pl	Eliza Orzeszkowa 
lt	Elzė Ožeškienė 

pl	Niziny 
lt	Šunadvokatis 

pl	I. 
lt	Pas urėdą 

pl	Wiosenny wieczór spadał na pola, ziejąc mocną wonią świeżo zoranej ziemi. 
lt	Pavasario vakaras buvo apsiaubęs laukus; ore kilo smarkus kvapas iš tik ką apartos žemės. 

pl	Mglisto było, pochmurno i cicho. 
lt	Buvo rūkas, ūkanota ir tylu. 

pl	Drogą z rzadka osadzoną drzewami, szła kobieta bosa i w siermiędze. 
lt	Keliu, retai apsodintu medžiais, ėjo basa moteriškė, apsivilkusi rudine. 

pl	W zmroku i mgle, szła prędko i prosto, nie omijając kałuż ani głebokich kolein, które z pod bosych stóp jej bryzgały wodą i rzadkiem marcowem błotem. 
lt	Prieblandoje per rūką ėjo greitai ir tiesiai, neaplenkdama valkų, nė gilių vėžių, kurios iš po jos basų kojų triško vandeniu ir skystu purvu. 

pl	Bose te stopy ciężkie były i silne, doskonale snadź zażyte z ziemią, po której stąpały. Wszystko im jedno było, poczem szły, byle-by tylko szły prędko. 
lt	Basos tos kojos sunkios buvo ir stiprios, matyti labai apsipratusios su žeme, per kurią žengė. 

pl	Wszystko jedno było idącej kobiecie, co ją otaczało, byle-by jak najprędzej doszła, do tego, co było przed nią. 
lt	Nerūpėjo moteriškei, kas yr aplink ją, kad tiktai greičiau galą prieitų. 

pl	Nie lękała się niczego: ani zwiększającej się coraz ciemności, ani obejmującej widnokrąg ciszy, ani rozsianych po polu i widmową postać przybierających grusz i topoli. 
lt	Nesibijojo nieko: nė einančio kaskart didyn tamsumo, nė apsiaubiančio ją nakties gludumo, nė dūluojančių po lauką kriaušių ir tapalių. 

pl	Nie lękając się niczego i na wszystko otaczające obojętna, wyprostowana, silna, do pośpiechu czemś gnana, szła i szła... 
lt	Ėjo ir ėjo… 

pl	Przed nią, u końca drogi, błysnęły dwa oświetone okna. 
lt	Prieš ją gale kelio švystelėjo du apšviesti langai. 

pl	Były tam budynki jakiegoś folwarku, otoczone prostym płotem z ostrokołów. 
lt	Tai buvo dvaro trobos, aptvertos prasta statine tvora. 

pl	Pomiędzy długą stodołą, a warzywnym ogrodem można było rozpoznać, z prostych też kołów zrobioną i na jednę tylko stronę otwierającą się bramę. 
lt	Tarp ilgų gurbų ir daržo galima buvo pastebėti vartus, atsiveriančius tiktai vienon pusėn. 

pl	Brama ta w tej chwili właśnie skrzypnęła, posunęła się z ciężkością i zaryła się w błocie, tak, że posuwająca ją ręka targać nią zaczęła. 
lt	Tuo laiku vartai sugirgždėjo, mažumą prasivėrė ir įsirausė purvan; verianti ranka pradėjo juos stumti. 

pl	Z łoskotem, sprawianym przez trzęsienie i targanie bramy, złączył się gruby, męzki głos wymawiający słowa: — Kab ty skisła! kab ciebie wołki!... 
lt	Bekratant ir bestumiant vartus, išgirdo atšiaurų vyrišką balsą:  — Kad tave velniai! 

pl	Wyrażający je człowiek z ciężkim worem na plecach stękając przecisnął się przez ciasny otwór i począł iść drogą w kierunku przeciwnym temu, w jakim dążyła kobieta. 
lt	Žmogus su sunkiu maišu ant pečių stenėdamas pralindo pro angelę ir ėjo keliu priešais moteriškę. 

pl	Zdawało się z razu, że rozminą się, nie zwracając na siebie żadnej uwagi. 
lt	Rodės iš karto, kad juodu prasilenks nepasergėję viens antro. 

pl	Chłop jednak, nie odwracając twarzy, zgarbiony trochę pod ciężarem niesionego wora, przemówił: — Krystyna? 
lt	Žmogus vienok neatsigręždamas, truputį susikuprojęs nuo sunkios naštos, prašnekėjo:  — Ulijona? 

pl	— Ja, — odpowiedziała kobieta. 
lt	— Aš — atsiliepė moteriškė. 

pl	— Jaki czort nosi ciebie po nocy? 
lt	— Kurie tave velniai naktimis nešioja? 

pl	— Ten sam co i ciebie — odrzuciła. 
lt	— Tie pat, ką ir tave! — atšovė. 

pl	Z tonu, jakim przemówili do siebie, wnosić było-by można, że nienawidzili się, albo zostawali z sobą w zażartej kłótni. 
lt	Iš balso, kuriuo prakalbėjo viens į antrą, galima buvo suprasti, jog juodu nesikentė arba nuolat barės. 

pl	Jednak chłop przystanął. 
lt	Vienok vyriškis stabtelėjo. 

pl	— Czego? 
lt	— Ko? 

pl	— zapytał znowu. 
lt	— paklausė vėl. 

pl	— Do wukonoma (ekonoma), — odrzekła kobieta i przystanęła także. 
lt	— Į urėdą — atsakė moteriškė ir staptelėjo taip pat. 

pl	Stali z daleka od siebie u dwu brzegów drogi. 
lt	Stovėjo šalimis kelio iš tolo viens nuo antro. 

pl	— Ordynarya? 
lt	— Ardinarija? 

pl	— zapytała ruchem głowy na wór wskazując. 
lt	— paklausė, linkterėjus galva į maišą. 

pl	— Ale (a tak!) ośminę żyta za przeszły miesiąc... z pośladem zmięszała... żeby jej kości pokręciło! 
lt	— Kaipgi, puspurę rugių už pereitą mėnesį… Su atavėtomis sumaišė… Kad ji prasmegtų. 

pl	— Kto? 
lt	— Kas? 

pl	Bahrewiczycha? czy to ona wydawała? 
lt	Višinskienė, ar tai ji išdavė? 

pl	— A ona... wiedźma! 
lt	— Ji… Ragana! 

pl	Żeby on wydawał, pośladu by nie dał... ale sama z kluczami przyleciała... 
lt	Kad būtų jis išdavinėjęs, nebūtų davęs atavėtų… Bet pati su raktais atlėkė. 

pl	„Dawaj, chamie worek!” I nasypała: pół żyta, a pół plewy... żeby jej tak chorób nasypało... 
lt	— „Dakš, kūmai, maišą!” — Ir pripylė pusę grūdų, pusę pelų… Kad ją tiek ligų apnyktų… 

pl	W miarę jak chłop mówił, Krystyna zbliżała się ku niemu. 
lt	Vyriškiui šnekant, Ulijona artinos prie jo. 

pl	Gdy stanęła, widać było, że wpatrzyła się w twarz towarzysza. 
lt	Matyti buvo, kaip atsistojusi įsmeigė draugo veidan akis. 

pl	— Oj Jasiuk, Jasiuk! 
lt	— Ai, Joneli, Joneli! 

pl	Żeby ona dzień i noc sypała, nie nasypała-by tobie tyle plewy, ile łez wylało się przez nią z moich oczu... 
lt	Kad ji dieną naktį piltų, ne pripiltų tau tiek pelų, kiek ašarų išbėgo dėl jos iš mano akių… 

pl	Oczy ja przez nią, nad sobą i synkami mymi wypłakiwałam i myślałam, że za moję krzywdę, Pan Bóg na nią prędki koniec spuści... 
lt	Akis išraudojau dėl jos priežasties ir tariau, kad už mano vargus Ponas Dievas padarys jai galą. 

pl	Nie spuścił. 
lt	Nepadarė. 

pl	Panuje i króluje. 
lt	Ponauja ir karaliauja. 

pl	Stała prosto i trzęsła głową. 
lt	Stovėjo stačia ir kratė galvą. 

pl	Chłop raz tylko lekceważącym ruchem, głową kiwnął. 
lt	Vyriškis vieną tiktai kartą, visą niekindamas, linkterėjo galva. 

pl	— Aha! — mruknął. 
lt	— Aa! — sumurmėjo. 

pl	Wnet jednak zapytał: — Czego ty tam leziesz? 
lt	Bet tuojau užklausė:  — Ko tu ten lendi? 

pl	Popatrzeć jeszcze chce się? 
lt	Nori dar pažiūrėti? 

pl	Kiedy młoda byłaś, wypędził, to co już teraz leźć w oczy? 
lt	Kai jauna buvai, išvarė, tai ko dabar belįsti jam akysna. 

pl	Spała-byś lepiej w chacie na piecu! 
lt	Vely miegotum sau troboj ant krosnies. 

pl	Wyprostowana wciąż i nieruchomym wzrokiem w towarzysza wpatrzona, brodę ująwszy w palce prawej ręki, kobieta mówić zaczęła. 
lt	Vis nesijudindama ir įsmeigus draugan akis, parėmus smakrą ant dešinės rankos pirštų, moteriškė vėl pradėjo kalbėti: 

pl	— Wypędził to i wypędził... 
lt	— Išvarė, tai išvarė… 

pl	Ale dlaczego on wprzódy swatów, co przyjeżdżali do mnie, wypędzał? 
lt	Bet kamgi jis pirma varė piršlius, kurie atvažiuodavo prie manęs? 

pl	Kiedy nie lubił, to dlaczego swatów wypędzał? 
lt	Jei nenorėjo manęs, tai kamgi piršlius varė? 

pl	Wymówiła to monotonnym, zamyślonym, czy zdumionym głosem. 
lt	Pasakė tai graudulingu balsu. 

pl	I dalej tak samo mówiła. 
lt	Ir toliaus taip pat kalbėjo. 

pl	— Mówił bywało: „Krysiu, poczekaj tylko! 
lt	— Sakydavo: „Ule, palūkėk tiktai! 

pl	Jak wukonomem mnie zrobią, ożenię się z tobą.” 
lt	Kai padės mane urėdu, vestuves kelsiva!”. 

pl	Swatów wypędzał... 
lt	Piršlius varė. 

pl	Ni mnie kiedy dróżki na dzieży sadzały, ni mnie śpiewały: „koni do cugu! koni do cugu!” nie ja ziarno w kąty mężowskiej chaty sypała, ni mnie teszcza (matka męża) głowę dzieżą nakrywała... 
lt	Nė man pamergės rūtų vainiką pynė, nė apdainavo mano jaunas dieneles, ne barstė svirnelį gelsvais šiaudeliais, nė vargonai gaudė… 

pl	Jasiuk niecierpliwym ruchem wór na plecach poprawił. 
lt	— Jonas pasitaisė ant pečių maišą. 

pl	— Ot — rzekł — przymniała sobie baba dziewic wieczór i płakać stała... (zaczęła). 
lt	— Tai, — pasakė: — atsiminė boba senas dienas ir verkia… 

pl	Mowiła, a raczèj zawodziła dalej. 
lt	Bet Ulijona kalbėjo toliaus: 

pl	— Ni mnie kto horować pomagał, ni kto synków moich na ręku swojem lulał, ni kto główki mojej kiedy pożałował. 
lt	— Niekas man apsiruošti nepadėdavo, niekas mano sūnelių neauklėjo, niekas manęs vargšės nepasigailėjo. 

pl	Sama jedna ja żyła, pracowała, horowała, skórę z rąk sobie zdzierała, boso chodziła, z postem jadała, a wszystko o synkach swoich... 
lt	Pati viena gyvenau, dirbau, trusiaus, net rankos nutirpdavo, basa vaikštinėjau, sausai valgiau, vis dėl savo sūnelių. 

pl	— Hodzi! hodzi! (dosyć) — mruknął Jasiek — chodź do chaty, razem iść weselej będzie! 
lt	— Gana, gana. — sumurmėjo Jonas — eiva namo. Dviese bus linksmiau eiti! 

pl	— Nie mogę ja do chaty iść, Jaśku, nie mogę do chaty! — zawiodła kobieta. 
lt	— Negaliu eiti namo, Joneli, negaliu namo! — tęsė moteriškė. 

pl	— Muszę ja iść do Bahrewicza i pokłonić się jemu nizko i, o ratunek dla mego Filipka poprosić... 
lt	— Turiu eiti į Višinskį, žemai nusilenkti prieš jį ir prašyti pagelbos mano Pranukui… 

pl	— Aha! — mruknął chłop, jakby teraz zrozumiał już, czego Krystyna szła do ekonoma. 
lt	— Aa — sumurmėjo vyras, kaip ir dabar tiktai supratęs, ko Ulijona eina į urėdą. 

pl	— Mądrzejszy on ode mnie... może zlituje się nad swojem własnem dzieckiem... może poradzi... może pomoże... może poratuje... 
lt	— Išmintingesnis už mane… Gal pasigailės savo vaiko… Rasi patars ką… Rasi pagelbės… 

pl	— Aha! — powtórzył chłop. 
lt	— Aa — atkartojo vyras ir pridūrė: 

pl	I dodał: — Z Bogiem! 
lt	— Tai eik su Ponu Dievu! 

pl	— Z Bogiem! — powtórzyła kobieta i rozeszli się. 
lt	— Sudiev — pasakė, ir atsiskyrė. 

pl	Rozstanie to było nagłe i pożegnanie krótkie. 
lt	Atsiskyrimas buvo staigus, atsisveikinimas trumpas. 

pl	Jemu ciężko było stać z ośminą żyta na plecach; jej było pilno prosić o ratunek dla Filipka. 
lt	Jam sunku buvo stovėti su puspure rugių ant pečių, jai rūpėjo prašyti pagelbos Pranukui. 

pl	Zresztą mieszkać musieli razem albo blizko siebie, bo uszedłszy kilkanaście kroków chłop odwrócił się i rzucił zapytanie: — Kiedy wrócisz do chaty? 
lt	Turėjo juodu gyventi kartu arba arti viens antro, nes vyriškis, paėjėjęs keletą žingsnių, atsigręžė ir užklausė:  — Kada pagrįši namo? 

pl	— Dziś, zaraz! albo ja tu hulać będę? Odkrzyknęła. 
lt	— Šiandien, tuojau! Ar tai viešėti einu? — atsakė. 

pl	Przez ten sam otwór uchylonej nieco bramy, przez który z worem swym przecisnął się zaledwie Jasiuk, z łatwością weszła na ciemny i błotnisty dziedziniec folwarku. 
lt	Pro tą pačią pravertų vartų angelę, pro kurią pralindo su maišu Jonas, Ulijona lengvai įėjo tamsaus ir purvino dvaro kieman. 

pl	Pośrodku dziedzińca grupa drzew nie wysokich a krzaczystych, może akacyj i koralowego bzu, odcinała się na szarem tle zmroku jak wielka czarna plama. 
lt	Vidury kiemo matyti buvo keletas medžių. 

pl	Kilka szerokich promieni padało na nią z dwu oświetlonych okien niewielkiego domu, złocąc i w delikatne desenie rzeźbiąc, ogołocone jeszcze z liści gałęzie! 
lt	Keli platūs spinduliai iš dviejų apšviestų namelio langų geltonino jų šakas. 

pl	Krystyna stanęła pod drzewami temi i zlała się całkiem z ich czarnością. 
lt	Ulijona atsistojo po medžiais ir jų visai apsiausta, tamsumoje laukė. 

pl	Po tej ostatniej nucie, która z energią wielką zakończyła szumny ten pasaż, słyszeć się dało głośne stuknięcie drzwiami i na ganek domu, w dwa cienkie słupki i dwie ławki zaopatrzony, wypadł mężczyzna średniego wzrostu, barczysty, ciężki, z odkrytą głową. 
lt	Netrukus išėjo iš vidaus vyras vidutinio ūgio, plačių pečių, tvirtas, vienplaukinis. 

pl	Ciężko stęknął, z ganku zeskoczył i kilka kroków uszedł, w taki sposób, jakby stanowczo zamierzał iść, dokąd oczy zaniosą. 
lt	Pastovėjęs nušoko nuo prieangio ir paėjėjo keletą žingsnių. 

pl	W tem, z głębokiej czarności, jaką na środek dziedzińca rzucała grupa krzaczystych drzew, ozwało się bardzo ciche wołanie: — Panoczku! panoczku! 
lt	Iš tamsos atsiliepė tylus šauksmas:  — Ponuli, ponuli! 

pl	Bahrewicz stanął, a w tejże chwili od czarnej plamy oderwała się i na jeden ze spływających z okien szlaków świetlistych pomiędzy złotą rzeźbą splątanych gałęzi, wysunęła się Krystyna. 
lt	Višinskis sustojo. Tuo tarpu Ulijona išėjo iš po medžių. 

pl	Bose jej nogi grzęzły w błocie, wysoka i cienka postać w grubej siermiędze zgarbiła się trwożnie, czy pokornie, głowa czerwoną chustą owinięta, schyloną była w nizkim pokłonie — tak, że twarzy nie podobna było rozpoznać, i tylko, parę razy, w złotawem świetle ogniście błysnęły czarne, zapadłe oczy. 
lt	Jos basos kojos klimpo purvan, aukštas ir laibas liemuo sulinko; galvą, raudona skara aprištą, taip palenkė, kad veidas buvo nematomas. 

pl	Oczy te poznał snadź Bahrewicz. 
lt	Akis tas tuoj pažino Višinskis. 

pl	— Aha! to ty, Krysiu! — mruknął. 
lt	— Aa! Tai tu Ule! Suniurnėjo. 

pl	— Czego na światło wyłazisz? — z przerażeniem szeptać zaczął; — chowaj się prędko! ot, tam stań między drzewami! 
lt	— Kam lendi švieson! — nusigandęs pradėjo šnibždėti — lįsk atgal! Stovėk tarp medžių! 

pl	No czego chcesz, gadaj prędko, bo jak baby, broń Boże, zobaczą, dobrze będzie i mnie i tobie. 
lt	Na, ko gi nori, sakyk greitai: kad bobos, ne duok Dieve, pamatytų, tuoj pakiltų triukšmas. 

pl	Czego chcesz? 
lt	Ko nori? 

pl	Chłopka w siermiędze i z nisko schyloną głową zlała się znowu z ogromną czarną plamą, którą tworzyły drzewa, i w czarnej tej ciemności, w której zniknęła, ozwał się szept stłumiony, ale naglący i błagalny. — Panie! drogi! miły! zlituj się nade mną nieszczęsną sierotą! poradź, pomóż, ratuj Filipka! 
lt	Sodietė, apsivilkusi rudine, žemai nulenkusi galvą, įlindo vėl tamsumon. Iš tamsumos ji balsiai šnibždėjo: — Ponuli! Brangiausias! Mieliausias! Susimylėk ant manęs nelaimingos našlaitės! Duok patarmę, gelbėk Pranuką. 

pl	Bahrewicz, którego barczysta postać ciężko zarysowała się na tle pozłacanych gałęzi, oglądał się wciąż na okna domu i machinalnym ruchem co chwila chustkę do nosa ku czołu podnosił. 
lt	Višinskis nuolat žiūrėjo į trobos langus. 

pl	Usłyszawszy imię Filipka, rękę z chustką w dół opuścił, mocno sapnął i wahającym się, bardzo zniżonym głosem zapytał: — No! wzięli chłopca do wojska! 
lt	Užgirdęs Pranuko vardą, ranką su skarele nuleido žemyn, atsiduso ir prakalbėjo: — Na! Paėmė berniuką karūmenėn! 

pl	Wiem o tem przecież, boś mi tak samo trzy miesiące temu, uszy objadała prośbami, abym go ratował... 
lt	Žinau apie tai: juk prieš tris mėnesius taip pat sukai man galvą, pristodama, kad gelbėčiau jį… 

pl	— Raz tylko, panoczku, dalibóg, raz tylko prosiłam... 
lt	— Vieną tiktai kartą, geradėjau, kaip Dievą myliu, vieną tiktai kartą prašiau… 

pl	— Wzięli to i wzięli! nie tacy jak on idą... panowie i grafy do wojska idą... durna ty! co ja ci na to poradzić mogę?... ot, darmo tylko łazisz tu, mnie i siebie na biedę narażasz... 
lt	— Paėmė, tai kas! Ne tokie, kaip jis, eina… Ponaičiai ir grafai eina karūmenėn… Neišmintinga tu esi! Ką čia aš galiu padaryti?… Et, niekų tu čia landžioji; ant manęs ir ant savęs gali nelaimę užtraukti… 

pl	Siedziała-byś lepiej w chacie. 
lt	Gludotum vely namie. 

pl	Cóż? jakże ci teraz? 
lt	— Ką? Kaip gi tau dabar? 

pl	Jasiuk lepszy dla ciebie, jak był Maksym? 
lt	Jonas geresnis už Motiejų? 

pl	Widzisz, że ja dobry jestem, nie źwierz żaden... jak dowiedziałem się, że Maksym was krzywdzi, to zaraz umieściłem was w czworaku Jasiuka. 
lt	Matai, kad aš esu geras, ne gyvulys koksai. Kai patyriau, kad Motiejus niekina, tuoj pavedžiau jums Jonų trobelę. 

pl	Z Jasiukami lepiej ci żyć, ha? 
lt	Su Jonais geriau gyventi, a? 

pl	Ordynarię Antosiek bierze taką, jak i Jasiuk, choć młodszy i słabszy. 
lt	Ardinariją Antaniukas ima tokią, kaip ir Jonas, nors jaunesnis ir silpnesnis. 

pl	Chleba macie dosyć, ha? 
lt	Duonos turite sočiai, a? 

pl	Otarł znowu chustką czoło i na odpowiedź czekał. 
lt	Nusišluostė skarele kaktą ir laukė atsakymo. 

pl	Nie otrzymał jej jednak. 
lt	Negavo vienok jo. 

pl	Długiej mowy jego, kobieta wysłuchała cierpliwie, nie przerywając jej głośniejszem choćby odetchnieniem, ale, gdy umilkł, zamiast odpowiedzieć na zadawane jej pytania, zaczęła: — Wzięli to i wzięli. 
lt	Jo ilgos kalbos moteriškė išklauso kantriai; bet kaip tik jis nutilo, neatsakydama į klausimus, vėl pradėjo:  — Paėmė, taigi paėmė. 

pl	Wiem ja, że nie takie, jak on, do wojska idą... na to już oni rodzą się, żeby iść... popłakałam, popłakałam, taj i płakać przestałam. 
lt	Aš žinau, kad ne tokie, kaip jis, kariūmenėn eina… Tam jie ir gimsta, kad eitų… Raudojau, raudojau ir raudojus nustojau. 

pl	Piśmienny, myślę sobie, i taki maleńki, taki śliczny... rady sobie da, ludzie go lubić będą, opieka boska nad nim sierotą... 
lt	Moka rašyti, tariau sau, ir toks dailus, toks gražus… Mokės verstis, — žmonės jį mylės; Dievas suglobs jį. 

pl	— No, to i czegoż teraz chcesz? — niecierpliwiąc się i coraz częściej na okna domu spozierając, zapytał Bahrewicz. 
lt	— Tai ko gi dabar nori? — nekantriai užklausė Višinskis. 

pl	W czarnych ciemnościach tak coś klasnęło, jakby dwie ręce załamały się z rozpaczą. 
lt	Tamsumoje pliaukšterėjo, tarytum rankom suplojo. 

pl	— Panie, drogi, miły! jego szluć (szlą) teraz, szluć daleko, daleko, na skraj świata... 
lt	— Ponuli, brangiausias, mieliausias! Siunčia jį toli, toli svieto kraštan. 

pl	Pisał on do mnie, robaczek mileńki: „Mameńka, nie wytrzymam... piersi mnie bolą i w żywocie (żołądku) siły żadnej nie mam... drogi takiej dalekiej nie wytrzymam, zimna tamtejszego i ludzi cudzych nie wytrzymam... 
lt	Rašo man svirplelis: „Motynėle, netversiu… Kelias toks tolimas — netversiu; šalta, žmonės svetimi — netversiu. 

pl	Mameńko, żeby mnie tu zostawili, to-bym choć czasem mógł ludzi naszych zobaczyć i twoje stare oczy pocałować... 
lt	Motynėle! Kad mane čia paliktų, tai nors kai kada galėčiau savo žmones pamatyti ir tavo senas akis pabučiuoti. 

pl	Ale nie mnie, nie mnie już między wami bywać... pójdę, taj zamrę na końcu świata... przyjdź ty jeszcze do mnie, mameńko, choć razik, niech ja choć pożegnam się z tobą! 
lt	Bet man nelemta gyventi toliau tarp jūsų… Išeisiu ir mirsiu ant krašto svieto… Ateik tu dar pas mane, motynėle, nors kartą, nors „sudiev” pasakysiu aš Tamstai!… 

pl	Poszła ja zaraz do Ongrodu... świata za łzami nie widziała, ale szła... przyszła do kazarmów. 
lt	Išėjau tuoj Anapilin… Šviesos per ašaras nemačiau, bet ėjau… Atėjau kazarmosna. 

pl	— „Filipku!” wołam. 
lt	„Pranukai!” — šaukiu. 

pl	Wyskoczył na schody... hrymnął mnie do nóg i w kolana całuje... 
lt	Iššoko ant lipynės… Puolė man po kojų ir bučiavo mano kelius… 

pl	„Mameńko, my już z tobą ostatni raz widzim się na tym świecie!” 
lt	„Motynėle, mudu jau paskutinį kartą matovos!” 

pl	— Głupstwo! — sarknął Bahrewicz — albo to on jeden w dalekie strony idzie... 
lt	— Kvailystė! — bumpterėjo Višinskis — ar tai jis vienas toliman kraštan eina… 

pl	Idą inni i wracają... 
lt	Eina kiti, ir grįžta… 

pl	— Oj, dolo moja! — jęknęła kobieta — idą, taj nie takie mizeractwo, jak on... bladzieńkie to było i słabieńkie od urodzenia... potem go ta gorączka chwyciła... 
lt	— Ai varge, vargeli! — vaitojo moteriškė — Eina, eina, bet ne tokie menkučiai, kaip jis… Išblyškęs buvo ir silpnutis nuo gimimo… Paskui jį ta karštinė suėmė… 

pl	— A no! to czemu-żeś Antośka lepiej nie oddała? 
lt	— Kad taip, tai kodėl Antaniuko neatadavei? 

pl	Ten zdrów i silny... 
lt	— tas sveikas ir stiprus. 

pl	— Albo ja kogo oddawała, panoczku! oj, dolo moja! 
lt	— Arba aš katrą daviau! Dievulėli mano! 

pl	Filipka pozwali (wezwali)... poszedł. 
lt	Pranuką pašaukė, ėjo. 

pl	Starszy. Dwadzieścia i jeden roczek na przeszłego, znaczy, Świętego Józefa, skończył, a Antośkowi dziewiętnasty od jesieni poszedł... 
lt	Vyresniamjam dvidešimt vieni metai ant Šv. Jurgio suėjo; o Antaniukas tiktai devynioliktus metus nuo rudens paėmė… 

pl	Żeby on zdrów był... ale takie mizeractwo... 
lt	Kad nors būtų sveikas… Bet toks menkas… 

pl	Zaczęliście, panoczku, jego uczyć, taj nie skończyliście... 
lt	Pradėjai Tamsta jį mokyti ir nepabaigei. 

