей помощницей, "о ее кротости, терпении, самоотвержении, благородстве и образовании", причем потрепала Соню по щечке и, привстав, горячо два раза ее поцеловала. 

pl	Sonia zaczerwieniła się, Katarzyna Iwanowną zaś nagle się rozpłakała, mówiąc o sobie, że jest „głupia, nerwowa i już zbyt rozstrojona, że czas już, ponieważ zjedzono, podać herbatę". 
ru	Соня вспыхнула, а Катерина Ивановна вдруг расплакалась, тут же заметив про самое себя, что "она слабонервная дура и что уж слишком расстроена, что пора кончать, и так как закуска уж кончена, то разносить бы чай". 

pl	W tej chwili Amalia Iwanowną, oburzona do ostateczności tym, że nie brała najmniejszego udziału w rozmowie i że w ogóle nikt jej nie słuchał, nagle zaryzykowała jeszcze jedną próbę i z nadzieją w sercu pozwoliła sobie zrobić Katarzynie Iwanownie nader rzeczową i głęboką uwagę. Mianowicie, że na przyszłej pensji należałoby się specjalnie zatroszczyć o czystą bieliznę (die Wdsche) panien i „że koniecznie musi być taki jeden dobry dam (die Damę), co by topsze patrzył na bielisnę", a następnie „szeby szatna młoda siewica nie cital szaden romans w nosy". 
ru	В эту самую минуту Амалия Ивановна, уже окончательно обиженная тем, что во всем разговоре она не принимала ни малейшего участия и что ее даже совсем не слушают, вдруг рискнула на последнюю попытку и, с потаенною тоской, осмелилась сообщить Катерине Ивановне одно чрезвычайно дельное и глубокомысленное замечание о том, что в будущем пансионе надо обращать особенное внимание на чистое белье девиц (ди веше) и что "непремен должен буль одна такая хороши дам (ди даме), чтоб карашо про белье смотрель", и второе, "чтоб все молоды девиц тихонько по ночам никакой роман не читаль". 

pl	Katarzyna Iwanowną, która rzeczywiście była zdenerwowana, bardzo zmęczona i znużona stypą, z miejsca „odpaliła" Amalii Iwanownie, że „plecie głupstwa" i „nic nie rozumie". Troska o „die Wdsche" to rzecz gospodyni, a nie przełożonej porządnej pensji, co się zaś tyczy czytania romansów, to jest to po prostu nieprzyzwoitość i ona bardzo prosi, żeby Amalia Iwanowną zamilkła. 
ru	Катерина Ивановна, которая действительно была расстроена и очень устала и которой уже совсем надоели поминки, тотчас же "отрезала" Амалии Ивановне, что та "мелет вздор" и ничего не понимает; что заботы об ди веше дело кастелянши, а не директрисы благородного пансиона; а что касается до чтения романов, так уж это просто даже неприличности, и что она просит ее замолчать. 

pl	Amalia Iwanowną żachnęła się i oznajmiła ze złością, że ona „chciał tobsze", że ona „barso tuszo tobsze chciał" i że jej „za mieszkanie dawno już Geld nie płacił". 
ru	Амалия Ивановна вспыхнула и, озлобившись, заметила, что она только "добра желаль" и что она "много ошень добра желаль", а что ей "за квартир давно уж гельд не платиль". 

pl	Katarzyna Iwanowna natychmiast ją „utemperowała", powiedziawszy, że ona łże, mówiąc, że „chciał tobsze", bo jeszcze wczoraj wieczorem, kiedy nieboszczyk leżał na katafalku, molestowała ją o komorne. 
ru	Катерина Ивановна тотчас же "осадила" ее, сказав, что она лжет, говоря, что "добра желаль", потому что еще вчера, когда покойник еще на столе лежал, она ее за квартиру мучила. 

pl	W odpowiedzi na to Amalia Iwanowna zupełnie konsekwentnie zauważyła, że ona „ten dam prosiła, ale tych dam nie prziszed, bo ten dam to posządny dam i nie mogą przichodzić do nieposządna dam". 
ru	На это Амалия Ивановна весьма последовательно заметила, что она "тех дам приглашаль, но что те дам не пришоль, потому что те дам благородный дам и не могут пришоль к неблагородный дам". 

pl	Katarzyna Iwanowna, nie omieszkając, „zaznaczyła", że byle kto nie może sądzić o tym, kto jest naprawdę porządny. 
ru	Катерина Ивановна тотчас же "подчеркнула" ей, что так как она чумичка, то и не может судить о том, что такое истинное благородство. 

pl	Amalia Iwanowna nie wytrzymała i oświadczyła, że jej Vater aus Berlin był barso, barso waszny człowiek i obie rence do kieszeń właził i ciągle robił tak: puf, puf! Żeby dać dokładne pojęcie, jak wyglądał jej fater, Amalia Iwanowna zerwała się z krzesła, wpakowała obie ręce do kieszeni, wydęła policzki i wydawała nieokreślone dźwięki, podobne do puf, puf, przy akompaniamencie głośnego śmiechu wszystkich lokatorów, którzy dopingowali ją aprobatą w nadziei, że dojdzie do awantury. 
ru	Амалия Ивановна не снесла и тотчас же заявила, что ее "фатер аус Берлин буль ошень, ошень важны шеловек и обе рук по карман ходиль и всё делаль этак: пуф! пуф!", и, чтобы действительнее представить своего фатера, Амалия Ивановна привскочила со стула, засунула свои обе руки в карманы, надула щеки и стала издавать какие-то неопределенные звуки ртом, похожие на пуф-пуф, при громком хохоте всех жильцов, которые нарочно поощряли Амалию Ивановну своим одобрением, предчувствуя схватку. 

pl	Tego było już za wiele dla Katarzyny Iwanowny i z miejsca na cały pokój „rąbnęła", że Amalia Iwanowna może w ogóle nie miała fatera, że jest zwyczajną, zapijaczoną petersburską fińczuchą, a poprzednio na pewno była kucharką albo jeszcze czymś gorszym. 
ru	Но этого уже не могла вытерпеть Катерина Ивановна и немедленно, во всеуслышание, "отчеканила", что у Амалии Ивановны, может, никогда и фатера-то не было, а что просто Амалия Ивановна - петербургская пьяная чухонка и, наверно, где-нибудь прежде в кухарках жила, а пожалуй, и того хуже. 

pl	Amalia Iwanowna zaczerwieniła się jak rak i piszczała, że to może Katarzyna Iwanowna „całkiem Yater nie mieć, a ja mieć Yater aus Berlin i długi surdut nosił, i robił puf, puf, puf!" 
ru	Амалия Ивановна покраснела как рак и завизжала, что это, может быть, у Катерины Ивановны "совсем фатер не буль; а что у ней буль фатер аус Берлин, и таки длинны сюртук носиль, и всё делаль: пуф, пуф, пуф!" 

pl	Katarzyna Iwanowna zauważyła pogardliwie, że jej pochodzenie jest dobrze znane i że w tym właśnie „liście pochwalnym" drukowanymi literami zaznaczono, iż jej ojciec był pułkownikiem. Zaś ojciec pani Amalii (o ile w ogóle miała ojca) z pewnością był jakimś petersburskim fińczuchem i sprzedawał mleko. Ale najprawdopodobniej wcale nie istniał, bo do dziś dnia nie wiadomo, czy mu było na imię Iwan, czy Ludwik. 
ru	Катерина Ивановна с презрением заметила, что ее происхождение всем известно и что в этом самом похвальном листе обозначено печатными буквами, что отец ее полковник; а что отец Амалии Ивановны (если только у ней был какой-нибудь отец), наверно, какой-нибудь петербургский чухонец, молоко продавал; а вернее всего, что и совсем отца не было, потому что еще до сих пор неизвестно, как зовут Амалию Ивановну по батюшке: Ивановна или Людвиговна? 

pl	Amalia Iwanowna w ostatecznej furii zaczęła bić pięścią w stół i piszczeć, że jej fater „nasywal Johan i on był Fińczuchą (pogardliwe) - Finka. 
ru	Тут Амалия Ивановна, рассвирепев окончательно и ударяя кулаком по столу, принялась визжать, что она Амаль-Иван, а не Людвиговна, что ее фатер "зваль Иоган и что он буль бурмейстер", а что фатер Катерины Ивановны "совсем никогда буль бурмейстер". 

pl	Katarzyna Iwanowna wstała z krzesła, surowo i spokojnie (chociaż blada i z mocno falującą piersią) oznajmiła, że jeżeli tamta jeszcze choć raz ośmieli się „porównać swego parszywego faterzynę z jej papą, to ona, Katarzyna Iwanowna, zerwie jej czepek z głowy i podepcze go nogami". 
ru	Катерина Ивановна встала со стула и строго, по-видимому спокойным голосом (хотя вся бледная и с глубоко подымавшеюся грудью), заметила ей, что если она хоть только один еще раз осмелится "сопоставить на одну доску своего дрянного фатеришку с ее папенькой, то она, Катерина Ивановна, сорвет с нее чепчик и растопчет его ногами". 

pl	Usłyszawszy to, Amalia Iwanowna zaczęła biegać po pokoju i krzyczeć z całej siły, że ona tu jest gospodynią, więc żeby Katarzyna Iwanowna „w ta chwila poszła z mieszkania", po czym rzuciła się do zbierania ze stołu srebrnych łyżek. 
ru	Услышав это, Амалия Ивановна забегала по комнате, крича изо всех сил, что она хозяйка и чтоб Катерина Ивановна "в сию минуту съезжаль с квартир"; затем бросилась для чего-то обирать со стола серебряные ложки. 

pl	Wszczął się hałas i krzyk, dzieci zaczęły płakać. 
ru	Поднялся гам и грохот; дети заплакали. 

pl	Sonia mitygowała Katarzynę Iwanownę, ale gdy Amalia Iwanowna krzyknęła nagle coś o żółtej książce, Katarzyna Iwanowna odepchnęła Sonię i rzuciła się na nią, aby natychmiast wprowadzić w czyn swą obietnicę dotyczącą czepka. 
ru	Соня бросилась было удерживать Катерину Ивановну; но когда Амалия Ивановна вдруг закричала что-то про желтый билет, Катерина Ивановна отпихнула Соню и пустилась к Амалии Ивановне, чтобы немедленно привести свою угрозу, насчет чепчика, в исполнение. 

pl	W tej chwili otworzyły się drzwi i na progu stanął Piotr Pietrowicz Łużyn. 
ru	В эту минуту отворилась дверь, и на пороге комнаты вдруг показался Петр Петрович Лужин. 

pl	Stał i surowym spojrzeniem obrzucał całe towarzystwo. 
ru	Он стоял и строгим, внимательным взглядом оглядывал всю компанию. 

pl	Katarzyna Iwanowna skoczyła do niego. 
ru	Катерина Ивановна бросилась к нему. 

pl	III 
ru	III 

pl	- Piotrze Pietrowiczu! - krzyczała - niechże choć pan mnie obroni. 
ru	- Петр Петрович! - закричала она, - защитите хоть вы! 

pl	Niech pan wytłumaczy tej głupiej kreaturze, że nie ma prawa tak się obchodzić z dobrze urodzoną damą w nieszczęściu, że na to jest sąd... Ja do samego generał-gubernatora... 
ru	Внушите этой глупой твари, что не смеет она так обращаться с благородной дамой в несчастии, что на это есть суд… я к самому генерал-губернатору… 

pl	Ona mi za to odpowie... 
ru	Она ответит… 

pl	Ze względu na pamięć mego ojca zaklinam, niech pan obroni sieroty! 
ru	Помня хлеб-соль моего отца, защитите сирот. 

pl	- Przepraszam, łaskawa pani... 
ru	- Позвольте, сударыня… 

pl	Ależ przepraszam, przepraszam panią - bronił się Łużyn - ojczulka pani, jak pani o tym wiadomo, nie miałem zaszczytu znać... Daruje pani! - Ktoś roześmiał się głośno. - Ale w ustawicznych nieporozumieniach pani z Amalia Iwanowna nie mam zamiaru brać ... i chciałbym porozumieć się bezzwłocznie z pasierbicą pani, Sofią Iwanowną... 
ru	Позвольте, позвольте, сударыня, - отмахивался Петр Петрович, - папеньки вашего, как и известно вам, я совсем не имел чести знать… позвольте, сударыня! (кто-то громко захохотал), а в ваших беспрерывных распрях с Амалией Ивановной я участвовать не намерен-с… Я по своей надобности… и желаю объясниться, немедленно, с падчерицей вашей, Софьей… Ивановной… 

pl	Tak, zdaje się? 
ru	Кажется, так-с? 

pl	Zechce mnie pani przepuścić... 
ru	Позвольте пройти-с… 

pl	Łużyn, przesunąwszy się obok Katarzyny Iwanowny, skierował się do przeciwległego kąta, gdzie stała Sonia. 
ru	И Петр Петрович, обойдя бочком Катерину Ивановну, направился в противоположный угол, где находилась Соня. 

pl	Katarzyna Iwanowną stała w tym samym miejscu, jak rażona piorunem. 
ru	Катерина Ивановна как стояла на месте, так и осталась, точно громом пораженная. 

pl	Nie mogła zrozumieć, jak Łużyn mógł zaprzeć się goszczenia u jej ojca. 
ru	Она понять не могла, как мог Петр Петрович отречься от хлеба-соли ее папеньки. 

pl	Wymyśliwszy te gościny, sama zaczęła w to święcie wierzyć. 
ru	Выдумав раз эту хлеб-соль, она уже ей свято сама верила. 

pl	Uderzył ją również ton Łużyna, rzeczowy, suchy, pełen nawet jakiejś wzgardliwej groźby. 
ru	Поразил ее и деловой, сухой, полный даже какой-то презрительной угрозы тон Петра Петровича. 

pl	Po pojawieniu się Łużyna wszyscy stopniowo zamilkli. 
ru	Да и все как-то притихли мало-помалу при его появлении. 

pl	Ten „solidny i poważny człowiek" zbyt jaskrawo różnił się od tego towarzystwa, ponadto było widoczne, że przyszedł z czymś ważnym, że jakieś niezwykłe powody sprowadziły go do takiego towarzystwa, zatem coś się zaraz stanie, coś nastąpi. 
ru	Кроме того, что этот "деловой и серьезный" человек слишком уж резко не гармонировал со всею компанией, кроме того, видно было, что он за чем-то важным пришел, что, вероятно, какая-нибудь необыкновенная причина могла привлечь его в такую компанию и что, стало быть, сейчас что-то случится, что-то будет. 

pl	Raskolnikow, stojący obok Soni, odsunął się i przepuścił Łużyna, który jak się zdawało, nie zauważył go zupełnie. 
ru	Раскольников, стоявший подле Сони, посторонился пропустить его; Петр Петрович, казалось, совсем его не заметил. 

pl	Za chwilę na progu ukazał się również Lebieziatnikow, nie wszedł jednak do pokoju, lecz stanął w drzwiach, też wielce zaciekawiony, prawie zdumiony. Słuchał, lecz wydawało się, że długo nie mógł czegoś zrozumieć. 
ru	Через минуту на пороге показался и Лебезятников; в комнату он не вошел, но остановился тоже с каким-то особенным любопытством, почти с удивлением; прислушивался, но, казалось, долго чего-то понять не мог. 

pl	- Przepraszam, że przeszkadzam, lecz sprawa jest dość ważna - rzekł Łużyn, nie zwracając się właściwie do nikogo. - Rad jestem nawet, że będą świadkowie. 
ru	- Извините, что я, может быть, прерываю, но дело довольно важное-с, - заметил Петр Петрович как-то вообще и не обращаясь ни к кому в особенности, - я даже и рад при публике. 

pl	Amalio Iwanowno, uprzejmie proszę, aby pani w charakterze gospodyni zechciała zwrócić uwagę na moją rozmowę z Sofią Iwanowną. 
ru	Амалия Ивановна, прошу вас покорнейше, в качестве хозяйки квартиры, обратить внимание на мой последующий разговор с Софьей Ивановной. 

pl	Proszę pani - zwrócił się wprost do Soni, niezwykle zdziwionej i już przerażonej - ze stołu w pokoju mojego przyjaciela Andrzeja Lebieziatnikowa wraz z pani wyjściem zniknął należący do mnie banknot skarbowy wartości stu rubli. 
ru	Софья Ивановна, - продолжал он, обращаясь прямо к чрезвычайно удивленной и уже заранее испуганной Соне, - со стола моего, в комнате друга моего, Андрея Семеновича Лебезятникова, тотчас же вслед за посещением вашим, исчез принадлежавший мне государственный кредитный билет сторублевого достоинства. 

pl	O ile pani jakimś sposobem wie i wskaże nam, gdzie on się obecnie znajduje, to daję słowo honoru, biorąc wszystkich na świadków, że sprawa nie będzie miała dalszych następstw. 
ru	Если каким бы то ни было образом вы знаете и укажете нам, где он теперь находится, то, уверяю вас честным словом, и беру всех в свидетели, что дело тем только и кончится. 

pl	W przeciwnym razie będę zmuszony uciec się do środków bardzo poważnych, wtedy... niech pani ma już tylko do siebie pretensję! 
ru	В противном же случае принужден буду обратиться к мерам весьма серьезным, тогда… пеняйте уже на себя-с! 

pl	Sonia, trupio blada, patrzyła na Łużyna i nie mogła wymówić słowa. 
ru	Соня стояла мертво-бледная, смотрела на Лужина и ничего не могла отвечать. 

pl	Jakby nie rozumiała jeszcze, o co chodzi. 
ru	Она как будто еще и не понимала. 

pl	Upłynęło kilka chwil. 
ru	Прошло несколько секунд. 

pl	- Zatem, jak będzie? - zapytał Łużyn, wpatrując się w nią. 
ru	- Ну-с, так как же-с? - спросил Лужин, пристально смотря на нее. 

pl	- Ja nie wiem... 
ru	- Я не знаю… 

pl	Ja o niczym nie wiem... - słabym głosem powiedziała wreszcie Sonia. 
ru	Я ничего не знаю… - слабым голосом проговорила наконец Соня. 

pl	- Nie? 
ru	- Нет? 

pl	Pani nie wie? - zapytał raz jeszcze Łużyn, po czym zamilkł na parę sekund. 
ru	Не знаете? - переспросил Лужин и еще несколько секунд помолчал. 

pl	- Niech się pani zastanowi, mademoi-selle - zaczął surowym, lecz ciągle jeszcze ostrzegawczym tonem - niech pani pomyśli, zgadzam się dać pani trochę czasu do namysłu. 
ru	- Подумайте, мадемуазель, - начал он строго, но всё еще как будто увещевая, - обсудите, я согласен вам дать еще время на размышление. 

pl	Zechce pani zrozumieć: gdybym nie był tak bardzo pewny, to z moim doświadczeniem na pewno nie ryzykowałbym tak jawnego oskarżenia. Gdyby bowiem podobne jawne i publiczne oskarżenie okazało się fałszem lub choć tylko omyłką, byłbym poniekąd osobiście odpowiedzialny. 
ru	Извольте видеть-с: если б я не был так уверен, то уж, разумеется, при моей опытности, не рискнул бы так прямо вас обвинить; ибо за подобное, прямое и гласное, но ложное или даже только ошибочное обвинение я, в некотором смысле, сам отвечаю. 

pl	Wiem o tym. 
ru	Я это знаю-с. 

pl	Dzisiaj rano sprzedałem na swoje potrzeby kilka pięcioprocentowych obligacji na nominalną sumę trzech tysięcy rubli. 
ru	Утром сегодня я разменял, для своих надобностей, несколько пятипроцентных билетов на сумму, номинально, в три тысячи рублей. 

pl	Rachunki mam w pugilaresie. 
ru	Расчет у меня записан в бумажнике. 

pl	Przyszedłszy do domu, zacząłem liczyć pieniądze, co może zaświadczyć pan Lebieziatnikow, a odliczywszy dwa tysiące trzysta rubli, włożyłem je do pugilaresu, ten zaś do bocznej kieszeni surduta. 
ru	Придя домой, я - свидетель тому Андрей Семенович - стал считать деньги и, сосчитав две тысячи триста рублей, спрятал их в бумажник, а бумажник в боковой карман сюртука. 

pl	Na stole zostało około pięciuset rubli, w tym trzy banknoty po sto rubli każdy. 
ru	На столе оставалось около пятисот рублей, кредитными билетами, и между ними три билета, во сто рублей каждый. 

pl	Wtedy weszła pani (na moje wezwanie). W ciągu całej wizyty była pani ogromnie zmieszana, tak dalece, że podczas rozmowy wstawała pani trzykrotnie, zamierzając z jakiegoś powodu wyjść, jakkolwiek rozmowa nie była jeszcze skończona. 
ru	В эту минуту прибыли вы (по моему зову) - и всё время у меня пребывали потом в чрезвычайном смущении, так что даже три раза, среди разговора, вставали и спешили почему-то уйти, хотя разговор наш еще не был окончен. 

pl	To wszystko pan Lebieziatnikow również może poświadczyć. 
ru	Андрей Семенович может всё это засвидетельствовать. 

pl	Prawdopodobnie sama pani nie zechce przeczyć i potwierdzi, że wzywałem ją za pośrednictwem pana Lebieziatnikowa jedynie w celu omówienia krytycznej, sierocej doli pani krewnej, Katarzyny Iwanowny (do której nie mogłem przyjść na stypę) oraz potrzeby urządzenia na jej rzecz jakiejś zbiórki, loterii. 
ru	Вероятно, вы сами, мадемуазель, не откажетесь подтвердить и заявить, что призывал я вас, через Андрея Семеновича, единственно для того только, чтобы переговорить с вами о сиротском и беспомощном положении вашей родственницы, Катерины Ивановны (к которой я не мог прийти на поминки), и о том, как бы полезно было устроить в ее пользу что-нибудь вроде подписки, лотереи или подобного. 

pl	Fam mi dziękowała, nawet ze łzami (powtarzam tylko, jak było, po pierwsze, aby przypomnieć pani, po drugie zaś, aby dowieść, że sam nie zapomniałem o najdrobniejszym szczególe). 
ru	Вы меня благодарили и даже прослезились (я рассказываю всё так, как было, чтобы, во-первых, напомнить вам, а во-вторых, показать вам, что из памяти моей не изгладилась ни малейшая черта). 

pl	Następnie wziąłem ze stołu banknot dziesięciorublowy i dałem go pani jako pierwsze wsparcie ode mnie na potrzeby pani krewnej. 
ru	Затем я взял со стола десятирублевый кредитный билет и подал вам, от своего имени, для интересов вашей родственницы и в видах первого вспоможения. 

pl	Wszystko to widział pan Lebieziatnikow. 
ru	Всё это видел Андрей Семенович. 

pl	Następnie odprowadziłem panią do drzwi, przy czym ciągle była pani zmieszana. Potem zostawszy sam z panem Lebieziatnikowem i porozmawiawszy z nim z dziesięć minut, wróciłem do stołu, na którym leżały pieniądze, aby jak zamierzałem poprzednio, przeliczyć je i schować oddzielnie. 
ru	Затем я вас проводил до дверей, - всё в том же, с вашей стороны, смущении, - после чего, оставшись наедине с Андреем Семеновичем и переговорив с ним минут около десяти, Андрей Семенович вышел, я же снова обратился к столу, с лежавшими на нем деньгами, с целью, сосчитав их, отложить, как и предполагал я прежде, особо. 

pl	Ku memu zdziwieniu zabrakło jednego sturublowego banknotu. 
ru	К удивлению моему, одного сторублевого билета, в числе прочих, не оказалось. 

