pl	Włodzimierz Iljicz Lenin 
lt	V. I. Leninas 

pl	Trzy źródła i trzy części składowe Marksizmu 
lt	Trys marksizmo šaltiniai ir trys jo sudedamosios dalys 

pl	Napisane: marzec 1913 
lt	Parašyta: Vladimiras Leninas, 1913. 

pl	Źródło: Lenin - Dzieła Wybrane, tom I strony 63 - 69 
lt	 -  

pl	Wydawca: Książka i wiedza, Warszawa, 1949 rok 
lt	 -  

pl	Po raz pierwszy opublikowane: w czasopiśmie "Proswieszczenje" Nr 3, marzec 1913 r. 
lt	Pirmasis leidimas: Prosveshcheniye No 3., kov 1913. 

pl	Wersja elektroniczna: Wojtek - Polska sekcja MIA - listopad 2002 
lt	Šis leidimas: Marxists.org, 2013. 

pl	Adaptacja: Wojtek - Polska sekcja MIA - listopad 2002 
lt	 -  

pl	Nauka Marksa budzi w całym świecie cywilizowanym olbrzymią wrogość i nienawiść całej nauki burżuazyjnej (i urzędowej i liberalnej), która widzi w marksizmie coś w rodzaju "szkodliwej sekty".  
lt	Markso mokslui visame civilizuotame pasaulyje jaučia didžiausią priešiškumą ir neapykantą visas buržuazinis (ir valdinis, ir liberalinis) mokslas, kuris į marksizmą žiūri kaip į kažkokią „žalingą sektą".  

pl	Innego stosunku nie można się zresztą spodziewać, ponieważ "bezstronnej" nauki społecznej nie może być w społeczeństwie, zbudowanym na walce klasowej.  
lt	Kitokios pažiūros negalima nė tikėtis, nes negali būti „nešališko" socialinio mokslo visuomenėje, pagrįstoje klasių kova. 

pl	Tak czy inaczej, cała nauka urzędowa i liberalna broni niewolnictwa najemnego, marksizm zaś wypowiedział niewolnictwu temu bezlitosną wojnę.  
lt	Šiaip ar taip, bet visas valdinis ir liberalinis mokslas gina samdomąją vergiją, o marksizmas tai vergijai yra paskelbęs negailestingą karą.  

pl	Spodziewać się bezstronnej nauki w społeczeństwie najemnego niewolnictwa - to równie głupiutka naiwność, jak oczekiwać bezstronności fabrykantów w sprawie, czy nie należy zwiększyć płacy robotnikom, zmniejszywszy zysk kapitału. 
lt	Tikėtis nešališko mokslo samdomosios vergijos visuomenėje - toks pat paikas naivumas, kaip ir tikėtis, kad fabrikantai bus nešališki, spręsdami klausimą, ar nereikia pakelti darbininkams užmokestį, sumažinus kapitalo pelną. 

pl	Lecz mało tego.  
lt	Tačiau to maža.  

pl	Historia filozofii i historia nauki społecznej wykazują z zupełną jasnością, że w marksizmie nie ma nic podobnego do "sekciarstwa" w sensie jakiejś zamkniętej w sobie, skostniałej nauki, powstałej na uboczu od głównych szlaków rozwoju cywilizacji światowej.  
lt	Filosofijos istorija ir socialinio mokslo istorija visiškai aiškiai rodo, kad marksizmas visai nėra panašus į „sektantiškumą" tuo, kad jis būtų kažkoks uždaras, sustingęs mokslas, atsiradęs nuošalyje nuo pasaulinės civilizacijos raidos svarbiausios krypties.  

pl	Przeciwnie, cała genialność Marksa na tym właśnie polega, że dał on odpowiedź na pytania, które postawiła już czołowa myśl ludzkości.  
lt	Priešingai, Marksas yra genialus kaip tik dėl to, kad jis atsakė į klausimus, kuriuos pažangioji žmonijos mintis jau buvo iškėlusi.  

pl	Nauka jego powstała jako prosty i bezpośredni dalszy ciąg nauki najwybitniejszych przedstawicieli filozofii, ekonomii politycznej i socjalizmu. 
lt	Jo mokslas atsirado kaip tiesioginis didžiausių filosofijos, politinės ekonomijos ir socializmo atstovų mokslo tęsinys. 