pl	Zapomnieliście o biednej sierocie... 
lt	Užmiršai nelaimingą našlaitį. 

pl	Parobka zepsuliście, a księdza nie zrobiliście... 
lt	Darbininką sugadinai, kunigu gi nepastatei. 

pl	Bahrewicz rzucił się niecierpliwie. 
lt	Višinskis nebetverdamas sujudo. 

pl	— Ot! jeszcze mi tu wymówki prawić będzie! silnego chłopa przy niej zostawili, a cherlaka wzięli. 
lt	— Et! Dar tu čia man išmėtinėsi! Stiprųjį vaikiną prie jos paliko, o silpnąjį paėmė. 

pl	To i czegóż więcej chcesz? 
lt	Tai ko gi be nori? 

pl	Co ja tobie poradzę? 
lt	Ką aš čia tau patarsiu? 

pl	Idź precz i nie włócz się tu darmo, bo jak zagniewam się, to cię z Antośkiem całkiem z majątku wyprawię... 
lt	Eik namo ir veltui nesivalkiok, nes kai užpyksiu, tai tave su Antaniuku visiškai iš dvaro išvarysiu… 

pl	Uczynił ruch do odejścia, ale z ciemności, na złoty szlak światła wychyliły się naprzód dwie ręce, które rękę jego pochwyciły, a potem głowa w czerwonej chuście, która pochyliła się nizko i rękę tę pocałunkami okrywać zaczęła. 
lt	Buvo jau beinąs, bet iš tamsumos pirma išsitiesė dvi rankos, kurios dvi pagriebė jo ranką, paskui galva raudona skarele, žemai pasilenkė ir pradėjo tą ranką bučiuoti. 

pl	— Panie! najdroższy! — pośród pocałunków szeptała kobieta — zlituj się... ty mądrzejszy ode mnie i od nas wszystkich biednych ludzi... 
lt	— Ponuli! Brangiausias! — bučiuodama kalbėjo moteriškė — susimylėk… Tu daugiau žinai už mane ir už mus visus, nelaimingus žmones… 

pl	Daj radę! 
lt	Duok patarmę! 

pl	Gdzie mnie iść, kogo prosić, żeby jego daleko nie słali, żeby jego tu zostawili... 
lt	Kur reikia eiti, ką prašyti, kad jį toli nesiųstų, kad jį čia paliktų… 

pl	Żebyście sami do miasta pojechali... macie znajomych różnych... możebyście co dla niego wykołatali... toż to twoje rodzone dziecko... toż ja przez ciebie całe życie nieszczęśliwa byłam... 
lt	Kad pats Tamsta nuvažiuotum miestan… Turi visokių pažįstamų… Gal ką dėl jo ir padarytum… Juk jis tavo tikras vaikas… Taigi aš per tave visą gyvenimą nelaiminga buvau… 

pl	Ni mnie drużki na dzieży sadzały, ni mnie do ślubu śpiewały, ni mnie kto horować pomagał, ni kto główki mojej kiedy pożałował... 
lt	Nė man pamergės rūtų vainiką pynė, nė apdainavo mano jaunas dieneles, niekas man apsiruošti nepadėjo, niekas manęs nelaimingos nepasigailėjo. 

pl	Nagle przerwała. 
lt	Staiga sustojo. 

pl	Podniosła głowę. 
lt	Pakėlė galvą. 

pl	Czarne, zapadłe, spłakane oczy błysnęły i utkwiły się w twarzy mężczyzny. 
lt	Juodos įdubusios, išraudotos akys žybterėjo ir apsistojo ant vyriškio veido. 

pl	— Paniczu! Stefanku! ja na ciebie nie hniewna (nie gniewam się)... 
lt	Ponaiti! Steponėl!… Aš nieko prieš tave neturiu… 

pl	Nie przeklinała ja ciebie i przeklinać nie stanę (nie będę)... 
lt	Nekeikiau tavęs ir nekeiksiu. 

pl	— Lubiła ja ciebie, oj, lubiła jak swoję własną duszę... pożałuj ty mnie choć kryszkę (trochę) i Filipka mego wyratować pomóż... 
lt	Mylėjau tave, kaip savo dūšią. Pasigailėk manęs ir mano Pranuko, padėk išgelbėti… 

pl	Bahrewicz czuł się znać zakłopotanym i rozrzewnionym. 
lt	Višinskiui parūpo. 

pl	Z nogi na nogę przestępował, głośno sapał i ciągle mruczał: — No i czegóż? cóż? dość już! no, dość! pomogę, poradzę się... może... 
lt	Trepinėjo ant vietos, balsiai dūsavo ir nuolat marmėjo po nosim. — Na, ir ko gi? Kasgi? Gana jau! Na, gana! Padėsiu, pamėginsiu… Gali būt… 

pl	Wtem na ganku rozległ się krzyk potężny, basowy i zarazem wiolinowy. 
lt	Tuo tarpu sutarškėjo ratai. 

pl	Stefan Bahrewicz od stóp do głowy drgnął i śpiesznym, przerażonym szeptem Krystynie kilka słów cisnął: — Zmykaj! prędzej! żeby i ducha twego nie było! 
lt	Višinskis visas sudrebėjo ir pašnabždom ištarė Ulijonai kelis žodžius: — Bėk greičiau! Kad nė tavo dvasios čia nebūtų! 

pl	Za nim, jako cień mdły i nieśmiały, wsunął się i wzrokiem badając pozycyę, u ściany kroki swe powstrzymał gospodarz domu. 
lt	O pats skubotai priėjo prie išsėdančio iš ratų keleivio. Pasisveikinęs su svečiu, kartu su juo įėjo vidun. 

pl	Gdyby w bawialni Bahrewiczów było ciemno, oświetliła-by ją postać przybyłego. Był to młodzieniec niezbyt już młodziutki, bo trzydzieści kilka lat mieć mogący, ale nadzwyczaj elegancki, śmiały, można powiedzieć świetny, szczupły, niewysoki, od stóp do głowy okryty cienkiem i zgrabnie skrojonem suknem, błyszczał on szerokim, sztywnym, śnieżnym przodem koszuli, złotym łańcuchem od zegarka, złotą oprawą błękitnych szkieł, umieszczonych na nosie niezupełnie greckim, rudemi faworytami, które otaczały twarz bladą i gąbkowatą, z czołem nizkiem i zbrużdżonem, z oczyma rzucającemi z-za szkieł połyski ostre i przenikliwe. 
lt	Ponas Kuprauskis Atvažiavęs p. Liudvikas Kuprauskis buvo jau pagyvenęs žmogus, nes galėjo turėti trisdešimt kelerius metus, bet labai dailaus stogo, drąsus, laibas, neaukštas, nuo galvos iki kojų apsivilkęs plonais ir dailiai pasiūtais gelumbiniais rūbais. Nešiojo rudus žandinius, kuriais buvo apaugęs jo išblyškęs veidas; kakta žema ir suraukta, akys akiniuotos - jos tarytum vertė perverdavo kalbantį su juo žmogų… Atvažiavo tan kraštan pasikalbėti su šalisodžiais ūkininkais apie bylą, kurią vedė su Dzielskiu, labai turtingu bajoru, dėl trijų valakų pievos ir dviejų valakų dirbamos žemės, prieinančios prie jų rėžių. 

pl	Kaprowski proces ten prowadził, i głównym celem przybycia jego tutaj było wydobycie od chłopów na koszta interesu pewnej pieniężnej sumy. 
lt	Tą bylą vedė Kuprauskis, ir atvažiavo jis labiausiai dėl to, kad norėjo gauti nuo sodiečių pinigų jos vedimui. 

pl	Bahrewicz wytrzeszczonemi oczyma wpatrywał się w mówiącego. 
lt	Kada pradėjo apsakinėti Višinskiu, dėl ko jis atvažiavo, tas išskėtęs akis žiūrėjo į šnekantį. 

pl	— Bój się Pana Boga! — zawołał — to dzika pretensya! 
lt	— Bijok Dievo! — suriko — tai šunų juokai! 

pl	Ta łąka i ta ziemia, jak świat światem, do Dzietskiego należały! 
lt	Ta pieva ir ta žemė, aišku, kaip saulė, kad Dzielskiui priguli! 

pl	Ja tu, panie, urodzony... wiem... 
lt	Aš čia gimęs… Žinau… 

pl	Kaprowski spoważniał i, złożywszy na talerzu sztućce, ręce w kieszenie ubrania włożył. 
lt	Kuprauskis galvojo, rankas kešenėsna susikišęs. 

pl	— Hm! — rzekł — jeżeli nie wygrają, to... przegrają... 
lt	— Gm! — pasakė — jeigu nelaimės… tai pralaimės… 

pl	Zaśmiał się i, pochylony ku Bahrewiczowi, przenikliwe oczy w twarzy jego topiąc, lekceważąco wymówił: — Gdyby, panie kochany, ci tylko prowadzili procesy, którzy je wygrać pragną, mybyśmy z głodu poumierali... 
lt	Prasijuokė ir pasilenkęs prie Višinskio, modamas ranka, tarė: — Jeigu, mielas Pone, tiktai tie vestų bylas, kurie gali laimėti, mums reiktų badu numirti. 

pl	Szczególny, ukośny uśmiech, ukazujący wśród ryżego zarostu część zczerniałych zębów, rzucił mu na twarz wyraz przebiegłego sprytu, połączonego z nieświadomym siebie cynizmem. 
lt	Ypatingas nusišypsojimas, parodantis tarp rudų, apaugusių apie burną plaukų dalį pajuodavusių dantų, pridavė jo veidui išveizdą greit sumetančio gudrumo. 

pl	Nie tracąc powagi, która spłynęła na niego wraz z pierwszą wzmianką o interesach, odżywił się i opowiadać zaczął nie o sobie wprawdzie, ale o niektórych kolegach swoich, którzy po drodze tej do nadzwyczaj pomyślnych rezultatów dochodzili. 
lt	Pradėjo apsakinėti apie tūlus savo draugus, kurie daug užsipelniję tuo keliu. 

pl	Były to sprawy różne i dziwne. 
lt	Buvo tai visokios ir įstabios bylos. 

pl	Ten, zagrodowego szlachcica wprowadził w proces z sąsiadem o kawał gruntu, mający wartość stu rubli, a wycisnąwszy z niego w ciągu lat paru dziesięć razy większą sumę, nietylko proces przegrał, ale jeszcze, honorarya swe egzekwując, krowy i konie klienta na publiczną sprzedaż wystawił. 
lt	Vienas bajorėlį įtraukęs bylon su kaimynu dėl sklypelio žemės, vertos gal apie šimtą rublių, ir ištraukęs iš jo per porą metų dešimtį kartų didesnę sumą, ne tiktai bylą pralaimėjęs, bet dar paleidęs ant licitacijos bajorėlio karves ir arklius. 

pl	Tamten znowu, złapał wdowę po małym właścicielu ziemskim, a po kilku latach obrabiania różnych jej procesów, sam folwarczynę jej niewielką, ale śliczną, za bezcen i tak potajemnie nabył, że baba ani obejrzała się, jak z czworgiem dzieci na bruk miejski wyleciała. 
lt	Antras pagavęs mirus bajorui našlę ir bevesdamas per keletą metų jos bylas, pats ažu niekniekius ir taip gudriai nupirkęs jos dvarą, kad boba nė nepamačius kaip paliko be pastogės su ketvertu vaikų… Ir daug dar panašių bylų apipasakojo. 

pl	Zagrodowym szlachcicem był. 
lt	Buvo bajoras. 

pl	W ojcowej zagrodzie na piętnastu morgach ziemi, braci Bahrewiczów wyrosło aż czterech. 
lt	Pas tėvą ant penkiolikos margių žemės užaugo Višinskių brolių net keturi. 

pl	Dwaj starsi pożenili się i pozostali na miejscu, dwaj młodsi w świat poszli. 
lt	Du vyresnieji vedė ir paliko ant vietos, du jaunesnieji išėjo svietan. 

pl	Stefan nie poszedł daleko. 
lt	Steponas nenuėjo toli. 

pl	Raźny, zgrabny, uniżony, z łatwością otrzymał w dobrach krasnowolskich miejsce nizkiego oficyalisty, z przywiązanym do niego wysokim tytułem „namiestnika”. 
lt	Gražus, vikrus, mokąs nusižeminti, greit gavo vietą urėdo Krasnovolskių dvare. 

pl	W tymże samym folwarku była i owa słuszna, zgrabna, czarnooka dziewka. 
lt	Tame dvare tarnavo tuomet aukšta, daili, juodakė mergaitė Ulijona. 

pl	Bahrewicz rozkochał się w niej tak, że przez czas dość długi zapomniał nawet o tem, że była ona chłopką. 
lt	Višinskis pamylėjo ją taip, kad užmiršo, juog ji sodietė. 

pl	Kształtami przypominała młodą brzozę, oczy jej były pełne płomieni, z za ust ponsowych ukazywała w uśmiechu śnieżne zęby, a gdy rozplotła warkocze, chowała się do pasa, w płaszczu kruczych włosów. 
lt	Iš stogo panaši buvo į jauną liepą, akys pilnos kibirkščių, iš ažu lūpelių, raudonų, kaip koreliai, rodo juokdamos baltus, kaip sniegą, dantelius; o kad paleisdavo plaukus, pasislėpdavo lig juostos juodų plaukų miške. 

pl	Pracowitą była, bo pośród cudzych ludzi, nie otrzymała nigdy darmo kęsa chleba, a nieśmiała i uległa, bo nad sierotą i bezdomą wszyscy wszystko mogli. 
lt	Darbininkė buvo, nes tarp svetimų žmonių savo darbu reikdavo pelnyti sau kąsnelį duonos, nedrąsi ir paklusni, nes su našlaite ir neturinčia prieglaudos viską galėjo padaryti. 

pl	Był on przytem podówczas chłopcem zgrabnym i żwawym: czoło miał białe przy ogorzałej twarzy, płowy wąsik nad ponsową wargą, a w oczach ten ogień, którym fizyczne zdrowie i młodość napełniają człowieka, wzrosłego śród świeżości pól, na nocnych rosach pastwisk, w skrzepiających trudach orania i kośby. 
lt	Jis tada buvo vikrus ir drąsus vaikinas: kaktą turėjo baltą prie apdegusios saule burnos, juosvus ūselius, akyse ugnį. 

pl	Nie pamiętał wcale o tem, że dwa, czy trzy razy, z wielkim gniewem i hałasem wypędził z izby czeladnej wiejskich swatów, którzy przychodzili piękną, hożą i pracowitą dziewkę brać za żonę dla gospodarskich synów. 
lt	Višinskis du ar tris kartus su dideliu pykčiu ir triukšmu išvarė iš darbininkų trobos sodiečius — piršlius, kurie buvo atvažiavę pirštų tėvainiams gražios, meilios ir darbščios mergaitės. 

pl	Przyjaciele zaswatali, do panny powieźli, zaręczyli i ożenili. 
lt	Draugai išpiršo, nuvežė pas mergaitę, sužadėjo ir suvesdino. 

pl	Przedtem jeszcze był dzień, w którym z Leśnej wyszła chłopka wysoka i czarnowłosa, z twarzą młodą, ale zoraną zgryzotą i łzami, z jednem dzieckiem malutkiem, które prowadziła za rękę, drugiem u piersi. 
lt	Kada jaunieji pagrįžo namo, aukšta ir juodakė mergaitė, dar jauna, bet pasenusi nuo gailesčio, su vienu mažu vaiku, kurį vedė už rankos, kitu gi ant rankų išėjo iš urėdo namo. 

pl	Jednak, długo jeszcze, gdy wspominał o tej chłopce, coś mu się takiego około serca robiło, że twarz chustką ocierał, spluwał, i co prędzej szedł w pole, aby pracą zdławić robaka. 
lt	Ilgai dar Višinskiui, primenant ją, kas žin kas negerai pasidarydavo ant širdies, jog veidą skarele šluostė, spjaudės ir ko greičiausiai ėjo laukan nors darbu nusiramintų. 

pl	Były to przecież napady chwilowe. 
lt	Bet ilgainiui, kai gimė dukters, kai pradėjo rinktis pinigėliai, jau kada ne kada atsimimindavo apie senąją mylimąją. 

pl	Teraz, w grubych ciemnościach na ganku siedząc, myślał: — Co ja jej poradzę? Albo ja mogę Filipkowi tu w czem pomódz? 
lt	Toks tai laikas užėjo dabar. — Kuo aš jai galiu padėti? — manė — ar aš galiu Pranuką išgelbėti? 

pl	Biorą do wojska — biorą; szlą sołdata daleko — szlą. 
lt	Ima kariūmenėn — ima, siunčia kareivius toli — siunčia. 

pl	Może-by to u Kaprowskiego poradzić się... 
lt	Ar ne pasikalbėti su Kuprauskiu. 

pl	Strasznie sprytna bestya... i stosunki wielkie ma... 
lt	Labai suktas bestija… Ir pažinčių turi… 

pl	Pójdę ot, zapytam się, czy nie znajdzie jakiej rady... 
lt	Eisiu, pasiklausiu, ar neduotų kokios patarmės. 

pl	Prośbę może podać od matki, żeby chłopca z racyi choroby zostawili... 
lt	Galėčiau prašymą paduoti nuo močios vardo, kad vaikiną dėlei ligos paliktų. 

pl	Ale znów, jaki Kaprowski, broń Boże, przed Madzią wygada się, że mnie to obchodzi!... 
lt	Bet vėl, jeigu Kuprauskis, Dieve myli, išsitartų prie pačios, būtų blogai… 

pl	Lepiej już nic jemu nie mówić. 
lt	Geriau jau nieko jam nesakyti. 

pl	At, albo to jej jednej taka bieda? 
lt	Et, ar tai jai pirmajai taip atsitinka? 

pl	Nic jemu nie stanie się. 
lt	Nieko blogo jam nepasidarys. 

pl	Świata kawał zobaczy i na człowieka wyjdzie. 
lt	Žmonių pamatys ir pats žmogum liks. 

pl	Baba — zawsze babą. 
lt	Boba — vis boba. 

pl	Tak i za synami przepadała i przepada, to i wymyśla niewiedzieć jakie historye. 
lt	Sūnų mylėjo ir myli, tai ir prasimano kas žin kokius nebūtus daiktus. 

pl	Powiedział-bym Kaprowskiemu, ale lękam się, żeby przed Madzią... 
lt	Pasakyčiau Kupriauskiui, bet bijau, kad neišsitartų prie pačios. 

pl	Lepiej już nie powiem... 
lt	Geriau jau nieko nesakysiu… 

pl	Co tam! baba popłacze i tyle, a Filipek za kilka lat powróci... 
lt	Nieko!… Paraudos boba, ir tiek: Pranukas per keletą metų pagrįš… 

pl	Ręką machnął, wstał i we wnętrzu domu zniknął. 
lt	Pamojo ranka, atsigulė ir užmigo. 

pl	Opuściwszy folwark w Leśnej, szła znowu błotnistą drogą w ciemnościach, i znacznie powolniej, niż przedtem. 
lt	Privedėjas Iš dvaro Ulijona vėl tamsoje brido per purvyną, bet daug pamažiau, negu pirma. 

pl	Czegóż już teraz spieszyć się miała? 
lt	Tai ko gi dabar ir skabėsi. 

pl	— Takaja dola moja, jak hetaja noczka! — półgłosem raz wymówiła i zdawać się mogło, że wiatr, który w tej samej chwili przelatywał przez drogę, porwał te słowa, poniósł je na puste pola i kręcił tam niemi, jak to czyni z suchemi liśćmi, szepcąc, wzdychając i jęcząc. 
lt	— Toks mano likimas, kaip ta tamsi naktis! — pusbalsiu ištarė. 

pl	Zresztą milczała. 
lt	Toliau tylėjo. 

pl	Wiatr coraz silniej miotać zaczął jej siermięgę; chustka, którą na głowie miała, tak była zmoczoną, że strumienie wody lały się z niej na uszy i szyję. 
lt	Vėjas kaskart smagiau blaškė jos rudinę; skara, kuria apsirišusi buvo, taip permirko, kad vanduo varvėjo nuo jos ant ausų ir už kaklo. 

pl	Z pod bosych jej nóg tryskały z kałuż fontanny rzadkiego błota. 
lt	Nuo basų kojų tyško iš valkų skystas purvas. 

pl	Po przebyciu trzech wiorst, dzielących Leśnę z Wólką, znowu do siebie przemówiła: — Ot, jeszcze nie śpią! 
lt	Praėjus tris varstus vėl prakalbėjo:  — Da nesugulę! 

pl	Może dziecko choreńkie. 
lt	Gal vaikas serga. 

pl	Słowa te wywołało drobne, czerwonawe światełko, które błyskało pomiędzy ciemnemi zupełne zabudowaniami Wólki. 
lt	Tuos žodžius pasakė, pamačius mažą, rausvą žiburėlį, kursai spingsojo tarp visiškai juodų Skrebiškio trobų. 

pl	Zeszła z drogi, chwilę szła po zoranym zagonie, pod ścianą stodoły czy obory, potem przelazła przez niewysoki płotek jakiś, i w ten sposób skróciwszy sobie drogę, znalazła się u drzwi budynku, w którego jednem malutkiem oknie, błyszczało owo światełko. 
lt	Išsuko iš kelio, valandėlę ėjo per arimą gurbų ar daržinės pasieniu; paskui perlipo žemą tvorą ir, taip sutrumpinus sau kelią, priėjo prie trobos durų, pro kurios mažą langelį spingsojo anasai žiburėlis. 

pl	Budynek ten był tak zwanym czworakiem, zawierającym mieszkania dla rodzin czterech parobków, z których każda miała tam posiadać izbę i komórkę z osobnem wejściem. 
lt	Toji troba buvo pavesta keturioms šeimynoms bernų, kurių kiekviena turėjo gauti trobą ir kamarėlę su atskiru įėjimu. 

pl	Ale gospodarstwo w Wólce wymagało parobków ośmiu, czworak znajdował się tam jeden. 
lt	Bet išdirbimui žemės Skrebiškiai privalė aštuonių bernų; kumetbutis tebuvo vienas. 

pl	Rządca dóbr był oszczędnym i nie chciało mu się budować czworaku drugiego. 
lt	Kamisorius buvo šykštus žmogus ir nenorėjo statyti kito kumetbučio… 

pl	Na tak zwanej sesyi ekonomów, która pod prezydencyą jego odbywała się co sobotę, dość dawno temu, zapytał Bahrewicza: — Co robić? budować w Wólce drugi czworak, czy nie budować? 
lt	Jau seniai klausė Višinskio: — Ką daryti? Ar statyti Skrebišky kitą kumetbutį, ar nestatyti? 

pl	Pomyślawszy chwilę, odpowiedział: — Nie budować, Jaśnie Wielmożny Panie. 
lt	— Nereikia, Jūsų Mylista. 

pl	Po co budować? 
lt	Kam gi statyti? — atsakė Višinskis, norėdamas įtikti kamisoriui. 

pl	— A jakże będzie? 
lt	— Tai kaipgi bus? 

pl	— W każdem mieszkaniu zmieszczą się dwie familie. 
lt	— Kiekvienoje pirkčioje sutilps dvi šeimynos. 

pl	— Doprawdy? będą mogły zmieścić się? 
lt	— Iš tikro? Galės sutilpti? 

pl	— Oj, oj! czemuż-by się nie zmieściły? 
lt	— Ai, ai! Ims ir nesutilps! 

pl	Czy to im wygód jakich potrzeba? 
lt	Bene jiems reikia kokių laisvių. 

pl	Mieściły się istotnie, bo i cóż miały robić? 
lt	Ir iš tikro sutilpo, ką padarys? 

pl	Parobek jest parobkiem, dlatego, że nim być musi, tu czy tam, ale musi. 
lt	Bernas vis bernas, nes turi juo būti, ar čia, ar kitur, bet turi. 

pl	W Wólce pod innemi względami gorzej niż gdzieindziej nie było, a i z mieszkaniem nie wszędzie było lepiej. 
lt	Skrebišky nebuvo blogiau, kaip kitur, ir trobą ne visur duodavo geresnę. 

pl	Jasiuk służył tu już od dawna, mieszkając wspólnie to z tymi, to z owymi ludźmi. 
lt	Jonas tarnavo čia jau seniai ir gyveno draug tai su vienu, tai su kitu bernu. 

pl	Przed rokiem dano mu za wspólników mieszkania młodego parobka Antośka i matkę jego Krystynę, których przeniesiono tam od innego parobka, Maksyma, dlatego, że Maksym łajał Antośka od bękartów, a Maksymowa Krystynę parę razy za włosy po izbie ciągała, przypominając jej wszystko: jaką była i zkąd swoich dwóch synków wzięła. 
lt	Jau metai, kaip jam pridavė bendrai gyventi jauną berną Antaną su motina Ulijona, kuriuodu perkėlė pas jį nuo kito berno, Motiejaus, dėl tos priežasties, kad Motiejus pravardžiavo Antaną mergos vaiku, Motiejienė porą kartų tąsė Ulijoną už plaukų po aslą, primindama jai, kokia ji buvo ir iš kur du sūnus gavo. 

pl	Jasiukowie byli spokojnymi ludźmi i umieli żyć w zgodzie ze wszystkimi. 
lt	Jonai buvo lėti žmonės, ir mokėjo gyventi santaikoje. 

pl	Z Krystyną i jej synem sprzyjaźnili się nawet, dlatego może, że matka młodego parobka nietylko nigdy kłótni pierwsza nie zawodziła, ale zaczepiona zmilczała, a dzieci Jasiuków strasznie polubiła i doglądać je pomagała matce tak, jak gdyby nie były jej cudzemi. 
lt	Su Ulijona ir jos sūnumis dargi susibičiuliavo, gali būti dėl to, kad jauno berno motina, ne tiktai nepradėdavo barnių, bet užkalbinta tylėdavo; Jonų vaikus labai pamylėjo ir padėdavo juos apžiūrėti, lig jai buvo ne svetimi. 

pl	Teraz, w drzwiach izby ukazując się, pozdrowienie wymówiła: — Niech będzie pochwalony... 
lt	Dabar įeidama pro duris pasakė pagarbintą:  — Tegul bus pagarbintas… 

pl	— Na wieki wieków — odpowiedziały jej trzy głosy męzkie i jeden głos niewieści. 
lt	— Ant amžių amžinųjų — atsiliepė trys vyriški balsai ir vienas moteriškas. 

pl	Jak wygląda izba ta? Była ona obszerną, ale bardzo nizką, ze ścianami i sufitem prawie do czarności okopconemi, z podłogą ubitą z gliny i jednem małem oknem, przez którego ramy wlatywały powiewy marcowego wiatru. 
lt	Pirkčia buvo didelė, bet labai žema, aprūkusioms nuo dūmų sienoms ir luboms, asla, suplukta iš molio, ir viena mažu langeliu, pro kurio romčius puškeno vėjelis. 