pl	Zechce się pani zastanowić: pana Lebieziatnikowa podejrzewać nie mogłem w żaden sposób, wstydzę się nawet takiego przypuszczenia. 
ru	Извольте же рассудить: заподозрить Андрея Семеновича я уж никак не могу-с; даже предположения стыжусь. 

pl	Omylić się w rachunku również nie mogłem, bowiem na chwilę przed pani przyjściem sprawdziłem rachunek i wszystko się zgadzało. 
ru	Ошибиться в счете я тоже не мог, потому что, за минуту перед вашим приходом, окончив все счеты, я нашел итог верным. 

pl	Przyzna pani, że biorąc pod uwagę jej zmieszanie, chęć pośpiesznego odejścia oraz to, że jakiś czas trzymała pani ręce na stole, wreszcie biorąc pod uwagę pani kondycję społeczną i związane z nią nawyki, z przerażeniem, że tak powiem, i wbrew woli, musiałem dojść do wniosku, okrutnego, ale słusznego! 
ru	Согласитесь сами, что припоминая ваше смущение, торопливость уйти и то, что вы держали руки, некоторое время, на столе; взяв, наконец, в соображение общественное положение ваше и сопряженные с ним привычки, я, так сказать, с ужасом, и даже против воли моей, принужден был остановиться на подозрении, - конечно, жестоком, но - справедливом-с! 

pl	Dodam jeszcze i powtórzę: nie bacząc na całą oczywistość mego przekonania, rozumiem, że mimo to w oskarżeniu moim tkwi pewne dla mnie ryzyko. 
ru	Прибавлю еще и повторю, что, несмотря на всю мою очевидную уверенность, понимаю, что все-таки, в теперешнем обвинении моем, присутствует некоторый для меня риск. 

pl	Ale jak pani widzi, nie zawahałem się, nie puściłem tego płazem i powiem pani dlaczego: jedynie, łaskawa pani, jedynie przez pani czarną niewdzięczność! 
ru	Но, как видите, я не оставил втуне; я восстал и скажу вам отчего: единственно, сударыня, единственно по причине чернейшей неблагодарности вашей! 

pl	Jak to? 
ru	Как? 

pl	Zapraszam panią w sprawie pani biednej krewnej, daję pani dobrowolną dziesięciorublową ofiarę, a pani od razu, niezwłocznie odwdzięcza się podobnym czynem! 
ru	Я же вас приглашаю в интересах беднейшей родственницы вашей, я же предоставляю вам посильное подаяние мое в десять рублей, и вы же, тут же, сейчас же платите мне за всё это подобным поступком! 

pl	Nie, to nieładnie! 
ru	Нет-с, это уж нехорошо-с! 

pl	Nauczka jest niezbędna. 
ru	Необходим урок-с. 

pl	Proszę się zastanowić: wszak jak prawdziwy jej przyjaciel (bo lepszego przyjaciela nie może pani mieć w tej chwili) proszę panią, niech się pani opamięta! 
ru	Рассудите же; мало того, как истинный друг ваш, прошу вас (ибо лучше друга не может быть у вас в эту минуту), опомнитесь! 

pl	Bo będę nieubłagany. 
ru	Иначе, буду неумолим! 

pl	A zatem? 
ru	Ну-с, итак? 

pl	- Ja nic panu nie wzięłam - szepnęła przerażona Sonia - dał mi pan dziesięć rubli, niech je pan sobie weźmie. 
ru	- Я ничего не брала у вас, - прошептала в ужасе Соня, - вы дали мне десять рублей, вот возьмите их. 

pl	- Sonia wyjęła papierek dziesięciorublowy i podała Łużynowi. 
ru	- Соня вынула из кармана платок, отыскала узелок, развязала его, вынула десятирублевую бумажку и протянула руку Лужину. 

pl	- Do stu rubli zatem pani się jednak nie przyznaje? - nalegał z wyrzutem, nie przyjmując banknotu. 
ru	- А в остальных ста рублях вы так и не признаетесь? - укоризненно и настойчиво произнес он, не принимая билета. 

pl	Sonia obejrzała się wokoło. 
ru	Соня осмотрелась кругом. 

pl	Wszyscy patrzyli na nią ponuro, surowo, drwiąco i z nienawiścią. 
ru	Все глядели на нее с такими ужасными, строгими, насмешливыми, ненавистными лицами. 

pl	Spojrzała na Raskolnikowa... Stał pod ścianą, skrzyżowawszy ręce, i przeszywał ją płomiennym spojrzeniem. 
ru	Она взглянула на Раскольникова… тот стоял у стены, сложив накрест руки, и огненным взглядом смотрел на нее. 

pl	- O, Boże! - jęknęła Sonia. 
ru	- О господи! - вырвалось у Сони. 

pl	- Amalio Iwanowno, trzeba będzie dać znać na policję, a zatem proszę panią uprzejmie o posłanie na razie po stróża - spokojnie i uprzejmie powiedział Łużyn. 
ru	- Амалия Ивановна, надо будет дать знать в полицию, а потому покорнейше прошу вас, пошлите покамест за дворником, - тихо и даже ласково проговорил Лужин. 

pl	- Got der Barmherzige. 
ru	- Гот дер бармгерциге! 

pl	Wiedziałam, że ona kradł! - Amalia Iwanowna załamała ręce. 
ru	Я так и зналь, что она вороваль! - всплеснула руками Амалия Ивановна. 

pl	- Pani wiedziała? - podchwycił Łużyn. - Zatem już poprzednio miała pani pewne podstawy do takiego wniosku. 
ru	- Вы так и знали? - подхватил Лужин, - стало быть, уже и прежде имели хотя бы некоторые основания так заключать. 

pl	Proszę więc panią, by szanowna pani zechciała zapamiętać to, co powiedziała, przy świadkach zresztą. 
ru	Прошу вас, почтеннейшая Амалия Ивановна, запомнить слова ваши, произнесенные, впрочем, при свидетелях. 

pl	Wszyscy zaczęli głośno mówić. 
ru	Со всех сторон поднялся вдруг громкий говор. 

pl	Nastąpiło ogólne poruszenie. 
ru	Все зашевелились. 

pl	- Co-o-o! - krzyknęła, nagle oprzytomniawszy, Katarzyna Iwanowna i jak szalona rzuciła się do Łużyna. - Co-o-o! 
ru	- Ка-а-к! - вскрикнула вдруг, опомнившись, Катерина Ивановна и - точно сорвалась - бросилась к Лужину, - как! 

pl	Pan ją oskarża o kradzież? 
ru	Вы ее в покраже обвиняете? 

pl	Sonię? 
ru	Это Соню-то? 

pl	Ach, podli, podli! 
ru	Ах, подлецы, подлецы! 

pl	- Dopadłszy do Soni, objęła ją suchymi rękami niczym kleszczami. 
ru	- И бросившись к Соне, она, как в тисках, обняла ее иссохшими руками. 

pl	- Soniu! 
ru	- Соня! 

pl	Jak śmiałaś wziąć od niego te dziesięć rubli! 
ru	Как ты смела брать от него десять рублей! 

pl	O, głupia! 
ru	О, глупая! 

pl	Dawaj tu! 
ru	Подай сюда! 

pl	Dawaj tu te dziesięć rubli! 
ru	Подай сейчас эти десять рублей - вот! 

pl	Wyrwawszy Soni banknot, zmięła go i rzuciła prosto w twarz Łużynowi. 
ru	И, выхватив у Сони бумажку, Катерина Ивановна скомкала ее в руках и бросила наотмашь прямо в лицо Лужина. 

pl	Zwitek trafił go w oko i odskoczył na podłogę. 
ru	Катышек попал в глаз и отскочил на пол. 

pl	Amalia Iwanowna rzuciła się, aby go podnieść. 
ru	Амалия Ивановна бросилась поднимать деньги. 

pl	Łużyn rozgniewał się. 
ru	Петр Петрович рассердился. 

pl	- Trzymajcie tę wariatkę! - krzyknął. 
ru	- Удержите эту сумасшедшую! - закричал он. 

pl	W tej chwili w drzwiach, obok Lebieziatnikowa, ukazało się jeszcze kilka osób, pomiędzy nimi również obydwie przyjezdne damy. 
ru	В дверях, в эту минуту, рядом с Лебезятниковым показалось и еще несколько лиц, между которыми выглядывали и обе приезжие дамы. 

pl	- Co! Wariatkę! 
ru	- Как! Сумасшедшую? 

pl	To ja jestem wariatką! 
ru	Это я-то сумасшедшая? 

pl	Dureń! - wrzasnęła Katarzyna Iwanowna. 
ru	Дур-рак! - взвизгнула Катерина Ивановна. 

pl	- Sam jesteś durniem, krętaczu sądowy, podły człowieku! 
ru	- Сам ты дурак, крючок судейский, низкий человек! 

pl	Sonia, Sonia by wzięła jego pieniądze! 
ru	Соня, Соня возьмет у него деньги! 

pl	To Sonia ma być złodziejką! 
ru	Это Соня-то воровка! 

pl	Jeszcze ci ona da, durniu! - Katarzyna Iwanowna roześmiała się histerycznie. 
ru	Да она еще тебе даст, дурак! - И Катерина Ивановна истерически захохотала. 

pl	- Widzieliście durnia? - rzucała się na wszystkie strony, wskazując na Łużyna. 
ru	- Видали ль вы дурака? - бросалась она во все стороны, показывая всем на Лужина. 

pl	- Jak to i ty także? - spostrzegła nagle gospodynię. - I ty także, kiełbasiaro, potwierdzasz, że ona „kradł"? Ty podła pruska mordo w krynolinie! 
ru	- Как! И ты тоже? - увидала она хозяйку, - и ты туда же, колбасница, подтверждаешь, что она "вороваль", подлая ты прусская куриная нога в кринолине! 

pl	Ach, pan! 
ru	Ах вы! 

pl	Ach, pan też! 
ru	Ах вы! 

pl	Przecież ona wcale nie wychodziła z pokoju od czasu, jak wróciła od ciebie, łajdaku. Usiadła obok pana Rodiona!... 
ru	Да она и из комнаты-то не выходила и, как пришла от тебя, подлеца, тут же рядом подле Родиона Романовича и села!.. 

pl	Zrewidujcie ją! 
ru	Обыщите ее! 

pl	Ponieważ nigdzie nie wychodziła, powinna mieć pieniądze przy sobie! 
ru	Коль она никуда не выходила, стало быть, деньги должны быть при ней! 

pl	Szukaj więc, szukaj, szukaj! 
ru	Ищи же, ищи, ищи! 

pl	Ale jak nie znajdziesz, to daruj, kochasiu, ale wtedy nam za to odpowiesz! 
ru	Только если ты не найдешь, то уж извини, голубчик, ответишь! 

pl	Do najjaśniejszego pana pójdę, do najjaśniejszego pana, do samego miłościwego cara pobiegnę, do nóg mu padnę, zaraz, dziś jeszcze! Sierota jestem! 
ru	К государю, к государю, к самому царю побегу, милосердому, в ноги брошусь, сейчас же, сегодня же! я - сирота! 

pl	Wpuszczą mnie! 
ru	Меня пустят! 

pl	Myślisz, że nie wpuszczą? 
ru	Ты думаешь, не пустят? 

pl	Łżesz, dostanę się! 
ru	Врешь, дойду! 

pl	Dostanę się! 
ru	Дойду-у! 

pl	Liczyłeś na jej łagodność? Na to liczyłeś? 
ru	Это ты на то, что она кроткая, рассчитывал? Ты на это-то понадеялся? 

pl	Za to ja, bracie, jestem energiczna! 
ru	Да я, брат, зато бойкая! 

pl	Wpadniesz! 
ru	Оборвешься! 

pl	No, szukaj! 
ru	Ищи же! 

pl	Szukaj, szukaj, no, szukaj! 
ru	Ищи, ищи, ну, ищи!! 

pl	Katarzyna Iwanowna w zacietrzewieniu szarpała Łużyna, ciągnąc go ku Soni. 
ru	И Катерина Ивановна, в исступлении, теребила Лужина, таща его к Соне. 

pl	- Jestem gotów i ponoszę odpowiedzialność... Ale niech się pani uspokoi, szanowna pani, niech się pani uspokoi.  
ru	- Я готов-с и отвечаю… но уймитесь, сударыня, уймитесь!  

pl	Aż nadto dobrze widzę, że jest pani energiczna... 
ru	Я слишком вижу, что вы бойкая!.. 

pl	To... to... to jak to? - bąkał Łużyn. - To należałoby właściwie przy policji... Chociaż zresztą i teraz świadków jest aż nadto... 
ru	Это… это… это как же-с? - бормотал Лужин, - это следует при полиции-с… хотя, впрочем, и теперь свидетелей слишком достаточно… 

pl	Zgadzam się... 
ru	Я готов-с… 

pl	Ale w każdym razie nie wypada, żeby mężczyzna... ze względu na płeć... 
ru	Но во всяком случае затруднительно мужчине… по причине пола… 

pl	Może z pomocą Amalii Iwanowny... chociaż tak się tego przecież nie załatwia... 
ru	Если бы с помощию Амалии Ивановны… хотя, впрочем, так дело не делается… 

pl	Więc właściwie? 
ru	Это как же-с? 

pl	- Jak pan chce! 
ru	- Кого хотите? 

pl	Kto chce, niech rewiduje! - krzyczała Katarzyna Iwanowna. - Sonia, wywróć kieszenie! 
ru	Пусть, кто хочет, тот и обыскивает! - кричала Катерина Ивановна, - Соня, вывороти им карманы! 

pl	Tak, tak! 
ru	Вот, вот! 

pl	Patrz, potworze, pusta, tutaj była chusteczka, kieszeń jest pusta, widzisz! 
ru	Смотри, изверг, вот пустой, здесь платок лежал, карман пустой, видишь! 

pl	A tu druga kieszeń, o tak, tak! 
ru	Вот другой карман, вот, вот! 

pl	Widzisz, widzisz! 
ru	Видишь! Видишь! 

pl	Katarzyna Iwanowna nie wywróciła, lecz formalnie wyszarpała na wierzch obie kieszenie, jedną po drugiej. 
ru	И Катерина Ивановна не то что вывернула, а так и выхватила оба кармана, один за другим, наружу. 

pl	Lecz z drugiej, prawej kieszeni nagle wyleciał papierek i opisawszy łuk w powietrzu, upadł pod nogi Łużyna. 
ru	Но из второго, правого, кармана вдруг выскочила бумажка и, описав в воздухе параболу, упала к ногам Лужина. 

pl	Wszyscy to zauważyli, wiele osób krzyknęło. 
ru	Это все видели; многие вскрикнули. 

pl	Łużyn schylił się, podniósł dwoma palcami papierek z podłogi, uniósł w górę, aby wszyscy widzieli, i rozwinął. 
ru	Петр Петрович нагнулся, взял бумажку двумя пальцами с пола, поднял всем на вид и развернул. 

pl	Był to banknot sturublowy, złożony w ośmioro. 
ru	Это был сторублевый кредитный билет, сложенный в восьмую долю. 

pl	Łużyn zatoczył krąg ręką, pokazując go wszystkim. 
ru	Петр Петрович обвел кругом свою руку, показывая всем билет. 

pl	- Złodziejka! 
ru	- Воровка! 

pl	Przesz z mieszkanie! 
ru	Вон с квартир! 

pl	Polic! Polic! - zawyła Amalia Iwanowna. - Ich tszeba Sybir wiganiać! 
ru	Полис, полис! - завопила Амалия Ивановна, - их надо Сибирь прогналь! 

pl	Presz! 
ru	Вон! 

pl	Ze wszystkich stron rozlegały się krzyki. 
ru	Со всех сторон полетели восклицания. 

pl	Raskolnikow milczał, nie spuszczał oczu z Soni, z rzadka tyko rzucając szybkie spojrzenia na Łużyna. 
ru	Раскольников молчал, не спуская глаз с Сони, изредка, но быстро переводя их на Лужина. 

pl	Sonia stała w tym samym miejscu jak wryta, nawet prawie że nie była zdziwiona. 
ru	Соня стояла на том же месте, как без памяти: она почти даже не была и удивлена. 

pl	Nagle krew uderzyła jej do twarzy, krzyknęła i zasłoniła się rękami. 
ru	Вдруг краска залила ей всё лицо; она вскрикнула и закрылась руками. 

pl	- Nie, to nie ja! 
ru	- Нет, это не я! 

pl	Ja nie wzięłam! 
ru	Я не брала! 

pl	Ja nie wiem! - krzyczała z rozdzierającym serce jękiem i rzuciła się do Katarzyny Iwanowny. 
ru	Я не знаю! - закричала она, разрывающим сердце воплем, и бросилась к Катерине Ивановне. 

pl	Ta schwyciła ją i mocno przycisnęła do siebie, jakby chcąc zasłonić ją własną piersią. 
ru	Та схватила ее и крепко прижала к себе, как будто грудью желая защитить ее ото всех. 

pl	- Sonia, Sonia! 
ru	- Соня! Соня! 

pl	Ja nie wierzę! - krzyczała (bez względu na oczywistość) Katarzyna Iwanowna, kołysząc ją w ramionach jak dziecko, obsypując pieszczotami, chwytając jej ręce i wpijając się w nie pocałunkami. 
ru	Я не верю! Видишь, я не верю! - кричала (несмотря на всю очевидность) Катерина Ивановна, сотрясая ее в руках своих, как ребенка, целуя ее бессчетно, ловя ее руки и, так и впиваясь, целуя их. 

pl	- Czy ty byś wzięła? 
ru	- Чтоб ты взяла! 

pl	Cóż to za głupcy! 
ru	Да что это за глупые люди! 

pl	O, Boże! 
ru	О господи! 

pl	Głupcy jesteście, głupcy! - krzyczała, zwracając się do wszystkich. - Nie wiecie, co to za serce, co to za dziewczyna! 
ru	Глупые вы, глупые, - кричала она, обращаясь ко всем, - да вы еще не знаете, не знаете, какое это сердце, какая эта девушка! 

pl	Ona by wzięła, ona! 
ru	Она возьмет, она! 

pl	Przecież ona swoją ostatnią koszulę zdejmie, sprzeda, bosa pójdzie i wam odda, kiedy będziecie potrzebowali, taka ona jest! 
ru	Да она свое последнее платье скинет, продаст, босая пойдет, а вам отдаст, коль вам надо будет, вот она какая! 

pl	Żółtą książkę dostała, bo moje dzieci ginęły z głodu, sprzedawała się dla nas... 
ru	Она и желтый-то билет получила, потому что мои же дети с голоду пропадали, себя за нас продала!.. 

pl	Ach, mój mężu, mój mężu! 
ru	Ах, покойник, покойник! 

pl	Ach, mój mężu, mój mężu! 
ru	Ах, покойник, покойник! 

pl	To masz dopiero stypę! 
ru	Вот тебе поминки! 

pl	Boże! 
ru	Господи! 

pl	Brońcież jej, czego stoicie wszyscy! 
ru	Да защитите же ее, что ж вы стоите все! 

pl	Panie Rodionie! 
ru	Родион Романович! 

pl	Dlaczego pan jej nie broni? 
ru	Вы-то чего ж не заступитесь? 

pl	Czyżby pan też nie wierzył? 
ru	Вы тоже, что ль, верите? 

pl	Jej małego palca nie jesteście warci, wszyscy, wszyscy! 
ru	Мизинца вы ее не стоите, все, все, все, все! 

pl	Boże! 
ru	Господи! 

pl	Brońcież jej w końcu! 
ru	Да защити ж, наконец! 

pl	Płacz biednej, suchotniczej, opuszczonej Katarzyny Iwanowny wywarł silne wrażenie na obecnych. 
ru	Плач, бедной, чахоточной, сиротливой Катерины Ивановны произвел, казалось, сильный эффект на публику. 

pl	Tyle było żalu, tyle cierpienia w wykrzywionej bólem, wyschłej, suchotniczej twarzy, w zaschłych, pokrytych spieczoną krwią ustach, w ochrypłym krzyku, w łkaniu podobnym do płaczu dziecka, w tej ufnej, dziecięcej, a zarazem rozpaczliwej prośbie o obronę, że zdawało się, iż wszystkim zrobiło się żal tej nieszczęsnej kobiety. 
ru	Тут было столько жалкого, столько страдающего в этом искривленном болью, высохшем чахоточном лице, в этих иссохших, запекшихся кровью губах, в этом хрипло кричащем голосе, в этом плаче навзрыд, подобном детскому плачу, в этой доверчивой, детской и вместе с тем отчаянной мольбе защитить, что, казалось, все пожалели несчастную. 

pl	Łużyn zwłaszcza ulitował się zaraz: 
ru	По крайней мере, Петр Петрович тотчас же пожалел. 

pl	- Łaskawa pani! 
ru	- Сударыня! 

pl	Łaskawa pani! - wołał przekonywającym tonem. - Pani to nie dotyczy! 
ru	Сударыня! - восклицал он внушительным голосом, - до вас этот факт не касается! 

pl	Nikt się nie odważy winić panią o namowę lub współudział, tym bardziej że to przecież pani wykryła, wywracając kieszeń, a zatem pani niczego nie podejrzewała. 
ru	Никто не решится вас обвинить в умысле или в соглашении, тем паче что вы же и обнаружили, выворотив карман: стало быть, ничего не предполагали. 

pl	Bardzo, ale to bardzo gotów jestem współczuć, jeżeli że tak powiem, nędza zmusiła Sofię Siemionownę, ale dlaczego pani, mademoiselle, nie chciała się przyznać? 
ru	Весьма и весьма готов сожалеть, если, так сказать, нищета подвигла и Софью Семеновну, но для чего же, мадемуазель, вы не хотели сознаться? 

pl	Bała się pani wstydu? 
ru	Позора убоялись? 

pl	Pierwszy krok? 
ru	Первый шаг? 

pl	Może straciła pani głowę? 
ru	Потерялись, может быть? 

pl	Rzecz zrozumiała, bardzo zrozumiała... 
ru	Дело понятное-с; очень понятное-с… 

pl	Jednak po co się było puszczać na takie historie! 
ru	Но, однако, для чего же было пускаться в такие качества! 

pl	Proszę państwa - zwrócił się do wszystkich obecnych - proszę państwa! 
ru	Господа! - обратился он ко всем присутствующим, - господа! 

pl	Litując się i że tak powiem, współczując, owszem, jestem gotów przebaczyć, nawet teraz, nie zważając na to, że osobiście mnie obrażono. 
ru	Сожалея и, так сказать, соболезнуя, я, пожалуй, готов простить, даже теперь, несмотря на полученные личные оскорбления. 

pl	Niech ten wstyd, mademoiselle, będzie dla pani nauką na przyszłość - zwrócił się do Soni - ja puszczam to płazem, niech się na tym skończy. 
ru	Да послужит же, мадемуазель, теперешний стыд вам уроком на будущее, - обратился он к Соне, - а я дальнейшее оставлю втуне и, так и быть, прекращаю. 

pl	Dosyć! 
ru	Довольно! 

pl	Łużyn spojrzał zezem na Raskolnikowa. 
ru	Петр Петрович искоса посмотрел на Раскольникова. 

pl	Spojrzenia ich się spotkały. 
ru	Взгляды их встретились. 

pl	Gorejący wzrok Raskolnikowa zdawał się go palić. 
ru	Горящий взгляд Раскольникова готов был испепелить его. 