pl	Nauka Marksa jest wszechmocna, ponieważ jest słuszna.  
lt	Markso mokslas yra visagalis, nes jis teisingas.  

pl	Jest pełna i harmonijna, daje ludziom jednolity światopogląd, nie godzący się z żadnymi przesądami, z żadną reakcją, z żadną obroną ucisku burżuazyjnego.  
lt	Jis yra išsamus ir darnus, teikia žmonėms vientisą pasaulėžiūrą, nesutaikomą su jokiais prietarais, su jokia reakcija, su jokiu buržuazinės priespaudos gynimu.  

pl	Jest ona prawowitym spadkobiercą tego, co ludzkość stworzyła najlepszego w XIX wieku w postaci niemieckiej filozofii, angielskiej ekonomii politycznej, francuskiego socjalizmu. 
lt	Jis teisėtai perėmė visa tai, kas geriausia XIX amžiuje buvo žmonijos sukurta - būtent kas geriausia buvo vokiečių filosofijoje, anglų politinėje ekonomijoje, prancūzų socializme. 

pl	Na tych trzech źródłach i zarazem częściach składowych marksizmu zatrzymamy się pokrótce. 
lt	Šiuos tris marksizmo šaltinius ir kartu jo sudedamąsias dalis trumpai ir panagrinėsime. 

pl	I 
lt	I 

pl	Filozofią marksizmu jest materializm.  
lt	Marksizmo filosofija yra materializmas.  

pl	W ciągu całej najnowszej historii Europy i zwłaszcza w końcu XVIII wieku, we Francji, gdzie rozegrała się decydująca bitwa przeciw wszelkim rupieciom średniowiecza, przeciw duchowi pańszczyzny, panującemu w instytucjach i w ideach, materializm okazał się jedyną konsekwentną filozofią, wierną wszystkim zdobyczom nauk przyrodniczych, wrogą przesądom, świętoszkostwu itp.  
lt	Per visą naujausiąją Europos istoriją, o ypač XVIII amžiaus pabaigoje, Prancūzijoje, kur įvyko lemiamos kautynės ieš visokį viduramžišką šlamštą, prieš institutų ir įdėjų baudžiaviškumą, materializmas buvo vienintelė nuosekli filosofija, ištikima visoms gamtos mokslų teorijoms, priešiška prietarams, šventeiviškumui ir pan.  

pl	Toteż wrogowie demokracji starali się wszelkimi siłami "obalić" podważyć, oszkalować materializm i bronili różnych form idealizmu filozoficznego, który zawsze sprowadza się, tak czy inaczej, do obrony lub popierania religii. 
lt	Todėl demokratijos priešai iš visų jėgų stengėsi ,,sugriauti", pakirsti, apšmeižti materializmą ir gynė įvairių formų filosofinį idealizmą, kuris, šiaip ar taip, visuomet gina arba remia religiją. 

pl	Marks i Engels w sposób jak najbardziej zdecydowany bronili materializmu filozoficznego i niejednokrotnie wyjaśniali głęboką błędność wszelkich odchyleń od tej podstawy.  
lt	Marksas ir Engelsas kuo ryžtingiausiai gynė filosofinį materializmą ir ne kartą aiškino, kad visokie nukrypimai nuo šio pagrindo yra labai klaidingi.  

pl	Najbardziej jasno i szczegółowo poglądy ich wyłożone zostały w utworach Engelsa: "Ludwik Feuerbach" i "Anti - Duhring", które - podobnie jak "Manifest Komunistyczny" - są podręczną książką każdego świadomego robotnika. 
lt	Aiškiausiai ir plačiausiai jų pažiūros yra išdėstytos Engelso veikaluose „Liūdvigas Fojerbachas" ir „Diūringo paneigimas", kurie - kaip ir „Komunistų manifestas" - yra parankinės kiekvieno sąmoningo darbininko knygos. 