pl	Dość obszerną będąc, izba ta miała pozór wielkiej ciasnoty, najprzód z powodu nizkości swej, potem dlatego, że napełniało ją mnóztwo gospodarskich sprzętów i statków, jako to: ław, stołów, krosien tkackich, których było dwoje, niecek, balij, wiader, garnków, narzędzi do tarcia i czesania lnu, motowideł, beczułek z kwaszonemi burakami i kapustą, worków zawierających kartofle, zboże niemlete, mąkę itd. 
lt	Pirkčia nors ir labai buvo didelė, bet išrodė ankšta, viena dėl to, kad buvo labai žema, antra — prigrūsta visokių padarų ir reikalingų namams daiktų: lovų, stalų, staklių, kurios dvejos stovėjo, mestuvų, ratelių, kibirų, geldų, puodų, mintuvų, šukų, krijelių, staunių su rūgintais burokais ir kopūstais, maišų su bulbomis, nesijotais rugiais, miltais ir t.t. 

pl	Róg izby zajmował piec z głębią czarną, jak otchłań, z przypieckiem i podpieckami. 
lt	Pirkčios kertę užėmė didelė krosnis su pamina ir pakrosniu. 

pl	Na piecu widać było cztery bose nóżki dziecięce, dobywające się z grubych koszulin, pod piecem spały trzy kury i jeden kogut, na przypiecku leżała kobieta, okryta kołdrą w domu utkaną, i chudą, ciemną ręką poruszająca od czasu do czasu kołyskę z łozy uplecioną i u belki sufitu na grubych, konopnych sznurach zawieszoną. 
lt	Ant krosnies gargsojo keturios plikos kojelės, išsikišusios iš po storų marškinių, pakrosny tupėjo tris vištos su gaidžiu, ant pamyuos gulėjo moteriškė, apklota namine antklode ir kartkartėms krutino išsekusia sujuodavusia ranka supintą iš karklų lopšelį, pakabintą kanapinėmis vadelėmis ant lingės. 

pl	W kołysce spało dziecię, kilka dni życia mieć mogące. 
lt	Lopšely miegojo kelių dienų kūdikis. 

pl	Kobietą, leżącą na przypiecku, była Jasiukowa, słaba jeszcze po odbytym przed kilku dniami połogu. 
lt	Moteriškė, galinti ant paminos, buvo Jonienė, dar nesikelianti po gimdymo. 

pl	Poleżała dzień jaki, taj hodi, wstawała, jeżeli nie do wszystkich zaraz robót, to przynajmniej do skrobania kartofli, gotowania i doglądania starszych dzieci wracała. 
lt	Seniaus pagalės kokią dieną, ant rytojaus jau ir kelias kad ir ne prie visų darbų, tai nors bulbų skusti, virti ir prižiūrėti didesniųjų vaikų. 

pl	Tym razem jednak słabowała dłużej, niż zwykle, wychudła jakoś i wybladła. 
lt	Šiuokart ilgiau negalėjo pasikelti, išsekė ir išbalo. 

pl	Ale matka przyjść jakoś do siebie nie mogła i wciąż jeszcze leżała, a że dnia tego i druga gospodyni mieszkania nieobecną była, wieczerza spóźniła się znacznie. 
lt	Šiandien nebuvo namie ir kitos šeimininkės, te dėl vakarienė labai nusivėlavo. 

pl	Jasiuk i Antosiek gotować ją zaczęli po powrocie z pola, które orali do zmroku, i następnie jeszcze po nakarmieniu i napojeniu swoich par koni, po umieszczeniu pługów we właściwem miejscu i krótkiej kłótni z innymi parobkami, przed drzwiami stoczonej, o jakieś więzie siana. 
lt	Užkaitė Jonas ir Antanas, parėję iš lanko, kar lig sutemai arė, paliuobę ir pagirdę savo porą arklių, padėję vieton plutas ir pasibarę truputį su kitais bernais. 

pl	Teraz przed ogniem, palącym się w piecu, drewnianą łyżką od czasu do czasu mieszając w garnkach, stał jeden tylko Antosiek, parobek młody, przystojny, z jasnemi, jak len, włosami i raźnem spójrzeniem błękitnych oczu. 
lt	Dabar prieš atskaitą, kartkartėms maišydamas puodą mediniu šaukštu, stovėjo vienas Antanas, jaunas, gražus bernas, geltonplaukis, mėlynakis. 

pl	Jasiuk, chłop barczysty, wąsaty, z ciemnym zarostem dokoła śniadej twarzy i ciemnem, roztropnem okiem, siedząc na ławie za stołem, rozmawiał z gościem, mającym powierzchowność całkiem do jego powierzchowności niepodobną, parobek silny i barczysty wydawał się ociężałym, czy apatycznym. 
lt	Jonas, tvirtas vyras, juodais ūsais ir juodomis akimis, atsisėdęs užustalėje šnekėjo su svečiu. 

pl	Siedział w postawie zgarbionej, łokcie na stole rozpościerał, z pod brwi gęstych dość łagodnie, ale chmurnie i jakby nieufnie spoglądał. Gość przeciwnie, suchy był, sprężysty, wyprostowany; zawiędłą, bladawą twarz jego z długim nosem i spiczastą brodą otaczał krótki, siwiejący zarost. 
lt	Sėdėjo susikuprojęs, alkūnėms pasirėmęs ant stalo, iš po tamsia ančakių žiūrėjo rimtai, bet kaip ir ne išsitikėdamas, svečias, priešingai, buvo laibas, prakaulis, sėdėjo tiesiai: ant jo sunokusio, išbalusio veido, ilga nosis, augo trumpa žilva barzda. 

pl	Szare, małe jego oczy patrzały bystro, śmiało, zuchwale nawet; czasem, w błyskach ich świeciła srogość, czy chciwość. 
lt	Pilkos mažutės akys nė valandėlės nerimo ant vietos, žiūrėjo tiesiai ir drąsiai; kartais galima buvo pasergėti jose gobamą. 

pl	Ubranie miał z żółtawego sukna, ale wcale inaczej, niż chłopskie siermięgi skrojone, połyskujące metalowemi guzikami i bronzowym medalem, u pętlicy zawieszonym. 
lt	Apsivilkęs buvo gelsvais rūbais, bet ne sodietiškai pasiūtais, blizgančiomis sagomis ir su medaliu kilpoje. 

pl	Rozmowy Jasiuka z gościem wejście Krystyny nie przerwało. 
lt	Ulijonos įėjimas nesutrikdė kalbos Jono su svečiu. 

pl	Odpowiedzieli jej: „Na wieki wiekow!” i wcale się nią dalej nie zajmowali. 
lt	Atsakė jai: „Ant amžių amžinųjų”, ir daugiau nebeatsigręžė į ją. 

pl	Ona kiwnęła głową synowi, który jej takiem samem kiwnięciem odpowiedział, i przed ogniem stanęła. 
lt	Ji linkterėjo galva sūnui, kursai atsakė tokiu pat linkterėjimu. 

pl	Stanęła przed piecem, łokieć oparłszy na jednej dłoni; drugą brodę sobie podparła i wpatrzyła się w płomień. 
lt	Atsistojo prieš krosnį; pasirėmus alkūne ant vieno delno, ant kito padėjo smakrą ir žiūrėjo į ugnį. 

pl	W zarysie drobnych jej ust, w sposobie, jakim sfałdowały się policzki, i w wyrazie nieruchomych źrenic, była przepaść smutku. 
lt	Be galo didelis nuliūdimas atsimušė ant jos veido. 

pl	Jasnowłosy parobczak mieszał w garnku zacierkę z sadłem i, patrząc na matkę, zapytał: — I cóż, mamo? 
lt	Geltonplaukis bernelis maišė puode parpelius su taukais ir žiūrėdamas į motiną paklausė:  — Ir ką gi, mama? 

pl	Nie zmieniając postawy, ani kierunku spójrzenia, odpowiedziała: — Nic, synku. 
lt	Nesikrutindama ir neatkreipdama nuo ugnies akių atsakė:  — Nieko, sūnel. 

pl	Pójdzie Pilipek nasz na skraj świata i nie zobaczą już go oczy nasze. 
lt	Eis mūsų Pranukas ant krašto svieto, nebepamatys jo mano akys. 

pl	Widać, że dla nas biednych żadnego ratunku już niema. 
lt	Matyti, kad mums nelaimingiems jokios pagelbos nebeliko. 

pl	Antosiek westchnął i głową pokiwał. 
lt	Antanas atsiduso ir galva palingavo. 

pl	W kołysce zaskwierczało dziecko; Krystyny zaduma prysnęła. 
lt	Lopšy pradėjo verkti kūdikis, Ulijona atsikvošėjo. 

pl	O osuszaniu odzieży swej i rozgrzewaniu przemokłych nóg wcale nie myślała. 
lt	Apie džiovinimą savo rūbų ir šildymą sušlapusių kojų visai neataminė. 

pl	Do przypiecka prędko podeszła i pochyliła się nad chorą. 
lt	Priėjo greitai prie paminos ir pasilenkė prie ligonės. 

pl	Poszeptały coś z sobą, chora stękając, obróciła się twarzą ku izbie, Krystyna wyjęła dziecko z kołyski i do piersi jej podała. 
lt	Pasišnibždėjo mažumą, ligonė dejuodama apsivertė ant kito šono priekiu į pirkčią, Ulijona išėmė kūdikį iš lopšio ir padavė jį prie krūtinės. 

pl	Potem na skraju przypiecka, u szeleszczącego sianem wezgłowia chorej usiadła i, ręce na kolanach złożywszy, pierwszy raz na rozmowę Jasiuka z gościem uwagę zwróciła. 
lt	Paskui atsisėdo ant paminos krašto ir sudėjus rankas ant kelių, tik dabar pradėjo klausyti, ką kalbėjo Jonas su svečiu. 

pl	Przed rozmawiającymi stała butelka z wódką i cynowa czarka. 
lt	Prieš juos stovėjo butelis degtinės ir cininė taurelė. 

pl	Częstowali się wzajemnie z grzecznością wielką, po każdej wychylonej czarce zamieniając się wyrazami: „Na zdrowie!” 
lt	Vaišinosi labai gražiai, gerdami už viens antro sveikatą. 

pl	Wychylane czarki nie były jednak liczne. Jasiuk nie był pijakiem; co zaś do gościa, to jakkolwiek zaczerwieniony nos jego zdawał się świadczyć o amatorstwie gorących napojów,, zostawał on teraz całkiem pod wpływem toczącej się rozmowy. 
lt	Gėrė vienok ne daug: Jonas nebuvo girtuoklis. 

pl	Przekonywał o czemś Jasiuka, do czegoś nakłonić go usiłował. 
lt	Svečias kas žin ką aiškino Jonui, prie kas žin ko prikalbėti norėjo. 

pl	Z niedopitą czarką w ręku, wyprostowany, bystre i świecące oczy w twarz parobka wlepiając, mówił: — Jej Bohu, Jasiuk! Żeby ja był na twojem miejscu, dawno bym już w swojej własnej chacie siedział, jadł, pił i o nikogo nie dbał. 
lt	Laikydamas rankoje neišgertą taurelę, atsistojęs, įsmeigdamas savo blizgančias akis berno veidan, kalbėjo svečias: „Kaip Dievą myliu, Jonai, kad būčiau ant tavo vietos, seniai jau savo troboje sėdėčiau. Valgyčiau, gerčiau ir nieko nesibijočiau. 

pl	Czy tobie tak dobrze na parobkowskim chlebie, że dziadźkowi (stryjowi) na swojej własnej ziemi panować pozwalasz? 
lt	Ar tau taip gera berno duona, kad leidi dėdę ponauti ant savo žemės”. 

pl	Parobek ciemnowłosą i ciężką głową z wolna potrząsał. 
lt	Bernas iš lengvo kraipė juodplaukę ir sunkią galvą. 

pl	— Oj, dobrze! — odpowiedział — kab moim nieprzyjacielom tak dobrze było! 
lt	„Oi, gera! — atsakė — kad mano neprieteliams būtų taip gera! 

pl	A co robić? 
lt	Bet ką padarysi? 

pl	Człowiek dzieckiem był jeszcze, kiedy źli ludzie skrzywdzili, zwyczajnie sierotę bez ojca. 
lt	Žmogus dar vaikas buvai, kai pikti žmonės nuskriaudė, žinoma, našlaitį be tėvo. 

pl	Jak tylko ojciec zmarł, dziadźko zaraz cały grunt i usadźbę i wszystko na swoje imię, znaczy, przepisał. 
lt	Kaip tiktai tėvas numirė, dėdė tuoj persirašė ant savo vardo žemę ir namus. 

pl	Mnie, mówi, kamisya gospodarzem zrobiła, ta i grunt cały mój; a brat, mówi, u mnie parobkiem był, i do bratniego syna tu, znaczy, nic nie należy. 
lt	Mane, sako, komisija šeimininku padėjo, tai ir žemė mano; o brolis, sako, buvo pas mane ažu berną, tai jo sūnui nieko ir nepriguli. 

pl	Ludzie mnie poradzili, żebym do sądu szedł, a on hadwokata sobie najął takiego, że jak zaczął szczekać, tak i wszystko wyszczekał, czego Mikołaj w chacie Jasiuka chciał. 
lt	Žmonės patarė nusiduoti sūdan. Jis dasamdė advokatą, tai kad pradės advokatas loti, tai visą išlojo, ko norėjo. 

pl	A ja, znaczy, już i bez niczego został, taj z gospodarskiego syna zrobił się parobek... 
lt	Aš likau be nieko, ir iš tėvainio likau bernas”. 

pl	Z wolna ręką machnął i wódki trochę do czarki wlawszy, głową ku gościowi skinął: — Na zdrowie! — rzekł. 
lt	Mostelėjo ranka ir įpylęs taurelėn truputį degtinės, linkterėjo svečiui galva! — Sveikas — tarė. 

pl	— A co robić? — mówił dalej — co przepadło, to i przepadło. 
lt	— Ką darysi — tęsė toliau — kas prapuolė, tai prapuolė. 

pl	Z żonką i dziećmi z głodu nie pomrzemy. 
lt	Su pačia ir vaikais bado ne stipsiu. 

pl	Teszcz (ojciec żony) sto rubli posagu dał... Bogaty... ogrodnikiem służy... 
lt	Uošvis davė šimtą rublių dalios… Turtingas… Sodininkauja… 

pl	Dał-by i więcej... 
lt	Duotų ir daugiau. 

pl	„Jak ty, Jaśku, mówi, będziesz miał za co kawał ziemi kupić, drugie, mówi, sto rubli dam...” 
lt	„Kai turėsi, Jonai, už ką sklypelį žemės nusipirkti, tai aš tau kitą šimtą duosiu” — pasakė. 

pl	Ot, może da Pan Bóg Wszechmogący, że i kupię... to żonka zarobi... to z pensyi zostanie się... siaki taki grosz jest... 
lt	Gal visagalis Dievas ir leis nusipirkti… Pati truputį uždirbs… Ir iš algos šiek tiek liks… Kelis skatikus turiu… 

pl	— Dużo? — chciwie zapytał ex-żołnierz. 
lt	— Daug? — užklausė gobus svečias. 

pl	Chłop uśmiechnął się przebiegle. 
lt	Sodietis šyptelėjo. 

pl	— Sam niewiedaju — pół-seryo, pół-żartobliwie dopowiedział — może dużo, może nie dużo... a taki jest... 
lt	— Pats ne žinau, — juokaudamas atsakė — gal daug, gal ir nedaug, bet yr… 

pl	— No, a hetaż ziemia, co dziadźko tobie ukradł, to tak już i przepadnie? 
lt	— Gerai, tai jau žemė, kurią atėmė nuo tavęs dėdė, taip ir prapuls? 

pl	— A co robić? — westchnął Jasiuk. 
lt	— Ką darysi? — atsiduso Jonas. 

pl	— Może moja prawda była, a może jego prawda była. 
lt	— Gal mano buvo teisybė, o gal ir jo! 

pl	Niech nas Bóg sądzi. 
lt	Tegul mudu Dievas atlygins. 

pl	— Oj ty, durniu! — z dziwną raźnością i energią zawołał sołdat — i ty sobie myślisz, że to już skończone, zapieczętowanie i przepadło? 
lt	— Eik tu, beproti! — sušuko svečias — tu jau manai, kad tai ir pasibaigė, prapuolė. 

pl	Milczysz i cierpisz. 
lt	Tyli ir kenti. 

pl	A nie możesz to ty teraz także hadwokata sobie nająć i dziadźkę do sądu za swoję krzywdę pozwać? 
lt	Ar tai negalima dabar ir tau pasisamdyti advokatą ir pašaukti dėdę sūdan? 

pl	Czy to on jeden hadwokata mieć mógł? 
lt	Ar jis vienas galėjo turėti advokatą? 

pl	A ty nie możesz? he? 
lt	Tu tai negali? A? 

pl	Ja twój interes z dziadźkiem znam, jak swoję rękę. 
lt	Aš tavo padėjimą žinau, kaip savo penkis pirštus. 

pl	Jej Bohu, te jego pretensye nic nie warte i dawność (przedawnienie) jeszcze nie nastąpiła. 
lt	Ką jis šneka, tai tas niekai, ir laikas dar neperėjo. 

pl	A hapelacya od czego? 
lt	Kamgi būtų apeliacija? 

pl	Ej!... 
lt	A? 

pl	Wskazujący palec w górę podniósł i w powietrzu nim kręcił. 
lt	Vieną pirštą pakėlė aukštyn ir pradėjo juo sukti. 

pl	— Ej! ej! — powtórzył — ty pałaty nie widział. 
lt	— Ei, ei! — toliau kalbėjo — tu sūdo nematei. 

pl	Ja widział. 
lt	Aš mačiau. 

pl	Wielikaja taka sala, jak kościół, a w niej stół, czerwonem suknem nakryty, a przy stole jaśnie wielmożne pany siedzą w mundurach złotem wyszywanych i sądzą... 
lt	Didelė tokia seklyčia, kaip bažnyčia, ir joje pastatytas stalas, apdengtas raudona gelumbe; ažu stalo sėdi ponai munduruose, išsiūtuose auksu, ir sprendžia… 

pl	— Złotem wyszywanych... — powtórzył Jasiuk, który tak ciekawie wsłuchywał się w mowę gościa, że usta nieco otworzył. 
lt	— Išsiūtuose auksu… — atkartojo Jonas, kuris su tokia atida klausė svečio kalbos, kad net truputį prasižiojo. 

pl	— A cóż ty myślał? że w takich siermięgach, jak ty? 
lt	— Kaip gi tu manei? Kad tokiose rudinėse, kaip tu? 

pl	Od złota błyszczą... na stole zierkało stoi... 
lt	Kuo aukso net akys raibsta… 

pl	— Przed zierkałem cesarskim, przed stołem czerwonym, przed jaśnie wielmożnymi panami, co od złota błyszczą, stoją hadwokaty i mówią... 
lt	Prieš raudonai dengtą stalą, prieš ponus, blizgančius auksu, stojas atvokatai ir kalba… 

pl	Tak i tak, jaśnie wielmożny sądzie, mówią... tak i tak, mówią... a sąd milczy i słucha... Słucha, słucha, potem wstaje i wychodzi... 
lt	Taip ir taip, Jūsų Mylistos, ponai sūdžios… Taip ir taip, sako… Sūdžios gi tyli ir klauso, paskui atsistoja ir išeina. 

pl	— Wychodzi! — powtórzył Jasiuk takim tonem, jakby żałował, że kończy się już piękna i zajmująca bajka. 
lt	— Išeina! — atkartojo Jonas, kaip ir gailėdamas, kad jau baigiasi graži pasaka. 

pl	— A nu, wychodzi; taj cóż, że wychodzi? 
lt	— A taip, išeina. 

pl	Idzie sobie do drugiego pokoju, żeby pogadać o tem, co hadwokaty brechali (szczekali). 
lt	Eina sau kiton seklyčion, pasikalbėti apie tai, ką šnekėjo advokatai. 

pl	Potem powraca... wszyscy wstają... a najstarszy z sądu, jewo prewoschoditielstwo z papieru głośno czyta: „Isk Jasiuka Harbara za sprawiedliwy przyznać, dziadźce jego Pawlukowi Hrabaru grunt i sadzibę odebrać i Jasiukowi oddać.” 
lt	Paskui grįžta… Visi atsistoja. Vyresnysis sūdžia iš popieriaus balsiai skaito: „Skundą Jono Gaigalo teisingu pripažinti, nuo jo dėdės Povilo žemę ir namus atimti ir Jonui atiduoti”. 

pl	Na to niespodziane zakończenie, Jasiuk Harbar głowę podniósł, chmurne oczy jego żywo błysnęły. 
lt	Pasibaigus taip netikėtai, Jonas pakėlė galvą, jo akys žybtelėjo. 

pl	— Aha! — zawołał — żeby to tak było... 
lt	— Aa! — riktelėjo: — kad taip būtų… 

pl	— Dlaczego nie ma być? — z pozorną flegmą odparł ex-żołnierz — żeby ty Jasiuk tylko chciał, toby było... 
lt	— Kodėl negalėtų būti? — ramiai atsakė Mikalojus, taip vadinos svečias, kad tu tiktai norėtum, tai ir būtų… 

pl	Ja-by tobie takiego hadwokata nastręczył, co tak pisze, że aż sam ministyr dziwi się, a jak zacznie brechać, to aż sąd gęby otwiera i obydwoma uszami słucha... 
lt	Aš nuvesčiau tave pas tokį advokatą, kuris taip rašo, kad pats ministeris stebisi; o kaip ims kalbėti, sūdžios net išsižioję klauso… 

pl	Jasiuk ożywił się znacznie. 
lt	— Jonas subruzdėjo. 

pl	— Czy to ten sam, co to Hryńskich chłopów proces z Dzielskim prowadzi? — zapytał. 
lt	— Ar tai tas, kur veda Meliuniečių bylą su Dzielskiu, — užklausė. 

pl	— Ten sam; a ty jego widział? 
lt	— Tas pats; tu jį matei? 

pl	— Widział, zdaleka... 
lt	— Mačiau iš tolo… 

pl	Przejeżdżał ja z sianem przez Hrynki i widział, jak z Hryńskimi przed karczmą rozmawiał. 
lt	Važiavau su šienu per Meliūnus ir mačiau, kaip šnekėjos su Meliūniečiais prieš karčemą. 

pl	Każeć sia wielmi mądry? 
lt	Turbūt labai išmintingas? 

pl	— Ho, ho! — potwierdził gość — jaż tobie Jasiuk mówił, że jak on napisze, to sam ministyr dziwi się... 
lt	— Oo! — pritarė svečias: — aš sakau, kad kai jis parašo, tai pats ministeris stebisi. 

pl	— Musić i wielmi bohatyj, taki zołocisty łańcuch na brzuchu ma... 
lt	— Ir turtingas turbūt? 

pl	— Jej! jej! bogaty... 
lt	Tokį aukso lenciūgą nešioja ant pilvo… 

pl	Czemu bogaty nie ma być? 
lt	— Oo! Kaipgi ne bus turtingas! 

pl	Ludzie do niego, jak do kościoła chodzą... 
lt	Žmonės prie jo, kaip bažnyčion, plaukte plaukia… 

pl	A od kogo proces weźmie, to zawsze wygra, jej Bohu, zawsze. 
lt	O kieno bylą paima, ta visados laimi, visados! 

pl	— Zawsze? — zadziwił się Jasiuk. 
lt	— Visados! — nusistebėjo Jonas. 

pl	— Zawsze — potwiedził gość — taki już jego rozum. Co on już ludziom napomagał, haj! każdemu pomoże... 
lt	— Visados, — patvirtino svečias: — tokia jau išmintis; keliems žmonėms jis padėjo, kiekvienam padeda. 

pl	Żeby tam nie wiem jaką biedę kto miał, jak on ją w swoje ręce weźmie, szczęście z niej zrobi... 
lt	Kad ir kasžin kokią nelaimę kas turėtų, jeigu jis paims savo rankosna, ją laime paverčia… 

pl	Parobek zamyślił się głęboko, i po dobrej minucie zaledwie głowę podniósł. 
lt	Bernas pradėjo galvoti ir tiktai po ilgos valandos pakėlė galvą. 

pl	— Słuchaj-no, Mikołaj! — ciszej, niż wprzódy mówić zaczął — a wielmi dorohij hetyj hadwokat? (a czy bardzo drogi ten adwokat?). 
lt	— Klausyk, Mikalojau, — rečiau, kaip pirma, pradėjo kalbėti — ar labai brangus tas jūsų advokatas? 

pl	Mikołaj zsunął siwe brwi i, przebierając w powietrzu palcami, mruczeć coś zaczął. 
lt	Mikalojus suraukė kaktą, ir užlenkdamas pirštus, pradėjo kasžin ką murmėti. 

pl	Dokonywał wyraźnie jakiejś tajemniczej, arytmetycznej operacyi. 
lt	Skaitė. 

pl	— Ot i nie bardzo drogi — rzekł głośno — pięć procentów bierze... nigdy więcej, broń Boże, nigdy więcej, jak pięć procentów... 
lt	— Tai ne labai, — ištarė balsiai — penkis procentus ima… Niekados daugiau, saugok Dieve, niekados daugiau kaip penkis procentus. 

pl	— Sztoż heto hetyja pracenty? 
lt	— Kas tai per procentai? 

pl	(Cóż to te procenty?) — To taka opłata — wytłómaczył Mikołaj — tę opłatę to już trzeba jemu dać... 
lt	— Tai tokie mokesčiai — aiškino Mikalojus — tiek tai jau reikia duoti… 

pl	Bez tego nie można... 
lt	Be to tai jau nuo nepradėk… 

pl	Kiedy on tobie powie: „Jasiuk, daj mnie na ten interes sto rubli”, znaczy: daj jemu sto rubli... 
lt	Kad jis pasakys tau: „Jonai, duok man už tą bylą šimtą rublių”, tai reiškia: duok jam šimtą rublių… 

pl	A kiedy on tobie powie: „Jasiuk, daj hrosze z góry!” znaczy: daj z góry, bo jak nie dasz, on na ciebie i spojrzeć nie zechce... 
lt	Kada gi jis pasakys tau: „Jonai, duok pinigus iš kalno!” tai reiškia duoti iš kalno, nes jeigu neduosi, tai ant tavęs nė pažiūrėti nenorės… 

pl	A na co ty jemu? 
lt	Kas gi tu jam? 

pl	Czy on takich, jak ty, dzieła prowadził? 
lt	Ar tai jis tokių, kaip tu, bylas veda? 

pl	Drogo on od ciebie nie weźmie, pięć procentów weźmie, więcej nie weźmie... 
lt	Brangiau iš tavęs jis nepaims, penkis procentus, daugiau nepaims… 

pl	Ale to już trzeba... 
lt	Bet tiek jau reikia… 

pl	Bez tego już nie można... 
lt	Be to negalima… 

pl	Czy ty jemu brat, albo swat, żeby on tobie darmo robił? 
lt	Ar tu jam brolis, ar giminė, kad jis tau dykai dirbtų? 

pl	Widocznem było, że mowy Mikołaja Jasiuk słuchał z całej duszy i ze wszystkich sił swoich, całkowitego jej sensu zrozumieć nie mogąc. 
lt	— Matyt buvo, kad Mikalojaus kalbos Jonas klauso, kaip pamokslo. 