pl	Tymczasem Katarzyna Iwanowna, nic już nie słysząc, jak szalona obejmowała i całowała Sonię. 
ru	Между тем Катерина Ивановна, казалось, ничего больше и не слыхала: она обнимала и целовала Соню, как безумная. 

pl	Dzieci również ze wszystkich stron objęły Sonię rączkami, Poleńka zaś, niezupełnie zresztą rozumiejąca, o co chodzi, dosłownie tonęła we łzach i dławiona łkaniem, schowała spuchniętą od łez, ładniutką twarzyczkę na ramieniu Soni. 
ru	Дети тоже обхватили со всех сторон Соню своими ручонками, а Полечка, - не совсем понимавшая, впрочем, в чем дело, - казалось, вся так и утопла в слезах, надрываясь от рыданий и спрятав свое распухшее от плача хорошенькое личико на плече Сони. 

pl	- Co za podłość! - nagle rozległo się głośno od drzwi. 
ru	- Как это низко! - раздался вдруг громкий голос в дверях. 

pl	Łużyn szybko się odwrócił. 
ru	Петр Петрович быстро оглянулся. 

pl	- Co za podłość! - powtórzył Lebieziatnikow, patrząc mu badawczo w oczy. 
ru	- Какая низость! - повторил Лебезятников, пристально смотря ему в глаза. 

pl	Łużyn drgnął. 
ru	Петр Петрович даже как будто вздрогнул. 

pl	Wszyscy to zauważyli. 
ru	Это заметили все. 

pl	(Potem przypomniano to sobie.) 
ru	(Потом об этом вспоминали). 

pl	Lebieziatnikow wszedł do pokoju. 
ru	Лебезятников шагнул в комнату. 

pl	- I pan ośmielił się brać mnie na świadka? - powiedział, zbliżając się do Łużyna. 
ru	- И вы осмелились меня в свидетели поставить? - сказал он, подходя к Петру Петровичу. 

pl	- Co to znaczy? 
ru	- Что это значит, Андрей Семенович? 

pl	O czym pan mówi? - bąknął Łużyn. 
ru	Про что такое вы говорите? - пробормотал Лужин. 

pl	- To znaczy, że pan jest... oszczercą, to właśnie znaczy! - zapalczywie powiedział Lebieziatnikow, surowo wpatrując się w niego swymi krótkowzrocznymi oczkami. 
ru	- То значит, что вы… клеветник, вот что значат мои слова! - горячо проговорил Лебезятников, строго смотря на него своими подслеповатыми глазками. 

pl	Był bardzo rozgniewany. 
ru	Он был ужасно рассержен. 

pl	Raskolnikow wpił się w niego wzrokiem, jakby chwytając i ważąc każde słowo. 
ru	Раскольников так и впился в него глазами, как бы подхватывая и взвешивая каждое слово. 

pl	Znowu zaległo milczenie. 
ru	Опять воцарилось молчание. 

pl	Łużyn niemal zupełnie stracił głowę, zwłaszcza w pierwszej chwili. 
ru	Петр Петрович почти даже потерялся, особенно в первое мгновение. 

pl	- Jeżeli pan to do mnie... - zaczął, jąkając się. - Co się z panem dzieje? 
ru	- Если это вы мне… - начал он, заикаясь, - да что с вами? 

pl	Czy pan jest całkiem przytomny? 
ru	В уме ли вы? 

pl	- Jestem zupełnie przytomny, a pan jest... szubrawcem! 
ru	- Я-то в уме-с, а вот вы так… мошенник! 

pl	Co za podłość! 
ru	Ах, как это низко! 

pl	Ciągle słuchałem, umyślnie cały czas czekałem, żeby dobrze zrozumieć, bo przyznaję, że do tej chwili nie jest to zupełnie logiczne... 
ru	Я всё слушал, я нарочно всё ждал, чтобы всё понять, потому что, признаюсь, даже до сих пор оно не совсем логично… 

pl	Ale po cóż pan to wszystko zrobił? Nie rozumiem. 
ru	Но для чего вы всё это сделали - не понимаю. 

pl	- Co ja takiego zrobiłem? 
ru	- Да что я сделал такое! 

pl	Może pan przestanie mówić głupimi zagadkami? 
ru	Перестанете ли вы говорить вашими вздорными загадками! 

pl	A może pan jest pijany? 
ru	Или вы, может, выпивши? 

pl	- To może pan, nędzniku, pije, bo nie ja! 
ru	- Это вы, низкий человек, может быть, пьете, а не я! 

pl	Nigdy wódki nie pijam, bo to nie zgadza się z moimi przekonaniami! 
ru	Я и водки совсем никогда не пью, потому что это не в моих убеждениях! 

pl	Wyobraźcie sobie, że to on sam, własnoręcznie dał tę sturublówkę Sofii Siemionownie, ja widziałem, byłem świadkiem, mogę przysięgać! 
ru	Вообразите, он, он сам, своими собственными руками отдал этот сторублевый билет Софье Семеновне, - я видел, я свидетель, я присягу приму! 

pl	On, on! - powtarzał Lebieziatnikow, zwracając się do wszystkich i do każdego z osobna. 
ru	Он, он! - повторял Лебезятников, обращаясь ко всем и каждому. 

pl	- Pan chyba zwariował, młokosie! - wrzasnął Łużyn. - Przecież ona sama w pańskiej obecności, sama, teraz, tutaj potwierdziła przy wszystkich, że prócz dziesięciu rubli nic ode mnie nie dostała. 
ru	- Да вы рехнулись иль нет, молокосос? - взвизгнул Лужин, - она здесь сама перед вами, налицо, - она сама здесь, сейчас, при всех подтвердила, что, кроме десяти рублей, ничего от меня не получала. 

pl	W jaki więc sposób wobec tego jej dałem? 
ru	Каким же образом мог я ей передать, после этого? 

pl	- Widziałem, widziałem! - krzyczał Lebieziatnikow - i jakkolwiek jest to wbrew moim przekonaniom, gotów jestem chociażby w tej chwili złożyć w sądzie przysięgę, bo widziałem, jak jej pan po kryjomu podrzucił. 
ru	- Я видел, видел! - кричал и подтверждал Лебезятников, - и хоть это против моих убеждений, но я готов сей же час принять в суде какую угодно присягу, потому что я видел, как вы ей тихонько подсунули! 

pl	A ja, głupiec, myślałem, że pan to zrobił z litości! 
ru	Только я-то, дурак, подумал, что вы из благодеяния подсунули! 

pl	W drzwiach, żegnając się z nią, kiedy się odwróciła i kiedy pan ściskał jej rękę, to drugą ręką, lewą, włożył jej pan do kieszeni po kryjomu papierek. 
ru	В дверях, прощаясь с нею, когда она повернулась и когда вы ей жали одной рукой руку, другою, левой, вы и положили ей тихонько в карман бумажку. 

pl	Widziałem! 
ru	Я видел! 

pl	Widziałem! 
ru	Видел! 

pl	Łużyn zbladł. 
ru	Лужин побледнел. 

pl	- Pan kłamie! - krzyknął wyzywająco. - Jak pan mógł zobaczyć papierek, stojąc pod oknem! 
ru	- Что вы врете! - дерзко вскричал он, - да и как вы могли, стоя у окна, разглядеть бумажку? 

pl	Przywidziało się panu... tymi ślepawymi oczami. 
ru	Вам померещилось… на подслепые глаза. 

pl	Pan bredzi! 
ru	Вы бредите! 

pl	- Nie, nie przywidziało mi się! 
ru	- Нет, не померещилось! 

pl	Chociaż stałem daleko, ale wszystko, wszystko widziałem. Spod okna trudno było rozpoznać papierek, ma pan rację, ale dzięki zbiegowi okoliczności wiedziałem na pewno, że to była właśnie sturublówka, bo kiedy pan dawał jej papierek dziesięciorublowy, to wziął pan ze stołu również sturublówkę (widziałem to, bo wtedy stałem blisko stołu, a ponieważ przyszła mi do głowy pewna myśl, więc zapamiętałem, że pan miał w ręku ten banknot). 
ru	И хоть я и далеко стоял, но я всё, всё видел, и хоть от окна действительно трудно разглядеть бумажку, - это вы правду говорите, - но я, по особому случаю, знал наверно, что это именно сторублевый билет, потому что, когда вы стали давать Софье Семеновне десятирублевую бумажку, - я видел сам, - вы тогда же взяли со стола сторублевый билет (это я видел, потому что я тогда близко стоял, и так как у меня тотчас явилась одна мысль, то потому я и не забыл, что у вас в руках билет). 

pl	Złożył go pan i trzymał cały czas w zaciśniętej ręce. 
ru	Вы его сложили и держали, зажав в руке, всё время. 

pl	Potem zapomniałem o tym, ale kiedy pan, wstając, przełożył go z prawej ręki do lewej i o mało nie upuścił na podłogę, znowu sobie przypomniałem, bo mi ta myśl przyszła do głowy, mianowicie, że pan w tajemnicy przede mną chce zrobić dobry uczynek. 
ru	Потом я было опять забыл, но когда вы стали вставать, то из правой переложили в левую и чуть не уронили; я тут опять вспомнил, потому что мне тут опять пришла та же мысль, именно, что вы хотите, тихонько от меня, благодеяние ей сделать. 

pl	Może pan sobie wyobrazić, jak bardzo zacząłem uważać, no i widziałem, jak się panu udało włożyć jej do kieszeni. 
ru	Можете представить, как я стал следить, - ну и увидел, как удалось вам всунуть ей в карман. 

pl	Widziałem, widziałem, przysięgnę! 
ru	Я видел, видел, я присягу приму! 

pl	Lebieziatnikow dławił się niemal. 
ru	Лебезятников чуть не задыхался. 

pl	Ze wszystkich stron rozlegały się różne okrzyki, przeważnie wyrażające zdziwienie, lecz słychać też było pogróżki. 
ru	Со всех сторон стали раздаваться разнообразные восклицания, всего больше означавшие удивление; но послышались восклицания, принимавшие и грозный тон. 

pl	Wszyscy tłoczyli się wokół Łużyna. 
ru	Все затеснились к Петру Петровичу. 

pl	Katarzyna Iwanowna rzuciła się do Lebieziatnikowa. 
ru	Катерина Ивановна кинулась к Лебезятникову. 

pl	- Andrzeju Siemionowiczu! 
ru	- Андрей Семенович! 

pl	Źle pana osądziłam! 
ru	Я в вас ошиблась! 

pl	Niech pan ją obroni! 
ru	Защитите ее! 

pl	Pan jeden po jej stronie! 
ru	Один вы за нее! 

pl	To sierota! Pana Bóg zesłał! 
ru	Она сирота, вас бог послал! 

pl	Andrzeju Siemionowiczu, kochany, dobrodzieju! 
ru	Андрей Семенович, голубчик, батюшка! 

pl	Prawie nie wiedząc, co czyni, padła przed nim na kolana. 
ru	И Катерина Ивановна, почти не помня, что делает, бросилась перед ним на колени. 

pl	- Bzdury! - wył w dzikiej pasji Łużyn. - Bzdury pan plecie, łaskawco... 
ru	- Дичь! - завопил взбешенный до ярости Лужин, - дичь вы всё мелете, сударь. 

pl	„Zapomniałem, przypomniałem sobie, zapomniałem", co to ma znaczyć! 
ru	"Забыл, вспомнил, забыл" - что такое! 

pl	To znaczy, że ja jej umyślnie podrzuciłem? 
ru	Стало быть, я нарочно ей подложил? 

pl	Po co? 
ru	Для чего? 

pl	W jakim celu? 
ru	С какою целью? 

pl	Co ja mam wspólnego z tą... 
ru	Что общего у меня с этой… 

pl	- Po co? 
ru	- Для чего? 

pl	Właśnie tego nie rozumiem, a że mówię, jak rzeczywiście było, to fakt! 
ru	Вот этого-то я и сам не понимаю, а что я рассказываю истинный факт, то это верно! 

pl	Tak dalece się nie mylę, wstrętny, występny człowieku, że właśnie pamiętam, iż z tego powodu nasunęło mi się wtedy pytanie, wtedy, kiedy panu dziękowałem i ściskałem pańską rękę. 
ru	Я до того не ошибаюсь, мерзкий, преступный вы человек, что именно помню, как по этому поводу мне тотчас же тогда в голову вопрос пришел, именно в то время, как я вас благодарил и руку вам жал. 

pl	Dlaczego pan włożył jej ukradkiem do kieszeni? 
ru	Для чего же именно вы положили ей украдкой в карман? 

pl	To jest, dlaczego właściwie ukradkiem? 
ru	То есть почему именно украдкой? 

pl	Czy dlatego, żeby ukryć to przede mną, wiedząc, że nie uznaję prywatnej dobroczynności, niczego nie leczącej radykalnie? 
ru	Неужели потому только, что хотели от меня скрыть, зная, что я противных убеждений и отрицаю частную благотворительность, ничего не исцеляющую радикально? 

pl	Doszedłem do wniosku, że może naprawdę pan się mnie wstydzi, że daje takie sumy, i oprócz tego pomyślałem: może on chce jej zrobić niespodziankę, żeby się zdziwiła, jak znajdzie u siebie w kieszeni całe sto rubli. 
ru	Ну и решил, что вам действительно передо мной совестно такие куши давать, и, кроме того, может быть, подумал я, он хочет ей сюрприз сделать, удивить ее, когда она найдет у себя в кармане целых сто рублей. 

pl	(Bowiem niektórzy dobroczyńcy lubią rozkładać na raty swoje dobre uczynki, wiem o tym.) 
ru	(Потому что иные благотворители очень любят этак размазывать свои благодеяния; я знаю). 

pl	Potem pomyślałem, że pan ją chce wypróbować, to znaczy, czy po znalezieniu przyjdzie podziękować, czy nie? 
ru	Потом мне тоже подумалось, что вы хотите ее испытать, то есть придет ли она, найдя, благодарить? 

pl	Potem, że pan chce uniknąć podziękowań i żeby, no, jak się to mówi, żeby prawica, czy jak tam, nie wiedziała... słowem, coś w tym guście... 
ru	Потом, что хотите избежать благодарности и чтоб, ну, как это там говорится: чтоб правая рука, что ль, не знала… одним словом как-то этак… 

pl	Ale czy to mało mi wtedy różnych myśli do głowy przychodziło! Postanowiłem więc później się nad tym zastanowić, jednak uważałem, że byłoby niedelikatnie zdradzić się przed panem, iż znam tajemnicę. 
ru	Ну, да мало ль мне мыслей тогда пришло в голову, так что я положил всё это обдумать потом, но все-таки почел неделикатным обнаружить перед вами, что знаю секрет. 

pl	Lecz natychmiast przyszło mi do głowy jeszcze jedno: że Sofia Siemionowna, zanim spostrzeże pieniądze, może je zgubić. Dlatego postanowiłem przyjść tutaj, wywołać ją i zawiadomić, że włożono jej do kieszeni sto rubli. 
ru	Но, однако, мне тотчас же пришел в голову опять еще вопрос: что Софья Семеновна, прежде чем заметит, пожалуй, чего доброго, потеряет деньги; вот почему я решился пойти сюда, вызвать ее и уведомить, что ей положили в карман сто рублей. 

pl	Mimochodem wstąpiłem do numeru pań Kobylatnikowych, żeby zanieść im Ogólny zarys metody pozytywnej i polecić zwłaszcza artykuł Piderita (a również i Wagnera), potem przyszedłem tutaj, a tu taka awantura! 
ru	Да мимоходом зашел прежде в нумер к госпожам Кобылятниковым, чтоб занести им "Общий вывод положительного метода" и особенно рекомендовать статью Пидерита (а впрочем, тоже и Вагнера); потом прихожу сюда, а тут вон какая история! 

pl	No, czy tego rodzaju myśli i rozważania przyszłyby mi do głowy, gdybym rzeczywiście nie widział, że włożył jej pan do kieszeni sto rubli? 
ru	Ну мог ли, мог ли я иметь все эти мысли и рассуждения, если б я действительно не видал, что вы вложили ей в карман сто рублей? 

pl	Lebieziatnikow po zakończeniu swego obszernego wywodu, ukoronowanego tak logicznym wnioskiem, był bardzo zmęczony i pot spływał mu po twarzy. 
ru	Когда Андрей Семенович кончил свои многословные рассуждения, с таким логическим выводом в заключении речи, то ужасно устал, и даже пот катился с его лица. 

pl	Niestety, nie umiał się dobrze wypowiedzieć po rosyjsku (nie znając zresztą żadnego innego języka), więc ogromnie się zmordował, zdawało się nawet, iż schudł po tym adwokackim popisie. 
ru	Увы, он и по-русски-то не умел объясняться порядочно (не зная, впрочем, никакого другого языка), так что он весь, как-то разом, истощился, даже как будто похудел после своего адвокатского подвига. 

pl	Niemniej jednak jego przemowa wywarła nadzwyczajne wrażenie. 
ru	Тем не менее речь его произвела чрезвычайный эффект. 

pl	Mówił z takim zapałem, z takim przekonaniem i widać było, że wszyscy mu uwierzyli. 
ru	Он говорил с таким азартом, с таким убеждением, что ему, видимо, все поверили. 

pl	Łużyn zorientował się, że sprawa stoi źle. 
ru	Петр Петрович почувствовал, что дело плохо. 

pl	- Co mnie to obchodzi, że panu przyszły do głowy jakieś głupie spekulacje? - krzyknął. 
ru	- Какое мне дело, что вам в голову пришли там какие-то глупые вопросы, - вскричал он. 

pl	- To niczego nie dowodzi! 
ru	- Это не доказательство-с! 

pl	Mogło się panu wszystko przyśnić i tyle! 
ru	Вы могли всё это сбредить во сне, вот и всё-с! 

pl	A ja panu mówię, że pan kłamie, łaskawco! 
ru	А я вам говорю, что вы лжете, сударь! 

pl	Kłamie i oczernia mnie przez złość, a mianowicie przez złość, że nie zgadzałem się na pańskie wolnomyślne i bezbożne projekty społeczne, ot co! 
ru	Лжете и клевещете из какого-либо зла на меня, и именно по насердке за то, что я не соглашался на ваши вольнодумные и безбожные социальные предложения, вот что-с! 

pl	Ale ten wykręt nie pomógł Łużynowi. 
ru	Но этот выверт не принес пользы Петру Петровичу. 

pl	Przeciwnie, szemrania rozlegały się ze wszystkich stron. 
ru	Напротив, послышался со всех сторон ропот. 

pl	- Z takiej beczki zaczynasz! - krzyknął Lebieziatnikow. 
ru	- А, ты вот куда заехал! - крикнул Лебезятников. 

pl	- Łżesz! 
ru	- Врешь! 

pl	Wołaj policję, to będę przysięgał! 
ru	Зови полицию, а я присягу приму! 

pl	Jednej rzeczy tylko nie rozumiem: dlaczego on się zdecydował na taką podłość? 
ru	Одного только понять не могу: для чего он рискнул на такой низкий поступок! 

pl	O, marny, podły człowieku! 
ru	О жалкий, подлый человек! 

pl	- Ja mogę wyjaśnić, dlaczego on się zdecydował na taki postępek, i gdyby było trzeba, również przysięgnę! - mocnym głosem odezwał się wreszcie Raskolnikow i wystąpił naprzód. 
ru	- Я могу объяснить, для чего он рискнул на такой поступок, и, если надо, сам присягу приму! - твердым голосом произнес, наконец, Раскольников и выступил вперед. 

pl	Był wyraźnie pewny siebie i spokojny. 
ru	Он был по-видимому тверд и спокоен. 

pl	Patrząc na niego, wszyscy zrozumieli, że rzeczywiście wie, o co chodzi, i że sprawa zaraz się wyjaśni. 
ru	Всем как-то ясно стало, при одном только взгляде на него, что он действительно знает, в чем дело, и что дошло до развязки. 

pl	- Teraz wszystko jest dla mnie zupełnie jasne - ciągnął Raskolnikow, zwracając się do Lebieziatnikowa. 
ru	- Теперь я совершенно всё себе уяснил, - продолжал Раскольников, обращаясь прямо к Лебезятникову. 

pl	- Od pierwszej chwili podejrzewałem, że w tej całej historii tkwi jakiś wstrętny podstęp. Podejrzewałem na skutek pewnych okoliczności mnie jednemu tylko znanych, o których zaraz powiem: w tym leży sedno sprawy. 
ru	- С самого начала истории я уже стал подозревать, что тут какой-то мерзкий подвох; я стал подозревать вследствие некоторых особых обстоятельств, только мне одному известных, которые я сейчас и объясню всем: в них всё дело! 

pl	Pan, Andrzeju Siemionowiczu, przez swoje nieocenione zeznanie wyjaśnił mi ostatecznie wszystko. 
ru	Вы же, Андрей Семенович, вашим драгоценным показанием окончательно уяснили мне всё. 

pl	Proszę, aby wszyscy, wszyscy słuchali. Ten pan - wskazał na Łużyna - starał się niedawno o rękę pewnej panny, a mianowicie mojej siostry, Awdotii Romanowny Raskolnikowej. 
ru	Прошу всех, всех прислушать: этот господин (он указал на Лужина) сватался недавно к одной девице, и именно к моей сестре, Авдотье Романовне Раскольниковой. 

pl	Po przyjeździe do Petersburga onegdaj, przy pierwszym widzeniu, pokłócił się ze mną i wyrzuciłem go za drzwi, na co mam dwóch świadków. 
ru	Но, приехав в Петербург, он, третьего дня, при первом нашем свидании, со мной поссорился, и я выгнал его от себя, чему есть два свидетеля. 

pl	Jest to zły człowiek... 
ru	Этот человек очень зол… 

pl	Onegdaj nie wiedziałem jeszcze, że on mieszka u pana, Andrzeju Siemionowiczu. Zatem nie wiedziałem, że tego samego dnia, kiedy pokłóciliśmy się, to jest onegdaj, był świadkiem, jak wręczałem Katarzynie Iwanownie, w charakterze przyjaciela nieboszczyka pana Marmieładowa, pewną sumę na pogrzeb. 
ru	Третьего дня я еще и не знал, что он здесь стоит в нумерах, у вас, Андрей Семенович, и что, стало быть, в тот же самый день, как мы поссорились, то есть третьего же дня, он был свидетелем того, как я передал, в качестве приятеля покойного господина Мармеладова, супруге его Катерине Ивановне несколько денег на похороны. 

pl	Natychmiast napisał kartkę do mojej matki z zawiadomieniem, że dałem pieniądze nie Katarzynie Iwanownie, lecz Sofii Siemionownie, używając przy tym najnikczemniejszych określeń... charakteru tej ostatniej, to jest napomknął o charakterze mego stosunku do niej. 
ru	Он тотчас же написал моей матери записку и уведомил ее, что я отдал все деньги не Катерине Ивановне, а Софье Семеновне, и при этом в самых подлых выражениях упомянул о… о характере Софьи Семеновны, то есть намекнул на характер отношений моих к Софье Семеновне. 

pl	Wszystko to było zrobione w celu poróżnienia mnie z matką i z siostrą, wmawiał im bowiem, że marnotrawię ich ostatni grosz, którym się dzielą ze mną. 
ru	Всё это, как вы понимаете, с целью поссорить меня с матерью и сестрой, внушив им, что я расточаю, с неблагородными целями, их последние деньги, которыми они мне помогают. 