pl	Marks jednak nie zatrzymał się na materializmie XVIII wieku i posunął filozofię naprzód.  
lt	Tačiau Marksas nesustojo prie XVIII amžiaus materializmo, jis pastūmėjo filosoliją j priekį.  

pl	Wzbogacił ją zdobyczami niemieckiej filozofii klasycznej, zwłaszcza systemu Hegla, który z kolei doprowadził do materializmu Feuerbacha, Główną z tych zdobyczy jest dialektyka, tj.  
lt	Jis praturtino ją klasikinės vokiečių filosofijos, ypač Hėgelio sistemos, laimėjimais; savo ruožtu ši sistema padėjo atsirasti Fojerbacho materializmui.  

pl	nauka o rozwoju w jego najbardziej wszechstronnej, głębokiej i wolnej od jednostronności postaci, nauka o względności wiedzy ludzkiej, dającej nam odbicie wiecznie rozwijającej się materii.  
lt	Svarbiausias iš tų laimėjimų yra dialektika, t. y. išsamiausia, nuodugniausia ir mažiausiai į vienašališkumą linkusi vystymosi teorija, teigianti, kad žmogaus pažinimas, teikiantis mums amžinai besivystančios materijos atspindį, yra santykiškas. 

pl	Najnowsze odkrycia przyrodnicze - rad, elektrony, przekształcanie się pierwiastków - znakomicie potwierdziły materializm dialektyczny Marksa, wbrew naukom filozofów burżuazyjnych z ich "nowymi» powrotami" do starego i zgniłego idealizmu. 
lt	Naujausieji gamtos mokslo atradimai - radis, elektronai, elementų virsmas - puikiai patvirtino Markso dialektinį materializmą, o ne buržuazinių filosofų teorijas, vis „iš naujo" grįžtančias prie senojo ir supuvusio idealizmo. 

pl	Marks, pogłębiając i rozwijając materializm filozoficzny, doprowadził go do końca, rozszerzył jego poznanie przyrody na poznanie społeczeństwa ludzkiego.  
lt	Turtindamas ir plėtodamas filosofini materializmą, Marksas padarė jį nuoseklų, jo gamtos pažinimą pritaikė žmonių visuomenei pažinti.  

pl	Olbrzymią zdobyczą myśli naukowej stał się materializm historyczny Marksa.  
lt	Didžiausias mokslinės minties laimėjimas buvo Markso istorinis materializmas.  

pl	Chaos i dowolność, które panowały dotąd w poglądach na historię i politykę, ustąpiły miejsca zdumiewająco jednolitej i harmonijnej teorii naukowej, wskazującej, jak z jednego ustroju życia społecznego, wskutek wzrostu sił wytwórczych, rozwija się inny, wyższy - z feudalizmu na przykład wyrasta kapitalizm. 
lt	Iki to laiko pažiūros į istoriją ir į politiką buvo labai chaotiškos ir savavališkos, o dabar jas pakeitė nuostabiai vientisa ir darni mokslinė teorija, rodanti, kaip, plėtojantis gamybinėms jėgoms, iš vienos visuomenės gyvenimo sanklodos išauga kita, aukštesnė, - pavyzdžiui, iš baudžiavos išauga kapitalizmas. 

pl	Zupełnie tak samo, jak u człowieka poznanie odzwierciedla niezależnie od niego istniejącą przyrodę, tj. rozwijającą się materię, tak też poznanie społeczne człowieka (tj. różne poglądy i nauki filozoficzne, religijne, polityczne itp.) odzwierciedla ustrój ekonomiczny społeczeństwa. 
lt	Visai taip pat, kaip žmogaus pažinimas atspindi nepriklausomai nuo jo egzistuojančią gamtą, t. y. besivystančią materiją, taip žmogaus visuomenės pažinimas (t. y. įvairios pažiūros ir teorijos - filosofinės, religinės, politinės ir pan.) atspindi ekonominę visuomenės santvarką. 

pl	Instytucje polityczne są nadbudową nad podłożem ekonomicznym.  
lt	Politiniai institutai yra ekonominio pagrindo antstatas.  