pl	— Znaczy — rzekł — żebym do niego szedł z prośbą, o tę... znaczy... ziemię, co mi dziadźko zabrał; trzeba jemu kilka groszy odrazu zanieść... 
lt	— Tai yra — pasakė — jeigu nueičiau pas jį prašyti apie tą žemę, kurią atėmė dėdė, iš karto reikia duoti truputį pinigų… 

pl	— Bo ja wiem? (albo ja wiem?) może pięć procentów od tej ziemi może dwadzieścia rublow wypadnie... może trzydzieścia wypadnie... 
lt	— Labai aš žinau? Penki procentai nuo tos žemės, tai gal dvidešimt rublių išpuls, gal trisdešimt… 

pl	— Niech budzie dziesięć!... — zaczynał już targować się parobek. 
lt	— Tegul bus dešimt! — Pradėjo jau derėtis bernas. 

pl	— A pójdziesz jutro do niego? — z roziskrzonemi oczyma zapytał żołnierz — on jutro czuć świt (o świcie) z Leśnej wyjedzie i do karczmy hryneńskiej zajedzie, żeby z Hryneńskimi rozmówić się... 
lt	— Ar eisi rytoj prie jo? — pašokęs klausė svečias — jis rytoj apiaušry išvažiuos iš Pagirio ir užvažiuos Meliūnų karčemon pasikalbėti su meliūniečiais… 

pl	Jeśli ty Jasiuk tam przyjdziesz, ja ciebie jeszcze zarekomenduję... jej Bohu zarekomenduję... 
lt	Kad tu, Jonai, ateitum ten, tai aš tave privesčiau… 

pl	Ty mnie nie cudzy, ja ciebie ot, takim maleńkim znał... ty z Hrynek, i ja z Hrynek... jak ja do wojska szedł, ty ot taki maleńki był... 
lt	Tu man ne svetimas, pažinau tave mažą… Aš iš Meliūnų ir tu iš Meliūnų… Kai aš ėjau kariūmenėn, tu buvai toks mažas… 

pl	Chłop zamyślił się. 
lt	Bernas mąstė. 

pl	Jednę rękę zatopił w gęstwinie twardych, ciemnych włosów, drugą nieruchomie trzymał na stole. 
lt	Vieną ranką panėrė tankiuose juoduose plaukuose, kitą laikė pasidėjęs ant stalo. 

pl	Wzrok utkwił w stół. 
lt	Žiūrėjo stalan. 

pl	Wahał się i namyślał. 
lt	Abejojo ir manė. 

pl	W tej samej chwili, na stole zjawił się bochen czarnego chleba i misa dymiącej zacierki z sadłem. 
lt	Tą pačią valandėlę ant stalo atsirado kepalas rupios duonos, ir bliūdas karštų parpelių su taukais. 

pl	Chleb wraz z wielkim nożem w drewnianym trzonie, przyniósł z komory Antosiek; zacierkę, Krystyna tylko co z garnka do misy przelała i na stole postawiła. 
lt	Duoną ir didelį su medinėmis griaunomis peilį atanešė Antanas iš kamaros, parpelių — Ulijona ką tiktai pripylė bliūdą ir padėjo ant stalo. 

pl	Położyła też przy misie cztery drewniane łyżki i, ręce pod piersi skrzyżowawszy, w nieruchomej postawie, przenikliwym wzrokiem w twarz Mikołaja patrzała. 
lt	Šalia bliūdo padėjo keturis medinius šaukštus ir, sunėrus rankas ant krūtinės, nepasijudindama žiūrėjo Mikalojaus akysna. 

pl	Jasiuk chleb krajał, Antosiek niecierpliwie z łyżką w ręku czekał, aby starsi do jedzenia zacierki hasło dali. 
lt	Jonas raikė duoną, Antanas nerimo, laukdamas su šaukštu, lig pradės valgyti vyresnieji. 

pl	Ona zaś stała i na ex-żołnierza patrzała. 
lt	Ulijona stovėjo ir žiūrėjo į Mikalojų. 

pl	Ten zaśmiał się. 
lt	Mikalojus prasijuokė. 

pl	— A tobież co, Krystyna? — żartobliwie zapytał — wytrzeszczyłaś na mnie oczy tak, jakbyś mnie pierwszy raz na tym świecie widziała. 
lt	— O kas tau, Ulijona? — juokdamas paklausė — žiūri į mane, kaip ir pirmą kartą matytum. 

pl	Nie spuszczając z niego wzroku, powoli i w zamyśleniu mówić zaczęła: — Nie pierwszy ja raz, Mikołaju, widzę ciebie na tym świecie... 
lt	Tada ji pradėjo iš lengvo kalbėti, užsimąsčiusi ir nenuleisdama nuo jo akių. — Ne pirmą kartą, Mikalojau, matau Tamstą ant tos žemės… 

pl	Nie cudzy ty mnie, tak jak i Jasiukowi... 
lt	Nesvetimas esi man, kaip ir Jonui. 

pl	Ty z Hrynek i ja z Hrynek, wszyscy my z Hrynek, tylko, że ja biedna sierota była, nad którą nigdy nikt litości nie miał. 
lt	Mudu abu iš Meliūnų, ir aš iš Meliūnų, visi mes iš Meliūnų; tiktai aš buvau vargdienė-našlaitė, ant kurios niekas nesusimylojo. 

pl	Miej-że ty, Mikołaju, teraz litość nademną... 
lt	Nors tu, Mikalojau, pasigailėk dabar manęs… 

pl	Dopomóż, poratuj... 
lt	Pagelbėk. 

pl	Słuchała ja, słuchała tego, co ty Jasiukowi mówił... kiedy ten wieliki hadwokat jemu dopomódz może, znaczy, i mnie może, kiedy wszystkich ratuje, znaczy i mego Pilipa wyratuje... 
lt	Klausiau, klausiau, ką Tamsta Jonui kalbėjai… Jeigu tas didysis advokatas gali padėti Jonui, tai galės ir man padėti, kad visiems pagelbti, išgelbės ir mano Pranuką… 

pl	Przestała mówić, wyraz jej oczu z przenikliwego błagalnym stał się. 
lt	Nutilo, tiktai akimis melste meldė. 

pl	Mężczyzni jedli już zacierkę. 
lt	Vyrai jau valgė parpelius. 

pl	Mikołaj, po małych korowodach z Jasiukiem, także jeść ją zaczął. 
lt	Mikalojus, truputį pasiderėjęs su Jonu, irgi pradėjo valgyti. 

pl	Przytem na Krystynę patrzał i żałośliwie głową kiwał. 
lt	Bet vis žiūrėjo į Ulijoną ir gailestingai krutino galvą. 

pl	— Oj, że bieda będzie Pilipkowi twemu, to bieda! — prawił. 
lt	— Oi, kad bėda bus tavo Pranukui, tai bėda! — kalbėjo. 

pl	— Nie lekkie już i tak życie sołdacika młodego, co go od fartucha macierzyńskiego wezmą i: „w szereg! prostuj się!” postawią. 
lt	— Ne lengvas jau ir taip jauno kareivio gyvenimas, kurį paima nuo motinos ir pastato eilion. 

pl	„Broń na ramię! broń do nogi! na prawo! na lewo! marsz!” 
lt	„Ginklą ant rankos! Ginklą prie kojos! Dešinėn! Kairėn! Marš!” 

pl	A tu, broń ty Panie Boże mój, nóżkę nie tak, jak trzeba postawi, feldfebel przyskakuje i kułakiem pod brodę... 
lt	Dieve mylėk, ne taip, kaip priguli, koją pastatyti, feldfebelis prišoka ir kumsčia pasmakrėn. 

pl	Słowa musztry Mikołaj wykrzykiwał grubym głosem, przyczem brwi okropnie marszczył i giestem pełnym energii, łyżkę ociekającą z zacierki do wysokości głowy swej podnosił. 
lt	Mikalojus rėkavo drūtu balsu, baisiai suraukdamas kaktą. 

pl	Za każdym razem, gdy w ten sposób krzyknął i nasrożył się, powieki Krystyny szybko mrugać i fałdy czoła jej boleśnie drgać zaczynały; Antosiek zaś łyżkę przy ustach zatrzymał i naiwnemi oczyma w opowiadającego wpatrzony, stłumionym głosem wykrzykiwał: — O Jezu! 
lt	Kiekvieną kartą, kaip jis surikdavo ir susiraukdavo Ulijona pradėdavo mirksėti ir raukšlės ant kaktos pradėdavo tirtėti; Antanas suturėdavo šaukštą prie burnos ir žiūrėdamas į svečią, sušukdavo: — O Jėzau! 

pl	— Nie lekkie, nie lekkie już i tak życie sołdacika młodego — prawił dalej ex-sołdat — ale tam, gdzie Pilipka twego wysyłają, gorzej będzie... 
lt	— Ir taip jau sunkus, labai sunkus kareivio gyvenimas — tęsė toliau Mikalojus, — bet ten kur išveža tavo Pranuką, bus da blogiau… 

pl	Ja tam był, wiem... 
lt	Aš ten buvau, tai ir žinau… 

pl	Skóra ze mnie od mrozu złaziła i w żywocie (w żołądku) wszystko zastygło... 
lt	Oda nuo manęs nusilupo nuo šalčio ir viduriuose viskas sušalo. 

pl	Bywało, co przełknę, to w czysty lód przemienia się... 
lt	Ką tiktai būdavo nurysiu, tuoj ledu pavirsta… 

pl	W łazarecie mnie położyli... 
lt	Paguldė mane ligonbutin… 

pl	Sześć miesięcy leżałem na żółtą trascę (febrę) i taki żółty zrobiłem się, jak słoneczniki... 
lt	Šešis mėnesius išsirgau geltonuoju drugiu ir toks geltonas palikau, kaip sauliažolynis… 

pl	A kiedym z łazaretu wyszedł, rodzona-by mię matka nie poznała. 
lt	O kai išėjau iš ligonbučio, tikra motina nebūtų manęs pažinusi. 

pl	Będzie tak samo i Pilipkowi twemu, matulu, oj będzie... tylko gorzej jeszcze, bo ja byłem zdrowy i silny chłop, to wtrzymałem, a on, mizeractwo takie, nie wytrzyma... jej Bohu nie wytrzyma! 
lt	Bus taip ir tavo Pranukui, oi bus… Tiktai dar blogiau, nes aš buvau sveikas ir stiprus vyras, tai išturėjau, o jisai toks silpnutis, neišturės… Oi, neišturės!… 

pl	Krystyna, która także zaczęła była jeść, trzymała łyżkę zawieszoną w powietrzu, twarz jej skamieniała, jakby w przerażeniu. 
lt	Ulijona, kuri buvo taip pat pradėjusi valgyti, laikė atkilusi dyką šaukštą; jos veidas kaip akmeninis pasidaro, kaip ir nuo išgąsčio. 

pl	Nagle jęknęła, łyżkę rzuciła i obu rękoma schwyciła się za głowę. 
lt	Staiga suriko, išmetė šaukštą ir abiem rankom susiėmė galvą. 

pl	Pochyliła głowę aż na ławkę, przechyliła się w obie strony i jęczała: — Bożeż mój, Boże! Bożeż mój, Boże! 
lt	Nulenkė galvą net lyg suolui, linkučiavo į abi puses ir dejavo: — Dievulėliau! Dievulėliau! 

pl	Antosiek przestał jeść i, nad lamentującą matką stanąwszy, powtarzać zaczął: — Hodzi (dość) mamo! nu hodzi! hodzi! 
lt	Antanas paliovė valgęs ir prisiartinęs prie dejuojančios motinos, pradėjo kalbėti: — Gana, motinėle! Gana jau, gana! 

pl	Nie dotykał jej wcale i nic więcej nie mówił, ale ten jeden wyraz coraz natarczywiej i żałośniej wymawiał. 
lt	Neprilietė jos visiškai ir nieko daugiau nesakė, tiktai tuos žodžius kaskart liūdniau kalbėjo. 

pl	— Hodzi! — grubemi głosami powtórzyli Jasiuk i Mikołaj. 
lt	— Tai kvailė! 

pl	Ostatni zaś mówić zaczął: — Ej glupia! głupia babo! czego ty jęczysz i lamentujesz, i Pana Boga nadaremno wzywasz? 
lt	Kvailė boba! Ko tu čia dejuoji ir verki, ir prie Dievo be reikalo šankies? — pasako Mikalojus. 

pl	Pan Bóg tobie już zesłał szczęście. 
lt	— Dievas tau nusiuntė laimę. 

pl	Pan Bóg tobie już zesłał takiego pana, co twego Pilipa wyratuje. 
lt	Dievas atasiuntė tau tokį žmogų, kurs išgelbės tavo Pranuką. 

pl	Tylko ty mnie poproś, żeby ja cię jemu zarekomendował, a już jak on tylko zechce, to twego Pilipka w blizkości zostawią, jej Bohu zostawią; ot może i do Hrynek na kwaterunek zimowy przyślą... 
lt	Tiktai paprašyk, kad aš parodyčiau tau prie jo kelią; jeigu jis tiktai norės, tai tavo Pranuką arti paliks, gal ir Meliūnuosna ant žiemos atsiųs gyventi… 

pl	Krystyna, jakby ją mocna ręka jakaś podniosła, wyprostowała się w mgnieniu oka i do Mikołaja przypadła. 
lt	Ulijona, nelyginant kokia stipri ranka būtų ją pakėlusi, išsitiesė ir akies mirksny puolė prie Mikalojaus. 

pl	— Dobrodzieju! ojcze! braciszku rodzoneńki! zarekomendujcie i prosić tego pana mnie pomóżcie! 
lt	— Geradėjau! Padėk man, padėk! 

pl	Mówiąc to, całowała łokieć ex-sołdata, zdawało się, że wnet kolana jego całować zacznie. 
lt	Taip kalbėdama, bučiavo Mikalojui petį ir, rodėsi, tuoj pradės bučiuoti ir kelius. 

pl	— Nu, to i dobrze! — z rozbłysłemi, siwemi oczyma zawołał Mikołaj — ale — dodał — pięć procentów zapłacić trzeba... bez tego, nic... pięć procentów, o! jeżeli babo masz pieniądze... 
lt	— Na gerai! — sušuko Mikalojus — bet penki procentai reiks užmokėti… Be to nieko nebus… Penki procentai… O, jeigu turi pinigų… 

pl	— Mam, dobrodzieju, braciszku! 
lt	— Turiu, geradėjau. Broliukai! 

pl	Mam krwawicę moję, com ją sobie przez dwadzieścia lat dla synów swoich i na śmierć swoję zbierała... 
lt	Turiu krūvinu prakaitu uždirbtų, ką aš per dvidešimt metų sūnums ir savo palaidavimui sudėjau… 

pl	Co dla Antośka, to zostawię, a co dla Pilipka, to oddam; niech jemu na wybawienie będzie... 
lt	Antaniuko dalį paliksiu, o Pranuko atiduosiu, tegul eis ant jo pagalbos… 

pl	Pracowała ja, harowała, żęła, pleła, najmowała się do wszystkiego, skórę sobie pracą z rąk zdzierała, z postem jadła, boso chodziła, a wszystko dla nich zbierała... 
lt	Dirbau, pjoviau, ravėjau, ant kiekvieno darbo parsisamdydavau, rankos nusilupdavo, sausai valgydavau, basa vaikščiodavau, vis jiems rinkau… 

pl	Mówiąc o zdzieraniu z rąk skóry, wysuwała pod światło łuczywy, w szczelinie pieca palącej się, ręce swe małe, wychudłe, tak prawie czarne, jak zorana ziemia, z palcami powykrzywianemi i pełnemi guzów od sierpa, koromyseł (wiadro do noszenia wody), kopania ziemi i tym podobnych robót herkulesowych, przez dziewiętnaście lat, bez najmniejszej przerwy pełnionych. 
lt	Iškišę ant skalos šviesos savo mažas rankas, taip juodas, bemaža kaip žemė, kreivais pirštais ir pūslėtas nuo plovimo, žemės kasimo ir kitų tokių darbų per devynioliką metų be mažiausios, perstogės. 

pl	Mikołaj spójrzeniem, które-by można było sarkastycznem nazwać, postać nędzarki tej ogarnął i usta wykrzywił. 
lt	Mikalojus pažiūrėjo į vargšę ir uostus susuko. 

pl	W tej chwili, z pod pieca ozwał się głos słaby i łagodny: — Idzi, Jasiuku, idzi... 
lt	— Kad — atsiliepė pirma Jonas: — kad aš pats nežinau, kaip padaryti… Eit, ar liautis… Toje valandoje atsiliepė nuo krosnies silpnu ir švelniu balsu:  — Eik, Jonai, eik… 

pl	Nie odrzucaj łaski pańskiej... poprobuj... 
lt	Nestumk nuo savęs pono geradėjystės… Pamėgink… 

pl	Może tobie ziemię przydadzą i bieda nasza skończy się... 
lt	Gal ir prisūdys tau žemę, ir mūsų vargai pasibaigs… 

pl	Oj! bieda moja, że ja taka słaba... sama-bym poszła i do nóg temu panu pokłoniła się. 
lt	Nelaiminga esu, kad aš tokia silpna… Pati eičiau ir pulčiau po kojų to pono. 

pl	Idzi, Jasiuk, kiedy Boga boisz się, idzi! 
lt	Eik, Jonai, kad Dievo bijai, eik. 

pl	Ja nieduża (słaba), prędko może zamrę, niech umierając wiem, że ty na parobskim chlebie żyć przestał i dzieci... 
lt	Aš silpna, galiu greit numirti, kad nors prieš mirtį patirčiau tave nustojus valgyti berno duoną ir vaikus… 

pl	Nie mogła dokończyć. 
lt	Negalėjo pabaigti. 

pl	Tak była słabą, że głosu jej zabrakło. 
lt	Taip silpna buvo, kad balsas jai nutruko. 

pl	Stęknęła tylko i zawołała Krystynę, aby dziecko od niej wzięła i do kołyski włożyła. 
lt	Sustenėjo tiktai ir pašaukė Ulijoną, kad paimtų kūdikį ir įdėtų lopšin. 

pl	Jasiuk patrzał chwilę w głeboki ten cień, z którego przemawiała do niego chora żona i w którym z cicha skwierczało kilkodniowe dziecię. 
lt	Jonas valandėlę žiūrėjo tamaumon, iš kurios kalbėjo jam jo sergauti pati ir kurioje tyliai verkė kūdikis. 

pl	— Nu — rzekł, wstając — dobre! pajdu! 
lt	— Na, — pasakė stodamas — gerai! Eisim! 

pl	Niech co chce będzie, pajdu! 
lt	Kad ir kas žin kas būtų, eisiu! 

pl	Kilka hroszon z sobą waźmu. 
lt	Kelis rublius paimsiu su savim. 

pl	Może Pan Bóg ulituje się i wynagrodzi... 
lt	Gal Dievas susimylės ir… 

pl	Mikołaj promieniał. 
lt	Mikalojus linksmas buvo. 

pl	— Nu — zawołał — napijmy się! 
lt	— Na! — sušuko — išgersiva! 

pl	— Napijmy się! — powtórzył Jasiuk, który widocznie donośnym głosem i energicznemi giestami resztę wahania się i niepokoju zagłuszyć w sobie usiłował. 
lt	— Išgersiva! — atsakė Jonas. 

pl	— Na zdrowie! 
lt	— Sveikas! Už Tamstos sveikatą! 

pl	— Na szczęście! 
lt	— Dėkui! Dievas tau atlygins. 

pl	— Pij, Krystyna! 
lt	— Gerk Ulijona! 

pl	Wzięła z rąk Jasiuka czarkę i, odwróciwszy głowę, a łokciem twarz sobie zasłoniwszy, do połowy ją wypiła. 
lt	Paėmė iš Jono rankos taurelę, ir atsisukus ir užsidengus rankove, išgėrė lyg pusės. 

pl	— Pij! — nalegał rozochocony Jasiuk. 
lt	— Gerk! — neatlaidė pralinksmėjęs Jonas. 

pl	— Nie mogę — tłómaczyła się kobieta — dalibóg, nie mogę! 
lt	— Negaliu — teisinos moteriškė — Dievas mato, kad negaliu! 

pl	Nie piła ja nigdy wódki, bo i hroszy żałowała i pijaczką zrobić się strasznie lękała się... 
lt	Negėriau degtinės niekados, nes pinigų gailėjaus ir bijojau girtuokle palikti… 

pl	Tyle co mogłam, za zdrowie dobrych ludzi wypiłam... więcej nie mogę... 
lt	Kiek galėjau, tiek išgėriau už sveikatą gerų žmonių… daugiau negaliu. 

pl	Wiedzieli istotnie, że nigdy więcej nad pół czarki wódki nie wypijała i dali jej pokój. 
lt	Žinojo, kad iš tikrųjų niekados negerdavo daugiau kaip pusę taurelės, ir atlaidė. 

pl	Natomiast zwrócili się do Antośka. 
lt	Bet tuoj užpuolė Antaną. 

pl	— Pij, parobku! — wykrzykiwał Mikołaj. 
lt	— Gerk, bernel! — šaukė Mikalojus. 

pl	— Sołdacikiem nie będziesz, przy starej matce cię zostawili... 
lt	— Kareivis nebūsi — prie senos motinos tave paliko. 

pl	— Pij — dorzucał Jasiuk — na dobruju żenitbu i szczastliwuju dolu... (za dobry ożenek i szczęśliwą dolę). 
lt	— Gerk! — pritarė Jonas — už tai, kad gerą pačią gautum ir laimingą likimą turėtum! 

pl	Antosiuk głupowato trochę uśmiechając się, względami starszych widocznie uradowany, rękę po czarkę wyciągnął. 
lt	Antanas ištiesė ranką prie taurelės. 

pl	— Nie waż się! — krzyknęła Krystyna i przed synem stanęła z takim wyrazem w postawie i twarzy, jakby go ciałem swem przed zabójczą kulą zasłaniała. 
lt	— Nė neketink! — suriko Ulijona ir atsistojo prieš sūnų, kaip ir norėdama pridengti jį nuo mirštamojo šūvio. 

pl	— Puszczajcie, mamo! — probując usunąć ją, zaczął rozochocony parobczak. 
lt	— Leisk, motinėle! — mėgindamas prašalinti ją, tarė bernelis. 

pl	— Nie waż się! — powtórzyła, i tak na niego patrzała, że spuścił głowę i zmieszanu od stołu odstąpił. 
lt	— Nė neketink! — atkartojo motina ir taip žiūrėjo į jį, jog tas nuleido galvą ir užkaitęs atsitraukė nuo stalo. 

pl	Ona zaś do dwu starszych mężczyzn mówić zaczęła: — Sama ja nie piła i im nie pozwalała. 
lt	— O ji pradėjo taip kalbėti dviem senesniem vyram:  — Pati negėriau, ir jiem neduodavau. 

pl	Sama pić nie stanę (nie zacznę) i dopóki żyć będę, im nie pozwolę... 
lt	Pati nepradėsiu gerti ir, pakol gyva būsiu, jiem neduosiu… 

pl	Oni nie takie jak drugie... 
lt	Jie ne tokie, kaip kiti… 

pl	Matki wolę szanują... 
lt	Motinos prisakymo klauso. 

pl	Postawa i mina Antośka świadczyły o prawdzie jej słów. 
lt	Antano veidas liudijo teisingumą jos žodžių. 

pl	Stał ze spuszczonemi oczyma, nie myśląc już nawet rwać się do wódki. 
lt	Stovėjo akis nuleidęs, anaiptol neketindamas gerti. 

pl	Ona mówiła dalej: — Wyrośli oni u mnie nie na pijaków i nie na złodziejów... 
lt	Ji kalbėjo toliau:  — Užauginau juos ne girtuokliais ir ne žmogžudžiais. 

pl	Strzegła ja ich od pijaństwa i od wszelkiej obrazy bozkiej, jak od ognia... 
lt	Grėsiau nuo girtuoklystės ir nuo viso pikto, kaip nuo ugnies. 

pl	Od maleńkości do posłuszeństwa i do pracy przyzwyczajała... 
lt	Nuo mažens pratinau prie paklusnumo ir prie darbo. 

pl	Widzieli oni, jak ja na nich harowała, za nimi świata nie widziała, to i żałowali mnie i słuchali. Ot, jak ja ich pohodowała. Sama. 
lt	Matė jie, kad aš dirbu dėl jų, tai ir gailėjos manęs ir klausė. 

pl	Prócz Pana Boga, nikt nie pomagał. 
lt	Niekas, tik vienas Dievas man padėjo. 

pl	Ex-sołdat wstał z ławy i żegnał się z gospodarzem mieszkania. 
lt	Mikalojus atsistojo ir tarė — sudie — šeimininkui. 

pl	Wypitym trunkiem nie pijani, ale nieco rozczuleni, obejmowali się ramionami i rozgłośnie cmokali się w policzki. 
lt	Apsikabino ir balsiai bučiavos. 

pl	W kilka minut później, w izbie było już zupełnie ciemno i cicho. 
lt	Po kelių minučių jau tylu buvo troboje ir tamsu. 

pl	W przyległej za to komorze, świeciło się przez szpary we drzwiach i słychać było stłumione szepty. 
lt	Užtat iš kamaros, kuri buvo grečium su troba, svieto pro durų plyšius ir buvo girdėtis tylus šnibždėjimas. 

pl	Krystyna siedziała tam na ziemi, przed otwartą niewielką skrzynką, a za nią stał Antosiek, z kawałkiem zapalonego łuczywa w ręku. 
lt	Ulijona sėdėjo ant žemės prieš atvirą skrynią, ažupakaly jos stovėjo Antanas su degančia skala. 

pl	Kobieta śpiesznie zgarnęła na bok trochę odzieży swojej i syna i z pod niej, z samego dna skrzynki wyjęła przedmiot jakiś podługowaty i mający kształt wązkiego worka, w górze mocno sznurkiem związanego. 
lt	Moteriškė skubotai nuvertė šonan nedaugelį rūbų, ir iš po jų nuo paties dugno išėmė kasžin kokį pailgą daiktą, panašų į ilgą maišelį. Stipriai užrištą virvele. 

pl	Była to czemś wypchana, gruba niciana pończocha. 
lt	Tai buvo standžiai prikišta stora lininė pančeka. 

pl	Krystyna rozwiązała mnóztwo węzłów, na jakie sznur był związanym i naprzód wydobyła z pończochy dwa papiery jakieś zżółkłe, zczerniałe, z poobdzieranemi rogami, które z poszanowaniem wielkiem ze wszech stron obejrzawszy, ostrożnie, jakby to było szkło, które stłuc się mogło, na stronie położyła. Był to więc skarb, którego Krystyna strzegła, jak oka w głowie; po wyjściu zaś jego z pończochy, okazał się skarb drugi: asygnatki jedno i najwyżej trzyrublowe, jakoteż srebrne czterdziestówki, złotówki i dziesiątki, a nawet trochę monet miedzianych. 
lt	Ulijona atknebinėjo daugumą mazgų ir pirma išėmė popierines ir trirubles, paskui sidabrines ketverges, auksinus, grivenas ir truputį varinių pinigų. 