pl	Wczoraj wieczorem przy matce i siostrze, w jego obecności, ustaliłem prawdę, dowiódłszy, że pieniądze dałem na pogrzeb Katarzynie Iwanownie, nie zaś Sofii Siemionownie, której onegdaj nie znałem, nawet nie widziałem na oczy. 
ru	Вчера вечером, при матери и сестре, и в его присутствии, я восстановил истину, доказав, что передал деньги Катерине Ивановне на похороны, а не Софье Семеновне, и что с Софьей Семеновной третьего дня я еще и знаком даже не был и даже в лицо еще ее не видал. 

pl	Dodałem przy tym, że on, Piotr Łużyn, nie wart jest małego palca Sofii Siemionowny, o której się tak źle wyraża. 
ru	При этом я прибавил, что он, Петр Петрович Лужин, со всеми своими достоинствами, не стоит одного мизинца Софьи Семеновны, о которой он так дурно отзывается. 

pl	Na jego pytanie, czy posadziłbym Sofię Siemionownę obok swej siostry, odpowiedziałem, że już to zrobiłem tego właśnie dnia. 
ru	На его же вопрос: посадил ли бы я Софью Семеновну рядом с моей сестрой? - я ответил, что я уже это и сделал, того же дня. 

pl	Zły, że matka i siostra nie chcą ulec jego namowom i zerwać ze mną, zaczął prawić im niewybaczalne chamstwa. 
ru	Разозлившись на то, что мать и сестра не хотят, по его наветам, со мною рассориться, он, слово за слово, начал говорить им непростительные дерзости. 

pl	Nastąpiło ostateczne zerwanie i wyrzucono go z domu. 
ru	Произошел окончательный разрыв, и его выгнали из дому. 

pl	Wszystko to miało miejsce wczoraj wieczorem. 
ru	Всё это происходило вчера вечером. 

pl	Teraz proszę o specjalną uwagę: wyobraźcie sobie, że udałoby mu się dowieść, że Sofia Siemionowna jest złodziejką, wówczas, po pierwsze, dowiódłby matce mojej i siostrze, że podejrzenia jego były słuszne, że miał rację, oburzając się, iż stawiam moją siostrę na równi z Sofią Siemionowną, że napadając na mnie, strzegł i bronił honoru mojej siostry, a swej narzeczonej. 
ru	Теперь прошу особенного внимания: представьте себе, что если б ему удалось теперь доказать, что Софья Семеновна - воровка, то, во-первых, он доказал бы моей сестре и матери, что был почти прав в своих подозрениях; что он справедливо рассердился за то, что я поставил на одну доску мою сестру и Софью Семеновну; что, нападая на меня, он защищал, стало быть, и предохранял честь моей сестры, а своей невесты. 

pl	Słowem, dzięki temu mógłby znowu poróżnić mnie z rodziną i miał nadzieję, że znowu wkradnie się w jej łaski. 
ru	Одним словом, через всё это он даже мог вновь поссорить меня с родными и, уж конечно, надеялся опять войти у них в милость. 

pl	Nie wspominam nawet o tym, że mścił się zarazem na mnie, miał bowiem podstawy, by przypuszczać, że honor i szczęście Sofii Siemionowny są mi bardzo drogie. 
ru	Не говорю уж о том, что он мстил лично мне, потому что имеет основание предполагать, что честь и счастие Софьи Семеновны очень для меня дороги. 

pl	Oto jego wyrachowanie! 
ru	Вот весь его расчет! 

pl	Oto jak ja rozumiem tę sprawę. 
ru	Вот как я понимаю это дело! 

pl	Oto cała przyczyna, prócz której nie ma innej. 
ru	Вот вся причина, и другой быть не может! 

pl	W ten czy też podobny sposób zakończył Raskolnikow swoją przemowę, przerywaną często okrzykami obecnych, słuchających zresztą bardzo uważnie. 
ru	Так или почти так окончил Раскольников свою речь, часто прерывавшуюся восклицаниями публики, слушавшей, впрочем, очень внимательно. 

pl	Nie zważając na przerywanie, Raskolnikow mówił ostro, spokojnie, dokładnie, jasno, z pewnością siebie. 
ru	Но, несмотря на все перерывы, он проговорил резко, спокойно, точно, ясно, твердо. 

pl	Jego ostry głos, zdecydowany ton i surowy wyraz twarzy zrobiły na wszystkich nadzwyczajne wrażenie. 
ru	Его резкий голос, его убежденный тон и строгое лицо произвели на всех чрезвычайный эффект. 

pl	- Tak, tak, tak jest! - potakiwał zachwycony Lebieziatnikow. 
ru	- Так, так, это так! - в восторге подтверждал Лебезятников. 

pl	- To musi być prawda, bo jak tylko Sofia Siemionowną weszła do pokoju, to zapytał mnie o pana: czy pan tu jest?  
ru	- Это должно быть так, потому что он именно спрашивал меня, как только вошла к нам в комнату Софья Семеновна, "тут ли вы?  

pl	Czy nie widziałem pana wśród gości Katarzyny Iwanowny? 
ru	Не видал ли я вас в числе гостей Катерины Ивановны?" 

pl	Odwołał mnie w tym celu do okna i tam po cichu zapytał. 
ru	Он отозвал меня для этого к окну и там потихоньку спросил. 

pl	Widać więc, że zależało mu na tym, aby pan tu koniecznie był! 
ru	Стало быть, ему непременно надо было, чтобы тут были вы! 

pl	Tak, wszystko się zgadza! 
ru	Это так, это всё так! 

pl	Łużyn milczał i uśmiechał się pogardliwie. 
ru	Лужин молчал и презрительно улыбался. 

pl	Był jednak bardzo blady. 
ru	Впрочем, он был очень бледен. 

pl	Obmyślał widocznie, jak się z tego wykręcić. 
ru	Казалось, что он обдумывал, как бы ему вывернуться. 

pl	Być może, z przyjemnością machnąłby ręką na wszystko i wyszedł, ale w danej chwili było to niemożliwe: równałoby się to bowiem otwartemu przyznaniu, że oskarżenia wytoczone przeciwko niemu są słuszne i że w istocie rzucił na Sonię oszczerstwo. 
ru	Может быть, он бы с удовольствием бросил всё и ушел, но в настоящую минуту это было почти невозможно; это значило прямо сознаться в справедливости взводимых на него обвинений и в том, что он действительно оклеветал Софью Семеновну. 

pl	Przy tym towarzystwo, które już przedtem wystarczająco sobie podpiło, było zbyt wzburzone. 
ru	К тому же и публика, и без того уже подпившая, слишком волновалась. 

pl	Intendent, nie zdając sobie zresztą do końca sprawy ze wszystkiego, krzyczał najgłośniej i proponował różne, nader dla Łużyna nieprzyjemne sposoby zlikwidowania zajścia. 
ru	Провиантский, хотя, впрочем, и не все понимавший, кричал больше всех и предлагал некоторые весьма неприятные для Лужина меры. 

pl	Lecz w pokoju byli nie tylko sami pijani. Zeszli się i zebrali lokatorzy ze wszystkich pokojów. 
ru	Но были и не пьяные; сошлись и собрались изо всех комнат. 

pl	Wszyscy trzej Polaczkowie ogromnie się irytowali i bez przerwy krzyczeli na Łużyna „panie łajdak", dodając jeszcze jakieś groźby po polsku. 
ru	Все три полячка ужасно горячились и кричали ему беспрестанно: "пане лайдак!", причем бормотали еще какие-то угрозы по-польски. 

pl	Sonia słuchała z natężoną uwagą, lecz zdawało się, że też nie wszystko rozumie, że dopiero budzi się z omdlenia. 
ru	Соня слушала с напряжением, но как будто тоже не всё понимала, точно просыпалась от обморока. 

pl	Nie spuszczała oczu z Raskolnikowa, czując, że on jest jedyną jej obroną. 
ru	Она только не спускала своих глаз с Раскольникова, чувствуя, что в нем вся ее защита. 

pl	Katarzyna Iwanowna dyszała ciężko, rzężąc, i wprost padała z wyczerpania. 
ru	Катерина Ивановна трудно и хрипло дышала и была, казалось, в страшном изнеможении. 

pl	Najgłupszą minę miała Amalia Iwanowna, stała z otwartymi ustami i nic nie rozumiała. 
ru	Всех глупее стояла Амалия Ивановна, разинув рот и ровно ничего не смысля. 

pl	Widziała tylko, że Łużyn w jakiś sposób wpadł. 
ru	Она только видела, что Петр Петрович как-то попался. 

pl	Raskolnikow chciał coś jeszcze powiedzieć, lecz nie dano mu dojść do słowa, wszyscy krzyczeli i tłoczyli się około Łużyna z wymysłami i groźbami. 
ru	Раскольников попросил было опять говорить, но ему уже не дали докончить: все кричали и теснились около Лужина с ругательствами и угрозами. 

pl	Lecz Łużyn nie stchórzył. 
ru	Но Петр Петрович не струсил. 

pl	Zdając sobie sprawę, że oskarżenie Soni wzięło w łeb, uciekł się po prostu do zuchwalstwa: 
ru	Видя, что уже дело по обвинению Сони вполне проиграно, он прямо прибегнул к наглости. 

pl	- Za pozwoleniem, proszę państwa, za pozwoleniem, proszę się nie tłoczyć, dajcie mi przejść - mówił, przeciskając się przez tłum. - I bardzo proszę nie grozić. Zapewniam, że nic nie będzie, nic mi nie zrobicie, nie jestem lękliwy, a wy, panowie, możecie odpowiadać za usiłowanie bronienia gwałtem sprawy kryminalnej. 
ru	- Позвольте, господа, позвольте; не теснитесь, дайте пройти! - говорил он, пробираясь сквозь толпу, - и сделайте одолжение, не угрожайте; уверяю вас, что ничего не будет, ничего не сделаете, не робкого десятка-с, а напротив, вы же, господа, ответите, что насилием прикрыли уголовное дело. 

pl	Złodziejka jest aż nadto zdemaskowana, ja zaś będę ją ścigał. 
ru	Воровка более нежели изобличена, и я буду преследовать-с. 

pl	W sądzie będą mniej ślepi i... pijani, nie uwierzą dwóm zdeklarowanym bezbożnikom, buntownikom i warchołom oskarżającym mnie z zemsty osobistej, do czego zresztą sami się przez głupotę przyznają... 
ru	В суде не так слепы и… не пьяны-с, и не поверят двум отъявленным безбожникам, возмутителям и вольнодумцам, обвиняющим меня, из личной мести, в чем сами они, по глупости своей, сознаются… 

pl	Więc za pozwoleniem! 
ru	Да-с, позвольте-с! 

pl	- Żeby śladu po panu nie zostało w moim pokoju! Ma się pan wyprowadzić! Między nami wszystko skończone! 
ru	- Чтобы тотчас же духу вашего не было в моей комнате; извольте съезжать, и всё между нами кончено! 

pl	Pomyśleć tylko, że ze skóry wyłaziłem, żeby go uświadomić... Całe dwa tygodnie! 
ru	И как подумаю, что я же из кожи выбивался, ему излагал… целые две недели!.. 

pl	- Przecież sam panu mówiłem już przedtem, że się wyprowadzam, chociaż pan mnie zatrzymywał. Teraz dodam tylko, że pan jest głupcem! 
ru	- Да ведь я вам и сам, Андрей Семенович, давеча сказал, что съезжаю, когда вы еще меня удерживали; теперь же прибавлю только, что вы дурак-с. 

pl	Życzę panu wyleczenia mózgu i ślepawych oczu. 
ru	Желаю вам вылечить ваш ум и ваши подслепые глаза. 

pl	Za pozwoleniem! 
ru	Позвольте же, господа-с! 

pl	Przecisnął się przez tłum. Ale intendent nie miał ochoty wypuścić go tak łatwo; nie zadowalając się samymi obelgami, chwycił szklankę ze stołu, zamierzył się i cisnął nią w Łużyna. Szklanka jednak trafiła w Amalię Iwanownę. 
ru	Он протеснился; но провиантскому не хотелось так легко его выпустить, с одними только ругательствами: он схватил со стола стакан, размахнулся и пустил его в Петра Петровича; но стакан полетел прямо в Амалию Ивановну. 

pl	Niemka wrzasnęła, intendent zaś, straciwszy w czasie rzutu równowagę, stoczył się ciężko pod stół. 
ru	Она взвизгнула, а провиантский, потеряв от размаху равновесие, тяжело повалился под стол. 

pl	Łużyn przemknął się do swego pokoju i po upływie pół godziny już go nie było w kamienicy. 
ru	Петр Петрович прошел в свою комнату, и через полчаса его уже не было в доме. 

pl	Nieśmiała z natury Sonia dawno zdawała sobie sprawę z tego, że łatwiej jest całkowicie pogrążyć ją niż kogokolwiek innego, skrzywdzić zaś mógł ją bezkarnie prawie każdy. 
ru	Соня, робкая от природы, и прежде знала, что ее легче погубить, чем кого бы то ни было, а уж обидеть ее всякий мог почти безнаказанно. 

pl	Jednak do chwili obecnej przypuszczała, że ostrożnością, łagodnością i uległością wobec wszystkich i wszystkiego uda jej się jakoś uniknąć nieszczęścia. Rozczarowanie jej było zbyt bolesne. 
ru	Но все-таки, до самой этой минуты, ей казалось, что можно как-нибудь избегнуть беды - осторожностию, кротостию, покорностию перед всем и каждым. Разочарование ее было слишком тяжело. 

pl	Oczywiście, mogła cierpliwie, bez szemrania znieść wszystko, nawet i to, ale na razie było jej strasznie ciężko. 
ru	Она, конечно, с терпением и почти безропотно могла всё перенести - даже это. 

pl	Pomimo zwycięstwa i uniewinnienia jej, kiedy minął pierwszy strach i osłupienie, kiedy zrozumiała i uzmysłowiła sobie wszystko wyraźnie, poczucie bezradności i krzywdy boleśnie ścisnęło jej serce. 
ru	Но в первую минуту уж слишком тяжело стало. Несмотря на свое торжество и на свое оправдание, - когда прошел первый испуг и первый столбняк, когда она поняла и сообразила всё ясно, - чувство беспомощности и обиды мучительно стеснило ей сердце. 

pl	Dostała ataku histerycznego. 
ru	С ней началась истерика. 

pl	Nie mogąc dalej wytrzymać, wybiegła z pokoju i uciekła do domu, prawie zaraz po wyjściu Łużyna. 
ru	Наконец, не выдержав, она бросилась вон из комнаты и побежала домой. Это было почти сейчас по уходе Лужина. 

pl	Amalia Iwanowna, w którą przy głośnym śmiechu obecnych trafiła szklanka, również nie wytrzymała dalej w roli kozła ofiarnego. 
ru	Амалия Ивановна, когда в нее, при громком смехе присутствовавших, попал стакан, тоже не выдержала в чужом пиру похмелья. 

pl	Jak szalona rzuciła się z piskiem do Katarzyny Iwanowny, uważając ją za winną wszystkiego: 
ru	С визгом, как бешеная, кинулась она к Катерине Ивановне, считая ее во всем виноватою: 

pl	- Precz z mieszkania! 
ru	- Долой с квартир! 

pl	Saras! 
ru	Сейчас! 

pl	Marsz! 
ru	Марш! 

pl	Mówiąc to, chwytała wszystkie rzeczy Katarzyny Iwanowny, które wpadły jej w ręce, i ciskała je na podłogę. 
ru	- И с этими словами начала хватать всё, что ни попадалось ей под руку из вещей Катерины Ивановны, и скидывать на пол. 

pl	Katarzyna Iwanowna, i tak już zgnębiona, prawie nieprzytomna, dusząca się i blada, zerwała się z łóżka (na które padła z wyczerpania) i rzuciła się na Amalię Iwanownę. 
ru	Почти и без того убитая, чуть не в обмороке, задыхавшаяся, бледная, Катерина Ивановна вскочила с постели (на которую упала было в изнеможении) и бросилась на Амалию Ивановну. 

pl	Ale walka była zbyt nierówna: została odrzucona jak piórko. 
ru	Но борьба была слишком неравна; та отпихнула ее, как перышко. 

pl	- Jak to! 
ru	- Как! 

pl	Mało tych bezbożnych oszczerstw, jeszcze i ta kreatura na mnie! 
ru	Мало того, что безбожно оклеветали, - эта тварь на меня же! 

pl	Jak to! 
ru	Как! 

pl	W dzień pogrzebu męża wyrzucać z mieszkania! Zaraz po stypie na ulicę z sierotami! 
ru	В день похорон мужа гонят с квартиры, после моего хлеба-соли, на улицу, с сиротами! 

pl	Dokąd pójdę? - zawodziła, łkając i dusząc się, biedna kobieta. 
ru	Да куда я пойду! - вопила рыдая и задыхаясь, бедная женщина. 

pl	- Boże! - krzyknęła nagle z błyskiem w oczach - czy nie ma już sprawiedliwości? 
ru	- Господи! - закричала вдруг она, засверкав глазами, - неужели ж нет справедливости! 

pl	Kogo masz bronić, jeśli nie nas, sieroty? 
ru	Кого ж тебе защищать, коль не нас, сирот? 

pl	No, zobaczymy! 
ru	А вот, увидим! 

pl	Są na świecie sądy i sprawiedliwość, poszukam! 
ru	Есть на свете суд и правда, есть, я сыщу! 

pl	Zaraz, poczekaj, bezbożna kreaturo! 
ru	Сейчас, подожди, безбожная тварь! 

pl	Poleńko, zostań z dziećmi, ja wrócę. 
ru	Полечка, оставайся с детьми, я ворочусь. 

pl	Czekajcie na mnie, choćby na ulicy! 
ru	Ждите меня, хоть на улице! 

pl	Zobaczymy, czy jest na świecie sprawiedliwość! 
ru	Увидим, есть ли на свете правда? 

pl	Zarzuciwszy na głowę zieloną, kortową chustę, o której wspominał w swoim opowiadaniu nieboszczyk Marmieładow, Katarzyna Iwanowna przecisnęła się przez bezładny, pijany tłum lokatorów tłoczących się w pokoju i zawodząc, wybiegła na ulicę z nieokreślonym celem, by gdzieś zaraz, natychmiast, za wszelką cenę znaleźć sprawiedliwość. 
ru	И, накинув на голову тот самый зеленый драдедамовый платок, о котором упоминал в своем рассказе покойный Мармеладов, Катерина Ивановна протеснилась сквозь беспорядочную пьяную толпу жильцов, всё еще толпившихся в комнате, и с воплем и со слезами выбежала на улицу - с неопределенною целью где-то сейчас, немедленно и во что бы то ни стало найти справедливость. 

pl	Poleńka ze strachu zaszyła się z dziećmi w kąt, objęła obu malców i drżąc, czekała na kufrze na powrót matki. 
ru	Полечка в страхе забилась с детьми в угол на сундук, где, обняв обоих маленьких, вся дрожа, стала ожидать прихода матери. 

pl	Niemka miotała się po pokoju, wrzeszczała, ciskała wszystko, co wpadło jej w ręce, na podłogę i awanturowała się. 
ru	Амалия Ивановна металась по комнате, визжала, причитала, швыряла всё, что ни попадалось ей, на пол и буянила. 

pl	Lokatorzy darli się coraz głośniej, jedni dorzucali, co wiedzieli na temat zajścia, drudzy kłócili się i urągali sobie, inni śpiewali... 
ru	Жильцы горланили кто в лес, кто по дрова - иные договаривали, что умели, о случившемся событии; другие ссорились и ругались; иные затянули песни… 

pl	Czas na mnie! - pomyślał Raskolnikow. 
ru	"А теперь пора и мне! - подумал Раскольников. 

pl	- No, zobaczymy, Sofio Siemionowno, co pani teraz powie! 
ru	- Ну-тка, Софья Семеновна, посмотрим, что вы станете теперь говорить!" 

pl	I skierował się do mieszkania Soni. 
ru	И он отправился на квартиру Сони. 

pl	IV 
ru	IV 

pl	Raskolnikow, pomimo że był zgnębiony własnym lękiem i cierpieniem, potrafił jednak czynnie i energicznie obronić Sonię przed Łużynem. 
ru	Раскольников был деятельным и бодрым адвокатом Сони против Лужина, несмотря на то что сам носил столько собственного ужаса и страдания в душе. 

pl	Przecierpiawszy tyle rankiem tego dnia, zadowolony był nawet ze zmiany wrażeń, które stawały się nie do zniesienia, nie mówiąc już o tym, że ujmując się za Sonią, kierował się osobistymi względami uczuciowymi. 
ru	Но, выстрадав столько утром, он точно рад был случаю переменить свои впечатления, становившиеся невыносимыми, не говоря уже о том, насколько личного и сердечного заключалось в стремлении его заступиться за Соню. 

pl	Męczyła go, chwilami zwłaszcza, myśl o widzeniu się z Sonią: musiał powiedzieć jej, kto zabił Lizawietę, przeczuwał, że będzie bardzo cierpiał, i wzdragał się na myśl o tym. 
ru	Кроме того, у него было в виду и страшно тревожило его, особенно минутами, предстоящее свидание с Соней: он должен был объявить ей, кто убил Лизавету, и предчувствовал себе страшное мучение, и точно отмахивался от него руками. 

pl	I dlatego, gdy wychodząc od Katarzyny Iwanowny, zawołał w myśli: 
ru	И потому, когда он воскликнул, выходя от Катерины Ивановны: 

pl	„No, zobaczymy, Sofio Siemionowno, co pani teraz powie!", to widocznie był jeszcze zewnętrznie podniecony swym wybuchem, rzuconym wyzwaniem i zwycięstwem odniesionym nad Łużynem. 
ru	"Ну, что вы скажете теперь, Софья Семеновна?", то, очевидно, находился еще в каком-то внешне возбужденном состоянии бодрости, вызова и недавней победы над Лужиным. 

pl	Zaszła w nim jednak dziwna zmiana. 
ru	Но странно случилось с ним. 

pl	Gdy doszedł do mieszkania Kapernaumowa, ogarnęła go niemoc i strach. 
ru	Когда он дошел до квартиры Капернаумова, то почувствовал в себе внезапное обессиление и страх. 

pl	Zamyślony, zatrzymał się przed drzwiami z dziwnym pytaniem: 
ru	В раздумье остановился он перед дверью с странным вопросом: 

pl	Było dziwne, gdyż jednocześnie czuł, że nie tylko nie może nie powiedzieć, ale nie wolno nawet odwlec tej chwili. 
ru	Вопрос был странный, потому что он вдруг, в то же время, почувствовал, что не только нельзя не сказать, но даже и отдалить эту минуту, хотя на время, невозможно. 

pl	Nie wiedział wprawdzie, dlaczego nie wolno, wyczuł to tylko, i przytłaczało go dręczące poczucie własnej niemocy wobec konieczności. 
ru	Он еще не знал, почему невозможно; он только почувствовал это, и это мучительное сознание своего бессилия перед необходимостию почти придавило его. 

pl	Aby przerwać te rozważania i nie męczyć się dłużej, szybko otworzył drzwi i stojąc w progu, spojrzał na Sonię. 
ru	Чтоб уже не рассуждать и не мучиться, он быстро отворил дверь и с порога посмотрел на Соню. 

pl	Siedziała oparta łokciami na stole, z twarzą ukrytą w dłoniach. Zobaczywszy Raskolnikowa, zerwała się i podeszła do niego, jakby czekała na jego przyjście. 
ru	Она сидела, облокотясь на столик и закрыв лицо руками, но, увидев Раскольникова, поскорей встала и пошла к нему навстречу, точно ждала его. 