pl	Widzimy na przykład, jak różne formy polityczne współczesnych państw europejskich służą wzmocnieniu panowania burżuazji nad proletariatem. 
lt	Pavyzdžiui, matome, kaip įvairios šių laikų Europos valstybių politinės formos padeda įtvirtinti buržuazijos viešpatavimą proletariatui. 

pl	Filozofia Marksa jest to zakończony materializm filozoficzny, który dał ludzkości - a zwłaszcza klasie robotniczej - potężne narzędzia poznania. 
lt	Markso filosofija yra nuoseklus filosofinis materializmas, kuris žmonijai, ypač darbininkų klasei suteikė veiksmingų pažinimo priemonių. 

pl	II 
lt	II 

pl	Uznawszy, że ustrój ekonomiczny jest podłożem, na którym wznosi się nadbudowa polityczna, Marks najwięcej uwagi poświęcił zbadaniu tego ustroju ekonomicznego.  
lt	Pripažinęs, kad ekonominė santvarka yra pagrindas, ant kurio iškyla politinis antstatas, Marksas daugiausia dėmesį kreipė Į tos ekonominės santvarkos tyrimą.  

pl	Główna praca Marksa - "Kapitał" - poświęcona jest zbadaniu ekonomicznego ustroju społeczeństwa współczesnego, tj. kapitalistycznego. 
lt	Svarbiausias Markso veikalas - „Kapitalas" yra skirtas dabartinės, t. y. kapitalistinės, visuomenės ekonominei santvarkai tirti. 

pl	Klasyczna ekonomia polityczna przed Marksem ukształtowała się w Anglii - w najbardziej rozwiniętym kraju kapitalistycznym.  
lt	Klasikinė politinė ekonomija iki Markso susiformavo Anglijoje - labiausiai išsivysčiusioje kapitalistinėje šalyje.  

pl	Adam Smith i David Ricardo, badając ustrój ekonomiczny, dali początek opartej na pracy teorii wartości.  
lt	Adamas Smitas ir Deividas Rikardas, tyrinėdami ekonominę santvarką, sukūrė darbinės vertės teorijos pradmenis.  

pl	Marks kontynuował ich dzieło.  
lt	Marksas tęsė jų darbą toliau.  

pl	Ściśle uzasadnił i konsekwentnie rozwinął tę teorię.  
lt	Jis tiksliai pagrindė ir nuosekliai išplėtojo šią teoriją.  

pl	Wykazał, że wartość każdego towaru określa się przez ilość społecznie niezbędnego czasu pracy, zużytego na wytworzenie towaru. 
lt	Jis parodė, kad bet kurios prekės vertę lemia jai pagaminti sunaudojamo visuomeniškai būtino darbo laiko kiekis. 

pl	Tam, gdzie ekonomiści burżuazyjni widzieli stosunek między rzeczami (wymiana towaru na towar), Marks odkrył stosunek między ludźmi.  
lt	Ten, kur buržuaziniai ekonomistai matė daiktų santykį (prekės mainus į prekę), ten Marksas atskleidė žmonių santykius.  

pl	Wymiana towarów wyraża związek pomiędzy poszczególnymi wytwórcami za pośrednictwem rynku.  
lt	Prekių mainai išreiškia atskirų gamintojų ryšius per rinką.  

pl	Pieniądze oznaczają, że związek ten staje się coraz ściślejszy, zespalając nierozdzielnie całe życie gospodarcze poszczególnych wytwórców w jedną całość.  
lt	Pinigai reiškia, kad tie ryšiai darosi vis glaudesni ir visą atskirų gamintojų ūkini gyvenimą neatskiriamai sujungia į vieną visumą.  

pl	Kapitał oznacza dalszy rozwój tego związku: towarem staje się siła robocza człowieka.  
lt	Kapitalas reiškia, kad tie ryšiai dar labiau išsiplečia: preke virsta žmogaus darbo jėga.  

pl	Robotnik najemny sprzedaje swoją siłę roboczą posiadaczowi ziemi, fabryk, narzędzi pracy.  
lt	Samdomasis darbininkas savo darbo jėgą parduoda žemės, fabrikų, darbo įrankių savininkui.  