pl	Widocznie wkładała ona w pończochę to wszystko, co na razie posiadała, mało czy wiele, co popadło. 
lt	Matyti, dėjo pančekon visus, kiek uždirbdavo. 

pl	Za dzień plenia — czterdzieści groszy; za dwa dni żniwa — cały rubel; za przyniesienie wody koromysłami gospodyni namiestnika — sześć groszy; za grabienie siana — dwa złote; za całe dwa tygodnie żniwa — dwie trzyrublówki, trzecia za trzy miesiące dojenia krów u pachciarza, czwarta i piąta zaoszczędzona z parobkowskiej pensyi Antośka, i t. d., i t. d. 
lt	Už dieną ravėjimo — ketvergė, už grėbimą šieno — du auksinai, už dvi apskritas savaites rugių pjovimo — dvi trirubles, trečia — už karvių melžimą pas paktorių per tris savaites, ketvirta ir penkta — sutenkintos iš Antaniuko algos ir tt. ir tt. 

pl	Ile razy na jutro i pojutrze były dla niej i dla synów krupy jęczmienne, kartofle, chleb i sól, tyle razy grosz każdy, w rękę wpadły, chował się w głębinach nicianej pończochy. 
lt	Kiek kartų rytais buvo pas ją su sūnumis miežinė košė, bulbos, duona ir druska, tiek kartų kiek vienas skatikas buvo įdedamas pančekos gilumon. 

pl	Chowały się tam one przez lat dziewiętnaście. 
lt	Dėjo ten per devinioliką metų. 

pl	Teraz Krystyna liczyła asygnatki. 
lt	Dabar Ulijona skaitė popierinius. 

pl	Liczyłaby długo, gdyby nie pomagał jej w tem syn. 
lt	Būtų ilgai skaičius, kad ne sūnus. 

pl	Parobczak, którego jakiś mędrzec wioskowy, ex-żołnierz także, na żądanie matki czytać, pisać i rachować uczył, czytać umiał tak mało, że prawie nic, pisać wcale nie umiał, ale rachował nieźle. 
lt	Bernelis, kurį, motynai paprašius, sodžiaus raštininkas pamokė skaityti, rašyti ir skaitliuoti, taip menkai skaitė, kad kaip ir nemokėdamas, rašyti visiškai nemokėjo, skaitliavo gi neprastai. 

pl	Miał widać do rachunków szczególną zdatność, i matka go do nich więcej, niż do czego innego napędzała. 
lt	Matyti, tas jam jau iš mažens sekės, ir motina prie jų daugiausiai varė. 

pl	Wspólnemi tedy siłami przeliczyli sto rubli. 
lt	Abudu priskaitė šimtą rublių. 

pl	Krystyna przez chwilę trzymała je w ręce, synowi w oczy patrząc. 
lt	Ulijona valandėlę turėjo pinigus rankoje, žiūrėdama sūnui akysna. 

pl	— To Pilipka pieniądze — rzekła. 
lt	— Tai Pranuko pinigai — pasakė. 

pl	Parobczak kiwnięciem głowy odpowiedział: — Wiem. 
lt	Bernelis galvos linkterėjimu atsakė:  — Žinau. 

pl	— Ciebie ja nie skrzywdzę... twoich nie poruszę... 
lt	— Aš tavęs nenuskriausiu… Tavo neliesiu… 

pl	Antosiek ręką machnął, co znaczyć miało znowu: — Co mi tam! 
lt	Antaniukas mostelėjo ranka, kas turėjo reikšti:  — Kas man darbo! 

pl	Błyszczącemi jednak oczyma spozierał w głąb’ pończochy. 
lt	Žėrinčiomis vienok akimis žiūrėjo gilumon pančekos. 

pl	Pomimo filozoficznej obojętności, przez szacunek dla matki okazanej, widocznem było, że pieniądze, na jego własność przeznaczone, srodze go obchodziły. 
lt	Nors ir norėjo parodyti, kad jam tas vis tiek daug, vienok buvo matyt, kad jo pinigai labai jam rūpi. 

pl	Krystyna w jednej ręce asygnaty trzymając, na drugiej twarz wsparła i zamyśliła się. 
lt	Ulijona vienoje rankoje turėdama poperinius pinigus, ant antros pasirėmė ir užsimąstė. 

pl	I ją także, jak przed godziną Jasiuka, zdjął może niepokój o ten grosz, krwawo zapracowany. 
lt	Ją taipogi, kaip neseniai Joną paėmė baimė už krūvinai uždirbtus pinigus. 

pl	Z innej strony, w głowie jej, niby wicher, szumiały słowa Mikołaja: „Skóra ze mnie od mrozu złaziła i w żywocie wszystko zastygło... 
lt	Bet ataminė Mikalojaus žodžius: „Oda nuo šalčio nuo manęs nusilupo ir viduriuose ažušalo… 

pl	Sześć miesięcy żółta trasca mię trzęsła...” 
lt	Šešis mėnesius kratė mane geltonasis drugis…” 

pl	— Jezu! — jęknęła kobiera i prędko związywać zaczęła pończochę, odzieżą ją przykrywać i skrzynię zamykać zaczęła. Wydobyte pieniądze w zanadrze chowając, półgłosem rzekła do siebie: — Może Pan Bóg Najwyższy zlituje się... 
lt	— Jėzau! — riktelėjo moteriškė ir skubinai slėpdama ažantin išimtus pinigus, pusbalsiu tarė sau: — Gal aukščiausias Viešpats ir susimylės. 

pl	Wróciwszy do izby, na piec wlazła. 
lt	Įėjus trobon, užlipo ant krosnies ir užmigo. 

pl	Świt okno izby pomalował na sino. 
lt	Pasikalbėjimas karčemoje  Aušra melsvai nudažė stiklus. 

pl	Na podwórzu koguty śpiewały to razem, to jeden po drugim. 
lt	Ant kiemo giedojo gaidžiai kartu ir viens po kito. 

pl	Wróble ogłuszająco zaświegotały pod oknami dachów i w bezlistnych, mokrych gałęziach rozłożystej wierzby. 
lt	Žvirbliai čirškėjo palangėse, tarp išsiplėčiojusio gluosnio šakų. 

pl	W czworaku ruch powstał. 
lt	Troboje visi buvo sukilę. 

pl	Za cienką ścianą rozległ się krzyk Maksymowej, największej złośnicy z całej kobiecej ludności folwarku. 
lt	Už plono tarpusienio girdėti buvo rėksmas didžiausios iš visų dvaro bobų, pikčiurnos — Motiejienės. 

pl	Dziecko jakieś płakało tam, krzycząc w niebogłosy, bite może przez matkę. 
lt	Vienas vaikas verkė, paleidęs visą gerklę, turbūt motinos mušamas. 

pl	Inne głosy dziecięce, wesołe, ozwały się w sieni, a potem na podwórzu, szczebiotaniem swem przygłuszając szczebiot wróbli. 
lt	Kiti vaikų balsai, linksmi, buvo girdėti namely, paskui ant kiemo, ir savo čiulbėjimu užspengė žvirblių čirškėjimą. 

pl	Parobcy wstawali, poziewali głośno, wkładali kożuchy i wychodzili do obór i stajni. 
lt	Pradėjo kelti bernai, baisiai žiovaudami, vilkosi kailiniais ir ėjo gurban ir daržinėn. 

pl	Pies folwarczny, wielki kundys żółty z kiściastym ogonem, biegał po dziedzińcu, ujadając we wszystkie strony; wypuszczone z podpiecków kury zanosiły się przeraźliwem gdakaniem. 
lt	Didelis gelsvas dvaro šuo, gauruota uodega, lakstė po kiemą, lodamas ant ko tik pakliuvo; išleistos iš pakrosnio vištos baisiai kudojo. 

pl	Kędyś, u obory, brzmiał donośny głos namiestnika, wydającego rozkazy i naganiającego parobków do raźnego ich spełniania. 
lt	Iš klojimo lėkė garsas balso, kurs davinėjo bernams paliepimus ir ragino greitai juos atlikti. 

pl	Tu i owdzie, przesuwały się przez dziedziniec zielonawe i żółtawe wzgórza w pary nóg zaopatrzone. 
lt	Šia ir čia krutėjo žalsvi, gelsvi dvikojai kupečiai. 

pl	Byli to parobcy, niosący na plecach więzie siana i słomy. 
lt	Tai buvo bernai su didelėms ant pečių naštoms šieno ar šiaudų, kuriuos nešė iš daržinės gurban. 

pl	Wszystkie okienka czworaku i okienka innej jeszcze budowy, w której mieszkali: namiestnik i pachciarz, zaświeciły złotawo od rozpalonych ognisk. 
lt	Pro visus trobos langus švietė raudona šviesa nuo besikūrenančų krosnių. 

pl	Po chwili, z kominów wywinęły się nici dymu, które potem zwijały się w kłęby i wilgocią powietrza w dół parte, rozwiewały po dziedzińcu szarą mgłę i ostrą woń sadzy. 
lt	Iš kaminų kilo srovės dūmų, kurios traukėsi paskui gabaluosna, nuo drėgnumo leidosi žemyn ir skleidės pažeme, pripildydamos orą aitraus kvapo. 

pl	Deszcz nie padał, ale wszystko na świecie: niebo, ziemia, drzewa, dachy i płoty, zdawały się być tylko co wyjętemi z wody. 
lt	Lyte ne lijo, bet ir dangus, ir žemė, ir medžiai, ir dankčiai, ir tvoros — viskas rodės tik ką ištraukta iš vandens. 

pl	Parobkom, pomimo ruchu i pracy, nie ciepło być musiało. 
lt	Buvo matyti, kad bernams nebuvo šilta, nors jie dirbo ir krutėjo. 

pl	Chłodna wilgoć marcowego poranku rosiła żółte skóry ich kożuchów. 
lt	Šaltas kovo ryto rūkas drėkino jų kailinius. 

pl	Kobiety tylko odpoczynku nie miały. 
lt	Moters ar nebegulėjo. 

pl	Warzyły u ognisk strawę ranną i południową, w baliach lub nieckach kąpały dzieci, czesały je i przyodziewały w czyste koszule. 
lt	Jos kureno krosnis, virė pusryčius, pietus, kitos statinaitėse ar geldose prausė kūdikius, šukavo ir vilko juos baltais marškiniais. 

pl	Jasiuka i Krystyny w domu już nie było. 
lt	Jono ir Ulijonos senai jau nebebuvo namie. 

pl	Oboje wyszli zaraz, gdy tylko parobek ukończył obowiązkowe swe roboty. 
lt	Abu išėjo tuojau, kaip tiktai bernai atliko užduotą darbą. 

pl	Poszli do karczmy hryniewieckiej, o wiorstę odległej od Wólki. 
lt	Išėjo Meliūnų karčemon, už kokio varsto nuo Skrebiškio ant galo Meliūnų sodžiaus, kurs buvo ilgas ir gražiomis trobomis. 

pl	Z owej dużej izby z ławami, stołami i olbrzymim, czarnym, jak sadza, kominem, wąziutkie drzwiczki prowadziły do malutkiej izdebki, którą zamieszkiwała rodzina arendarza. 
lt	Karčemoje buvo vienoj pusėj namelio didelis, apstatytas aplink stalais ir suolais kambarys, antroj ilga ir tamsi arklidė. 

pl	Wszystkie ściany i sufity były tam zczerniałe i chropowate, wszystkie podłogi ubijane z gliny i od mnóstwa stóp, które oddawna je deptały, pogięte w głębokie doły. 
lt	Sienos ir lubos buvo juodos ir nutrupėjusios, asla — suplukta iš molio ir duobėta nuo daugybės kojų, kurios ją mindė. 

pl	Teraz, w izbie tej było tłumnie i gwarno. 
lt	Dabar tasai kambarys buvo pilnas žmonių. 

pl	Hryneńscy chłopi zeszli się tu w celu zobaczenia się i pomówienia raz jeszcze z adwokatem swym, który od lat już prowadził proces ich o łąki i orne grunta, przeciw dawnemu ich dziedzicowi, Dzielskiemu. 
lt	Meliūniečiai susiėjo čionai pasimatyti ir pasikalbėti dar kartą su savo advokatu, kurs dveji metai kaip vedė bylą už pievas ir ariamą žemę su senuoju jų ponu Dzielskiu. 

pl	Przez ex-sołdata Mikołaja zawiadomieni o tem, że pan hadwokat poranku tego z Leśnej tędy przejeżdżać będzie, przybyli nie wszyscy naturalnie, bo wieś miała dymów ze sześćdziesiąt, ale wydelegowali z łona swego kilkunastu najroztropniejszych może, a może po prostu tych, którzy z wygrania procesu największą korzyść osiągnąć mieli i największe nań ponosili koszta. 
lt	Patyrę nuo Mikalojaus, jog ponas advokatas šįryt pravažiuos pro Meliūnus, važiuodamas iš Pagirio, atėjo jie keliolika vyrų, rasi išmintingesnių už kitus, rasi ir tokių, kurie nuo laimėjimo bylos tik didesnę būtų turėję naudą ir buvo pridėję patys daugiau pinigų. 

pl	Dadzą pełnomocnikowi sumę pieniężną, wynoszącą rubli 500, albo nie dadzą? 
lt	Reikėjo susitarti, ar duoti ar neduoti plenipotentui penkis šimtus rublių. 

pl	Jeżeli dadzą, proces na pewno i w blizkiej przyszłości wygranym będzie; jeżeli nie dadzą, pełnomocnik nie ręczy za nic. 
lt	Jeigu duos, byla būtinai netrukus būsiant laimėta, jei neduos — plenipotentas už nieką neatsako. 

pl	Nieraz już tak bywało. 
lt	Ne kartą jau yr su jais taip atsitikę. 

pl	Wydatki ich na ten proces były jak ogromna rzeka, poczynająca się od malutkiego źródełka. 
lt	Išleidimai tai bylai buvo nelyginant didelė upė, prasidedanti iš mažo upelio. 

pl	Zrazu przyrzekano im wygranę za rubli 30; po pół rubla z chaty dali po długich namysłach. 
lt	Iš karto buvo prižadėta išvesti už trisdešimt rublių; po ilgo manymo Meliūniečiai sudėjo po pusę rublio nuo kiekvieno ūkininko. 

pl	Potem, wypłacić wypadło 20, potem jeszcze 10 i znowu 50, potem odrazu 100, potem znów 10 i 15 i raz aż 200. 
lt	Paskui reikėjo primokėti 20, vėliaus dar 10, po to vėl 50, toliaus iš karto 100, paskui vėl 10, 15 ir pagaliaus kartą net du šimtus. 

pl	Różne te sumy, po długich pertraktacyach, decydowali się zawsze wypłacić i wypłacali, a każda poprzedzająca służyła za argument dla następnej. 
lt	Pinigus visados, po ilgo manymo, sutardavo išmokėti ir išmokėdavo. 

pl	Kiedy tamtę już w jenteres wsadzili, muszą i tę wsadzić, ażeby tamta nie zginęła. 
lt	Kas jau tiek įkišo, reikia da įkišti, idant anie ne prapultų. 

pl	Teraz, szło o wsadzenie jeszcze jednej, ale miała już ona być ostatnią, tak pewnie, jak amen w pacierzu. 
lt	Dabar da reikėjo pinigų, bet tai jau ketino būti paskutinis sykis, taip, turbūt, kaip „amen” poteriuose. 

pl	Wczoraj nie byli jeszcze zdecydowani wypłacać jej, w skutek czego pełnomocnik opuścił ich w gniewie wielkim. 
lt	Vakar da abejojo, ar duoti ar neduoti taip daug pinigų, ir užtai plenipotentas išvažiavo nuo jų didžiai užsirūstinęs. 

pl	Gniewu tego przelękli się. 
lt	Žmonės nusigando. 

pl	Interes zginie i wydane nań hrosze zginą. 
lt	Visa, girdi, suirs, ir pinigai prapuls. 

pl	Mikołaj pocieszył ich wiadomością, że będą mogli dziś hadwokata na drodze przydybać. 
lt	Mikalojus palinksmino juos, pranešdamas, kad jie galėsią šiandien pasitikti advokatą ant kelio. 

pl	Przybyło więc do karczmy kilkunastu delegowanych, kilku innych przywlokło się z ciekawości i dlatego, że była to niedziela. 
lt	Taigi susiėjo karčemon keliolika išrinktųjų, ir šiaip da keli atsiurino pažiopsoti, kadangi tai buvo šventės diena. 

pl	Jasiuk i Krystyna przyszli także i siedli na ławce, w kącie. 
lt	Atėjo ir Jonas su Ulijona ir atsisėdo kambary ant suolo. 

pl	Wszyscy prawie byli obuci i dostatnio wyglądający. 
lt	Kone visi ūkininkai buvo batuoti ir gerai apsivilkę. 

pl	Kożuchy na nich były albo zupełnie nowe, z sutemi kołnierzami z czarnego futra, albo przybrudzone i trochę podarte; ale w siermięgach znoszonych i zimnej porze nieodpowiednich, znajdowało się zaledwie kilku. 
lt	Vieni buvo visiškai naujais kailiniais, su juodo kailelio apykaklėmis. Kiti truputį ir apiplyšusiais; bet rudinėms buvo tiktai keli. 

pl	Znać było zaraz, że mieszkańcy Hrynek posiadali grunta dobre i mniej od wielu innych wsi zarażeni byli pijaństwem. 
lt	Tuojau buvo matyti, kad Meliūnų buvo gera žemė ir kad meliūniečiai gerai gyvena. 

pl	Niektórzy siedząc na ławach, łokcie na stole rozpościerali; inni, młodsi, bezwąsi, ręce opuściwszy na kolana, z gapowatemi minami wsłuchywali się w rozmowy starszych. 
lt	Vieni, atsisėdę ant suolų, užsidėjo alkūnes ant stalo; kiti, jaunesnieji, beūsiai buvo rankas pasidėję ant kelių ir pravėpę burną klausė, ką šneka senesnieji. 

pl	Większość tłoczyła się przed stołem, popychając się wzajemnie, dowodząc, krzycząc, albo milknąc na chwilę dla przysłuchania się mowie Mikołaja. 
lt	Daugumas stumdės apie stalą, rėkaudami ginčiojosi, arba klausė, ką kalbas Mikalojus. 

pl	Ex-żołnierz siedział pod ścianą, pośrodku ławy, wyprostowany i cały błyszczący od świątecznie wyczyszczonych guzików szynela. 
lt	O tasai sėdėjo prie sienos vidury suolo, išsikėtęs ir visas žvagėjo — blizgėjo nuo nušveistų apsiaustų sagų. 

pl	Kwadrans już prawił on tym, którzy go słuchali, że nie komu innemu, tylko jemu, hryneńscy chłopi zawdzięczają swój teraźniejszy rozum. 
lt	Jau ketvirtį valandos kalbėjo jis visiems, kurie jo klausės, kad nė kam kitam, tiktai jam turi būti dėkingi meliūniečiai už įgytą protą. 

pl	— Durniami byli — mówił — pozwalając Dzielskiemu usiewać grunt i kosić łąki, które powierocznaja kamisya przez omyłkę tylko do planu ich nie wciągnęła, jej Bohu przez omyłkę. 
lt	— Kvaili būtumėte, — atkalbėjo — kad leistumėte Dzielskiui arti žemę ir šienauti pievas, kurių komisija neįdėjo jūsų planuosna tiktai per apsirikimą. 

pl	Dziedy i pradziedy wasze sieli tam i kosili. 
lt	Jūsų senelių seneliai tenai sėjo ir šienavo. 

pl	Prawda moja czy nie? 
lt	Ar neteisybė? 

pl	— Prauda to prauda! — chórem ozwało się kilka głosów, a jeden z nich ciągnął dalej: — Tylko widzicie, Mikołaju, dziedy i pradziedy nasze pausiudu sieli i kosili, na caluśkiej ziemi sieli i kosili, a taki nam caluśkiej ziemi nie oddali... 
lt	— Kas to nežino! — atsiliepė keli balsai, kurių vienas traukė toliaus: — Tiktai matai, Mikalojau, mūsų senelių seneliai visur arė ir pjovė, visą žemę dirbo, bet visos žemės mums neatadavė… 

pl	Cha! cha! cha! 
lt	Ka, ka, ka!… 

pl	Słowa te z trochę szczerą, a trochę złośliwą wesołością, mówił Pawluk Harbar, stryj Jasiukowy, niemłody, siwiejący chłop, w najdostatniejszy kożuch i najpiękniejsze buty ubrany. 
lt	Tuos žodžius tartum iš tikrųjų, tartum juokais pasakė Jono dėdė Povylas Gozdava, nebejaunas, pražilęs žmogus, apsitaisęs geriausiais kailiniais ir apsiavęs geriausiais batais. 

pl	Był to widocznie najbogatszy z hryneńskich gospodarzy i po Mikołaju największej śród nich powagi używający. 
lt	Matyti, kad tai buvo turtingiausias už visus Meliūnų ūkininkas ir po Mikalojaus didžiausiai buvo guoduojamas. 

pl	— Ale! — słowa jego potwerdziło głosów kilka — kazali, że wszystko oddadzą, a teraz i o swoje, człecze, prawuj się. 
lt	— Kaipgi? — pritarė jam keli balsai: — sakė visą žemę atiduosią, o dabar, žmogau, ir už savo tąsykis. 

pl	Mikołaj głową litościwie kiwał. 
lt	Mikalojus lingavo galvą lyg pasigailėdamas. 

pl	— Oj wy, głupi narodzie! — zaczął — jak to wy chcecie, żeby wszystko odrazu stało się! 
lt	— Eikite neišmanėliai — pradėjo — kaipgi jūs norite, kad viskas iš karto pasidarytų. 

pl	Sam Pan Bóg przez siedem dni świat stwarzał, a wy chcecie, żeby wam tak odrazu caluśką ziemię oddali... 
lt	Pats Dievas per šešias dienas tvėrė pasaulę, o jūs norite, kad taip iš karto atiduotų jums visą žemę. 

pl	— Odrazu! — mruknął Pawluk — dziewiętnasty rok jak nadzielili i do tej pory niczego lepszego jeszcze niema... 
lt	— Iš karto? — sumurmėjo Povilas — devyniolikti metai, kaip baudžiavą numetė, ir lyg šio laiko nieko gero nėra… 

pl	— Będzie! — z uroczystym brzmieniem głosu wymówił Mikołaj. 
lt	— Bus! — tvirtesniu balsu ištarė Mikalojus. 

pl	Wskazujący palec wzniósł w górę i powtórzył: — Ja wiem, że będzie, wszystko będzie... wiele ja świata schodził i wiele rzeczy słyszał i wiem, że wszystko będzie! 
lt	Pakėlė pirštą aukštyn ir atkartojo — Aš žinau, kad bus, visa bus!… 

pl	— Wszystko? — zadziwił się gapiowaty głos jakiś. 
lt	— Visa? — nusistebėjo vienas issivėpęs vaikėzas. 

pl	— Wszystko! — uderzając w stół pięścią, potwierdził Mikołaj i opowiadać jął, co słyszał i czego dowiedział się na szerokim świecie. 
lt	— Visa! — patvirtino ir davė stalan kumsčiu Mikalojus, ir pradėjo apsakinėti, ką jis girdėjęs ir matęs margoj pasaulėje. 

pl	Słyszał i dowiedział się, że jeżeli nie w tym roku, to za dwa lata, a jeżeli nie za dwa lata, to za dziesięć lat, ale caleńka ziemia do chłopów należeć będzie; i grunt, i łąki, i pastwiska, i lisy, słowem, caluśka ziemia... 
lt	Girdėjęs, kad jei ne šiuose metuose, tai po dviejų, jeigu ne po dviejų, tai po dešimties, bet vis sykį visa žemė prigulėsianti sodiečiams, ariama žemė ir pievos, ir ganyklos, ir miškai — žodžiu sakant, visa žemė… 

pl	I różne także książeczki na świecie są, w których stoi, że caluśką ziemię chłopom rozdać trzeba. 
lt	Visokių knygų esą ant svieto, kuriose rašą, jog visą žemę reikia atiduoti sodiečiams. 

pl	On te książeczki czytał. 
lt	Jis tas knygas skaitęs. 

pl	Byli tacy dobrzy ludzie, co mu je do czytania dawali, a on czytał i zapamiętał, i teraz mówi im, że wszystko będzie... 
lt	Atsiradę tokių gerų žmonių, kurie davę jas jam pasiskaityti, ir jisai jas skaitęs ir galvon dėjęsis, ir dabar jiems sakąs, kad visa būsią… 

pl	— Jak Boh Bohom, wszystko będzie i już nawet ukaz na to jest, tylko jeszcze ministyr jego nie puścił. 
lt	Kaip Dievas danguje, visa būsią; ėsąs toks prisakymas, tiktai ministeris da jo neišleidžiąs. 

pl	Jak ministyr puści i po policyach roześle, wtedy... wszystko będzie!... 
lt	Kaip tiktai ministeris išleisiąs, tuoj viskas būsią… 

pl	W sposób ten przemawiając, ex-żołnierz ożywiał się i w zapał wpadał. 
lt	Bekalbėdamas Mikalojus subruzdėjo. 

pl	Prawda okazywała się niezbitą, że w to, co mówił, wierzył sam mocno i żarliwie. 
lt	Teisybė rodės nepajudinama, ir jis pats stipriai tikėjo į tai, ką kalbėjo. 

pl	Mocno też i żarliwie w słowa jego wierzyli, albo wierzyć pragnęli słuchacze. 
lt	Taipogi stipriai tikėjo, arba norėjo tikėti ir jo klausytojai. 

pl	Mikołaj opowiadaniami i zapewnieniami swemi targał w tych grubych i silnych piersiach struny marzeń najdroższych i najnamiętniejszych żądz. 
lt	Savo pasakojimais Mikalojus sukėlė tose stipriose krūtinėse brangiausius svajojimus ir gobulį. 

pl	Jak glisty, nieustannie toczące glebę, barwę jej przybierają, tak ludzie ci barwą skóry swej zjednoczyli się prawie z barwą ziemi. 
lt	Tiems žmonėms žemė buvo motina — penėtoja, jų mylimąja, ant kurios iš pat mažens padėdavo visas savo spėkas. 

pl	Pożądali też jej, pożądali jej wiele, więcej jeszcze, jak najwięcej, bez końca... 
lt	Užtatai ir geisdavo jos taip daug ir da daugiau, ko daugiausiai, be galo daug. 

pl	On także posiadał na końcu wsi chatę z kilku zagonami ziemi i nieraz zagony te, w marzeniach swych, przedłużał aż pod skraj nieba. 
lt	Ir pats Mikalojus turėjo gale sodžiaus pirkčią ir kelias dešimtines žemės, ir ne kartą tos kelios dešimtinės jo galvoje išsiplėsdavo begalėsna. 

pl	I jego więc, gdy mówił o „caluśkiej ziemi”, ogarniał zapał. 
lt	Dėl to gi, kada kalbėdavo apie „visą žemę”, jo krūtinė užsidegdavo. 