pl	- Co by się ze mną stało, gdyby nie pan! - powiedziała, witając go na środku pokoju. 
ru	- Что бы со мной без вас-то было! - быстро проговорила она, сойдясь с ним среди комнаты. 

pl	Widocznie chciała mu to jak najprędzej powiedzieć. 
ru	Очевидно, ей только это и хотелось поскорей сказать ему. 

pl	Na to tylko czekała. 
ru	Затем и ждала. 

pl	Raskolnikow podszedł do stołu i usiadł na krześle, z którego przed chwilą wstała Sonia. 
ru	Раскольников прошел к столу и сел на стул, с которого она только что встала. 

pl	Stała teraz o dwa kroki przed nim, tak jak wczoraj. 
ru	Она стала перед ним в двух шагах, точь-в-точь как вчера. 

pl	- Cóż, Soniu? - powiedział i poczuł, że głos mu drży. - Przecież cała sprawa polega na „kondycji społecznej i związanych z nią nawykach". 
ru	- Что, Соня? - сказал он и вдруг почувствовал, что голос его дрожит, - ведь всё дело-то упиралось на "общественное положение и сопричастные тому привычки". 

pl	Czy pani zdała sobie z tego sprawę? 
ru	Поняли вы давеча это? 

pl	Na jej twarzy malowało się cierpienie. 
ru	Страдание выразилось в лице ее. 

pl	- Tylko niech pan nie mówi ze mną tak, jak wczoraj! - przerwała mu. 
ru	- Только не говорите со мной как вчера! - прервала она его. 

pl	- Proszę, niech pan da spokój. 
ru	- Пожалуйста, уж не начинайте. 

pl	I tak dosyć już tych męczarni... 
ru	И так мучений довольно… 

pl	Uśmiechnęła się jednak zaraz w obawie, aby nie wziął jej za złe tego wyrzutu. 
ru	Она поскорей улыбнулась, испугавшись, что, может быть, ему не понравится упрек. 

pl	- Uciekłam stamtąd przez głupotę. 
ru	- Я сглупа-то оттудова ушла. 

pl	Co się tam teraz dzieje? 
ru	Что там теперь? 

pl	Chciałam zaraz wrócić, ale myślałam, że a nuż... pan przyjdzie. 
ru	Сейчас было хотела идти, да всё думала, что вот… вы зайдете. 

pl	Raskolnikow opowiedział jej, że Amalia Iwanowna wyrzuca ich z mieszkania i że Katarzyna Iwanowna pobiegła dokądś „szukać sprawiedliwości". 
ru	Он рассказал ей, что Амалия Ивановна гонит их с квартиры и что Катерина Ивановна побежала куда-то "правды искать". 

pl	- Boże mój! - poderwała się Sonia. - Chodźmy prędzej... 
ru	- Ах, боже мой! - вскинулась Соня, - пойдемте поскорее… 

pl	Złapała mantylkę. 
ru	И она схватила свою мантильку. 

pl	- Zawsze to samo! - krzyknął zniecierpliwiony Raskolnikow. 
ru	- Вечно одно и то же! - вскричал раздражительно Раскольников. 

pl	- Pani zawsze o nich myśli? 
ru	- У вас только и в мыслях, что они! 

pl	Niech pani zostanie ze mną! 
ru	Побудьте со мной. 

pl	- A... Katarzyna Iwanowna; 
ru	- А… Катерина Ивановна? 

pl	- Katarzyna Iwanowna na pewno pani nie minie. Skoro już wyszła z domu, wstąpi do pani - dodał opryskliwie. 
ru	- А Катерина Ивановна, уж конечно, вас не минует, зайдет к вам сама, коли уж выбежала из дому, - брюзгливо прибавил он. 

pl	- A jak pani nie zastanie, to kto będzie winien? 
ru	- Коли вас не застанет, ведь вы же останетесь виноваты… 

pl	Sonia przysiadła na krześle w męczącym niezdecydowaniu. 
ru	Соня в мучительной нерешимости присела на стул. 

pl	Raskolnikow milczał i zastanawiając się nad czymś, patrzył w ziemię. 
ru	Раскольников молчал, глядя в землю и что-то обдумывая. 

pl	- Przypuśćmy, że Łużyn tym razem nie chciał - zaczął, nie patrząc na Sonię - ale gdyby chciał, gdyby miał w tym jakiś interes, to przecież wpakowałby panią do więzienia, gdyby nie ja, no i Lebieziatnikow. 
ru	- Положим, Лужин теперь не захотел, - начал он, не взглядывая на Соню. - Ну а если б он захотел или как-нибудь в расчеты входило, ведь он бы упрятал вас в острог-то, не случись тут меня да Лебезятникова! 

pl	Czyż nie? 
ru	А? 

pl	- Tak - odpowiedziała słabym głosem. - Tak - powtórzyła wystraszona i roztargniona. 
ru	- Да, - сказала она слабым голосом, - да! - повторила она, рассеянно и в тревоге. 

pl	- Rzeczywiście, mogło się zdarzyć, że mnie by nie było! 
ru	- А ведь я и действительно мог не случиться! 

pl	Lebieziatnikow również nawinął się zupełnie przypadkowo. 
ru	А Лебезятников, тот уже совсем случайно подвернулся. 

pl	Sonia milczała. 
ru	Соня молчала. 

pl	- A jak do więzienia, to co? 
ru	- Ну а если б в острог, что тогда? 

pl	Pamięta pani, co powiedziałem wczoraj? 
ru	Помните, что я вчера говорил? 

pl	Sonia znowu nie odpowiedziała. 
ru	Она опять не ответила. 

pl	Raskolnikow odczekał chwilę. 
ru	Тот переждал. 

pl	- Myślałem, że pani znowu krzyknie: „Niech pan milczy, niech pan przestanie!" - roześmiał się nieszczerze. 
ru	- А я думал, вы опять закричите: "Ах, не говорите, перестаньте!" - засмеялся Раскольников, но как-то с натугой. 

pl	- Pani znów milczy? - zapytał po chwili. 
ru	- Что ж, опять молчание? - спросил он через минуту. 

pl	- Trzeba przecież o czymś rozmawiać. 
ru	- Ведь надо же о чем-нибудь разговаривать? 

pl	Ciekaw jestem, na przykład, jak by pani rozwiązała pewne „zagadnienie", jak mówi Lebieziatnikow. 
ru	Вот мне именно интересно было бы узнать, как бы вы разрешили теперь один "вопрос", как говорит Лебезятников. 

pl	- Raskolnikow zdawał się być zbity z tropu. 
ru	(Он как будто начинал путаться). 

pl	- Ale pomówmy poważnie. 
ru	Нет, в самом деле, я серьезно. 

pl	Niech pani sobie wyobrazi, że pani wiedziała z góry o zamiarach Łużyna, wiedziała pani, że on zniszczy Katarzynę Iwanownę, dzieci i panią również na dodatek (pani siebie przecież w ogóle nie liczy, więc powiedzmy, na dodatek). 
ru	Представьте себе, Соня, что вы знали бы все намерения Лужина заранее, знали бы (то есть наверно), что через них погибла бы совсем Катерина Ивановна, да и дети; вы тоже, в придачу (так как вы себя ни за что считаете, так в придачу). 

pl	Poleńkę... także ten sam los czeka. 
ru	Полечка также… потому ей та же дорога. 

pl	Zatem gdyby pani sama miała zdecydować: czy on ma ocaleć, czy oni, to znaczy, czy Łużyn ma żyć i robić świństwa, a Katarzyna Iwanowna ma umrzeć? 
ru	Ну-с; так вот: если бы вдруг все это теперь на ваше решение отдали: тому или тем жить на свете, то есть Лужину ли жить и делать мерзости, или умирать Катерине Ивановне? 

pl	Jak by pani zdecydowała: kto z nich ma umrzeć? 
ru	То как бы вы решили: кому из них умереть? 

pl	Pytam panią. 
ru	Я вас спрашиваю. 

pl	Sonia popatrzyła na mego z niepokojem: coś niesamowitego dźwięczało w tych niepewnych i ostrożnie do jakiegoś celu zmierzających słowach. 
ru	Соня с беспокойством на него посмотрела: ей что-то особенное послышалось в этой нетвердой и к чему-то издалека подходящей речи. 

pl	- Przeczuwałam, że pan zapyta o coś w tym rodzaju - powiedziała, patrząc na niego badawczo. 
ru	- Я уже предчувствовала, что вы что-нибудь такое спросите, - сказала она, пытливо смотря на него. 

pl	- Dobrze, zgoda, ale jednak jak by pani zdecydowała? 
ru	- Хорошо, пусть; но, однако, как же бы решить-то? 

pl	- Dlaczego pan pyta o rzeczy niemożliwe? - z odrazą rzuciła Sonia. 
ru	- Зачем вы спрашиваете, чему быть невозможно? - с отвращением сказала Соня. 

pl	- Zatem lepiej byłoby, gdyby Łużyn żył i robił świństwa! 
ru	- Стало быть, лучше Лужину жить и делать мерзости! 

pl	Nawet tego nie odważy się pani rozstrzygnąć? 
ru	Вы и этого решить не осмелились? 

pl	- Ale przecież ja nie mogę rozstrzygać wyroków Opatrzności... 
ru	- Да ведь я божьего промысла знать не могу… 

pl	Dlaczego pyta pan o rzeczy, o które pytać nie wolno? 
ru	И к чему вы спрашиваете, чего нельзя спрашивать? 

pl	Po co te bezsensowne pytania? 
ru	К чему такие пустые вопросы? 

pl	Czy to może zależeć od mojej woli? 
ru	Как может случиться, чтоб это от моего решения зависело? 

pl	Kto mi dał prawo orzekać, kto ma żyć, a kto nie? 
ru	И кто меня тут судьей поставил: кому жить, кому не жить? 

pl	- Tak, oczywiście, jak gdzieś przyplącze się Opatrzność, to już nie ma rady - warknął ponuro Raskolnikow. 
ru	- Уж как божий промысл замешается, так уж тут ничего не поделаешь, - угрюмо проворчал Раскольников. 

pl	- Niech pan powie lepiej od razu, o co panu właściwie chodzi! - krzyknęła z wyrzutem Sonia. - Znowu pan zaczyna coś napomykać... 
ru	- Говорите лучше прямо, чего вам надобно! - вскричала с страданием Соня, - вы опять на что-то наводите… 

pl	Czy pan tylko po to przyszedł, żeby mnie dręczyć? 
ru	Неужели вы только затем, чтобы мучить, пришли! 

pl	Nie mogła się powstrzymać i raptem gorzko zaszlochała. 
ru	Она не выдержала и вдруг горько заплакала. 

pl	Raskolnikow patrzył na nią z bólem i ponuro. 
ru	В мрачной тоске смотрел он на нее. 

pl	Upłynęło kilka chwil. 
ru	Прошло минут пять. 

pl	- Jednak masz rację, Soniu - powiedział wreszcie łagodnie. 
ru	- А ведь ты права, Соня, - тихо проговорил он наконец. 

pl	Zmienił się nagle: znikł sztuczny, drwiący i wyzywający ton. 
ru	Он вдруг переменился; выделанно-нахальный и бессильно-вызывающий тон его исчез. 

pl	Zniżył głos. 
ru	Даже голос вдруг ослабел. 

pl	- Powiedziałem ci wczoraj, że nie przyjdę prosić cię o przebaczenie, a właśnie niemal od tego zacząłem... 
ru	- Сам же я тебе сказал вчера, что не прощения приду просить, а почти тем вот и начал, что прощения прошу… 

pl	To, co mówiłem o Łużynie i Opatrzności, to mówiłem ze względu na siebie... 
ru	Это я про Лужина и промысл для себя говорил… 

pl	To była prośba o przebaczenie, Soniu... 
ru	Я это прощения просил, Соня… 

pl	Chciał się uśmiechnąć, lecz jakaś dziwna słabość i niedomówienie było w tym półuśmiechu. 
ru	Он хотел было улыбнуться, но что-то бессильное и недоконченное сказалось в его бледной улыбке. 

pl	Pochylił głowę i ukrył twarz w dłoniach. 
ru	Он склонил голову и закрыл руками лицо. 

pl	Nagle niespodziane uczucie ostrej nienawiści do Soni przeszyło mu serce. 
ru	И вдруг странное, неожиданное ощущение какой-то едкой ненависти к Соне прошло по его сердцу. 

pl	Zdziwiony i przerażony tym uczuciem, podniósł głowę i spojrzał na nią uważnie. Spotkał jej serdeczne, nienawiść rozwiała się jak przywidzenie. A więc to było coś innego. 
ru	Как бы удивясь и испугавшись сам этого ощущения, он вдруг поднял голову и пристально поглядел на нее; но он встретил на себе беспокойный и до муки заботливый взгляд ее; тут была любовь; ненависть его исчезла, как призрак. 

pl	Omylił się widocznie co do tego uczucia. 
ru	Это было не то; он принял одно чувство за другое. 

pl	Znaczyło to widocznie tylko to, że ta chwila już nastąpiła. 
ru	Это только значило, что та минута пришла. 

pl	Znowu ukrył twarz w dłoniach i spuścił głowę. 
ru	Опять он закрыл руками лицо и склонил вниз голову. 

pl	Nagle pobladł, wstał z krzesła i nic nie mówiąc, machinalnie przesiadł się na łóżko. 
ru	Вдруг он побледнел, встал со стула, посмотрел на Соню и, ничего не выговорив, пересел машинально на ее постель. 

pl	Chwila ta była ogromnie podobna w jego odczuciu do tej, kiedy stał za starą z przygotowaną już siekierą i czuł, że „nie ma ani sekundy do stracenia". 
ru	Эта минута была ужасно похожа, в его ощущении, на ту, когда он стоял за старухой, уже высвободив из петли топор, и почувствовал, что уже "ни мгновения нельзя было терять более". 

pl	- Co panu jest? - zapytała Sonia wielce strwożona. 
ru	- Что с вами? - спросила Соня, ужасно оробевшая. 

pl	Nie mógł wymówić ani słowa. 
ru	Он ничего не мог выговорить. 

pl	Zupełnie inaczej zamierzał zakomunikować jej i nie rozumiał, co mu się stało. 
ru	Он совсем, совсем не так предполагал объявить и сам не понимал того, что теперь с ним делалось. 

pl	Sonia cicho podeszła do niego, usiadła obok na łóżku i czekała, nie spuszczając z niego wzroku. 
ru	Она тихо подошла к нему, села на постель подле и ждала, не сводя с него глаз. 

pl	Serce jej biło i zamierało. 
ru	Сердце ее стучало и замирало. 

pl	Sytuacja stawała się nie do zniesienia. Zwrócił ku niej swą trupiobladą twarz i skrzywił bezsilnie usta, usiłując coś powiedzieć. 
ru	Стало невыносимо: он обернул к ней мертво-бледное лицо свое; губы его бессильно кривились, усиливаясь что-то выговорить. 

pl	Przerażenie przeszyło serce Soni. 
ru	Ужас прошел по сердцу Сони. 

pl	- Co panu jest? - powtórzyła, odsuwając się trochę od niego. 
ru	- Что с вами? - повторила она, слегка от него отстраняясь. 

pl	- Nic, Soniu. 
ru	- Ничего, Соня. 

pl	Nie bój się... 
ru	Не пугайся… 

pl	Głupstwo! 
ru	Вздор! 

pl	Rzeczywiście, jak się nad tym zastanowić - mamrotał jak człowiek nieprzytomny w gorączce. 
ru	Право, если рассудить, - вздор, - бормотал он с видом себя не помнящего человека в бреду. 

pl	- Tylko po co właściwie przyszedłem ciebie męczyć? - dodał, popatrzywszy na nią. 
ru	- Зачем только тебя-то я пришел мучить? - прибавил он вдруг, смотря на нее. 

pl	- Naprawdę po co? 
ru	- Право. Зачем? 

pl	Wciąż zadaję sobie to pytanie, Soniu... 
ru	Я всё задаю себе этот вопрос, Соня… 

pl	Być może, że przed kwadransem naprawdę zadawał sobie to pytanie, lecz teraz mówił zupełnie bezładnie, półprzytomny, ciągle wstrząsany przeszywającymi całe ciało dreszczami. 
ru	Он, может быть, и задавал себе этот вопрос четверть часа назад, но теперь проговорил в полном бессилии, едва себя сознавая и ощущая беспрерывную дрожь во всем своем теле. 

pl	- Och, jakże pan się męczy! - powiedziała Sonia, patrząc na niego ze współczuciem. 
ru	- Ох, как вы мучаетесь! - с страданием произнесла она, вглядываясь в него. 

pl	- To głupstwo!... 
ru	- Всё вздор!.. 

pl	Słuchaj, Soniu - uśmiechnął się nagle bez powodu, blado i bezbarwnie - czy pamiętasz, co chciałem ci wczoraj powiedzieć? 
ru	Вот что, Соня (он вдруг отчего-то улыбнулся, как-то бледно и бессильно, секунды на две), - помнишь ты, что я вчера хотел тебе сказать? 

pl	Sonia czekała z niepokojem. 
ru	Соня беспокойно ждала. 

pl	- Wychodząc, powiedziałem, że prawdopodobnie żegnamy się na zawsze, ale gdybym przyszedł dzisiaj, to powiem ci... kto zabił Lizawietę. 
ru	- Я сказал, уходя, что, может быть, прощаюсь с тобой навсегда, но что если приду сегодня, то скажу тебе… кто убил Лизавету. 

pl	Sonia zadrżała całym ciałem. 
ru	Она вдруг задрожала всем телом. 

pl	- A więc przyszedłem ci powiedzieć. 
ru	- Ну так вот, я и пришел сказать. 

pl	- To pan wczoraj naprawdę... - szepnęła z wysiłkiem. - Skąd pan wie? - zapytała szybko, jakby oprzytomniawszy nagle. 
ru	- Так вы это в самом деле вчера… - с трудом прошептала она, - почему ж вы знаете? - быстро спросила она, как будто вдруг опомнившись. 

pl	Oddychała z trudem. 
ru	Соня начала дышать с трудом. 

pl	Twarz jej bladła coraz bardziej. 
ru	Лицо становилось всё бледнее и бледнее. 

pl	- Wiem... 
ru	- Знаю. 

pl	Sonia milczała przez chwilę. 
ru	Она помолчала с минуту. 

pl	- Więc złapali go? - zapytała nieśmiało. 
ru	- Нашли, что ли, его? - робко спросила она. 

pl	- Nie, nie złapali. 
ru	- Нет, не нашли. 

pl	- Więc skąd pan o tym wie? - zapytała po chwili milczenia ledwie dosłyszalnym głosem. 
ru	- Так как же вы про это знаете? - опять чуть слышно спросила она, и опять почти после минутного молчания. 

pl	Zwrócił się do niej i spojrzał na nią bardzo uważnie. 
ru	Он обернулся к ней и пристально-пристально посмотрел на нее. 

pl	- Zgadnij - powiedział z takim samym jak przedtem bezsilnym, krzywym uśmiechem. 
ru	- Угадай, - проговорил он с прежнею искривленною и бессильною улыбкой. 

pl	Zadrżała konwulsyjnie na całym ciele. 
ru	Точно конвульсии пробежали по всему ее телу. 

pl	- Przecież pan... mnie... dlaczego pan mnie tak... straszy? - zapytała, uśmiechając się jak dziecko. 
ru	- Да вы… меня… что же вы меня так… пугаете? - проговорила она, улыбаясь как ребенок. 

pl	- Widocznie jestem z nim w wielkiej przyjaźni... skoro wiem - ciągnął Raskolnikow, nie przestając wpatrywać się w nią, jak gdyby już nie mógł oderwać od niej oczu. - On tej Lizawiety... nie chciał zabijać. 
ru	- Стало быть, я с ним приятель большой… коли знаю, - продолжал Раскольников, неотступно продолжая смотреть в ее лицо, точно уже был не в силах отвести глаз, - он Лизавету эту… убить не хотел… 

pl	On ją zabił przypadkowo... 
ru	Он ее… убил нечаянно… 

pl	On chciał zabić starą... kiedy była sama... i przyszedł... 
ru	Он старуху убить хотел… когда она была одна… и пришел… 

pl	Nagle weszła Lizawieta... i zabił ją też. 
ru	А тут вошла Лизавета… Он тут… и ее убил. 

pl	Upłynęła jeszcze jedna straszna chwila. 
ru	Прошла еще ужасная минута. 

pl	Oboje patrzyli na siebie. 
ru	Оба всё глядели друг на друга. 

pl	- Więc nie możesz odgadnąć? - zapytał, mając wrażenie, że rzuca się w dół ze szczytu dzwonnicy. 
ru	- Так не можешь угадать-то? - спросил он вдруг, с тем ощущением, как бы бросался вниз с колокольни. 

pl	- N-nie - ledwie dosłyszalnie szepnęła Sonia. 
ru	- Н-нет, - чуть слышно прошептала Соня. 

pl	- Przypatrz mi się dobrze. 
ru	- Погляди-ка хорошенько. 

pl	Gdy tylko to powiedział, poprzednie, znane już uczucie ścięło mu krew w żyłach: patrzył na nią, a w jej twarzy zamajaczył mu obraz Lizawety. 
ru	И как только он сказал это, опять одно прежнее, знакомое ощущение оледенило вдруг его душу: он смотрел на нее и вдруг, в ее лице, как бы увидел лицо Лизаветы. 

pl	Cofała się przed nim do ściany, wyciągnęła przed siebie rękę z dziecięcym przerażeniem w oczach, zupełnie jak małe dziecko, gdy zlęknie się czegoś, patrzy z niepokojem szeroko rozwartymi oczami na przedmiot napawający je lękiem, cofa się, wyciąga przed siebie rączyny i szykuje się do płaczu. 
ru	Он ярко запомнил выражение лица Лизаветы, когда он приближался к ней тогда с топором, а она отходила от него к стене, выставив вперед руку, с совершенно детским испугом в лице, точь-в-точь как маленькие дети, когда они вдруг начинают чего-нибудь пугаться, смотрят неподвижно и беспокойно на пугающий их предмет, отстраняются назад и, протягивая вперед ручонку, готовятся заплакать. 

pl	Coś podobnego działo się teraz z Sonią: bezradna, z takim właśnie lękiem patrzyła na niego, wyciągała lewą rękę i dotykając końcami palców jego piersi, powoli podnosiła się z łóżka. Odsuwała się coraz dalej od Raskolnikowa, a wpatrzone w niego oczy rozszerzało przerażenie. 
ru	Почти то же самое случилось теперь и с Соней: так же бессильно, с тем же испугом, смотрела она на него несколько времени и вдруг, выставив вперед левую руку, слегка, чуть-чуть, уперлась ему пальцами в грудь и медленно стала подниматься с кровати, всё более и более от него отстраняясь, и всё неподвижнее становился ее взгляд на него. 

pl	Jej strach nagle udzielił się jemu: groza odmalowała się i w jego oczach. Spojrzał na nią tym samym spojrzeniem, nawet z takim samym, prawie dziecięcym uśmiechem. 
ru	Ужас ее вдруг сообщился и ему: точно такой же испуг показался и в его лице, точно так же и он стал смотреть на нее, и почти даже с тою же детскою улыбкой. 

pl	~ Zgadłaś? - wyszeptał wreszcie. 
ru	- Угадала? - прошептал он наконец. 

pl	- O, Boże! - straszny jęk wyrwał się z piersi Soni. 
ru	- Господи! - вырвался ужасный вопль из груди ее. 

pl	Bez sił padła na łóżko, kryjąc twarz w poduszki. 
ru	Бессильно упала она на постель, лицом в подушки. 