pl	Jedną część dnia pracy robotnik zużywa na to, by pokryć wydatki na utrzymanie swoje i swojej rodziny (płaca), a w ciągu drugiej części dnia robotnik pracuje za darmo, wytwarzając wartość dodatkową dla kapitalisty, źródło zysku, źródło bogactwa klasy kapitalistów. 
lt	Vieną darbo dienos dalį darbininkas dirba, kad padengtų savo ir savo šeimos išlaikymo išlaidas (darbo užmokestis), o kitą dienos dalį darbininkas dirba veltui, kurdamas kapitalistui pridedamąją vertę, kuri yra kapitalistų klasės pelno, jos turtų šaltinis.  

pl	Nauka o wartości dodatkowej jest kamieniem węgielnym teorii ekonomicznej Marksa. 
lt	Pridedamosios vertės teorija yra Markso ekonominės teorijos pagrindas. 

pl	Kapitał, stworzony pracą robotnika, gnębi robotnika, rujnując drobnych posiadaczy i stwarzając armię bezrobotnych.  
lt	Kapitalas, sukurtas darbininko darbu, engia darbininką, nuskurdina smulkiuosius savininkus ir sukuria bedarbių armiją.  

pl	W przemyśle zwycięstwo wielkiej wytwórczości widoczne jest od razu, lecz i w rolnictwie widzimy to samo zjawisko: przewaga wielkiego rolnictwa kapitalistycznego zwiększa się, wzrasta zastosowanie maszyn, gospodarstwo chłopskie wpada w sieci kapitału pieniężnego, upada i rujnuje się pod brzemieniem zacofanej techniki.  
lt	Pramonėje stambiosios gamybos pergalė matyti iš karto, bet tą patį reiškinį matome ir žemės ūkyje: stambusis kapitalistinis žemes ūkis darosi vis pranašesnis, vis daugiau naudojama mašinų, valstiečių ūkis patenka į piniginio kapitalo kilpą, smunka ir nusigyvena, slegiamas atsilikusios technikos.  

pl	Formy upadku drobnej wytwórczości w rolnictwie są inne, ale sam jej upadek jest faktem niewątpliwym. 
lt	Žemės ūkyje smulkiosios gamybos smukimo formos yra kitokios, bet pats jos smukimas yra neginčijamas. 

pl	Zwyciężając drobną wytwórczość, kapitał doprowadza do zwiększenia wydajności pracy i do wytworzenia się monopolistycznej sytuacji związków największych kapitalistów.  
lt	Naikindamas smulkiąją gamybą, kapitalas didina darbo našumą ir sudaro sąlygas stambiausiųjų kapitalistų sąjungoms užimti monopolinę padėtį.  

pl	Sama wytwórczość staje się coraz bardziej uspołeczniona - setki tysięcy i miliony robotników jednoczone są w usystematyzowany organizm gospodarczy - produkt zaś wspólnej pracy przywłaszcza sobie garstka kapitalistów.  
lt	Pati gamyba vis labiau visuomenėja, - šimtai tūkstančių ir milijonai darbininkų susiejami į planingą ūkinį organizmą, - o bendo darbo produktą pasisavina saujelė kapitalistų.  

pl	Wzrasta anarchia wytwórczości, kryzysy, wściekła pogoń za rynkiem, niepewność istnienia dla masy ludzkości. 
lt	Didėja gamybos anarchija, krizės, pašėlusi kova dėl rinkų, gyventojų daugumai darosi vis sunkiau pragyventi. 

pl	Zwiększając zależność robotników od kapitału, ustrój kapitalistyczny stwarza wielką potęgę pracy zrzeszonej. 
lt	Darydama darbininkus vis labiau priklausomus nuo kapitalo, kapitalistinė santvarka sukuria didžiulę suvienyto darbo galią. 

pl	Marks zbadał rozwój kapitalizmu od pierwszych zaczątków gospodarki towarowej, od prostej wymiany aż do jego form najwyższych, do wielkiej wytwórczości. 
lt	Marksas ištyrė kapitalizmo raidą nuo pat prekinio ūkio užuomazgos, nuo paprastųjų mainų, iki aukščiausiųjų kapitalizmo formų, iki stambiosios gamybos. 