pl	Ostrzegać zaczął słuchaczów, że ukaz, o którym mówił i który lada dzień ministyr z kancelaryi swej wypuści, „wszystko zrobi” tym tylko, którzy teraz przy interesach swych obstawać umieją i tego, co do nich należy, inym nie dają... 
lt	Jisai persergėjo klausytojus, jog paliepimas apie kurį kalba ir kurį ministeris kiek vieną valandą galįs išleisti iš kanceliarijos, viską padarysiąs tiktai tiems, kurie dabar moka savo tiesų ginti ir neduoda kitiems to, kas yra jų… 

pl	— Jeżeli Kaprouskomu hroszy pożałujecie i proces z Dzielskim przegracie, ministyr o tem dowie się i do policyi takie przedpisanie prześle: „Hryneńskich chłopów bolsz ziemią nie nadzielać, bo durnie, nie umieli bronić swego i tę ziemię, co do nich należała, dobrowolno innemu oddali”. 
lt	— Jeigu pasigailėsite pinigų Kuprauskiui, tai bylą su Dzielskiu pralaimėste, ir ministeris, patyręs tai, išleis tokį paliepimą: „Meliūnų ūkininkams žemės daugiau nebeduoti, nes nemokėjo savosios ganyti ir atidavė ją kitam”. 

pl	O! 
lt	— O! 

pl	Skończył. 
lt	Ir nutilo. 

pl	Chłopi w wielki gwar uderzyli. 
lt	Sodiečiai subruzdėjo. 

pl	— Nie damo! — krzyczeli — jak Boh Bohom nie damo! Zginiem, a nie damo! 
lt	— Neduosime! — šaukė — su krepšiais eisime, bet neduosime! 

pl	Ostatnie woły poprzedajem, dusze żydu zaprzedamy, a nie damo! 
lt	Paskutinę karvę parduosime ir dūšią žydui ažustatysime, bet neduosime! 

pl	Kaprouskomu hrosze przynieśliśmy. 
lt	Pinigus Kuprauskiui atanešėm. 

pl	Niech bierze, a nasze odbiera. 
lt	Tegul ima, o kas mūsų, tegul atima. 

pl	Prauda twoja, Mikołaju. 
lt	Tavo teisybė, Mikalojau. 

pl	Kto dureń, temu nic nie dadzą, a kto mądry i interesy swoje zna, temu będzie „wszystko...” 
lt	Kas kvailas, tas nieko negaus, o kas išmintingas ir savo gerą mato, tam bus gerai… 

pl	W tej chwili, przed karczmą ozwał się turkot kół i dało się słyszeć wołanie: — Mikołaj! Mikołaj! 
lt	Tuo tarpu palangėje sudurdėjo ratai ir pakilo šauksmai: — Mikalojau! Mikalojau! 

pl	Żołnierz zerwał się i pobiegł ku drzwiom, ku którym pocisnęli się też gromadnie i chłopi. 
lt	Mikalojus pašoko ir greitai pribėgo prie durų, pro kurias veržės ir kiti sodiečiai. 

pl	Wszyscy hurmem wtłoczyli się przed drzwi karczmy, przed któremi, na bryczce założonej parą tłustych koni ekonomskich, siedział Kaprowski. 
lt	Visi kartu išsivertė pro karčemos duris, ties kuriomis ratuose, užkinkytuose pora riebių arklių, sėdėjo Kuprauskis. 

pl	Na chłopów, którzy bryczkę jego otoczyli, ani patrzał. 
lt	Jisai pradėjo kasžin apie ką kalbėti su Mikalojum, į sodiečius nė žiūrėte nežiūrėdamas. 

pl	Ci błagali go, aby z bryczki wysiadł i wszedł do karczmy. 
lt	O jie meldė jo išlipti iš ratų ir įeiti karčemon. 

pl	— Jaśnie wielmożny panie — zaczynał Pawluk — na minutku tylko wejdźcie... pogadamy... 
lt	— Jūsų Mylista! — pradėjo Povilas — prašome valandėlei tiktai įeiti… Susitaikysime… 

pl	— Na minutku! — jękliwie powtarzali inni. 
lt	— Valandėlei! Pritarė kiti balsai. 

pl	— Nie opuszczajcie nas, jaśnie wielmożny panie! 
lt	— Neapleiskite mūsų. Jūsų Mylista! 

pl	Nie gniewajcie się na naszę głupotę... — siwą głowę aż do koła bryczki chyląc, prawił stryj Jasiuk. 
lt	Nepykite už mūsų kvailumą… — kalbėjo Jono dėdė, lenkdamas net lyg ratų savo žilą galvą. 

pl	— Ale! nie gniewajcie się! — huczał i jęczał chór. 
lt	— Nepykite! — meldė visi. 

pl	Nakoniec Kaprowski zwrócił ku nim twarz, błyskającą błękitnemi szkłami. 
lt	Pagalios Kuprauskis atsigręžė į juos. 

pl	— Moi kochani — rzekł — skoro nie ufacie mi i powiedzieliście wczoraj, że dalszych kosztów interesu ponosić nie chcecie, róbcie, jak się wam podoba. 
lt	— Mano mieli, — tarė — kad man netikite ir pasakėte vakar, jog daugiau pinigų vedimui bylos duoti nebenorite, tai dirbkite, kaip tinkami. 

pl	Idźcie sobie do innego. 
lt	Eikite sau pas kitą! 

pl	Inny może będzie wam tańszy. 
lt	Kitas gal jums bus pigesnis. 

pl	Przyślijcie tylko kogo po papiery swoje. 
lt	Atsiųskite tiktai ką nors iš jūsiškių poperių atsiimti. 

pl	Z łatwością przeniknąć było można, że w głębi swej istoty drżał trochę i myślał: „A nuż naprawdę pójdą do innego!” 
lt	Kalbėjo labai rimtai, šaltai, bet pats sau manė: „Kad tiktai neitų prie kito!”. 

pl	— Niech już jaśnie wielmożny pan daruje im tę głupotę — przemówił — oni nic nie rozumieją... 
lt	— Atleiskite jau jiems kaltes, Jūsų Mylista, užtarė Mikalojus: jie patys nežinojo, ką darą. 

pl	— Wysiądźcie, panie — mówił — hrosze przynieśliśmy, ziemi swojej Dzielskamu nie damo, zginiem a nie damo... 
lt	— Išlipk Tamsta — kalbėjo Povilas — atanešėm pinigus, savo žemės Dzielskiui neduosime, pražūsime, bet ne duosime… 

pl	— No — rzekł Kaprowski, na bryczce stając — już tylko na prośby Mikołaja... 
lt	— Na — tarė Kuprauskis, keldamas iš nuo pasėdų: — negu tiktai kad Mikalojus taip užsipuola… 

pl	Wtedy zaczęli wysadzać go z bryczki i do karczmy wprowadzać. 
lt	Tuoj sodiečiai pradėjo sodinti jį iš ratų ir vedėsi karčemon. 

pl	Podstawili mu pod łokcie swoje czarne, spracowane dłonie, szli przed nim, za nim, dokoła niego, zaglądali mu w twarz, mówiąc, krzycząc, opowiadając wszyscy razem. 
lt	Grebinėjo jam už alkūnių savo juodais suveltais delnais, ėjo priešais jį, paskui jį, aplink jį, žiūrėjo akysna, kalbėjo, šaukė, pasakojo visi kartu. 

pl	Kiedy Kaprowski wszedł do karczmy i wilczą szubę z ramion na ręce chłopów zrzucił, widać było, że zrazu zmieszanym nieco czuł się i sam nie wiedział, co i jak wypadało mu robić i mówić. 
lt	Įėjus karčiamon, Kuprauskiui iškarto buvo nesmagu: jis pats nežinojo ką čia daryti ir ką kalbėti. 

pl	Sprzymierzeńcem tym jego był tu Mikołaj. 
lt	Bet čia buvo geras jo padėtojas — Mikalojus. 

pl	Był on czemś więcej jeszcze: łącznikiem pomiędzy nim a tą gromadą, która bez niego nie wiedziała-by o istnieniu hadwokata, co więcej, nie rozpoczynała-by nawet procesu. 
lt	Kad ne jisai, žmonės nebūtų nė pažinę to advokato; ką aš sakau, — nė bylos nebūtų pradėję. 

pl	Mikołaj to, mędrzec wsi, gotował i oczyszczał drogi Kaprowskiemu, mędrcowi miasta. 
lt	Mikalojus pramynė Kuprauskiui kelią. 

pl	Pawluk zaraz w zanadrze sięgnął i garść asygnat z za koszuli wyciągnął. 
lt	Kuprauskiui atsisėdus, Povilas atplėšė ažantį ir ištraukė gniaužtą poperinių. 

pl	Jak muzykanci, posłuszni zakonowi dyrektorskiej batuty, wszyscy inni uczynili to samo: Zatopili ręce w zanadrza i powyjmowali z-za koszul garście papierowych pieniędzy. 
lt	Kiti visi taipgi išsiėmė pinigus. 

pl	Niektóre z rąk tych wyciągały się śmiało i nawet natarczywie, inne silne, tak, że ogromne ciężary dźwigać mogły jak piórka, drżały jednak trochę i cofały się, aby po chwili, ruchem trwożliwym i wahającym wysunąć się znowu naprzód. 
lt	Per stalą išsitiesė keliolika porų rankų: vieni drąsiai kišo pinigus, o kitų rankos drebėjo, nors buvo taip stiprios, kad didžiausią sunkenybę galėtų pakelti; rodės, kad jie kaip ir nedrįso prie tokio didelio pono. 

pl	Kaprowski, małemi chudemi rękoma o krótkich palcach zdobnych w kilka pierścionków, prędko i wprawnie liczył pieniądze. 
lt	Kuprauskis mažom švelniom rankom greit ir mitriai skaitė pinigus. 

pl	Chłopi liczenia tego słuchali z uwagą wielką, z pochylonemi ku liczącemu głowami, z rysami nieruchomemi, wśród ciemnych lub siwiejących zarostów. 
lt	Sodiečiai su atida klausė jo skaitymo ir įsikneibę žiūrėjo. 

pl	W pewnej od grupy tej odległości, na tle czarnego otworu komina, zarysowała się szczupła postać i rudowłosa głowa żyda arendarza, zdala i z urągliwym uśmiechem oczekującego chwili, w której po załatwieniu interesu przyjdzie pora powszechnego picia wódki. 
lt	Atokiai stovėjo šinkorius, laibas, rudabarzdis žydas, ir su apjuoka šypsodamasis laukė pabaigos skaitlių, kad tik veikiaus imtų gerti. 

pl	— Pięćset! — głośno i dobitnie wymówił Kaprowski, wstał, wyprostował się i mówić zaczął. 
lt	— Penki šimtai — balsiai ir aiškiai ištarė Kuprauskis, atsistojo, pasirąžė ir pradėjo kalbėti. 

pl	Mówił prędko, monotonnie, z głową trochę schyloną, ale miną pewną siebie i trochę słuchaczami pomiatającą. 
lt	Kalbėjo greitai. 

pl	Ale chłopi słuchali Kaprowskiego nietylko pilnie, lecz i z takiem upodobaniem, że wdawanie się Mikołaja niezadowolenie w nich budziło. 
lt	Sodiečiai akis ištempę jo klausė. 

pl	I jaśnie wielmożny pan mówił: o manifeście dziewiętnastego lutego, o komisyi likwidacyjnej, o komitecie do spraw włościańskich, zjeździe mirowych pośredników, o pałacie, senacie, ukazach senackich, apelacyach, ustawach prawnych, z dat takich, takich i takich... 
lt	O Jo Mylista kalbėjo apie manifestą 19 vasario, apie komisiją, apie komitetą ūkininkų dalykams, apie palatą, senatą, senato prisakymus, apeliacijas, tiesos įstatymus. 

pl	Bezwąsa młodzież tak szeroko pootwierała gęby, że wróble-by w nie wlecieć mogły, starsi zaczęli uśmiechając się błogo i kiwając głowami, od czasu do czasu wzajem na siebie spoglądać. 
lt	Jaunieji taip išsižiojo beklausydami, kad gerklėn būtų galėjęs žvirblis įskristi, senesnieji pradėjo saldžiai šypsotis ir, galvas kraipydami, kartkartėms žiūrėjo į kits kitą. 

pl	W uśmiechach ich malowało się zupełne uspokojenie o los wydanych tylko co pieniędzy; spójrzenia wyrażały myśl: „Oto gada! Ależ mądry!” 
lt	Iš jų veidų buvo matyti, jog visiškai nusiramino, tartum sakė: „Kas do išmintis!”. 

pl	Nakoniec mówca zakończył przemówienie swe krótko wyrzeczonem pożegnianiem: „Bądźcie zdrowi moi kochani” i giestem, w którym można było wyczytać chęć jak najprędszego wyrwania się ztąd, pochwycił ze stołu swoję zgrabną futrzaną czapeczkę. 
lt	Kuprauskis pagalios pabaigė savo kalbą trumpu atsisveikinimu: „Palikite sveiki, mano mieli! ir pasiėmė nuo stalo kepurę. 

pl	Chłopi rozstąpili się z głębokiem uszanowaniem, a Jasiuk i Krystyna wysunęli się z kąta, w którym dotąd siedzieli, jako niemi i przez nikogo niepostrzeżeni świadkowie wszystkiego co się działo. 
lt	Sodiečiai pasitraukė paguoduodami. Tada Jonas su Ulijona išėjo iš kerčios, kame lyg šiolei kiūtojo. 

pl	Wtedy Mikołaj pochwycił Kaprowskiego za łokieć i bardzo cicho kilka słów do niego przemówił. 
lt	Mikalojus pagriebė Kuprauskį už alkūnės ir labai tyliai pasakė jam kelis žodžius. 

pl	Hadwokat zsunął brwi i z niezadowoleniem ustami cmoknął. 
lt	Advokatas susiraukė ir nekantriai sučiaupė lūpom. 

pl	Okropnie pilno mu być musiało wyrwać się z karczmy. 
lt	Jam labai rūpėjo išsikraustyti iš karčemos. 

pl	Tak prędko i nieznacznie, że chłopi nie spostrzegli prawie co się stało, wepchnął on Jasiuka i Mikołaja do izdebki arendarza, do której też w znacznie delikatniejszy sposób wsunął Kaprowskiego i sam zostając w karczemnej izbie, drzwi izdebki zamknął. 
lt	Bet Mikalojus įstūmė Joną su Ulijona šinkoriaus kambaryn, kur įvedė ir Kuprauskį, o pats pasiliko karčemos pirkčioje ir uždarė paskui juos duris. 

pl	Jasiuk i Krystyna znaleźli się przed obliczem adwokata, błyskającem złotą oprawą okularów w świetle mętnego okna żółtem i gąbkowatem. 
lt	Jonas ir Ulijona stovėjo prieš advokatą. 

pl	Jasiuk trzymał się jeszcze nieźle, bo podniosła go nienawiść, którą od wczorajszego wieczora zapłonął do swego stryja Pawluka. 
lt	Jonas da ne labai buvo nusiminęs, nes paturėjo jį piktumas, kurį nuo vakar vakaro griežė ant dėdės. 

pl	Parę dni temu jeszcze rozmawiał z nim zgodnie, prawie przyjaźnie. 
lt	Pirm dviejų dienų da kalbėjo su juo gražumu, be maža bičiuliškai. 

pl	Nie był nawet pewny, kto z nich obu w dawnym sporze miał słuszność. 
lt	Nežinojo mat tikrai, katro jų teisybė. 

pl	„Może moja prauda była, a może jego, niech go Bóg sądzi!” mawiał. 
lt	„Gal mano buvo teisybė, o gal ir jo, tegul Dievas mudu teisia!” — kalbėdavo. 

pl	Pawluk ze swej strony nie był dla niego złym. 
lt	Povilas vėlei nebuvo piktas ant jo. 

pl	Dziś zmieniło się wszystko. 
lt	Šiandien viskas kitaip virto. 

pl	Jasiuk, z kąta, w którym był zasiadł, ścigał stryja spójrzeniem chmurnem i złem, a teraz przed adwokatem stanąwszy, nieśmiałość jaką uczuwał, nienawiścią przezwyciężał. 
lt	Jonas iš savo kerčios žiūrėjo į dėdę rūsčioms ir piktoms akimis. 

pl	Co innego było z Krystyną. Ta przed tak dostojnym panem znalazłszy się, formalnie struchlała. 
lt	Ulijona, atsiradus prieš tokį didelį poną, apsigando. 

pl	Ręce pod piersiami splotła i oczy pełne łez w Kaprowskiego wlepiając, płaczliwym głosem mówić zaczęła. — Ni mnie, jaśnie wielmożny panie, drużki na dzieży sadzały, ni mnie do ślubu śpiewały... 
lt	Sunėrė ant krūtinės rankas ir, žiūrėdama ašarotoms akimis į Kuprianskį, verkšniuodama pradėjo:  — Nė man, mieliausis Pone, pamergės rūtų vainiką pynė, nė apdainavo mano jaunas dieneles… 

pl	Wtedy Jasiuk usuwając ją, naprzód wystąpił. 
lt	Tada Jonas truktelėjo ją atgal ir pats išėjo priekin. 

pl	— Ja jaśnie wielmożnemu panu i jej i swój interes opowiem... 
lt	— Aš, Jūsų Mylista, ir savo, ir jos reikalus apsakysiu. 

pl	Krystyna zlękła się, że Jasiuk źle opowiadać będzie, a ztąd wyniknie szkoda dla Pilipka. 
lt	Ulijona nusigando, kad Jonas apsakinės ir kad nepasidarytų iš to Pranukui ko pikto. 

pl	Z kolei odpychając go, zawołała. — Dziewiętnaście lat synków ja swoich hodowała, pracowała, horowała, z postem jadła... 
lt	Dabar ji atstūmė Joną ir ėmė kalbėti:  — Devynioliką metų auklėjau savo sūnus, sausai valgiau… 

pl	Parobek szeroką dłonią znowu ją usunął. 
lt	Vyras ją vėl nustūmė savo plačia ranka. 

pl	— Niech jaśnie wielmożny pan będzie łaskaw wysłucha... 
lt	— Būk Tamsta toks geras, išklausyk… 

pl	Kobieta ramię towarzysza targnąwszy, znowu wysunęła się naprzód. 
lt	Moteriškė patraukus draugą už rankos, vėl užėjo priekin. 

pl	— Mizeractwo to, jaśnie wielmożny panie, od narodzenia samego bladzieńki był i chudzieńki, a potem jak ta gorączka przywiązała się, co na nią pięć miesięcy... 
lt	— Silpnutis tai buvo nuo gimimo, išbalęs ir sunykęs; paskui kaip suėmė ta karštinė, tai penkis mėnesius… 

pl	Tym razem Jasiuk popchnął ją dłonią w pierś tak mocno, że aż oparła się o poręcz żydowskiego łóżka. 
lt	Dabar Jonas kumštelėjo ją ranka krūtinėn taip smagiai, jog ji atsišliejo žydo lovos. 

pl	— Baba gada jak wiatr wieje... 
lt	— Su boba prasidėk — papų rėtį pasidėk… 

pl	Niech jaśnie wielmożny pan wysłucha... 
lt	Išklausyk, Tamsta… 

pl	— Cicho, Jasiuk! — przyskakując znowu, zawołała kobieta. 
lt	— Cit, Jonai! — prišokus vėl pradėjo moteriškė. 

pl	— Kiedy on urodził się, jaśnie wielmożny panie, babka powiedziała, że dłużej jak trzy dni żyć nie będzie... 
lt	Atsikreipus į Kuprauskį kalbėjo — kai jis užgimė, bobelės sakė, kad ilgiau por tris dienas negyvensiąs. 

pl	Pan Bóg dał! Wyżył! 
lt	Bet Ponas Dievas leido — išgyveno! 

pl	Czytać i pisać nauczył się... Delikatny. 
lt	Skaityti ir rašyti pramoko, meilutis… 

pl	Skoczyło się na tem, że Jasiuk opowiadał, a Krystyna za plecami towarzysza stojąc, chlipała tylko i czasem słówka jakieś dorzucała. 
lt	Pasibaigė tuo, kad Jonas apsakinėjo, o Ulijona stovėjo už jo ir verkė, tiktai kartais kokį žodį įdėdama. 

pl	Parobek o sprawie jej i własnej mówił powoli, rozważnie, chmurno i dość zwięźle. 
lt	Jisai apsakinėjo savo reikalą iš lėto, rimtai ir aiškiai. 

pl	Opowiadanie dwóch spraw, odpowiedź i obietnica adwokata, przejście z rąk Jasiuka i Krystyny w ręce jego paczki asygnat, zajęło nie więcej niż pół godziny. 
lt	Ir po valandėlės iš Jono ir Ulijonos rankų perėjo Kuprauskio rankosna gniužtai krūvinai uždirbtų pinigų. 

pl	Potem Kaprowski w izdebce arendarza porozmawiał jeszcze chwilę z Mikołajem, wręczył mu sporą część otrzymanych pieniędzy i odjechał. 
lt	Paskui Kuprauskis da pašnekėjo žydo kambaryje su Mikalojum, atidavė jam gerą dalį gautų pinigų ir išvažiavo. 

pl	Mikołaj starannie odliczywszy i do kieszeni szynela schowawszy pieniądze, wrócił do karczemnej izby, gdzie rozchodził się już zapach wódki, krzyki i kłótnie wrzały. 
lt	Mikalojus įsidėjo pinigus kišenėn ir išėjo karčemos pirkčion, kur jau smirdėjo degtinė ir buvo pakilęs triukšmas. 

pl	Jasiuk, który nie wziął z sobą pieniędzy więcej nad te, które adwokatowi wręczył, zażądał wódki na kredyt, co mu się nigdy dotąd nie zdarzało. 
lt	Jonas nebebuvo pasiėmęs daugiau pinigų, kaip tik tuos, kur mokėjo advokatui, bet pasišaukė dagtinės skolon, ko lyg šiolei niekados nebuvo daręs. 

pl	Pił też jak nigdy dotąd i zaraz wszczął kłótnie z Pawlukiem. 
lt	Ir gėrė paskui taip, kaip da nebuvo gėręs, ir tuoj pradėjo bartis su Povilu. 

pl	Ten domyślał się czegoś i rozjątrzony wznowieniem przez synowca od dawna zagasłego sporu, słuszności praw swych do ziemi nieboszczyka brata dowodzić zaczął. 
lt	Tasai, kasžin ką nusimanydamas, pradėjo išguldinėti savo tiesas prie mirusiojo brolio žemės. 

pl	Z pomiędzy świadków jedni przytakiwali Pawlukowi, drudzy brali stronę Jasiuka, który dobrze już podpiwszy, lżył stryja i ujmujących się za ojcem dwóch jego synów. 
lt	Iš čion esančiųjų vieni laikė Povilo pusę, kiti Jono, kursai, jau gerokai išgėręs, dergė dėdę ir abu jo sūnus. 

pl	Krystyna tymczasem nie szła, ale leciała z powrotem do Wólki. 
lt	Ulijona tuo tarpu nėjo, bet skrido atgalia Skrebiškių. 

pl	Zdawało się, że wraz z troską o syna, ciężkie kajdany z siebie zrzuciła. 
lt	Rodės, kad drauge su baime dėl sūnaus sunkiausius pančius numetė nuo savęs. 

pl	Odmłodniała, świeże rumieńce oblekły jej policzki, czarne oczy błyszczały jak przed dwudziestu laty. 
lt	Pajaunėjo, veidai užkaito, juodos akys žibėjo, kaip niekados per dvidešimti metų. 

pl	Kiedy tak do czworaka wpadła, siedząca wciąż na przypiecku Jelena, ozwała się uprzejmie. — A co, czy Pan Bóg pocieszył? 
lt	Kada Ulijona įpuolė pirkčion, Jonienė da vis tebesėdėdama ant pamynos paklausė:  — Ką, ar Viešpats Dievas palinksmino? 

pl	Krystyna przypadła do niej i na ziemi siadając, rozpromieniona, mówić i opowiadać zaczęła: — Wielki pan... 
lt	Ulijona pripuolė prie jos, atsisėdo ant žemės ir linksmai pradėjo pasakoti:  — Didelis ponas… 

pl	Mudryj wielmi i znatno bohatyj musić najpierwszy hadwokat w Ongrodzie, Pilipka wyratować przyrzekł... 
lt	Išmintingas, didelis ir turtingas, turbūt pirmasis Anapilio advokatas… Žadėjo išgelbėti Pranuką… Esą galima. 

pl	Mówił możno, czemu nie możno? 
lt	Kodėlgi negalima? 

pl	Jenerała, znaczy, tego pułku, w którym Pilipek służy, znam... 
lt	„Jenerolą to pulko, kuriame tarnauja tavo Pranukas, pažįstu… 

pl	Z nim pogadam, żeby go daleko nie posyłali, żeby jego, znaczy do innego pułku przenieśli, tego co w Ongrodzie zostanie... 
lt	Su juo pasikalbėsiu, kad taip toli nesiųstų, kad perkeltų kitan pulkan, kursai čia pasilieka. 

pl	A jeżeli, mówi, jenerał nie zechce, to mówi do ministra wojny prośbę podamo... 
lt	O jeigu — sako — jenerolas neperkels, tai paduosma prašymą kariūmenės ministeriui. 

pl	A taki Pilipka, nie poślą tam gdzie od mrozów skóra złazi i żółta trasca trzęsie. 
lt	Bet Pranuko nenusiųs ten, kur oda nuo šalčio nusilupa ir geltonasis drugys krečia”. 

pl	Mówiąc to wszystko, śmiała się z rozkoszą i gdy ożywiona, rumiana, w uśmiechu ukazywała zdrowe, białe zęby, można-by było nazwać ją jeszcze młodą i ładną. 
lt	Tai kalbėdama linksmiai juokės, džiaugsminga, išraudonavus. 

pl	Porwała się z ziemi i płaczące niemowlę z kołyski wyjąwszy, zaczęła z niem chodzi po izbie, kołysząc je w ramionach i nucąc. 
lt	Išėmus iš lopšio verkiantį kūdikį, ėmė nešioti po aslą, kėkaudama jį ant rankų ir niūniuodama. 

pl	Jelena zapytała ją o Jasiuka. 
lt	Alena paklausė apie Joną. 

pl	— Przyrzekł — zawołała Krystyna — i jemu przyrzekł, że od dziadźka ziemię odbierze... 
lt	— Prižadėjo! — sušuko Ulijona — ir jam prižadėjo atimti žemę nuo dėdės… 

pl	— Chwała tobie Panie Boże! — szepnęła Jasiukowa. 
lt	— Dievui dėkui! — tyliai pasakė Jonienė. 

pl	— A gdzie on? — zapytała. 
lt	— O kur Jonas? — paklausė. 

pl	— Z hryńskiemi został w karczmie i weseli się... 
lt	— Su meliūniečiais karčemoje pasiliko pasilinksminti. 

pl	— A bodaj was! bodajże was! — śmiała się już na dobre Jelena, a w tejże chwili otworzyły się drzwi i do izby wszedł odświętnie, w długich butach i zgrabnej siermiężce ubrany Antosiek. 
lt	Tuo laiku atsidarė durys ir trobon įėjo Antanas, apsiavęs batais ilgais aulais ir apsivilkęs gražiai pasiūta rudine. 

pl	Z kościoła powracał. 
lt	Jisai grįžo iš bažnyčios. 

pl	Krystyna rzuciła się ku synowi. 
lt	Ulijona puolė prie sūnaus. 