pl	Ale po chwili podniosła się, przysunęła się do niego gwałtownie, chwyciła cienkimi palcami obie jego ręce, ściskając je jak w kleszczach, i znowu wpiła się w jego twarz nieruchomym spojrzeniem. 
ru	Но через мгновение быстро приподнялась, быстро придвинулась к нему, схватила его за обе руки и, крепко сжимая их, как в тисках, тонкими своими пальцами, стала опять неподвижно, точно приклеившись, смотреть в его лицо. 

pl	Tym ostatnim, rozpaczliwym spojrzeniem chciała dostrzec i uchwycić jakiś cień nadziei dla siebie. 
ru	Этим последним, отчаянным взглядом она хотела высмотреть и уловить хоть какую-нибудь последнюю себе надежду. 

pl	Lecz nie było żadnej nadziei! Nie miała wątpliwości: to była prawda! 
ru	Но надежды не было; сомнения не оставалось никакого; всё было так! 

pl	Później, gdy przypominała sobie tę chwilę, dziwiła się sama sobie: dlaczego właściwie wtedy od razu zrozumiała, że nie można mieć żadnych wątpliwości? 
ru	Даже потом, впоследствии, когда она припоминала эту минуту, ей становилось и странно, и чудно: почему именно она так сразу увидела тогда, что нет уже никаких сомнений? 

pl	Przecież niczego nie przeczuwała! 
ru	Ведь не могла же она сказать, например, что она что-нибудь в этом роде предчувствовала? 

pl	A jednak, gdy tylko powiedział jej to, odniosła wrażenie, że właśnie to przeczuwała. 
ru	А между тем, теперь, только что он сказал ей это, ей вдруг и показалось, что и действительно она как будто это самое и предчувствовала. 

pl	- Daj spokój, Soniu, dosyć już! 
ru	- Полно, Соня, довольно! 

pl	Nie dręcz mnie! - błagalnie prosił Raskolnikow. 
ru	Не мучь меня! - страдальчески попросил он. 

pl	Zupełnie inaczej zamierzał jej to wyznać, a stało się właśnie tak. 
ru	Он совсем, совсем не так думал открыть ей, но вышло так. 

pl	Sonia zerwała się jak nieprzytomna i załamując ręce, doszła do środka pokoju, po czym zaraz zawróciła i znowu usiadła przy nim, dotykając go ramieniem. 
ru	Как бы себя не помня, она вскочила и, ломая руки, дошла до средины комнаты; но быстро воротилась и села опять подле него, почти прикасаясь к нему плечом к плечу. 

pl	Nagle drgnęła jak rażona piorunem, krzyknęła i nie zdając sobie sprawy dlaczego, padła przed nim na kolana. 
ru	Вдруг, точно пронзенная, она вздрогнула, вскрикнула и бросилась, сама не зная для чего, перед ним на колени. 

pl	- Co pan zrobił, co pan zrobił ze sobą! - powtarzała z rozpaczą. Zerwawszy się z kolan, rzuciła mu się na szyję, oplotła go rękami i bardzo mocno uścisnęła. 
ru	- Что вы, что вы это над собой сделали! - отчаянно проговорила она и, вскочив с колен, бросилась ему на шею, обняла его и крепко-крепко сжала его руками. 

pl	Raskolnikow żachnął się i spojrzał na nią ze smutnym uśmiechem. 
ru	Раскольников отшатнулся и с грустною улыбкой посмотрел на нее: 

pl	- Dziwna jesteś, Soniu - obejmujesz mnie i całujesz, gdy powiedziałem ci o tymi Chyba nie wiesz, co robisz! 
ru	- Странная какая ты, Соня, - обнимаешь и целуешь, когда я тебе сказал про это. Себя ты не помнишь. 

pl	- Nie, na całym świecie nie ma człowieka nieszczęśliwszego od ciebie, nie ma! - krzyknęła Sonia, nie słysząc wcale jego uwagi, i wybuchnęła histerycznym płaczem. 
ru	- Нет, нет тебя несчастнее никого теперь в целом свете! - воскликнула она, как в исступлении, не слыхав его замечания, и вдруг заплакала навзрыд, как в истерике. 

pl	Fala od dawna nieznanego uczucia zalała jego duszę i rozczuliła go. 
ru	Давно уже незнакомое ему чувство волной хлынуло в его душу и разом размягчило ее. 

pl	Nie bronił się: dwie łzy zawisły mu na rzęsach. 
ru	Он не сопротивлялся ему: две слезы выкатились из его глаз и повисли на ресницах. 

pl	- Więc nie opuścisz mnie, Soniu? - zapytał, patrząc na nią z ufnością. 
ru	- Так не оставишь меня, Соня? - говорил он, чуть не с надеждой смотря на нее. 

pl	- Nie, nie, nigdy i nigdzie! - krzyknęła. - Pójdę za tobą wszędzie! 
ru	- Нет, нет; никогда и нигде! - вскрикнула Соня, - за тобой пойду, всюду пойду! 

pl	O, Boże!... 
ru	О господи!.. 

pl	O, ja nieszczęśliwa! 
ru	Ох, я несчастная!.. 

pl	Dlaczego, dlaczego przedtem nie znałam ciebie! 
ru	И зачем, зачем я тебя прежде не знала! 

pl	Dlaczego dawniej nie przychodziłeś? 
ru	Зачем ты прежде не приходил? 

pl	O, Boże... 
ru	О господи! 

pl	- Przecież przyszedłem. 
ru	- Вот и пришел. 

pl	- Ale dopiero teraz! 
ru	- Теперь-то! 

pl	Ach, co robić?... 
ru	О, что теперь делать!.. 

pl	Razem! Razem! - powtarzała nieprzytomnie i objęła go znowu. - Pójdę z tobą razem na katorgę! 
ru	Вместе, вместе! - повторяла она как бы в забытьи и вновь обнимала его, - в каторгу с тобой вместе пойду! 

pl	Raskolnikow zatrząsł się, dawny, pełen nienawiści i prawie szyderczy uśmiech wykrzywił mu usta. 
ru	- Его как бы вдруг передернуло, прежняя, ненавистная и почти надменная улыбка выдавилась на губах его. 

pl	- Soniu, może ja wcale nie mam zamiaru iść na katorgę - powiedział. 
ru	- Я, Соня, еще в каторгу-то, может, и не хочу идти, - сказал он. 

pl	Sonia spojrzała na niego badawczo. 
ru	Соня быстро на него посмотрела. 

pl	Po pierwszym namiętnym i wyczerpującym współczuciu dla nieszczęśnika uzmysłowiła sobie teraz straszliwy fakt morderstwa. 
ru	После первого, страстного и мучительного сочувствия к несчастному опять страшная идея убийства поразила ее. 

pl	W zmienionym tonie, jakim się do niej odezwał, usłyszała nagle głos zabójcy. 
ru	В переменившемся тоне его слов ей вдруг послышался убийца. 

pl	Patrzyła na niego zdumiona. 
ru	Она с изумлением глядела на него. 

pl	O niczym jeszcze nie wiedziała: po co, dlaczego i jak to się stało. 
ru	Ей ничего еще не было известно, ни зачем, ни как, ни для чего это было. 

pl	Wszystkie te pytania naraz kłębiły się w jej głowie. 
ru	Теперь все эти вопросы разом вспыхнули в ее сознании. 

pl	I nagle zwątpiła:  
ru	И опять она не поверила:  

pl	„On, on jest mordercą?" 
ru	"Он, он убийца!" 

pl	Czy to możliwe? 
ru	Да разве это возможно?" 

pl	- Co to znaczy. 
ru	- Да что это! 

pl	Co się ze mną dzieje? - powtarzała w osłupieniu, wciąż jakby nieprzytomna. - Jak pan mógł, pan taki... zdecydować się na to? 
ru	Да где это я стою! - проговорила она в глубоком недоумении, как будто еще не придя в себя, - да как вы, вы, такой… могли на это решиться?.. 

pl	Jak pan mógł? 
ru	Да что это! 

pl	- No tak, dla rabunku. 
ru	- Ну да, чтоб ограбить. 

pl	Przestań, Soniu - odpowiedział zmęczonym i zniecierpliwionym tonem. 
ru	Перестань, Соня! - как-то устало и даже как бы с досадой ответил он. 

pl	Sonia stała oszołomiona, ale nagle krzyknęła: 
ru	Соня стояла как бы ошеломленная, но вдруг вскричала: 

pl	- Byłeś głodny! 
ru	- Ты был голоден! 

pl	Ty... żeby pomóc matce? 
ru	ты… чтобы матери помочь? 

pl	Tak? 
ru	Да? 

pl	- Nie, Soniu, nie - bełkotał, odwróciwszy głowę - nie byłem taki głodny... rzeczywiście chciałem pomóc matce, ale... nie o to chodzi... nie męcz mnie, Soniu. 
ru	- Нет, Соня, нет, - бормотал он, отвернувшись и свесив голову, - не был я так голоден… я действительно хотел помочь матери, но… и это не совсем верно… не мучь меня, Соня! 

pl	Sonia załamała ręce. 
ru	Соня всплеснула руками. 

pl	- Czy to prawda, czyżby to była prawda? 
ru	- Да неужель, неужель это всё взаправду! 

pl	Boże, czyż to być może? 
ru	Господи, да какая же это правда! 

pl	Kto w to uwierzy?... 
ru	Кто же этому может поверить?.. 

pl	Jak to, swoje pan wszystko rozdaje, a zabija dla rabunku! 
ru	И как же, как же вы сами последнее отдаете, а убили, чтоб ограбить! 

pl	Ach!... - żachnęła się nagle. - Te pieniądze, które pan dał Katarzynie Twanownie... Te pieniądze... Boże, czyżby i te pieniądze... 
ru	А!.. - вскрикнула она вдруг, - те деньги, что Катерине Ивановне отдали… те деньги… Господи, да неужели ж и те деньги… 

pl	- Nie, Soniu - przerwał skwapliwie - to nie były te pieniądze, uspokój się! 
ru	- Нет, Соня, - торопливо прервал он, - эти деньги были не те, успокойся! 

pl	Te pieniądze przysłała mi matka przez pewnego kupca. Otrzymałem je, kiedy byłem chory, i tego samego dnia dałem Katarzynie Iwanownie... 
ru	Эти деньги мне мать прислала, через одного купца, и получил я их больной, в тот же день, как и отдал… 

pl	Razumichin widział... on właśnie za mnie je odbierał... to moje własne pieniądze. 
ru	Разумихин видел… он же и получал за меня… эти деньги мои, мои собственные, настоящие мои. 

pl	Sonia słuchała z niedowierzaniem, usiłując jakoś się w tym wszystkim zorientować. 
ru	Соня слушала его в недоумении и из всех сил старалась что-то сообразить. 

pl	- Tamte pieniądze... zresztą nawet nie wiem, czy były tam pieniądze - dodał cicho, jakby w zamyśleniu - zdjąłem jej wtedy sakiewkę z szyi, zamszową... była pełna... wypchana, nawet nie zaglądałem do środka, zapewne nie zdążyłem... 
ru	- А те деньги… я, впрочем, даже и не знаю, были ли там и деньги-то, - прибавил он тихо и как бы в раздумье, - я снял у ней тогда кошелек с шеи, замшевый… полный, тугой такой кошелек… да я не посмотрел в него; не успел, должно быть… 

pl	A rzeczy, same jakieś spinki i łańcuszki, wszystko to razem z sakiewką schowałem następnego dnia rano pod kamieniem, w podwórku pewnego domu przy prospekcie W-kim... 
ru	Ну а вещи, какие-то всё запонки да цепочки, - я все эти вещи и кошелек на чужом одном дворе, на В - м проспекте под камень схоронил, на другое же утро. 

pl	Leży tam teraz wszystko... 
ru	Всё там и теперь лежит. 

pl	Sonia słuchała z wytężoną uwagą. 
ru	Соня из всех сил слушала. 

pl	- Więc w takim razie, dlaczego... Sam pan powiedział, że dla rabunku, a nic pan nie wziął? - zapytała szybko, jak tonący chwytając się źdźbła nadziei. 
ru	- Ну, так зачем же… как же вы сказали: чтоб ограбить, а сами ничего не взяли? - быстро спросила она, хватаясь за соломинку. 

pl	- Nie wiem... nie zdecydowałem się jeszcze, czy wezmę te pieniądze, czy nie - powiedział wciąż jakby w zadumie, lecz nagle oprzytomniał, przelotny uśmiech zagościł mu na wargach. 
ru	- Не знаю… я еще не решил - возьму или не возьму эти деньги, - промолвил он, опять как бы в раздумье, и вдруг, опомнившись, быстро и коротко усмехнулся. 

pl	- Ach, niezłe głupstwo palnąłem teraz, co?  
ru	- Эх, какую я глупость сейчас сморозил, а?  

pl	„Może to wariat" - błysnęła Soni myśl. 
ru	У Сони промелькнула было мысль: "Не сумасшедший ли?" 

pl	Ale zaraz odrzuciła to przypuszczenie: „Nie, to chyba coś innego". 
ru	Но тотчас же она ее оставила: нет, тут другое. 

pl	Nie rozumiała z tego nic a nic. 
ru	Ничего, ничего она тут не понимала! 

pl	- Czy wiesz, Soniu - zaczął Raskolnikow w uniesieniu - wiesz, co ci powiem? Gdybym zabił dlatego tylko, że byłem głodny, to czułbym się teraz szczęśliwy! 
ru	- Знаешь, Соня, - сказал он вдруг с каким-то вдохновением, - знаешь, что я тебе скажу: если б только я зарезал из того, что голоден был, - продолжал он, упирая в каждое слово и загадочно, но искренно смотря на нее, - то я бы теперь… счастлив был! 

pl	Wiedz o tym! - powiedział, akcentując każde słowo. 
ru	Знай ты это! 

pl	- Dlaczego, dlaczego, dlaczego tak zależy ci na tym, żebym się przyznał, że źle zrobiłem?! 
ru	- И что тебе, что тебе в том, - вскричал он через мгновение с каким-то даже отчаянием, - ну что тебе в том, если б я и сознался сейчас, что дурно сделал? 

pl	Dlaczego tak zależy ci na tym marnym zwycięstwie nade mną? 
ru	Ну что тебе в этом глупом торжестве надо мной? 

pl	Ach, Soniu, czyż po to do ciebie przyszedłem? 
ru	Ах, Соня, для того ли я пришел к тебе теперь! 

pl	Sonia znowu chciała coś powiedzieć, lecz powstrzymała się. 
ru	Соня опять хотела было что-то сказать, но промолчала. 

pl	- Dlatego przecież wczoraj wzywałem cię, byś poszła ze mną, bo ty jedna mi zostałaś. 
ru	- Потому я и звал с собою тебя вчера, что одна ты у меня и осталась. 

pl	- Żebym dokąd poszła? 
ru	- Куда звал? - робко спросила Соня. 

pl	- Nie kraść i nie zabijać, nie bój się, nie po to - uśmiechnął się gorzko - jesteśmy różnymi ludźmi... 
ru	- Не воровать и не убивать, не беспокойся, не за этим, - усмехнулся он едко, - мы люди розные… 

pl	Wiesz, Soniu, dopiero teraz zrozumiałem, dokąd wzywałem cię wczoraj. 
ru	И знаешь, Соня, я ведь только теперь, только сейчас понял: куда тебя звал вчера? 

pl	Kiedy to mówiłem, sam nie wiedziałem jeszcze dokąd. 
ru	А вчера, когда звал, я и сам не понимал куда. 

pl	O jedno mi szło tylko, w tym tylko celu przyszedłem: nie opuszczaj mnie. 
ru	За одним и звал, за одним приходил: не оставить меня. 

pl	Nie opuścisz, Soniu? 
ru	Не оставишь, Соня? 

pl	Uścisnęła mu rękę. 
ru	Она стиснула ему руку. 

pl	- Po co, po co jej powiedziałem, po co wyznałem? - jęknął po chwili, patrząc na nią z niewysłowionym bólem. - Czekasz na wyjaśnienia, Soniu, siedzisz i czekasz, widzę to, a co ja ci mam właściwie powiedzieć? 
ru	- И зачем, зачем я ей сказал, зачем я ей открыл! - в отчаянии воскликнул он через минуту, с бесконечным мучением смотря на нее, - вот ты ждешь от меня объяснений, Соня, сидишь и ждешь, я это вижу; а что я скажу тебе? 

pl	Przecież ty nic z tego nie zrozumiesz, będziesz cierpiała, przeze mnie! 
ru	Ничего ведь ты не поймешь в этом, а только исстрадаешься вся… из-за меня! 

pl	No właśnie, płaczesz i znowu mnie obejmujesz, powiedz, dlaczego mnie obejmujesz? 
ru	Ну вот, ты плачешь и опять меня обнимаешь, - ну за что ты меня обнимаешь? 

pl	Czy za to, że nie wytrzymałem i przyszedłem zwalić na kogoś innego moją mękę: „Cierp i ty, to mnie będzie lżej!" 
ru	За то, что я сам не вынес и на другого пришел свалить: "страдай и ты, мне легче будет!" 

pl	Czy możesz kochać takiego łotra? 
ru	И можешь ты любить такого подлеца? 

pl	- A czy ty nie cierpisz? - odpowiedziała Sonia. 
ru	- Да разве ты тоже не мучаешься? - вскричала Соня. 

pl	Znowu wspomnienie tamtego uczucia owładnęła nim i zmiękł na chwilę. 
ru	Опять то же чувство волной хлынуло в его душу и опять на миг размягчило ее. 

pl	- Zauważ, Soniu, ja mam złe serce: to wiele ci wytłumaczy. 
ru	- Соня, у меня сердце злое, ты это заметь: этим можно многое объяснить. 

pl	Dlatego właśnie przyszedłem do ciebie, że jestem zły. 
ru	Я потому и пришел, что зол. 

pl	Inny na moim miejscu nie przyszedłby. 
ru	Есть такие, которые не пришли бы. 

pl	Jestem tchórz i... łajdak! 
ru	А я трус и… подлец! 

pl	Ale... niech tam! Nie o to chodzi... 
ru	Но… пусть! всё это не то… 

pl	Muszę ci teraz coś powiedzieć, ale nie wiem, od czego zacząć... 
ru	Говорить теперь надо, а я начать не умею… 

pl	Przerwał i zamyślił się. 
ru	Он остановился и задумался. 

pl	- Ach, jakże różnymi jesteśmy ludźmi! - zawołał znowu. - Nie pasujemy do siebie. 
ru	- Э-эх, люди мы розные! - вскричал он опять, - не пара. 

pl	Po co, po co przyszedłem tutaj! 
ru	И зачем, зачем я пришел! 

pl	Nigdy sobie tego nie daruję! 
ru	Никогда не прощу себе этого! 

pl	- Nie, nie, to dobrze, że przyszedłeś! - stwierdziła Sonia. 
ru	- Нет, нет, это хорошо, что пришел! - восклицала Соня, - это лучше, чтоб я знала! 

pl	- To lepiej, że będę wiedziała, o wiele lepiej! 
ru	Гораздо лучше! 

pl	Spojrzał na nią z bólem. 
ru	Он с болью посмотрел на нее. 

pl	- A w rzeczy samej! - powiedział, jakby zdecydował się wreszcie. - Przecież tak właśnie było! 
ru	- А что и в самом деле! - сказал он, как бы надумавшись, - ведь это ж так и было! 

pl	Chciałem zostać Napoleonem, dlatego zabiłem, tak jest... 
ru	Вот что: я хотел Наполеоном сделаться, оттого и убил… 

pl	Zrozumiałaś teraz? 
ru	Ну, понятно теперь? 

pl	- N-nie - naiwnie i nieśmiało szepnęła Sonia - tylko... mów, mów! 
ru	- Н-нет, - наивно и робко прошептала Соня, - только… говори, говори! 

pl	Zrozumiem, po swojemu wszystko zrozumiem! - prosiła go. 
ru	Я пойму, я про себя всё пойму! - упрашивала она его. 

pl	- Zrozumiesz? 
ru	- Поймешь? 

pl	No dobrze, zobaczymy! 
ru	Ну, хорошо, посмотрим! 

pl	Milczał i długo zastanawiał się. 
ru	Он замолчал и долго обдумывал. 

pl	- Sprawa wygląda tak: postawiłem sobie kiedyś pytanie: co zrobiłby na moim miejscu, na przykład, Napoleon, gdyby dla rozpoczęcia kariery miał pod ręką nie Tulon, nie Egipt, nie przeprawę przez Mont Blanc czy inne monumentalne i piękne rzeczy, lecz po prostu jakąś śmieszną starowinę, wdowę po registratorze, którą w dodatku trzeba zabić, żeby z jej kuferka zabrać pieniądze (dla tej kariery, rozumiesz?), czy zdecydowałby się na to, gdyby nie było innego wyjścia? 
ru	- Штука в том: я задал себе один раз такой вопрос: что если бы, например, на моем месте случился Наполеон и не было бы у него, чтобы карьеру начать, ни Тулона, ни Египта, ни перехода через Монблан, а была бы вместо всех этих красивых и монументальных вещей просто-запросто одна какая-нибудь смешная старушонка, легистраторша, которую еще вдобавок надо убить, чтоб из сундука у ней деньги стащить (для карьеры-то, понимаешь?), ну, так решился ли бы он на это, если бы другого выхода не было? 

pl	Czy powstrzymałoby go przeświadczenie, że jest to czyn zbyt mało monumentalny i... występny? 
ru	Не покоробился ли бы оттого, что это уж слишком не монументально и… и грешно? 

pl	Otóż oświadczam ci, że borykałem się z tym „zagadnieniem" bardzo długo, tak że w końcu było mi wstyd przed sobą samym. Bo zrozumiałem wreszcie (tak jakoś nagle), że nie tylko by się nie wahał, ale w ogóle nie przyszłoby mu do głowy, że to nie jest dzieło monumentalne... Nie miałby żadnych skrupułów. 
ru	Ну, так я тебе говорю, что на этом "вопросе" я промучился ужасно долго, так что ужасно стыдно мне стало, когда я наконец догадался (вдруг как-то), что не только его не покоробило бы, но даже и в голову бы ему не пришло, что это не монументально… и даже не понял бы он совсем: чего тут коробиться? 

pl	I gdyby nie miał innego wyjścia, to bez namysłu zadusiłby ją tak, że nie zdążyłaby nawet pisnąć! 
ru	И уж если бы только не было ему другой дороги, то задушил бы так, что и пикнуть бы не дал, без всякой задумчивости!.. 

pl	A więc i ja... przestałem się namyślać... zabiłem ją... zgodnie z autorytatywnym przykładem. 
ru	Ну и я… вышел из задумчивости… задушил… по примеру авторитета… 

pl	Naprawdę to tak właśnie się rzecz miała. 
ru	И это точь-в-точь так и было! 

pl	Wydaje ci się to śmieszne? 
ru	Тебе смешно? 

pl	Tak, Soniu, a najśmieszniejsze jest to, że może właśnie tak się rzecz miała naprawdę... 
ru	Да, Соня, тут всего смешнее то, что, может, именно оно так и было… 

pl	Soni wcale nie wydawało się to śmieszne. 
ru	Соне вовсе не было смешно. 

pl	- Niech mi pan lepiej powie po prostu... bez przykładów - poprosiła jeszcze bardziej nieśmiało i cicho. 
ru	- Вы лучше говорите мне прямо… без примеров, - еще робче и чуть слышно попросила она. 