pl	To doświadczenie wszystkich krajów kapitalistycznych, zarówno starych, jak nowych, wykazuje każdego roku naocznie coraz większej liczbie robotników słuszność tej nauki Marksa. 
lt	Ir visų kapitalistinių šalių - tiek senųjų, tiek naujųjų - patyrimas kasmet vis didesniam darbininkų skaičiui vaizdžiai parodo, kad ši Markso teorija yra teisinga. 

pl	Kapitalizm zwyciężył na całym świecie, ale zwycięstwo to jest jedynie wstępem do zwycięstwa pracy nad kapitałem. 
lt	Kapitalizmas laimėjo visame pasaulyje, bet ši pergalė tėra darbo pergalės prieš kapitalą išvakarės. 

pl	III 
lt	III 

pl	Kiedy obalony został ustrój feudalny i przyszło na świat "wolne" społeczeństwo kapitalistyczne - od razu wyszło na jaw, że wolność ta oznacza nowy system ucisku i wyzysku mas pracujących.  
lt	Kai buvo nuversta baudžiava ir pasaulį išvydo „laisvoji" kapitalistinė visuomenė, - iš karto paaiškėjo, kad toji laisvė tėra nauja darbo žmonių engimo ir išnaudojimo sistema.  

pl	Natychmiast zaczęły powstawać różne nauki socjalistyczne jako odbicie tego ucisku i protest przeciwko niemu.  
lt	Tuojau ėmė rastis įvairios socialistinės teorijos, atspindėjusios tą priespaudą ir protestavusios prieš ją.  

pl	Ale socjalizm pierwotny był socjalizmem utopijnym.  
lt	Bet pradinis socializmas buvo utopinis socializmas.  

pl	Krytykował społeczeństwo kapitalistyczne, potępiał je, przeklinał, marzył o obaleniu go, fantazjował o lepszym ustroju, przekonywał bogatych o niemoralności wyzysku. 
lt	Jis kritikavo kapitalistinę visuomenę, smerkė, keikė ją, svajojo, kad ją reikia panaikinti, kūrė fantazijas apie geresnę santvarką, įtikinėjo turtinguosius, kad išnaudojimas esąs nedorovingas. 

pl	Socjalizm utopijny nie mógł jednak wskazać rzeczywistego wyjścia.  
lt	Bet utopinis socializmas negalėjo nurodyti tikros išeities.  

pl	Nie umiał wyjaśnić istoty niewolnictwa najemnego przy kapitalizmie, ani odkryć praw jego rozwoju, ani znaleźć tej siły społecznej, która zdolna jest stać się twórcą nowego społeczeństwa. 
lt	Nei jis mokėjo išaiškinti samdomosios vergijos esmės esant kapitalizmui, nei atskleisti jo raidos dėsnių, nei rasti tos visuomeninės jėgos, kuri gali tapti naujos visuomenės kūrėja. 

pl	Tymczasem burzliwe rewolucje, które towarzyszyły upadkowi feudalizmu, pańszczyzny, wszędzie w Europie i zwłaszcza we Francji, coraz wyraźniej ujawniały walkę klas, jako podstawę całego rozwoju i jego siłę napędową. 
lt	Tuo tarpu audringos revoliucijos, kurios visur Europoje ir ypač Prancūzijoje vyko žlungant feodalizmui, baudžiavai, vis akivaizdžiau rodė, kad visos raidos pagrindas ir jos varomoji jėga yra klasių kova. 

pl	Ani jedno zwycięstwo wolności politycznej nad klasą feudałów nie zostało wywalczone bez zaciekłego oporu.  
lt	Nė viena politinės laisvės pergalė prieš baudžiavininkų klasę nebuvo iškovota jai įnirtingai nesipriešinant.  

pl	Ani jeden kraj kapitalistyczny nie ukształtował się na mniej lub więcej swobodnej, demokratycznej podstawie bez walki na śmierć i życie między różnymi klasami społeczeństwa kapitalistycznego. 
lt	Nė viena kapitalistinė šalis nesusikūrė daugmaž laisvomis, demokratiškomis sąlygomis, žūtbūtinai tarpusavyje nekovojant įvairioms kapitalistinės visuomenės klasėms. 