pl	— Już ja Pilipka wyratowała, synku, już ja brateńka twego miłego wyratowała. 
lt	— Jau Pranuką išgelbėjau, sūneli, jau tavo mylimąjį broliuką išgelbėjau! 

pl	Parobczak ucieszył się szczerze i zaraz jedzenia zażądał. 
lt	Bernelis labai apsidžiaugė ir tuoj paprašė valgyti. 

pl	Dawno już nadeszła była pora południowego posiłku. Zjedzono go dnia tego w nieobecności Jasiuka, który później znacznie przyszedł do domu — pijany. 
lt	Senai jau buvo metas pietus valgyti, todėl pavalgė pietus be Jono, kuris vėliau pagrįžo namo girtas. 

pl	Jelenę ten stan męża zadziwił trochę. 
lt	Pati stebėjosi… 

pl	— A! co to jemu stało się? — rzekła — nigdy z nim tego nie bywało! 
lt	— Kas jam atsitiko? Niekados su juo taip neatsitikdavo. 

pl	W gruncie jednak myślała ona sobie, że nie dziwota, jeśli chłop upije się czasem, a jeszcze w taki dzień, który będzie może o losie jego stanowić. 
lt	O pati sau tarė, kad nėr ko ir stebėtis, kad vyras kartais pasigeria, ypač tokią dieną, kuri gali būti labai svarbi jo tolimesniam gyvenime. 

pl	Nie gniewała się też na męża, ani postępkiem jego zmartwioną była. 
lt	Dėl to ir nepyko ant jo, nė nenuliūdo dėl jo tokio pasielgimo. 

pl	Nad wsią z jednej strony i nad folwarkiem z drugiej, wzbiły się w złotem powietrzu słupy różowych dymów. Tu i tam psy szczekały; ztąd i zowąd ciągnęły sznury kosiarzy, świecąc zdala białemi koszulami i przy ostatnich promieniach słońca migocąc błyskami kos. 
lt	Nuo sodžiaus ir nuo dvaro pakilo ore šulai dūmų. Iš visų pusių buvo iš tolo matyti einantieji pjovėjai, nes apsivilkę baltais marškiniais, ir jų dalgės blizgėjo nuo saulės, kuri jau buvo ant laidos. 

pl	Za kosiarzami, których grube rozmowy i śmiechy słychać jeszcze było wtedy nawet, gdy zniknęli wśród szarych zabudowań folwarku, drogą mijającą zblizka chatę Mikołaja, szły grabielnice. 
lt	Pjovėjų šnekos ir juokavimai da buvo girdėti, o paskui juos keliu pro Mikalojans pirkčią ėjo grėbėjos. 

pl	Były to mieszkanki wsi Hryńskiej, które do robót polnych najmowały się okolicznym dworom i folwarkom. 
lt	Buvo tai meliūnietės, kurias pasisamdydavo darbui aplinkiniuosna dvaruosna. 

pl	Dziś, po zapłatę dzienną zmierzały ku Wólce. 
lt	Dabar ėję Skrebiškin šios dienos ažudarbio atsiimti. 

pl	Młode po większej części, harne, wyprostowane, w grubych koszulach i sztywnych samodziałowych spódnicach, bose i z ogorzałemi szyjami, dokoła których wiły się sznury szklanych paciorek; grable, któremi przez dzień cały zgarniały na łąkach koszone siano, niosły one w ten sposób, że nad głowami ich tworzył się gęsty las o liniach suchych i zębatych szczytach. 
lt	Daugumas jaunos, liemenuotos, apsivilkusios storais marškiniais ir apsisegusios naminio darbo sijonais, basos nudegusiais nuo saulės kaklais, papuoštos keliomis eiliomis stiklinių poterėlių — grėblius, kuriais per dieną grėbė nupjautą lankose šieną, nešė ant pečių; tie išrodė lyg koksai tankus eglynas. 

pl	Było ich ze dwadzieścia. Szły prędko i na całe gardło śpiewały monotonną, przeciągłą, jękliwą pieśń. 
lt	Buvo jų dvidešimt su viršum, ėjo greit ir dainavo liūdną vienodą ir griaudžią dainą ir tęsė kiek galėdamos. 

pl	Mijając chatę Mikołaja, przerwały śpiewanie i potężnym chórem przemówiły: — Niech będzie pochwalony! 
lt	Praeidamos pro Mikalojaus pirkčią, liovėsi dainavusios ir kone visos kartu pasakė:  — Tegul bus pagarbintas! 

pl	Słowami temi witały siedzącego na progu chaty swej sołdata. 
lt	Tais žodžiais pasveikino sėdintį ant namelio slenksčio Mikalojų. 

pl	Usłyszawszy chóralne pozdrowienie grabielnic, podniósł głowę, odpowiedział: „Na wieki wieków”, i bystrem spójrzeniem gromadę kobiet przejrzawszy, zatrzymał je na tej z pomiędzy nich, która odłączywszy się od towarzyszek, szła o kilkanaście kroków za niemi, sama jedna. 
lt	Užgirdęs mergų pagarbintą, Mikalojus pakėlė galvą ir atsakė: „Ant amžių amžinųjų!”, paskui apžvalgė greitai moterų būrelį ir užturėjo akis ant tos, kuri, atsiskyrus nuo draugių, ėjo viena keliolikos žingsnių atstume nuo pulko. 

pl	Nie była ona taką wyprostowaną i harną, jak tamte. 
lt	Toji nebuvo taip stati ir linksma, kaip anosios. 

pl	Tamta nie śpiewała. 
lt	Ji nė nedainavo. 

pl	— Hej! Krystyna! — zawołał Mikołaj. 
lt	— Ei, Ulijona! — šūkterėjo Mikalojus. 

pl	Mógł-by był jej nie przywoływać; sama skierowała się ku jego chacie. 
lt	Būtų galėjęs ir nešaukti, nes ji pati pasuko į jo pirkčią. 

pl	Grabielnice śpiewając wciąż, poszły dalej, ona stanęła przed siedzącym na progu sołdatem. Mikołaj z podniesioną twarzą patrzał na nią. 
lt	Grėbėjos dainuodamos nuėjo tolyn, ji sustojo priešais sėdintį ant slenkščio Mikalojų, o jisai, galvą pakėlęs, žiūrėjo į ją. 

pl	— Cóż tak wleczesz się od roboty, jakby nieżywa? — zaczął. — Durna! pośpiewała-byś sobie z innemi, to-by zaraz weselej stało! 
lt	— Kas tau? Eini iš darbo, lig negyva — užkalbino Mikalojus. — Padainuotum kartu su kitomis, tai tuoj ir linksmiau paliktų. 

pl	Kobieta pokiwała głową i policzek na dłoni wsparła. 
lt	Žmona palingavo galvą ir parėmė ją ant delno. 

pl	— Oj Mikołaju, Mikołaju! — zaczęła — czy to takiej jak ja, do śpiewania! 
lt	— Oi Mikalojau, Mikalojau! — ar tai man dainuoti? 

pl	Dobre śpiewaci tym, co mużykow swoich i chatu swaju i wsieńko po poriadku majcie, a mnie w sirockiej mojej doli nie do śpiewania. 
lt	Gera toms dainuoti, kurios savo vyrus ir trobas turi. 

pl	Ja już, ot, ze dwadzieścia lat nie śpiewałą, chyba tylko chłopcom moim, albo i cudzym dzieciom do snu, albo i do zabawy... Bolsz nikoli, dalboh, bolsz nikoli! 
lt	Aš jau dvidešimt metų kaip nedainavau, negu tiktai savo sūnums ir svetimiems vaikams, liūliuodama juos ar žadindama… 

pl	— Dziwna ty baba! — zaczął Mikołaj. 
lt	— Keista tu moteriškė! — atsiliepė Mikalojus. 

pl	Ale ona, raz rozgadana i do mądrego sołdata szczególne zaufanie uczuwając, nieruchomemi oczyma w przestrzeń wpatrzona, dalej swoje prawiła: — Ni mnie kiedy drużki na dzieży sadzały, ni mnie do ślubu śpiewały, ni ja złociste zboże garściami w kąty mężowskiej chaty rzucała... 
lt	Bet ji, kartą pradėjus, varė toliau:  — Nė man pamergės rūtų vainiką pynė, nė apdainavo mano jaunas dieneles, nė barstė svirną gelsvais šiaudeliais. 

pl	Nie tak ja żyła jak drugie i nie tak teraz jak drugie po tym świecie chodzę... 
lt	Ne taip aš gyvenau, kaip kitos, ir dabar ne taip, kaip kitoms, reikia gyventi… 

pl	— Hodi już, hodi! — przerwał Mikołaj — ot, chcesz może nowinę wiedzieć? 
lt	— Gana jau, gana! — sustabdė Mikalojus — štai, kad nori, tai naujieną pasakysiu. 

pl	Od pana hadwokata pismo dziś miałem! 
lt	Nuo advokato šiandien raštą gavau! 

pl	Kobieta zmieniła w okamgnieniu postawę i wyraz twarzy. 
lt	Stogas ir veidas moteriškės akies mirksny persimainė. 

pl	Wyprostowała się, kilka razy z nogi na nogę postąpiła, oczy zapłonęły, grabie gwałtownie zakołysały się nad głową. 
lt	Ji ištiesė, kelis kartus iš nerimasčio stovinėjo nuo vienos kojos ant antros, akys užsidegė, grėblys ties galva pradėjo drebėti. 

pl	— Pisał! o Pilipku może pisał! Jezu! mówcie! co z moim synkiem najukochańszym będzie? 
lt	— Rašė! Gal apie Pranuką rašė? Jėzau! sakyk, kaip yr mano mieliausiam vaikeliui? 

pl	Mikołaj biorąc się znowu do strugania drewienek, flegmatycznie odpowiedział: — A co ma być? 
lt	— Kas gi gali būti? 

pl	Dobrze będzie. 
lt	Gerai bus. 

pl	Zostanie się w Ongrodzie i do Hrynek na zimowanie go przyślą. 
lt	Liks Anapily ir ant žiemos pareis Meliūnuosna gyventi. 

pl	Grable Krystyny upadły na ziemię. 
lt	Ulijonos grėblys nulėkė žemėn. 

pl	Z krzykiem radości rzuciła się ku mówiącemu tak, jakby ręce jego ucałować chciała. 
lt	Su linksmu rėksmu puolė prie kalbančiojo, rodos, norėdama jam ranką pabučiuoti. 

pl	— Ot już baba i rozradowała się! — usuwając ją zlekka, ciągnął Mikołaj — a jeszcze niema czego. 
lt	— Tai matai, jau boba ir palinksmėjo! — suturėdamas ją, tęsė Mikalojus — da nėra ko taip džiaugtis. 

pl	Jeszcze dekret nie zapadł. 
lt	Da prisakymas neišleistas. 

pl	— Nie zapadł! — prostując się znowu i ręce splatając, powtórzyła kobieta. 
lt	— Neišduotas! — sušumo moteriškė ir, rankas susiėmus žiūrėjo stačiai į Mikalojų. 

pl	— Jużby to on i zapadł... tylko tam jeden haficer jest... taki szelma, że nie pozwala... Nie pozwala i nie pozwala... Co jemu zrobić? 
lt	— Būtų gal jau visa pasibaigę… tiktai yra tenai vienas apicierius, toks priešingas, netinka… Ką jam padarys ir… 

pl	Co już pan hadwokat jego naprosił, co już do niego nachodził się... 
lt	Kaip jau jo prašė advokatas, kiek neprižygiavo, jo bemaldaudamas! 

pl	„Nie pozwolę” mówi... „Niechaj, mówi, Pilip mandruje tam, dokąd jemu przeznaczono. 
lt	„Netinku”, girdi: „tegul Pranciškas važiuoja tenai, kur paskirtas. 

pl	Czy to ja, mówi, syna swego za niego tam poszlę, hę?” 
lt	Ar aš savo sūnų už jį siųsiu, a?” 

pl	Oto co w piśmie pana hadwokata stoi! 
lt	Tai kas įrašyta advokato laiške. 

pl	— Wyż, Mikołaju, mówili, że dobrze będzie... — ściskając mocno ręce, szepnęła kobieta. 
lt	— O Tamsta sakei, kad bus gerai… — stipriai grąžydama rankas prašnibždėjo moteriškė. 

pl	— Jeżeli zechcecie, to może jeszcze i dobrze być — skrzypiąc nożykiem po drzewie, odparł sołdat. 
lt	— Jeigu norėsi, tai ir gerai gali būti — atsakė Mikalojus. 

pl	Podniósł potem głowę i skupionemi palcami prawej ręki dotknął kilka razy dłoni lewej. 
lt	Paskui pakėlė galvą, dešinės rankos pirštais sudavė kelis kartus kairiosios delnan. 

pl	Krystyna, której dusza cała skupiła się w oczach, giest ten zrozumiała. 
lt	Ulijona, įsižiūrėjusi į jį, suprato tą jo parodymą. 

pl	— Znou hroszy! 
lt	— Vėl pinigų! 

pl	— A ty, baba, co myślała? 
lt	— Tai kaipgi? 

pl	Że w takiem wielkiem mieście, taki ważny interes, za głupie kilka groszy można zrobić? 
lt	Bene tokiame dideliame mieste tokį svarbų reikalą už kelis skatikus galima atlikti? 

pl	Ot nietylko co, ale jeszcze i pan hadwokat sam swoich pięciu procentow nie wzioł... jej Bohu, nie wzioł... Wszyściuśkie oddał... 
lt	Ką jau čia kalbėti; da advokatas ir savo penkių procentų neatsiėmė. 

pl	A to sprawki, a to sztemple, a to świadectwa od doktorów, że chory, a to temu w rękę wsunąć, a to tamtemu... tak i hrosze rozeszli się, wiadomo okrągłe, a teraz co z tym haficerem zrobić? 
lt	Tai šiokie žygiai, tai tokie, tai markos, tai liudijimai nuo gydytojų, kad nesveikas, o čia reikia vienam įspausti delnan, ten vėl kitam. Ir taip ištirpo pinigai; dabar ką gi su tuom apicierium daryti? 

pl	Można zrobić, ale znou hroszy trzeba... można i nie zrobić, to i cóż? Wielka bieda! 
lt	Galima padaryti, bet vėl pinigų reikia… Galima ir nepadaryti, tai kas… 

pl	Pomandruje sobie Pilipek tam, hdzie i ja był... Oj, oj! wielka parada! 
lt	Važiuos Pranukas tenai, kur ir aš buvau… Oi, oi! Negerai bus. 

pl	Poleży sobie tak jak ja w łazarecie na żółtą trascę, i osypie jego tak jak mnie wysypka taka duża jak bób, ruki sobie odmrozi tak, że popuchną mu jak poduchy, albo uszy mu zgniją od tej wysypki i poodpadają... 
lt	Pagulės taip, kaip ir aš ligonbuty geltonuoju drugiu, ir išbers jį tokie dideli šašai, kaip pupos, atšals abi rankos taip, juog sutįs, kaip priegalviai, arba nupus ausys nuo tų šašų ir nukris. 

pl	Albo ja na takie rzeczy nie patrzał? To i co? 
lt	Bene aš to nesu matęs? 

pl	Wielka bieda! 
lt	Didelė nelaimė! 

pl	Może i wyżyje, a jak nie wyżyje, to zamrze... i kości jego jej! jej! daleko pogrzebią... 
lt	Gal ir išturės, o jei neišturės, tai numirs… ir jo kaulus toli užkas… 

pl	Kruki tylko i wrony na mogiłkę jego zlatywać będą, a ty nad nią nie zapłaczesz, bo nie zobaczysz jej nigdy. 
lt	Ir varnai tiktai su varnomis aplankys jo kapą, o tu neraudosi ant jo kapo, nes nematysi niekados. 

pl	Wielka tobie bieda! 
lt	Didelė čia man nelaimė!? 

pl	Krystyna stała, jak w ziemię wryta. 
lt	Ulijona stovėjo, tarsi, žemėn įkasta. 

pl	Po chwili, cicho, jakby do samej siebie, mówić zaczęła: — Bladzieńki był i delikatny taki od urodzenia, a taki potulny i nie zuchwały, jak baranek. 
lt	Palaukėjus tyliai, kaip ir pati sau, pradėjo kalbėti:  — Išblyškęs buvo ir toks menkas iš prigimimo, toks taikus, romus, kaip avinėlis. 

pl	Bywało, Antosiek czasem nie posłucha matki... a on, nigdy! 
lt	Antaniukas kai kada ir nepaklausydavo motinos, o jis niekados! 

pl	Rączynami mię za szyję, bywało, obejmie, i mówi: „Już ja tobie, mamo, nigdy zgryzoty nie zrobię; twoja dola i tak gorzka...” 
lt	Apkabins rankom už kaklo ir sako: „Jau aš, motute, niekados nerūstinsiu tavęs, kartus ir taip tavo gyvenimas”. 

pl	— Oczki u niego sinieńkie takie, jak te kwiatki lnu... a choć słabieńki był zawsze, wyrósł jak topola... 
lt	Akys kokios žydros, kaip šitų linų žiedai… ir nors visados silpnas buvo, išaugo, kaip beržas… 

pl	Wyrósł, do wojska go wzięli, a jak mnie zobaczył, na ziemię przedemną, jak przed świętym ołtarzem padł i kolana moje całował. 
lt	Užaugo, ir paėmė jį kariūmenėn, o kada pamatė mane, puolė prieš mane ant žemės, kaip prieš šventą aukurą ir kelius mano bučiavo. 

pl	Oj, ditia ty moje najmilsze, krwawicą moją wykarmione, w łzach moich wyhodowane... 
lt	Oi, vaikeli mano mieliausias, mano krauju užaugintas, ašaromis numazgotas. 

pl	Słoneczko moje bladzieńkie, kwiateczku mój, co ciebie witer odemnie w dalekie strony niesie... 
lt	Mano šviesi saulele, mano žiedeli, už ką tave neša vėjas svetimon šalelėn! 

pl	Mikołaj wciąż jakby słów jej nie słyszał i tylko nie wiedzieć dlaczego, koniec nosa jego nad robotą pochylony, zaczerwienił się mocniej. Nie podnosił głowy i długo ani słowa do kobiety nie przemówił. Nakoniec rzekł krótko: — Róbcie sobie, jak chcecie. 
lt	Mikalojus, lyg negirdėdamas jos žodžių, trumpai pasakė:  — Dirbk sau, kaip tinkama. 

pl	Mnie nic do tego. 
lt	Man vis tiek. 

pl	Krystyna grabie z ziemi podniosła i głową sołdatowi na pożegnanie kiwnęła. 
lt	Ulijona paėmė nuo žemės grėblį ir atsisveikindama linkterėjo galva. 

pl	Na twarz jej wrócił najzwyklejszy jej wyraz, posępnej energii. 
lt	Ant jos veido matyti buvo tvirtas nusprendimas. 

pl	— Kiedy hrosze przynieść? — zapytała. 
lt	— Kada atnešti pinigus? — paklausė. 

pl	— A kiedy tam sobie chcesz — z wyraźną niechęcią odmruknął sołdat. 
lt	— Kada sau nori — nenorom sumarmėjo Mikalojus. 

pl	— Mój chłopiec, co u pana hadwokata służy, jutro czuć świt nazad do miasta poleci. 
lt	— Mano bernykštis, kuris tarnauja pas advokatą, rytoj važiuos miestan. 

pl	— Czuć świt i ja tu przyjdę — odpowiedziała Krystyna i dodała: — Z Bogiem, Mikołaju! 
lt	— Rytoj ir as čia ateisiu, atsakė Ulijona ir pridėjo — Sudiev, Mikalojau! 

pl	— Z Bogiem! Z Bogiem! 
lt	— Su ponudiev! Su ponudiev! 

pl	Sam jeden na progu chaty zostawszy, ręce na kolanach złożył i zamyślił się. 
lt	Palikęs vienas ant slenksčio, Mikalojus sudėjo rankas ant kelių ir užsimąstė. 

pl	Czekał jeszcze na kogoś, bo wciąż na drogę spoglądał. 
lt	Kasžin ko da laukė, nes vis žiūrėjo į kelią. 

pl	Doczekał się nakoniec. 
lt	Ant galo sulaukė. 

pl	Spóźniona fura siana sunęła zwolna ku jego chacie. Na szczycie fury siedzący człowiek pozdrowił go wyrazem: — Niech będzie pochwalony! 
lt	Pasivėlinęs žmogus palengva važiavo su vežimu šieno ir, susilyginę su troba, pasakė:  — Tegul bus pagarbintas! 

pl	— Na wieki! 
lt	— Ant amžių! 

pl	Jasiuk? 
lt	Jonas? 

pl	— A ja! 
lt	— Aš! 

pl	— Jak będziesz miał czas, przyjdź dziś pomówić ze mną... tylko dziś koniecznie... czujesz? 
lt	— Jei bus kada, ateik šiandien pasikalbėti, tiktai būtinai šiandien… ar girdi? 

pl	— Dobre. Czemu nie? Prydu! — spokojnym, trochę leniwym głosem odparł parobek, a że późno już było, zaciął konie i prędzej trochę z furą ku folwarkowi zdążał. 
lt	— Gerai! Kodėl ne? Ateisiu! — atsakė bernas ramiu, truputį sutingusiu balsu; o kad jau buvo vėlu, suragino arklius ir šiek tiek greičiau nuvažiavo dvaro link. 

pl	Potem, kiedy Jasiuk i żona jego zasnęli, Krystyna i Antosiek wsunęli się do komory. 
lt	Bernų troboje po vakarienės, užmigus Jonui su pačia, Ulijona ir Antaniukas tyloms įėjo kamaron. 

pl	Tak jak przed trzema miesiącami, kobieta siadła znowu na ziemi i skrzynkę otworzyła, a parobczak stojący za nią trzymał w ręku palące się łuczywo. 
lt	Kaip ir prieš tris mėnesius, moteriškė vėl atsisėdo ant žemėn ir atadarė skrynelę, o bernelis stovėjo ažupakaly, turėdamas rankoje degančią skalą. 

pl	I tak jak przed trzema miesiącami, z dna skrzyni ukazała się znowu pończocha, już tylko w dwóch trzecich pieniędzmi napchana. 
lt	Ir kaip ir pirm trijų mėnesių iš skrynios dugnio vėl buvo ištraukta pančeka, jau tiktai lyg dviejų dalių pripildyta pinigų. 

pl	I tak samo jak wtedy, Antosiek przyglądał się temu, lecz kiedy już sumę potrzebną odłożyła, zapuścił wzrok w głąb’ pończochy i z niejakiem wahaniem w głosie rzekł: 
lt	Ir taip pat, kaip tada, Antanas žiūrėjo į tai; bet kada reikalinga suma jau buvo atskaityta, įsmeigė akis pančekos gilumon ir lyg abejodamas pasakė:  — Mama! 

pl	— Mamo, a to co zostało, znaczy, już moje! 
lt	Kas liko, tai jau mano!? 

pl	— Twoje, synku, twoje — odpowiedziała i nad policzonemi tylko co pieniędzmi zadumała się przez chwilę. 
lt	— Tavo, sūnel, tavo! — pasakė ir valandėlę užsimąstė ir žiūrėjo į atskaitytuosius pinigus. 

pl	— Ot tobie i pogrzeb z księdzem i chorągwiami! Ot tobie i piękna trumna! 
lt	— Toksai palaidojimas su kunigu ir karūnomis, toks gražus grabas! 

pl	Ot tobie i krzyż na mogile, piękny, malowany! 
lt	Toks kryžius ant kapo, gražus, nudažytas! 

pl	Jak pies żyłam, jak psa mię pogrzebią. 
lt	Kaip šuva gyvenau, kaip šunį ir palaidos. 

pl	Oj Pilipku, Pilipku! na śmierć ja sobie te hrosze chowała, na śmierć dostatnią, chrześcijańską i mogiłę śliczną, coby mi nagrodziła wstyd, który żyjąca piłam... 
lt	Oi, Pranukai, Pranukai! Savo palaidojimui laikiau aš tuos pinigus, ne pavargėlės palaidojimui, krikščioniškam ir gražiam kapui, kad uždengtų mano gėdą, kurią kentėjau per visą gyvenimą… 

pl	Ale... wola Boża! śmiertelne te pieniądze moje na twój ratunek, ditia ty moje, oddaję... 
lt	Bet… Valia Dievo! Tuos pinigus, sudėtus mano laidojimui, tavo reikalui, mano sūneli, atiduodu… 

pl	Parę łez kapnęło z jej oczu na miedziane i srebrne monety. 
lt	Kelios ašaros nuriedėjo iš jos akių ant varinių ir sidabrinių pinigų. 

pl	Antosiek szeptania jej słuchał z ponurą trochę miną. 
lt	Antanas klausė jos šnibždėjimo, lyg tartum suraukęs kaktą. 

pl	— Ale moich, to już, mamo, ztąd nie bierzcie... 
lt	— Bet manųjų, mama, tai jau neimk iš čia… 

pl	Żeby tam nie wiem co, nie bierzcie! 
lt	Kad ir kasžin kas, neimk! 

pl	Dość już nadawaliście Pilipku, niech i mnie troszkę dostanie się... 
lt	Gana jau davei Pranukui, tegul ir man bent kiek pasilieka… 

pl	Wszakże i ja dziecko wasze, nie czyje... 
lt	Nag ir aš Tamstos sūnus, ne kieno… 

pl	Czujecie, mamo! 
lt	Ar girdi, mama! 

pl	Spojrzała na niego ze zdziwieniem. 
lt	Motina pažiūrėjo į jį didelėmis akimis. 

pl	Oczy chłopca paliły się takim ogniem, jakiego w nich nie widziała dotąd; głos też jego dziwnie był zmienionym. 
lt	Jo akyse degė tokia ugnis, kokios ji lygšiolei niekados da nebuvo mačiusi, ir balsas buvo įstabiai persimainęs. 

pl	— A czyjeż ty dziecko? — odpowiedziała — wiadomo że moje, tak jak i Pilipek. 
lt	— Kieno gi tu?! — atsakė — žinoma, mano vaikas, kaip ir Pranukas. 

pl	Na obydwóch was ja pracowała i obydwóch lubiła, jak dwoje oczu w głowie... tylko, że teraz tamten biedniejszy... ty tu i dzięki Bogu, zdrów i silny, a on słabieńki, niedomaga i szluć jego tam, gdzie żółta trasca i takaja wysypka, od której uszy gniją i odpadają... 
lt	Abiem judviem dirbau ir abudu saugojau kaip akis kaktoje… Tiktai jis dabar nelaimingesnis: tu čia ir, dėkui Dievui, sveikas ir stiprus, o jis silpnas, negaluoja, ir siunčia jį ten, kur geltonasis drugys ir tokie šašai nuberia, nuo kurių ausys pūsta ir nukrinta… 

pl	To ja, widzisz synku, dlatego jemu oddała pieniądze jego i swoje śmiertelne... 
lt	Tai todėl, sunau, aš ir atidaviau jo dalį ir tuos, kur savo palaidojimui buvau atidėjusi. 

pl	— Ale moich to już nie oddacie — powtórzył Antosiek i dodał jeszcze: — a jeżeli oddacie, to wam tego do śmierci nie zapomnę... Dalibóg, pobożyłem się, że nie zapomnę!... 
lt	— Bet manųjų tai jau neduok — atkartojo Antaniukas ir pridėjo — o jeigu atiduotum, tai aš to lyg mirties neužmiršiu… Kaip Dievą myliu, neužmiršiu! 