pl	Spojrzał na nią ze smutkiem i ujął jej ręce. 
ru	Он поворотился к ней, грустно посмотрел на нее и взял ее за руки. 

pl	- Znowu masz rację, Soniu. 
ru	- Ты опять права, Соня. 

pl	Wszystko to bzdury, głupia gadanina! 
ru	Это всё ведь вздор, почти одна болтовня! 

pl	Widzisz, moja matka prawie nic nie posiada. 
ru	Видишь: ты ведь знаешь, что у матери моей почти ничего нет. 

pl	Siostra tylko przypadkiem otrzymała wykształcenie i skazana jest na poniewierkę jako guwernantka. 
ru	Сестра получила воспитание, случайно, и осуждена таскаться в гувернантках. 

pl	Ja byłem ich jedyną nadzieją, uczyłem się, ale nie mogłem się utrzymać na uniwersytecie i musiałem go na razie opuścić. 
ru	Все их надежды были на одного меня. Я учился, но содержать себя в университете не мог и на время принужден был выйти. 

pl	No, a gdybym nawet pozostał? To mogłem liczyć, że po jakichś dziesięciu czy dwunastu latach (gdyby się wszystko pomyślnie układało) zostanę nauczycielem czy urzędnikiem z tysiącrublową pensją - recytował jak wyuczoną lekcję. 
ru	Если бы даже и так тянулось, то лет через десять, через двенадцать (если б обернулись хорошо обстоятельства) я все-таки мог надеяться стать каким-нибудь учителем или чиновником, с тысячью рублями жалованья… (Он говорил как будто заученное). 

pl	- A do tego czasu matka zmarniałaby ze zmartwień i kłopotów, bo i tak nie mógłbym zapewnić jej spokoju, siostra zaś... z siostrą mogłoby być jeszcze gorzej!... 
ru	А к тому времени мать высохла бы от забот и от горя, и мне все-таки не удалось бы успокоить ее, а сестра… ну, с сестрой могло бы еще и хуже случиться!.. 

pl	I w imię czego całe życie mam się wszystkiego wyrzekać, z wszystkiego rezygnować, zapomnieć o matce, patrzeć obojętnie na krzywdy siostry? 
ru	Да и что за охота всю жизнь мимо всего проходить и от всего отвертываться, про мать забыть, а сестрину обиду, например, почтительно перенесть? 

pl	W imię czego? 
ru	Для чего? 

pl	Po to, żeby pochowawszy matkę i siostrę, mieć żonę i dzieci i z kolei je zostawić bez grosza i kawałka chleba? 
ru	Для того ль, чтоб, их схоронив, новых нажить - жену да детей, и тоже потом без гроша и без куска оставить? 

pl	Więc... postanowiłem, że za pieniądze tej baby, nie szarpiąc matki, będę się utrzymywał na uniwersytecie i przez pierwsze lata po studiach. Postanowiłem działać z rozmachem, zdecydowanie, żeby utorować sobie drogę do kariery, żeby stanąć na nowej, niezależnej drodze... oto... oto wszystko... 
ru	Ну… ну, вот я и решил, завладев старухиными деньгами, употребить их на мои первые годы, не мучая мать, на обеспечение себя в университете, на первые шаги после университета, - и сделать всё это широко, радикально, так чтоб уж совершенно всю новую карьеру устроить и на новую, независимую дорогу стать… Ну… ну, вот и всё… 

pl	A że zabiłem tę starą, to naturalnie, rozumie się, źle zrobiłem... ale już dosyć! 
ru	Ну, разумеется, что я убил старуху, - это я худо сделал… ну, и довольно! 

pl	Opadł z sił i spuścił głowę. 
ru	В каком-то бессилии дотащился он до конца рассказа и поник головой. 

pl	- Ach, nie, tu coś jest nie tak! - powtarzała z rozpaczą w głosie Sonia. - Czy to tak wolno... nie, tak nie można, nie! 
ru	- Ох, это не то, не то, - в тоске восклицала Соня, - и разве можно так… нет, это не так, не так! 

pl	- Widzisz więc sama, że coś jest nie tak, a jednak powiedziałem ci całą prawdę! 
ru	- Сама видишь, что не так!.. А я ведь искренно рассказал, правду! 

pl	- Cóż to za prawda! 
ru	- Да какая ж это правда! 

pl	Mój Boże! 
ru	О господи! 

pl	- Zabiłem przecież tylko wesz, Soniu, niepotrzebną, wstrętną, szkodliwą. 
ru	- Я ведь только вошь убил, Соня, бесполезную, гадкую, зловредную. 

pl	- Pan człowieka nazywa wszą! 
ru	- Это человек-то вошь! 

pl	- Wiem przecież, że właściwie to nie wesz - odpowiedział, patrząc na nią dziwnie. 
ru	- Да ведь и я знаю, что не вошь, - ответил он, странно смотря на нее. 

pl	- Zresztą, kłamię, Soniu, cały czas kłamię... 
ru	- А впрочем, я вру, Соня, - прибавил он, - давно уже вру… 

pl	To było zupełnie inaczej, masz rację. 
ru	Это всё не то; ты справедливо говоришь. 

pl	Całkiem, całkiem inne były powody! 
ru	Совсем, совсем, совсем тут другие причины!.. 

pl	Dawno już z nikim nie rozmawiałem, Soniu, głowa mnie bardzo boli! 
ru	Я давно ни с кем не говорил, Соня… Голова у меня теперь очень болит. 

pl	Oczy błyszczały mu gorączkowo. 
ru	Глаза его горели лихорадочным огнем. 

pl	Majaczył niemal, niespokojny uśmiech błądził mu po ustach. 
ru	Он почти начинал бредить; беспокойная улыбка бродила на его губах. 

pl	Mimo podniecenia znać było, że opadł z sił. 
ru	Сквозь возбужденное состояние духа уже проглядывало страшное бессилие. 

pl	Sonia widziała, jak bardzo się męczył. 
ru	Соня поняла, как он мучается. 

pl	Ona również dostawała zawrotów głowy. 
ru	У ней тоже голова начинала кружиться. 

pl	A przy tym mówił on tak jakoś dziwnie: niby zrozumiale, a jednak... 
ru	И странно он так говорил: как будто и понятно что-то, но… 

pl	„Jak to! Jak to! O Boże!" - załamywała ręce z rozpaczy. 
ru	"Но как же! Как же! О господи!" И она ломала руки в отчаянии. 

pl	- Nie, Soniu, to nie tak! - zaczął znowu Raskolnikow, podnosząc głowę, jakby go nagle uderzyła i podnieciła nowa myśl. - To nie tak! 
ru	- Нет, Соня, это не то! - начал он опять, вдруг поднимая голову, как будто внезапный поворот мыслей поразил и вновь возбудил его, - это не то! 

pl	Lepiej... wyobraź sobie (tak, rzeczywiście będzie lepiej!), wyobraź sobie, że jestem samolubny, zawistny, zły, wstrętny, mściwy, a poza tym... może nawet na drodze do obłędu. 
ru	А лучше… предположи (да! этак действительно лучше!), предположи, что я самолюбив, завистлив, зол, мерзок, мстителен, ну… и, пожалуй, еще наклонен к сумасшествию. 

pl	Niech już będzie wszystko razem! 
ru	Уж пусть всё зараз! 

pl	O obłędzie mówiono już przedtem, pamiętam! 
ru	Про сумасшествие-то говорили прежде, я заметил! 

pl	A więc powiedziałem ci już, że nie mogłem utrzymać się na uniwersytecie. 
ru	Я вот тебе сказал давеча, что в университете себя содержать не мог. 

pl	A jednak, wiesz, może bym mógł? 
ru	А знаешь ли ты, что я, может, и мог? 

pl	Matka by mi przysłała na wszelkie opłaty, a na obuwie, ubranie i życie zarobiłbym na pewno sam! 
ru	Мать прислала бы, чтобы внести, что надо, а на сапоги, платье и на хлеб я бы и сам заработал; наверно! 

pl	Proponowano mi lekcje, po pół rubla za godzinę. 
ru	Уроки выходили; по полтиннику предлагали. 

pl	Razumichin przecież pracuje. 
ru	Работает же Разумихин! 

pl	Rozzłościłem się i nie chciałem. 
ru	Да я озлился и не захотел. 

pl	Tak, właśnie rozzłościłem się (to dobre słowo!). 
ru	Именно озлился (это слово хорошее!). 

pl	Jak pająk schowałem się w swoim kącie. 
ru	Я тогда, как паук, к себе в угол забился. 

pl	Byłaś w mojej norze, widziałaś... 
ru	Ты ведь была в моей конуре, видела… 

pl	A czy wiesz, Soniu, że niskie sufity i ciasne pokoiki przytłaczają duszę i mózg! 
ru	А знаешь ли, Соня, что низкие потолки и тесные комнаты душу и ум теснят! 

pl	O, jak ja nienawidziłem tej nory! 
ru	О, как ненавидел я эту конуру! 

pl	A jednak nie chciałem się z niej ruszyć. 
ru	А все-таки выходить из нее не хотел. 

pl	Uparłem się i nie chciałem! 
ru	Нарочно не хотел! 

pl	Całymi dniami nie wychodziłem. Nie chciałem pracować, nawet jeść mi się nie chciało, tylko wylegiwałem się. 
ru	По суткам не выходил, и работать не хотел, и даже есть не хотел, всё лежал. 

pl	Jeżeli Nastka przyniosła obiad, to zjadłem, jeżeli nie przyniosła, nie jadłem wcale, cały dzień przechodził i na złość nie pytałem o jedzenie. 
ru	Принесет Настасья - поем, не принесет - так и день пройдет; нарочно со зла не спрашивал! 

pl	Wieczorami nie miałem światła, leżałem po ciemku, ale nie chciałem zarobić na świece. 
ru	Ночью огня нет, лежу в темноте, а на свечи не хочу заработать. 

pl	Powinienem był się uczyć, tymczasem sprzedałem wszystkie książki. Na stole, notatkach i zeszytach zebrał się i leży gruby pokład kurzu. 
ru	Надо было учиться, я книги распродал; а на столе у меня, на записках да на тетрадях, на палец и теперь пыли лежит. 

pl	Najchętniej leżałem i myślałem. 
ru	Я лучше любил лежать и думать. 

pl	Ciągle myślałem... 
ru	И всё думал… 

pl	Miewałem sny, różne dziwaczne sny, nie warto ich powtarzać. 
ru	И всё такие у меня были сны, странные, разные сны, нечего говорить какие! 

pl	Wtedy zaczęło mi się również majaczyć, że... 
ru	Но только тогда начало мне тоже мерещиться, что… 

pl	Nie, to nie tak było! 
ru	Нет, это не так! 

pl	Znowu coś kręcę! 
ru	Я опять не так рассказываю! 

pl	Rozumiesz, pytałem wtedy ustawicznie siebie: dlaczego jestem tak głupi, że wiedząc na pewno, iż inni są głupi, nie chcę być od nich mądrzejszy? 
ru	Видишь, я тогда всё себя спрашивал: зачем я так глуп, что если другие глупы и коли я знаю уж наверно, что они глупы, то сам не хочу быть умнее? 

pl	Później zdałem sobie sprawę, Soniu, że za długo trzeba by czekać na to, aż wszyscy zmądrzeją... 
ru	Потом я узнал, Соня, что если ждать, пока все станут умными, то слишком уж долго будет… 

pl	Potem zaś zrozumiałem, że to się nigdy nie stanie, że ludzie się nie zmienią, że nikt nie jest w stanie ich przerobić i że nawet nie warto się trudzić! 
ru	Потом я еще узнал, что никогда этого и не будет, что не переменятся люди, и не переделать их никому, и труда не стоит тратить! 

pl	Tak, tak jest!... 
ru	Да, это так! 

pl	To ich prawo... prawo, Soniu! 
ru	Это их закон… Закон, Соня! 

pl	Tak jest! 
ru	Это так!.. 

pl	Teraz wiem, że włada nimi ten, kto ma siłę ducha i rozum! 
ru	И я теперь знаю, Соня, что кто крепок и силен умом и духом, тот над ними и властелин! 

pl	Kto na wiele się waży, ten ma u nich rację! 
ru	Кто много посмеет, тот у них и прав. 

pl	Kto się ośmiela opluć najwięcej rzeczy, ten jest ich prawodawcą, kto się na więcej waży, ten ma rację największą! 
ru	Кто на большее может плюнуть, тот у них и законодатель, а кто больше всех может посметь, тот и всех правее! 

pl	Tak było dotychczas i tak będzie zawsze! 
ru	Так доселе велось и так всегда будет! 

pl	Tylko ślepiec nie widzi tego! 
ru	Только слепой не разглядит! 

pl	Raskolnikow, mówiąc to, patrzył wprawdzie na Sonię, ale nie troszczył się już o to, czy ona rozumie go, czy nie. 
ru	Раскольников, говоря это, хоть и смотрел на Соню, но уж не заботился более: поймет она или нет. 

pl	Owładnęła nim gorączka. 
ru	Лихорадка вполне охватила его. 

pl	Był w jakimś ponurym uniesieniu (rzeczywiście zbyt długo z nikim nie rozmawiał!). 
ru	Он был в каком-то мрачном восторге. (Действительно, он слишком долго ни с кем не говорил!) 

pl	Sonia zrozumiała, że ten ponury katechizm stał się jego wiarą i prawem. 
ru	Соня поняла, что этот мрачный катехизис стал его верой и законом. 

pl	- Pojąłem wtedy, Soniu - ciągnął uroczyście dalej - że władzę posiada tylko ten, kto się odważy schylić po nią i wziąć ją w ręce. 
ru	- Я догадался тогда, Соня, - продолжал он восторженно, - что власть дается только тому, кто посмеет наклониться и взять ее. 

pl	Tylko to jedno, jedno: trzeba się odważyć! 
ru	Тут одно только, одно: стоит только посметь! 

pl	I wtedy zrodziła się we mnie myśl, po raz pierwszy w życiu, myśl, której nikt nigdy nie miał przede mną! 
ru	У меня тогда одна мысль выдумалась, в первый раз в жизни, которую никто и никогда еще до меня не выдумывал! 

pl	Nikt! 
ru	Никто! 

pl	Nagle stał mi się jasny jak słońce fakt, że dotychczas nie było i nie ma nikogo, kto odważyłby się, przechodząc obok tego całego nonsensu, wziąć wszystko po prostu za łeb i wyrzucić do diabła! 
ru	Мне вдруг ясно, как солнце, представилось, что как же это ни единый до сих пор не посмел и не смеет, проходя мимо всей этой нелепости, взять просто-запросто всё за хвост и стряхнуть к черту! 

pl	Ja... ja chciałem się odważyć i zabiłem... chciałem się tylko odważyć, Soniu, to wszystko! 
ru	Я… я захотел осмелиться и убил… я только осмелиться захотел, Соня, вот вся причина! 

pl	- Niech pan milczy, niech pan milczy! - krzyknęła Sonia, załamawszy ręce. 
ru	- О, молчите, молчите! - вскрикнула Соня, всплеснув руками. 

pl	- Wyrzekł się pan Boga i Bóg pana ukarał, wydał na pastwę szatana!... 
ru	- От бога вы отошли, и вас бог поразил, дьяволу предал!.. 

pl	- A właśnie, Soniu, kiedy tak leżałem po ciemku i majaczyłem, to chyba diabeł mnie kusił. Prawda? 
ru	- Кстати, Соня, это когда я в темноте-то лежал и мне всё представлялось, это ведь дьявол смущал меня? а? 

pl	- Niech pan przestanie! 
ru	- Молчите! 

pl	Niech pan nie drwi, bluźnierco! Nic, nic pan nie rozumie! 
ru	Не смейтесь, богохульник, ничего, ничего-то вы не понимаете! 

pl	O, Boże! 
ru	О господи! 

pl	On nic, nic nie jest w stanie zrozumieć! 
ru	Ничего-то, ничего-то он не поймет! 

pl	- Milcz, Soniu, ja wcale nie drwię, ja wiem, że to diabeł mnie kusił. 
ru	- Молчи, Соня, я совсем не смеюсь, я ведь и сам знаю, что меня черт тащил. 

pl	Milcz, Soniu, milcz! - powtarzał z ponurym uporem. 
ru	Молчи, Соня, молчи! - повторил он мрачно и настойчиво. 

pl	- Wiem wszystko. 
ru	- Я всё знаю. 

pl	Wszystko przemyślałem wtedy, gdy leżałem w ciemnościach... 
ru	Всё это я уже передумал и перешептал себе, когда лежал тогда в темноте… 

pl	Wszystko sam ze sobą przedyskutowałem do najdrobniejszych szczegółów i wiem wszystko! 
ru	Всё это я сам с собой переспорил, до последней малейшей черты, и всё знаю, всё! 

pl	Jakże sprzykrzyło mi się wtedy to ględzenie! 
ru	И так надоела, так надоела мне тогда вся эта болтовня! 

pl	Chciałem o wszystkim zapomnieć i zacząć wszystko od nowa, chciałem przestać analizować, Soniu! 
ru	Я всё хотел забыть и вновь начать, Соня, и перестать болтать! 

pl	Czy myślisz, że poszedłem jak głupi, na złamanie karku? 
ru	И неужели ты думаешь, что я как дурак пошел, очертя голову? 

pl	Nie, poszedłem jak mędrek i to właśnie mnie zgubiło. 
ru	Я пошел как умник, и это-то меня и сгубило! 

pl	I czy myślisz, że nie zdawałem sobie z tego sprawy? Skoro zrodziło się we mnie pytanie i zacząłem sam siebie badać, czy mam prawo sięgnąć po władzę, to już to samo dowodziło, że właśnie nie mam tego prawa. 
ru	И неужель ты думаешь, что я не знал, например, хоть того, что если уж начал я себя спрашивать и допрашивать: имею ль я право власть иметь? - то, стало быть, не имею права власть иметь. 

pl	Albo pytam: czy człowiek jest wszą? Dowodzi to, że dla mnie człowiek wszą nie jest, a jest nią dla tego, kto się nad takim pytaniem nie zastanawia, kto się decyduje po prostu, bez żadnych wątpliwości... 
ru	Или что если задаю вопрос: вошь ли человек? - то, стало быть, уж не вошь человек для меня, а вошь для того, кому этого и в голову не заходит и кто прямо без вопросов идет… 

pl	Dręcząc się zaś przez tyle dni pytaniem, czy Napoleon zdecydowałby się na taki czyn, zrozumiałem, że właśnie dlatego się tym pytaniem dręczę, że nie jestem Napoleonem... 
ru	Уж если я столько дней промучился: пошел ли бы Наполеон или нет? - так ведь уж ясно чувствовал, что я не Наполеон… 

pl	Przeszedłem całą mękę takiego ciągłego analizowania się i zapragnąłem pozbyć się jej: zapragnąłem, Soniu, zabić bez żadnej kazuistyki, zabić dla samego siebie! 
ru	Всю, всю муку всей этой болтовни я выдержал, Соня, и всю ее с плеч стряхнуть пожелал: я захотел, Соня, убить без казуистики, убить для себя, для себя одного! 

pl	Nie chciałem się oszukiwać! 
ru	Я лгать не хотел в этом даже себе! 

pl	Zabiłem, nie żeby pomóc matce - to nonsens! 
ru	Не для того, чтобы матери помочь, я убил - вздор! 

pl	Zabiłem nie dlatego, żeby zdobyć pieniądze i stać się dobroczyńcą ludzkości - to bzdura! 
ru	Не для того я убил, чтобы, получив средства и власть, сделаться благодетелем человечества. Вздор! 

pl	Po prostu zabiłem dla samego siebie. Było mi całkowicie obojętne, czy zostanę czyimś dobroczyńcą, czy też przez całe życie będę pająkiem wysysającym żywą krew ze swych omotanych pajęczyną ofiar!... 
ru	Я просто убил; для себя убил, для себя одного: а там стал ли бы я чьим-нибудь благодетелем или всю жизнь, как паук, ловил бы всех в паутину и из всех живые соки высасывал, мне, в ту минуту, всё равно должно было быть!.. 

pl	Pieniądze również nie były głównym motywem zabójstwa, Soniu! Co innego było mi potrzebne, nie pieniądze... 
ru	И не деньги, главное, нужны мне были, Соня, когда я убил; не столько деньги нужны были, как другое… 

pl	Wszystko teraz zrozumiałem... 
ru	Я это всё теперь знаю… 

pl	Słuchaj: gdybym dalej poszedł tą drogą, to zapewne nigdy więcej bym nie zabił. 
ru	Пойми меня: может быть, тою же дорогой идя, я уже никогда более не повторил бы убийства. 

pl	Chciałem się o czymś przekonać, pchała mnie chęć dowiedzenia się, przekonania się natychmiast, czy jestem jak inni wszą, czy też człowiekiem? 
ru	Мне другое надо было узнать, другое толкало меня под руки: мне надо было узнать тогда, и поскорей узнать, вошь ли я, как все, или человек? 

pl	Czy potrafię przekroczyć ów próg, czy nie? 
ru	Смогу ли я переступить или не смогу! 

pl	Czy odważę się schylić i wziąć władzę, czy nie? 
ru	Осмелюсь ли нагнуться и взять или нет? 

pl	Czy jestem drżącym, nędznym stworem, czy też mam prawo... 
ru	Тварь ли я дрожащая или право имею… 

pl	- Zabijać? 
ru	- Убивать? 

pl	Pan ma prawo zabijać? - załamała, ręce Sonia. 
ru	Убивать-то право имеете? - всплеснула руками Соня. 

pl	- Och, Soniu! - przerwał jej zniecierpliwiony. Chciał jej coś odpowiedzieć, ale zamilkł z pogardą. 
ru	- Э-эх, Соня! - вскрикнул он раздражительно, хотел было что-то ей возразить, но презрительно замолчал. 

pl	- Nie przerywaj mi, Soniu! 
ru	- Не прерывай меня, Соня! 

pl	Chciałem ci tylko dowieść, że to właśnie diabeł wtedy mnie skusił po to, by mi pokazać, że nie miałem prawa i że jestem taka sama wesz jak wszyscy. 
ru	Я хотел тебе только одно доказать: что черт-то меня тогда потащил, а уж после того мне объяснил, что не имел я права туда ходить, потому что я такая же точно вошь, как и все! 

pl	Zadrwił ze mnie, a ja, widzisz, przyszedłem do ciebie! 
ru	Насмеялся он надо мной, вот я к тебе и пришел теперь! 

pl	No, baw teraz swego gościa! 
ru	Принимай гостя! 

pl	Gdybym nie był wszą, czyż przyszedłbym do ciebie? 
ru	Если б я не вошь был, то пришел ли бы я к тебе? 

pl	Słuchaj: gdy wtedy poszedłem do starej, poszedłem tylko na próbę, wiedz o tym... 
ru	Слушай: когда я тогда к старухе ходил, я только попробовать сходил… Так и знай! 

pl	- I zabił pan, zabił! 
ru	- И убили! Убили! 

pl	- Ale jak zabiłem? 
ru	- Да ведь как убил-то? 

pl	Czy tak się zabija? 
ru	Разве так убивают? 

pl	Czy tak się idzie mordować, jak poszedłem? 
ru	Разве так идут убивать, как я тогда шел! 

pl	Opowiem ci kiedyś, jak się przygotowywałem. 
ru	Я тебе когда-нибудь расскажу, как я шел… 

pl	Czy ja zabiłem tę starowinę? 
ru	Разве я старушонку убил? 

pl	Nie, siebie zamordowałem, a nie ją! 
ru	Я себя убил, а не старушонку! 