pl	Genialność Marksa polega na tym, że potrafił on wcześniej od innych wysnuć stąd i rozwinąć konsekwentnie wniosek, którego uczą dzieje całego świata.  
lt	Marksas yra genialus dėl to, kad jis anksčiau už visus sugebėjo iš to padaryti ir nuosekliai pagrįsti tą išvadą, kurios moko pasaulio istorija.  

pl	Wniosek ten - to nauka o walce klasowej. 
lt	Toji išvada yra klasių kovos teorija. 

pl	Ludzie zawsze byli i zawsze będą głupiutkimi ofiarami oszustwa i oszukiwania samych siebie w polityce, dopóki nie nauczą się pod wszelkimi moralnymi, religijnymi, politycznymi, społecznymi frazesami, oświadczeniami, obietnicami odnajdywać interesów tych lub innych klas.  
lt	Politikoje žmonės visuomet buvo ir visuomet bus naivios apgaudinėjimo ir apsigaudinėjimo aukos, kol jie išmoks už bet kurių dorovinių, religinių, politinių, socialinių frazių, pareiškimų, pažadų įžvelgti vienų ar kitų klasių interesus.  

pl	Stronnicy reform i ulepszeń zawsze będą wyprowadzani w pole przez obrońców przeszłości, dopóki nie zrozumieją, że każda stara instytucja, choćby się wydawała czymś najbardziej dzikim i zgniłym, utrzymuje się siłami tych lub innych klas panujących.  
lt	Senos tvarkos gynėjai visuomet mulkins reformos ir pagerinimų šalininkus, kol šie supras, kad kiekvienas senas institutas, kad ir koks jis atrodytų nežmoniškas ir supuvęs, laikosi vienų ar kitų viešpataujančių klasių jėgomis.  

pl	Dla złamania zaś oporu tych klas istnieje tylko jeden środek: znaleźć w samym otaczającym nas społeczeństwie, uświadomić i zorganizować do walki takie siły, które mogą - i ze względu na swoją sytuację społeczną muszą - stworzyć siłę, zdolną do obalenia starego ładu i utworzenia nowego. 
lt	O tų klasių pasipriešinimą galima palaužti tik vienu būdu: mūsų pačių visuomenėje surasti, apšviesti ir organizuoti kovai tokias jėgas, kurios gali - ir pagal savo visuomeninę padėtį turi - sudaryti jėgą, kuri įstengtų pašalinti seną tvarką ir sukurti naują. 

pl	Tylko materializm filozoficzny Marksa wskazał proletariatowi wyjście z niewoli duchowej, w której wegetowały dotychczas wszystkie klasy uciskane.  
lt	Tik Markso filosofinis materializmas nurodė proletariatui išeitį iš dvasinės vergijos, kurioje lig šiol skurdo visos engiamosios klasės.  

pl	Tylko teoria ekonomiczna Marksa wyjaśniła rzeczywistą sytuację proletariatu w ogólnym ustroju kapitalizmu. 
lt	Tik Markso ekonominė teorija išaiškino tikrąją proletariato padėtį bendrojoje kapitalizmo santvarkoje. 

pl	Na całym świecie, od Ameryki do Japonii i od Szwecji do Afryki Południowej, mnożą się samodzielne organizacje proletariatu.  
lt	Visame pasaulyje, nuo Amerikos iki Japonijos ir nuo Švedijos iki Pietų Afrikos, gausėja savarankiškų proletariato organizacijų.  

pl	Prowadząc swą walkę klasową, uświadamia się on i wychowuje, wyzbywa się przesądów społeczeństwa burżuazyjnego, zespala się coraz ściślej i uczy się mierzyć miarę swych powodzeń, hartuje swe siły i niepowstrzymanie rośnie. 
lt	Proletariatas šviečiasi ir auklėjasi kovodamas savo klasinę kovą, išsivaduoja iš buržuazinės visuomenės prietarų, vis glaudžiau telkiasi ir mokosi įvertinti savo laimėjimus, grūdina savo jėgas ir nesulaikomai auga.  

pl	Włodzimierz Lenin 
lt	Vladimiras Leninas 