pl	Ze sobą zrobiłem koniec, raz na zawsze!... 
ru	Тут так-таки разом и ухлопал себя, навеки!.. 

pl	Tę babę diabeł zabił, nie ja... 
ru	А старушонку эту черт убил, а не я… 

pl	Dosyć już, dosyć, Soniu, dosyć! 
ru	Довольно, довольно, Соня, довольно! 

pl	Zostaw mnie! - krzyknął nagle z nerwowym jękiem. - Zostaw mnie! 
ru	Оставь меня, - вскричал он вдруг в судорожной тоске, - оставь меня! 

pl	Oparł łokcie na kolanach i niczym kleszczami ściskał głowę dłońmi. 
ru	Он облокотился на колена и, как в клещах, стиснул себе ладонями голову. 

pl	- Co za męka! - jęknęła boleśnie Sonia. 
ru	- Экое страдание! - вырвался мучительный вопль у Сони. 

pl	- I cóż mam teraz począć ze sobą, powiedz? - zapytał, podniósłszy głowę i patrząc na nią z twarzą wykrzywioną rozpaczą. 
ru	- Ну, что теперь делать, говори! - спросил он, вдруг подняв голову и с безобразно искаженным от отчаяния лицом смотря на нее. 

pl	- Co zrobić! - krzyknęła Sonia, zerwawszy się z miejsca z błyskiem w oczach pełnych łez. 
ru	- Что делать! - воскликнула она, вдруг вскочив с места, и глаза ее, доселе полные слез, вдруг засверкали. 

pl	- Wstań! 
ru	- Встань! 

pl	- Chwyciła go za ramię, a on podniósł się, patrząc na nią ze zdziwieniem. 
ru	(Она схватила его за плечо; он приподнялся, смотря на нее почти в изумлении). 

pl	- Idź zaraz, w tej chwili, stań na ludnym placu, naprzód ucałuj ziemię, którą splugawiłeś, a potem bij pokłony na cztery strony świata i wołaj, głośno wołaj do ludzi:  
ru	Поди сейчас, сию же минуту, стань на перекрестке, поклонись, поцелуй сначала землю, которую ты осквернил, а потом поклонись всему свету, на все четыре стороны, и скажи всем, вслух:  

pl	„Zabiłem!" 
ru	"Я убил!" 

pl	Wtedy Bóg znowu tchnie w ciebie życie. 
ru	Тогда бог опять тебе жизни пошлет. 

pl	Pójdziesz? 
ru	Пойдешь? 

pl	Zrobisz tak? - pytała, drżąc jak w febrze, mocno ściskając jego ręce i przeszywając go płomiennym wzrokiem. 
ru	Пойдешь? - спрашивала она его, вся дрожа, точно в припадке, схватив его за обе руки, крепко стиснув их в своих руках и смотря на него огневым взглядом. 

pl	Raskolnikow był zdumiony i przerażony jej nagłym wybuchem. 
ru	Он изумился и был даже поражен ее внезапным восторгом. 

pl	- Czyżbyś mówiła o katordze, Soniu? 
ru	- Это ты про каторгу, что ли, Соня? 

pl	Mam się sam oskarżyć? - zapytał ponuro. 
ru	Донести, что ль, на себя надо? - спросил он мрачно. 

pl	- Powinieneś wziąć na siebie krzyż i odpokutować. Tak, powinieneś. 
ru	- Страдание принять и искупить себя им, вот что надо. 

pl	- Nie, nie pójdę tam, Soniu. 
ru	- Нет! Не пойду я к ним, Соня. 

pl	- A żyć, będziesz mógł tak żyć? 
ru	- А жить-то, жить-то как будешь? 

pl	Jak będziesz z tym żył? 
ru	Жить-то с чем будешь? - восклицала Соня. 

pl	Czy odważysz się spojrzeć w oczy matce? 
ru	Ну как ты с матерью будешь говорить? 

pl	Co z nią będzie, co się z nią teraz stanie? 
ru	(О, с ними-то, с ними-то что теперь будет!) 

pl	Ale co ja mówię! 
ru	Да что я! 

pl	Przecież ty już porzuciłeś matkę i siostrę. 
ru	Ведь ты уж бросил мать и сестру. 

pl	Już je rzuciłeś! 
ru	Вот ведь уж бросил же, бросил. 

pl	O, Boże! On już zrozumiał to! 
ru	О господи! - вскрикнула она, - ведь он уже это всё знает сам! 

pl	Jak będziesz mógł żyć taki samotny! 
ru	Ну как же, как же без человека-то прожить! 

pl	Co się z tobą teraz stanie? 
ru	Что с тобой теперь будет! 

pl	- Nie bądź dzieckiem, Soniu - odezwał się Raskolnikow łagodnie. 
ru	- Не будь ребенком, Соня, - тихо проговорил он. 

pl	- Cóż ja im zawiniłem? 
ru	- В чем я виноват перед ними? 

pl	W jakim celu mam pójść do ludzi? 
ru	Зачем пойду? 

pl	Co im powiem? 
ru	Что им скажу? 

pl	Wszystko to tylko jakaś zmora... 
ru	Всё это один только призрак… 

pl	Sami niszczą miliony innych, w dodatku poczytują to sobie za cnotę. 
ru	Они сами миллионами людей изводят, да еще за добродетель почитают. 

pl	Oszuści i nikczemnicy!... 
ru	Плуты и подлецы они, Соня!.. 

pl	Nie pójdę! 
ru	Не пойду. 

pl	I cóż powiem, że zabiłem, ale bałem się wziąć pieniądze i ukryłem je pod kamieniem? - dodał ze zgryźliwą ironią. 
ru	И что я скажу: что убил, а денег взять не посмел, под камень спрятал? - прибавил он с едкою усмешкой. 

pl	- Wyśmieją mnie, powiedzą: to ci głupiec, pieniędzy nie wziął. 
ru	- Так ведь они же надо мной сами смеяться будут, скажут: дурак, что не взял. 

pl	Tchórz i głupiec! 
ru	Трус и дурак! 

pl	Nic nie zrozumieją, Soniu, i nie są warci tego, żeby zrozumieć. 
ru	Ничего, ничего не поймут они, Соня, и недостойны понять. 

pl	Po cóż mam iść? 
ru	Зачем я пойду? 

pl	Nie pójdę. 
ru	Не пойду. 

pl	Nie bądź dzieckiem, Soniu... 
ru	Не будь ребенком, Соня… 

pl	- Zadręczysz się, zamęczysz - powtarzała, z rozpaczliwym błaganiem wyciągając do niego ręce. 
ru	- Замучаешься, замучаешься, - повторяла она, в отчаянной мольбе простирая к нему руки. 

pl	- A może ja się za surowo sądzę? - zastanawiał się Raskolnikow, jakby pogrążony w ponurej zadumie. - Może jednak jestem człowiekiem, a nie wszą, może się zbyt pośpiesznie potępiłem... 
ru	- Я, может, на себя еще наклепал, - мрачно заметил он, как бы в задумчивости, - может, я еще человек, а не вошь и поторопился себя осудить… 

pl	Będę jeszcze walczył. 
ru	Я еще поборюсь. 

pl	Uśmiechnął się wyniośle. 
ru	Надменная усмешка выдавливалась на губах его. 

pl	- Tak się męczyć! 
ru	- Этакую-то муку нести! 

pl	Całe życie przecież, całe życie... 
ru	Да ведь целую жизнь, целую жизнь!.. 

pl	- Przyzwyczaję się - odezwał się ponuro. 
ru	- Привыкну… - проговорил он угрюмо и вдумчиво. 

pl	- Słuchaj - zaczął po chwili - dosyć tego płaczu, przystąpmy do rzeczy, przyszedłem ci powiedzieć, że mnie szukają, ścigają... 
ru	- Слушай, - начал он через минуту, - полно плакать, пора о деле: я пришел тебе сказать, что меня теперь ищут, ловят… 

pl	- Ach! - krzyknęła przerażona Sonia. 
ru	- Ах! - вскрикнула Соня испуганно. 

pl	- Czego krzyczysz? 
ru	- Ну, что же ты вскрикнула! 

pl	Zlękłaś się, a przecież sama chcesz, żebym poszedł na katorgę. 
ru	Сама желаешь, чтоб я в каторгу пошел, а теперь испугалась? 

pl	Ale nie dam się wziąć. 
ru	Только вот что: я им не дамся. 

pl	Będę jeszcze walczył, nic mi nie zrobią. 
ru	Я еще с ними поборюсь, и ничего не сделают. 

pl	Nie mają dowodów. 
ru	Нет у них настоящих улик. 

pl	Wczoraj groziło mi wielkie niebezpieczeństwo, myślałem, że jestem zgubiony. Dzisiaj sprawy stoją lepiej. 
ru	Вчера я был в большой опасности и думал, что уж погиб; сегодня же дело поправилось. 

pl	Wszystkie dowody, jakie mogą mieć przeciw mnie, mają dwa końce, to znaczy, że mogę je obrócić na swoją korzyść, rozumiesz? I zrobię tak, nauczyłem się, jak to się robi... 
ru	Все улики их о двух концах, то есть их обвинения я в свою же пользу могу обратить, понимаешь? и обращу; потому я теперь научился… 

pl	Ale do więzienia wsadzą mnie na pewno. 
ru	Но в острог меня посадят наверно. 

pl	Gdyby nie pewien wypadek, już bym siedział. Zresztą, może dziś jeszcze mnie zamkną... 
ru	Если бы не один случай, то, может, и сегодня бы посадили, наверно, даже, может, еще и посадят сегодня… 

pl	Ale to głupstwo, Soniu, posiedzę i wypuszczą mnie... bo nie mają żadnego oczywistego dowodu i nie będą go mieli, daję ci słowo. 
ru	Только это ничего, Соня: посижу, да и выпустят… потому нет у них ни одного настоящего доказательства и не будет, слово даю. 

pl	Na podstawie tego, co wiedzą, nie można skazać człowieka. 
ru	А с тем, что у них есть, нельзя упечь человека. 

pl	Ale dosyć... 
ru	Ну, довольно… 

pl	Mówię to, żebyś tylko wiedziała!... 
ru	Я только, чтобы ты знала… 

pl	Postaram się tak jakoś przedstawić sprawę siostrze i matce, żeby uwierzyły w moją niewinność i nie obawiały się... 
ru	С сестрой и с матерью я постараюсь как-нибудь так сделать, чтоб их разуверить и не испугать… 

pl	Zdaje się, że siostra jest teraz zabezpieczona... zatem matka również... 
ru	Сестра теперь, впрочем, кажется, обеспечена… стало быть, и мать… 

pl	To wszystko. 
ru	Ну, вот и всё. 

pl	Bądź ostrożna. 
ru	Будь, впрочем, осторожна. 

pl	Będziesz przychodziła do mnie do więzienia, gdy będę siedział? 
ru	Будешь ко мне в острог ходить, когда я буду сидеть? 

pl	- O, będę, będę! 
ru	- О, буду! Буду! 

pl	Siedzieli obok siebie zgnębieni i przybici jak rozbitkowie wyrzuceni na pusty brzeg przez burzę. 
ru	Оба сидели рядом, грустные и убитые, как бы после бури выброшенные на пустой берег одни. 

pl	Raskolnikow patrzył na Sonię i czuł, ile w niej było miłości do niego. Dziwnie bolesna i przykra była mu świadomość, że jest tak kochany: tak, to była przykra świadomość. 
ru	Он смотрел на Соню и чувствовал, как много на нем было ее любви, и странно, ему стало вдруг тяжело и больно, что его так любят. Да, это было странное и ужасное ощущение! 

pl	Idąc do Soni, zdawał sobie sprawę, że ona jest jego jedyną nadzieją i ucieczką. Pragnął pozbyć się choć części swego cierpienia. Tymczasem teraz, kiedy była z nim całym sercem, poczuł i zdał sobie sprawę, że jest stokroć nieszczęśliwszy niż poprzednio. 
ru	Идя к Соне, он чувствовал, что в ней вся его надежда и весь исход; он думал сложить хоть часть своих мук, и вдруг, теперь, когда всё сердце ее обратилось к нему, он вдруг почувствовал и сознал, что он стал беспримерно несчастнее, чем был прежде. 

pl	- Soniu - powiedział - lepiej nie przychodź do mnie do więzienia. 
ru	- Соня, - сказал он, - уж лучше не ходи ко мне, когда я буду в остроге сидеть. 

pl	Sonia nie odpowiedziała nic, płakała. 
ru	Соня не ответила, она плакала. 

pl	Upłynęło kilka chwil. 
ru	Прошло несколько минут. 

pl	- Czy nosisz krzyżyk na szyi? - zapytała niespodzianie, jakby sobie nagle przypomniała. 
ru	- Есть на тебе крест? - вдруг неожиданно спросила она, точно вдруг вспомнила. 

pl	Raskolnikow zrazu nie zrozumiał pytania. 
ru	Он сначала не понял вопроса. 

pl	- Nie, prawda, że nie? 
ru	- Нет, ведь нет? 

pl	Masz, weź mój, z cyprysowego drzewa. 
ru	На, возьми вот этот, кипарисный. 

pl	Mam drugi, miedziany, od Lizawiety. 
ru	У меня другой остался, медный, Лизаветин. 

pl	Zamieniłam się z nią: ona mi dała swój krzyżyk, a ja jej szkaplerz. 
ru	Мы с Лизаветой крестами поменялись, она мне свой крест, а я ей свой образок дала. 

pl	Będę nosiła krzyżyk Lizawiety, a ten weź sobie. 
ru	Я теперь Лизаветин стану носить, а этот тебе. 

pl	Weź... przecież to mój! 
ru	Возьми… ведь мой! 

pl	Mój! - prosiła. 
ru	Ведь мой! - упрашивала она. 

pl	- Będziemy razem cierpieli, razem będziemy dźwigali krzyż!... 
ru	- Вместе ведь страдать пойдем, вместе и крест понесем!.. 

pl	- Daj! - powiedział Raskolnikow. 
ru	- Дай! - сказал Раскольников. 

pl	Nie chciał jej robić przykrości. 
ru	Ему не хотелось ее огорчить. 

pl	Ale zaraz cofnął wyciągniętą po krzyżyk rękę. 
ru	Но он тотчас же отдернул протянутую за крестом руку. 

pl	- Nie teraz, Soniu. 
ru	- Не теперь, Соня. 

pl	Lepiej później - dodał, aby ją uspokoić. 
ru	Лучше потом, - прибавил он, чтоб ее успокоить. 

pl	- Tak, tak, lepiej później - podchwyciła z uniesieniem - włożysz, gdy będziesz szedł na mękę. 
ru	- Да, да, лучше, лучше, - подхватила она с увлечением, - как пойдешь на страдание, тогда и наденешь. 

pl	Przyjdziesz do mnie, ja ci go włożę, pomodlimy się i pójdziemy. 
ru	Придешь ко мне, я надену на тебя, помолимся и пойдем. 

pl	W tej chwili ktoś zapukał trzy razy do drzwi. 
ru	В это мгновение кто-то три раза стукнул в дверь. 

pl	- Można? - odezwał się grzecznie jakiś dobrze znany głos. 
ru	- Софья Семеновна, можно к вам? - послышался чей-то очень знакомый вежливый голос. 

pl	Sonia z przestrachem rzuciła się do drzwi. 
ru	Соня бросилась к дверям в испуге. 

pl	W pokoju ukazała się jasnowłosa głowa pana Lebieziatnikowa. 
ru	Белокурая физиономия господина Лебезятникова заглянула в комнату. 

pl	V 
ru	V 

pl	Lebieziatnikow miał minę zafrasowaną. 
ru	Лебезятников имел вид встревоженный. 

pl	- Ja do pani, Sofio Siemionowno. 
ru	- Я к вам, Софья Семеновна. 

pl	Przepraszam... 
ru	Извините… 

pl	Pewny byłem, że pana tu zastanę - zwrócił się do Raskolnikowa - to jest właściwie, ja nic nie myślałem... w tym rodzaju... tylko właśnie myślałem... 
ru	Я так и думал, что вас застану, - обратился он вдруг к Раскольникову, - то есть я ничего не думал… в этом роде… но я именно думал… 

pl	A tam Katarzyna Iwanowna dostała pomieszania zmysłów - wypalił nagle, odwracając się od Raskolnikowa. 
ru	Там у нас Катерина Ивановна с ума сошла, - отрезал он вдруг Соне, бросив Раскольникова. 

pl	Sonia krzyknęła. 
ru	Соня вскрикнула. 

pl	- l o znaczy, tak to wygląda. 
ru	- То есть оно, по крайней мере, так кажется. 

pl	Zresztą... 
ru	Впрочем… 

pl	Nie wiemy tam, co z tym zrobić, o to idzie! 
ru	Мы там не знаем, что и делать, вот что-с! 

pl	Wróciła skądś, zdaje się, że ją tam wyrzucili, może nawet pobili, tak nam się przynajmniej zdaje... 
ru	Воротилась она - ее откуда-то, кажется, выгнали, может, и прибили… по крайней мере, так кажется… 

pl	Pobiegła do naczelnika męża, nie zastała go w domu, był na obiedzie u jakiegoś generała... 
ru	Она бегала к начальнику Семена Захарыча, дома не застала; он обедал у какого-то тоже генерала… 

pl	Wyobraźcie sobie, że ona i tam się machnęła, gdzie był ten obiad, do tego generała. I wyobraźcie sobie, dopięła swego, wywołali tego naczelnika od stołu, zdaje się. 
ru	Вообразите, она махнула туда, где обедали… к этому другому генералу, и, вообразите, - таки настояла, вызвала начальника Семена Захарыча, да, кажется, еще из-за стола. 

pl	Możecie sobie wyobrazić, co tam się działo. 
ru	Можете представить, что там вышло. 

pl	Oczywiście wyrzucono ją za drzwi. Ona mówi, że to ona jemu nawymyślała i czymś rzuciła w niego. 
ru	Ее, разумеется, выгнали; а она рассказывает, что она сама его обругала и чем-то в него пустила. 

pl	To nawet prawdopodobne... Dziwię się, że jej nie aresztowano! 
ru	Это можно даже предположить… как ее не взяли? - не понимаю! 

pl	Teraz opowiada o tym wszystkim, Amalii Iwanownie również, ale nic nie można zrozumieć, krzyczy i rzuca się... 
ru	Теперь она всем рассказывает, и Амалии Ивановне, только трудно понять, кричит и бьется… 

pl	Ach, prawda: mówi i wykrzykuje, że ponieważ wszyscy ją opuścili, więc ona weźmie dzieci i będzie chodzić po ulicach z katarynką. Dzieci będą śpiewały i tańczyły, ona również, i będzie zbierała pieniądze, a codziennie będzie chodziła pod okna generała... 
ru	Ах да: она говорит и кричит, что так как ее все теперь бросили, то она возьмет детей и пойдет на улицу, шарманку носить, а дети будут петь и плясать, и она тоже, и деньги собирать, и каждый день под окно к генералу ходить… 

pl	„Niech - powiada - widzą, jak dobrze urodzone dzieci urzędnika żebrzą po ulicach!" 
ru	"Пусть, говорит, видят, как благородные дети чиновного отца по улицам нищими ходят!" 

pl	Dzieci bije, wszystkie płaczą. 
ru	Детей всех бьет, те плачут. 

pl	Łonie zaczęła uczyć śpiewać Chutorek, drugiego chłopca - tańczyć, Paulinę Michajłownę również. Drze ubrania i robi dla nich jakieś czapeczki, jak dla aktorów. Chce wziąć patelnię, będzie w nią bębniła zamiast muzyki... 
ru	Леню учит петь "Хуторок", мальчика плясать, Полину Михайловну тоже, рвет все платья; делает им какие-то шапочки, как актерам; сама хочет таз нести, чтобы колотить, вместо музыки… 

pl	Nikogo nie chce słuchać... 
ru	Ничего не слушает… 

pl	Cóż wy na to? 
ru	Вообразите, как же это? 

pl	Przecież to jest po prostu niemożliwe! 
ru	Это уж просто нельзя! 

pl	Lebieziatnikow nie zamierzał przerwać opowiadania, ale Sonia, słuchając go z zapartym tchem, nagle chwyciła mantylkę, kapelusz i wybiegła z pokoju, ubierając się po drodze. 
ru	Лебезятников продолжал бы и еще, но Соня, слушавшая его едва переводя дыхание, вдруг схватила мантильку, шляпку и выбежала из комнаты, одеваясь на бегу. 

pl	Raskolnikow i Lebieziatnikow podążyli za nią. 
ru	Раскольников вышел вслед за нею, Лебезятников за ним. 

pl	- Na pewno zwariowała! - powiedział Lebieziatnikow do Raskolnikowa, wychodząc z nim na ulicę. - Nie chciałem przerażać Sofii Siemionowny i dlatego powiedziałem: „tak to wygląda", ale nie ma najmniejszej wątpliwości. 
ru	- Непременно помешалась! - говорил он Раскольникову, выходя с ним на улицу, - я только не хотел пугать Софью Семеновну и сказал: "кажется", но и сомнения нет. 

pl	To podobno przy gruźlicy tworzą się w mózgu takie gruzełki. Szkoda, że nie znam się na medycynie. 
ru	Это, говорят, такие бугорки, в чахотке, на мозгу вскакивают; жаль, что я медицины не знаю. 

pl	Próbowałem, zresztą, uspokoić ją, ale nie chce wcale słuchać. 
ru	Я, впрочем, пробовал ее убедить, но она ничего не слушает. 

pl	l. 
ru	I. 

pl	- O gruzełkach - niezupełnie. 
ru	- То есть не совсем о бугорках. 

pl	I tak by nie zrozumiała. 
ru	Притом она ничего бы и не поняла. 

pl	Mam tylko na myśli: jeżeli dowieść człowiekowi logicznie, że w zasadzie nie ma powodu do płaczu, to człowiek taki przestanie płakać. 
ru	Но я про то говорю: если убедить человека логически, что, в сущности, ему не о чем плакать, то он и перестанет плакать. 

pl	To oczywiste. 
ru	Это ясно. 

pl	A pan sądzi, że nie przestanie? 
ru	А ваше убеждение, что не перестанет? 

pl	- Zbyt łatwo byłoby wtedy żyć - odpowiedział Raskolnikow. 
ru	- Слишком легко тогда было бы жить, - ответил Раскольников. 

pl	- Przepraszam, przepraszam. Bez wątpienia Katarzyna Iwanowna nie może tego zrozumieć. Ale czy pan wie, że w Paryżu przeprowadzono poważne doświadczenia nad leczeniem obłąkanych wyłącznie za pomocą logicznej perswazji? 
ru	- Позвольте, позвольте; конечно, Катерине Ивановне довольно трудно понять; но известно ли вам, что в Париже уже происходили серьезные опыты относительно возможности излечивать сумасшедших, действуя одним только логическим убеждением? 

pl	Jeden z tamtejszych profesorów, niedawno zmarły, bardzo poważny uczony, uważał to za możliwe. 
ru	Один там профессор, недавно умерший, ученый серьезный, вообразил, что так можно лечить. 

pl	Wychodził z założenia, że organizm obłąkanych bynajmniej nie podlega rozstrojowi, obłąkanie zaś jest po prostu błędem logicznym, błędnym rozumowaniem, fałszywym poglądem na rzeczy. 
ru	Основная идея его, что особенного расстройства в организме у сумасшедших нет, а что сумасшествие есть, так сказать, логическая ошибка, ошибка в суждении, неправильный взгляд на вещи. 