pl	— Nie oddam, synku, nie oddam! Te już tylko poślę... haficer ten zgodzi się i dekret zapadnie, że Pilipek do Hrynek na zimowanie przyjdzie... 
lt	— Kurgi aš duosiu, sūneli, neduosiu! Tuos tiktai nusiųsiu ir gana… Tas apicierius nebesipriešins ir duos prisakymą, kad leistų Pranuką gyventi per žiemą Meliūnuose. 

pl	— Nu, dobre, i ja sam tego chciałby bardzo — zakończył uspokojony już parobek i pomógł matce skrzynkę zamknąć. 
lt	— Tai gerai. Ir aš pats to labai norėčiau — pabaigė nusiraminęs jau bernelis ir pradėjo motinai užrakinti skrynią. 

pl	Poszedł naprzód do Hrynek, gdzie długo rozmawiał z Jasiukowym stryjem, Pawlukiem; potem Jasiuka, wiozącego z pola furę grochu spotkał i zatrzymawszy go na drodze, o wóz wsparty, szeptał coś parobkowi tak cicho, aby inni parobcy, z furami grochu też nadjeżdżający, rozmowy ich słyszeć nie mogli; nakoniec udał się tam, gdzie, kobiety, pomiędzy któremi znajdowała się i Krystyna, grykę rwały. 
lt	Pirma nuėjo Meliūnuosna ir ilgai kalbėjosi su Jono dėde, Povilu. Paskui patiko Joną bevažiuojantį iš lauko su vežimu žirnių ir, suturėjęs jį ant kelio, pasakojo jam kasžin ką taip tyliai, kad kiti bernai, kurie važiavo drauge su vežimais žirnių, negirdėtų jo žodžių. Ant galo nuėjo pabaryn, kame moterys, tarp kurių buvo ir Ulijona, rovė grikius. 

pl	Tam zabawił najdłużej i o zachodzie słońca zaledwie do domu wrócił, a po zjedzeniu wieczerzy, na progu chaty usiadłszy, przyłożył do ust mosiężną trąbę. 
lt	Tenai užvis ilgiau užtruko ir tiktai saulei leidžiantis pagrįžo namo. 

pl	W ciszy usypiających pól, drożyną wijącą się po rozległem ściernisku, szła ku folwarkowi Krystyna. 
lt	Ir vėl keliu, kreivuliuojančiu per ražienas, ėjo Ulijona dvaro lin. 

pl	Przez dzień cały, ze zgiętym ku ziemi grzbietem, grykę rwała, a teraz, od tego, co jej powiedział Mikołaj, głowa jej stanęła w ogniu i zimne dreszcze po skórze przechodziły. 
lt	Per visą dieną, sulenkus pusiaują, rovė grikius; dabar gi nuo to, ką jai kalbėjo Mikalojus, jos galva degė, kaip ugny, ir šiurpuliai ėmė visą kūną. 

pl	Prędzej spodziewałaby się śmierci, niż tego, co usłyszała. 
lt	Greičiau mirties laukė, nekaip tokių naujienų. 

pl	Hroszy! jeszcze hroszy! 
lt	Pinigų! Da pinigų! 

pl	I wiele, jak najwięcej, tyle, ile posiada lub posiadać może! 
lt	Ir daug, kuo daugiau, kiek tik turi, arba kiek tik gali turėti! 

pl	Inaczej, i Pilipek przepadnie i te pieniądze, które już dla zbawienia jego wydała, także przepadną. 
lt	Šiaip prapuls ir Pranukas ir tie pinigai, kuriuos buvo davusi jo išgelbėjimui. 

pl	Za trzy dni ostatecznie dekret na Pilipka zapaść ma. 
lt	Po trijų dienų bus paskutinis sprendimas apie Pranuką. 

pl	Oporny haficer ów, już ułagodzić się dał, ale teraz nowa bieda! 
lt	Tas atkaklusis apicierius jau persimaldaudino, bet dabar atsirado naujos kliūtys. 

pl	Pan hadwokat do Mikołaja pisał, że przyjechali jakieś rewizory, znaczy, wojskowe rewizory, jenerały ważne, którzy jenteres cały zepsuć mogą. 
lt	Ponas advokatas parašęs Mikalojui, kad atvažiavę kasžin kokie revizoriai, kariūmenės revizoriai, dideli jenerolai, kurie viską galį sugadinti. 

pl	Żeby oni byli nie przyjechali, to już wszystko byłoby dobrze, ale wzięli i przyjechali, i bez zgodzenia się ich nic nastąpić nie może. 
lt	„Kad nebūtų jie atvažiavę — sako — viskas jau būtų buvę gerai, bet ėmė ir atvažiavo, o be jų pritarimo nieko nebus”. 

pl	Pan hadwokat tedy do Mikołaja pisał, że jeśli baba da pieniądze, to on podejmuje się i z prewoschoditielstwem i z sijatielstwem o jenteresie jej pomówić, a jeżeli nie da, to już on nic nie poradzi, ręce od wszystkiego umywa i za trzy dni zapadnie dekret, żeby Pilipka wysłać tam, gdzie ot, niedawno temu, jeden znajomy Mikołaja, płuca całe z siebie wypluł. 
lt	Ponas advokatas rašęs Mikalojui, kad jeigu boba duosiant pinigų, tai jisai apsiimsiąs ir su revizoriais pakalbėti apie jos reikalą, o jeigu neduosiant, tai jisai jau nieko nedarysiąs ir nuo viso rankas nusikratysiąs, o po trijų dienų išeisiąs paliepimas išsiųsti Pranuką tenai, kur neseniai vienas Mikalojaus pažįstamas visus plaučius išspjaudęs. 

pl	Jej Bohu, mówił Mikołaj, na suchoty od mrozu zachorował i jak zaczął pluć, tak mu calutkie płuca przez gardło wyleciały... 
lt	„Kaip mane gyvą matai — kalbėjo Mikalojus — nuo peršalimo apsirgo džiova ir kaip pradėjo kraujais spjaudyti, spjaudė, spjaudė, ir visi plaučiai jam pro gerklę išėjo…” 

pl	— Boże! bądź miłościw mnie biednej! — zaszeptała kobieta, idąca ścieżką, wijącą się po ściernisku. 
lt	— Dieve susimylėk ant manęs nelaimingos! — pradėjo šnibždėti moteriškė, eidama taku per ražienas. 

pl	Hroszy! 
lt	Pinigų! 

pl	Skądże ona ich weźmie? 
lt	O iš kur ji juos paims? 

pl	Nie ma już ich wcale, bo te, które w skrzynce na dnie pończochy pozostały jeszcze, nie są jej własnością. 
lt	Nebeturi jau jų nė kiek, nes tie, kurie da liko paniekoje ant skrynios dugnio, ne jai priguli. 

pl	Do Antosia należą one. 
lt	Tai Antaniuko. 

pl	Żal jej było i Antośka. 
lt	Gaila jai ir Antaniuko. 

pl	Za cóż go krzywdzić miała? 
lt	Ažu ką jį skriaus. 

pl	Wszak i on także dzieckiem jej był, tak jak i tamten. 
lt	Nag ir jis jos vaikas, kaip ir ans. 

pl	I gdyby dobro jego na rzecz tamtego zabrała, gniewałby się na nią srodze. 
lt	Ir jeigu ji paimtų jo pinigus dėl ano, tai pyktų labai ant jos. 

pl	Powiedział to przecież! 
lt	Taip ir pasakė! 

pl	Lubili ją synkowie do tego czasu i słuchali we wszystkiem; teraz, tamtego, tak czy inaczej długo już przy niej nie będzie, a ten, jak rozgniewa się i serce do niej straci, to co? 
lt	Lyg šio laiko mylėjo ją jos sūnus ir visados jos klausė; dabar ano, ar šiaip, ar taip, ilgai prie jos nebus, o kaip ir tas užpyks ir atkreips nuo jos savo širdį, kas jai beliks? 

pl	Ot i ostatnie słonko jej na tej ziemi zagaśnie. 
lt	Paskutine švieselė užges jai ant tos žemės. 

pl	I tak źle, i tak źle. 
lt	Ir taip blogai, ir taip negerai. 

pl	Co tu robić? 
lt	Ką čia padarius? 

pl	— Boże! bądź miłościw mnie durnej! 
lt	— Dieve, susimylėk ant manęs vargdienės. 

pl	Żeby tak było z kim poradzić się! 
lt	Kad nors būtų su kuo pasišnekėti! 

pl	Jasiuk też dobry człowiek i zgodny, ale co on jej poradzić może?... 
lt	Jonas — geras žmogus ir taikus, bet kokią jis patarmę gali duoti?… 

pl	Taki on mądry, jak i ona. 
lt	Tokia jo išmintis, kaip ir jos. 

pl	Z Antośkiem o tem ani gadać. 
lt	Su Antaniuku apie tą nėra ko nė kalbėti. 

pl	Nie pozwoli brać tych pieniędzy; z oczu mu wtedy poznała, że nie pozwoli. 
lt	Neduos jisai imti tų pinigų; iš akių tada pamatė, kad neduos. 

pl	Więcej już nie wymyśli, do kogo pójść i o radę poprosić, za nic nie wymyśli. 
lt	Daugiau jau nesumanys pas ką nueiti pasitraukti, niekaip nesumanys. 

pl	Żywej duszy swojej na tym świecie nie ma. 
lt	Nė vieno palankaus jai žmogaus nėra šioje pasaulėje… 

pl	Krewni w Hrynkach są jacyś, ale co to za krewni! 
lt	Yra giminių Meliūnuose, bet kas tai per giminės! 

pl	Dalecy i zdawna już jej upośledzonej znać nie chcą. 
lt	Tolimi ir seniai jos ir žinote ne pažįsta. 

pl	Bolsz nikogo, nikogo swego na tym świecie nie ma. 
lt	Ir nieko, nieko daugiau artimesnio nėra toje pasaulėje. 

pl	— Boże, bądż miłościw mnie sierocie! 
lt	— Dieve, susimylėk ant manęs našlaitės! 

pl	Bahrewicz? 
lt	O kad nuėjus pas Višinskį? 

pl	Dwa miesiące temu pytała się go przecież, czy można tak już zupełnie temu hadwokatu wierzyć? 
lt	Bet pirma dviejų mėnesių jau klausės jo patarmės, ir jis nieko nepatarė. 

pl	Znaczy, że jeśliby mu teraz te pieniądze posłała, to jużby najpewniej Pilipek wojskowanie swe w tych stronach odsłużył, do Hrynek na zimę z wojskiem przychodził, i na koniec świata, gdzie takie mrozy i choroby straszne panują, nie wędrował. 
lt	Vienok, kad dabar tuoj pinigus nusiųstų, tai jau Pranukas būtinai kareiviautų šiame krašte, ant žiemos ateitų su kareiviais Meliūnuosna ir nepuškintų ant krašto svieto, kur tokie šalčiai ir tokios bjaurios ligos. 

pl	Znaczy, bladzieńki chłopak jej, z oczyma jak kwiatki lnu, do niej zdaleka ręce wyciąga i woła: „Kiedy zechcecie, mamo, to wyratujecie mnie, a kiedy nie zechcecie, to nie wyratujecie. 
lt	Ir pasirodė jai, kad jos išblyškęs berniukas, mėlynomis, kaip linų žiedas, akimis, iš tolo tiesia prie jos rankas ir šaukia: „Kad norėsi, mama, tai išgelbėsi mane, kad nenorėsi, tai neišgelbėsi. 

pl	Antosiek zdrów i silny, hrosze swoje mieć będzia, a u mnie już i teraz ani hroszy, ani siły w żywocie niema. 
lt	Antanas sveikas ir stiprus, pinigus savo turės, o aš dabar neturiu nė pinigų, nė sveikatos. 

pl	Pójdę na skraj świata, taj przepadnę!” 
lt	Eisiu ant krašto svieto, prapulsiu amžinai”. 

pl	Siadła na kamieniu, bo od wielkiej walki serdecznej nogi jej osłabły. 
lt	Atsisėdo ant akmens, nebenusiturėdama ant kojų. 

pl	Na rozległe ściernisko spływał zmrok, pod zciemniałem niebem błyskały gwiazdy, wonie ziół polnych i usychającej słomy napełniały powietrze. 
lt	Diena atėjo vakarop, ant tamsaus dangaus blizgėjo žvaigždės, ore kilo kvapas nuo žolių ir šieno. 

pl	Ojca nie znał, ale na matkę ogląda się i mówi: „Nie ratowaliście mnie, mamo, oj, nie ratowaliście mnie sierotę, ojca nie znającego!... 
lt	Tėvo nepažinojo, bet atsigrįžta į motiną ir sako: „Negelbėjai manęs, mama, oi negelbėjai manęs našlaičio, nepažįstančiojo savo tėvo!”. 

pl	A ot i wrony i kruki czarne chmurą zawiesiły się nad mogiłką daleką, nad mogiłką żółtą, bez krzyżyka i trawki... 
lt	Štai ir varnos su varnais lakioja, kaip debesys, apie tolimą kapelį, viršum geltono kapelio, be kryžiaus ir be žolynų… 

pl	Zawiesiły się chmurą wielką wrony i kruki czarne nad mogiłką bladzieńkiego chłopca, sołdacika młodego, i kraczą, kraczą, kraczą... 
lt	Sustojo, kaip didelis debesys, varnos ir juodi varnai viršum baltojo bernelio, jauno kareivio, kapo ir kraksi, kraksi, kraksi… 

pl	Zerwała się z kamienia. 
lt	Pašoko nuo akmens. 

pl	Postanowiła pójść do Ongrodu, Pilipka zobaczyć i z hadwokatem pogadać. 
lt	Nusprendė eiti Anapilin pasimatyti su Pranuku ir pasikalbėti su advokatu. 

pl	— Pogadam z nim sama — myślała — ręce i kolana mu ucałuję, żeby już za te pieniądze, co dałam, jenteres zrobił, a więcej nie żądał... 
lt	— Pasikalbėsiu su juo pati — manė — rankas ir kelius jam pabučiuosiu, kad už tuos pinigus, kur jau daviau, padarytų, kas reikia, daugiau nebreikalautų… 

pl	Słyszała dziś, jak Pawluk Hrabar, Jasiukowy dziadźko mówił drugiemu chłopowi, że po północy wyprawi się do Ongrodu, aby z hadwokatem pomówić. 
lt	Girdėjo, šiandien Jono dėdė, Povilas Gozdava, sakė kitam ūkininkui, kad apie antruosius gaidžius išeisiąs miestan pasikalbėti su advokatu. 

pl	Pójdzie on piechotą, bo konia teraz od pługa zabierać nie może... 
lt	Eisiąs pėsčias, nes negalima esą imti arklio nuo arklo. 

pl	Ona zejdzie się z nim gdzie na drodze i razem powędrują do miasta i do hadwokata... 
lt	Ji susitiks jį kur ant kelio ir kartu keliaus miestan ir pas advokatą. 

pl	Ale... czy weźmie z sobą pieniądze Antośka, czy nie weźmie? 
lt	Bet, ar imti su savim Antanuko pinigus, ar ne imti? 

pl	Możeby lepiej nie brać? 
lt	Gal geriau neimti? 

pl	A może na wszelki wypadek wziąć? 
lt	O gal dėl viso ko pasiimti? 

pl	W nocy, kiedy w czworaku wszyscy już spali i Antosiek pod piecem na sienniku chrapał, Krystyna zsunęła się z pieca i boso, na palcach, ku drzwiom komory skradać się zaczęła. 
lt	Nakty, kai visi troboje buvo sumigę ir Antaniukas kriokė prie krosnies ant šiaudinės, Ulijona nužliaušė nuo krosnies ir basa, ant pirštų pradėjo gretintis prie kamaros durų. 

pl	Pochylona, skurczona, krokiem złodziejki wsunęła się do komory i do skrzynki swej przypadła. 
lt	Pasilenkus, susitraukus, kaip vagis įlindo kamaron ir pripuolė prie savo skrynios. 

pl	Syn jej już tym razem zapalonem łuczywem nie świecił. 
lt	Jos sunus šiuokart jau nebestovėjo su uždegta skala. 

pl	Jak złodziejka w ciemności i cichutko skrzynkę otworzyła, pończochę z pieniędzmi na dnie jej namacała i nie rozwiązując, w zanadrzu ją ukryła. 
lt	Kaip vagis, patamsy ir tyliai atadarė ji skrynelę, apgrebinėjo ant dugno pančeką su pinigais ir neatrišdama ažuslėpė ažantin. 

pl	Policzki jej płonęły, ręce trzęsły się. 
lt	Jos veidas degė, rankos drebėjo. 

pl	Nigdy w życiu nie kradła nic. 
lt	Niekados savo gyvenime nebuvo vogusi. 

pl	Teraz zdawało się jej, że syna rodzonego okradła. 
lt	Dabar rodės, kad savo sūnų apvagia. 

pl	— Boże! bądź miłościw mnie grzesznej! 
lt	— Dieve, susimylėk ant manęs nusidėjėlės! — šnibždėjo. 

pl	Około godziny jedenastej zrana mały przedpokój Kaprowskiego napełniony był ludźmi. 
lt	Apie vienuoliktą valandą prieš pietus Anapily Kuprauskio priemenė buvo pilna žmonių. 

pl	W przeciwległym kącie, u glinianego, na żółto pomalowanego pieca, siedział na stołku Pawluk Harbar. 
lt	Kerčioje ant suolelio sėdėjo Povilas Gozdava. 

pl	Siwiejący ten chłop, w długiej siermiędze i butach wydających mocną woń skóry i dziegdziu, trzymał także w obu rękach czapkę barankową i tak jak szlachcic zagrodowy, na pierś zwiesiwszy głowę, dumał i czekał. 
lt	Tas pražilusis sodietis ilga rudine apsivilkęs, batuotas, turėjo abiem rankom avikailinę kepurę ir, nulenkęs ant krūtinės galvą, mąstė ir laukė. 

pl	Dumając, drzemał trochę, a ilekroć żydzi u okna stojący głośniej trochę zaszwargotali, budził się, gęstą czuprynę podnosił, na drzwi bawialni spoglądał i ujrzawszy, że wszystko jest jeszcze po dawnemu, znowu głowę na pierś opuszczał i oczy przymykał. 
lt	Manydamas snaudelėjo, o kada žydai, susispietę ties langu, kiek smagiau pradėdavo erzėti, nubusdavo, pakeldavo galvą, žiūrėjo į duris ir, matydamas, kad viskas tebėra, kaip buvę, vėl nuleisdavo galvą ant krūtinės ir užmerkdavo akis. 

pl	Pomiędzy Pawlukiem a drzwiami od bawialni, plecami o ścianę oparta, stała Krystyna. 
lt	Tarp Povilo ir durų, atsišliejusi sienos, stovėjo Ulijona. 

pl	Głowa jej okryta była perkalową, czerwoną chustką, ukazującą z przodu dwa pasma kruczych, srebrnemi nićmi przetykanych włosów; z pod krótkiej siermięgi i dłuższej nieco samodziałowej spódnicy, ukazywały się nogi, okryte parą grubych i płytkich trzewików, jedyną parą, którą sobie przed piętnastu laty kupiła i kładła wtedy tylko, gdy do kościoła lub do miasta wejść miała. 
lt	Apsirišusi buvo raudona perkaline skarele; iš po trumpos rudinės ir kiek ilgesnio sijono, buvo matyti kojos, apautos nedailiais ir žemais burlečiais, o kuriuos vienus turėjo per penkioliką metą ir avėdavo tiktai tada, kada reikdavo nueiti bažnyčion arba miestan. 

pl	Przez całą drogę z Wólki do Ongrodu trzewiki te niosła w ręku i u wejścia do miasta dopiero, na ziemi usiadłszy, nogi w nie wsunęła. 
lt	Visą kelią nešdavosi burlečius rankoje ir tiktai įeidama miestan, atsisėdus ant žemės, apsiaudavo. 

pl	Teraz plecami do ściany przyparta, ręce wsunąwszy w rękawy siermięgi, dumała i czekała. 
lt	Dabar atsišliejusi sienos, susikišus rankas rudinės rankovėsna, mąstė ir laukė. 

pl	Do sali chłopi wchodzili zwykle jak do kościoła, powoli, ostrożnemi krokami, ze zgiętemi nieco karkami i pochylonemi głowami. 
lt	Ėjo, kaip bažnyčion, iš lengvo, taikydami žingsnius, nuleidę galvas. 

pl	Harbar nawet, który w charakterze delegata wsi hryneńskiej znajdował się tu już kilka razy, a dostatniejszym i zuchwalszym był od innych, z czapką w spuszczonej ręce, z krokiem naprzód podanym i zmąconemi nieco oczyma, u samego progu jak wryty stanął. 
lt	Net Gozdava, kursai, kaipo Meliūnų sodžiaus išrinktasis, buvo čia jau kelis kartus buvęs ir buvo turtingesnis ir drąsesnis už kitus, su kepure rankoje atsistojo prie pačių durų, kaip įkastas. 

pl	Krystyna w zamian, tym razem okazała śmiałość niespodziewaną. 
lt	Užtat Ulijona šį kartą nesitikėtai buvo drąsi. 

pl	Nie sama tylko myśl o pieniężnych stratach lub zyskach przywiodła ją tutaj. 
lt	Ne viena tiktai mintis apie pinigus atavedė ją čion. 

pl	Od samego już progu wlepiła wzrok w stojącego przy biurku małego człowieczka i prędko, ciężko, ze stukiem grubych podeszew przeszedłszy pokój, wprost na ziemię przed nim padła i kolana jego obu ramionami objęła. 
lt	Jau nuo slenksčio įsmeigė akis veidan stovinčio advokato ir greitai, sunkiai, plumpsėdama burlečiais, perėjus kambarį, puolė jam po kojų ir abiem rankom apkabino jo kelius. 

pl	Kaprowski cofnął się nieco i wydzierając jej ręce, które ona pochwyciła i pocałunkami okrywała, zniecierpliwionym głosem burknął: — No, no, nie trzeba... nie trzeba... mów czego chcesz! 
lt	Kupranskis truputį atsitraukė ir, atatraukdamas rankas, kurias ji buvo pagriebus ir bučiavo, nekantruodamas sumarmėjo:  — Na, na, nereikia… Nereikia… Sakyk, ko nori? 

pl	Mówił to głosem zniecierpliwionym. 
lt	Kalbėjo tai nerimdamas. 

pl	Zadowolenie to przecież zmniejszyło się przez to, że zupełnie prawie nie wiedział, czego ta baba chcieć może. 
lt	Kuprauskis neataminė, ko ta boba galėjo reikalauti. 

pl	Mętnie bardzo przypominał sobie: jakiś syn słabego zdrowia, żołnierz podobno, czy coś takiego? 
lt	Vesdamas bylas iš pusės su Mikalojum, ne visados žinodavo, kokiu būdu tasai ištraukia nuo žmonių pinigus. „Kasžin koks sūnus silpnos sveikatos, rodos kareivis, ar kas toks?” — tarė sau… 

pl	Ale może to nie ta z synem żołnierzem, lecz wcale inna... 
lt	„Net gali būti, kad ne šitoji su kareiviu-sūnum, bet visai kita”. 

pl	Marszcząc brwi powtórzył: — Czego chcesz? Mów prędko. 
lt	Sutraukdamas ančiakius, atkartojo: — Ko nori? — sakyk greitai. 

pl	Wyprostowawszy się i ręce u piersi splotłszy, prędko zaczęła mówić: — Ja, panie jaśnie wielmożny, o mego Pilipka... 
lt	Išsitiesus Ulijona pradėjo sakyti:  — Aš, Jūsų Mylista, dėlei mano Pranuko… 

pl	Ze świtem dziś do miasta przyszła i najpierwej chciała z synkiem zobaczyć się... 
lt	Prieš švintant atėjau šiandien miestan ir pirma tuojau norėjau pasimatyti su sųnum… 

pl	Ale potem zlękłam się, że jaśnie wielmożnego pana nie zobaczę, przyszłam tu i czekałam... 
lt	Bet paskui nusigandau, kad galiu nepamatyti Jūsų Mylistos ir atėjau čia ir laukiau… 

pl	— No to i dobrze, ale czegóż chcesz ode mnie? 
lt	— Na, tai ir gerai; bet ko gi nuo manęs nori? 

pl	— O synka mojego Pilipka... Kaprowski namyślał się. 
lt	— Dėlei mano sunaus Pranuko…  Kupranskis galvojo. 

pl	— A gdzież ten twój synek? — zapytał. 
lt	— Kurgi tas tavo sūnus? — atklausė. 

pl	Westchnęła ciężko. 
lt	Ji giliai atsiduso. 

pl	— A gdzieżby on był, jaśnie wielmożny panie! 
lt	— Kurgi jis bus, Jūsų Mylista! 

pl	Kiedy ostatni raz widziały go oczy moje, w kazarmach był... 
lt	Kai paskutinį kartą matė jį mano akys, buvo kazarmose. 

pl	Słuszny jak topolka... 
lt	Ankštas, kaipo beržas. 

pl	Bladzieńki taki... 
lt	Baltas… 

pl	W szyneliku sołdackim... 
lt	Su palitonu… 

pl	Na schody wyskoczył, do nóg mnie hrymnął. Mameńko, ratuj! Żeby mnie tu zostawili... A! 
lt	Iššoko ant priangio, puolė man po kojų, šaukdamas: „Motinėle, gelbėk, daryk kad mane čia paliktų”… 

pl	Teraz, dość wyraźnie już przypominał sobie o co chodziło. 
lt	Dabar Kupranskis jau atsiminė, kas per reikalas. 

pl	Krystyna prawiła dalej. 
lt	Ulijona kalbėjo toliau. 

pl	— Ni mnie, jaśnie wielmożny panie, drużki na dzieży sadzały, ni mnie do ślubu śpiewały, ni ja chaty własnej i ludzkiego uszanowania kiedy zaznała... 
lt	— Nė man pamergiai rūtų vainiką pynė, nė apdainavo jaunas dieneles; niekados aš neturėjau savo pirkčios nė žmonių guodo nemačiau. 

pl	Pracowała, harowała, skórę sobie z rąk zdzierała i synków swoich, dwa słoneczka moje jedyne, hodowała — i lubiła... 
lt	Dirbau, rankas dildžiau ir savo sūnus, dvi mano sauleles, auginau… 

pl	Oj, lubiła, żałowała i w poczciwości hodowała. 
lt	Oi, mylėjau juodu ir auginau gražiai. 

pl	Ni oni złodzieje, ni pijaki, ludziom usłużne i matce posłuszne... 
lt	Nė juodu žmogžudžiai, nė girtuokliai, žmonėms geri ir motinai paklusnūs. 

pl	Prędzej-by każdy rękę sobie uciął, niż matkę skrzywdził. 
lt	Greičiau juodu nusikirstų ranką, nė kaip motiną nuskriaustų… 

pl	Ot jak ich wychowała. 
lt	Tai kaip juos užauklėjau. 

pl	Sama. 
lt	Pati. 

pl	Nikt nie pomagał. 
lt	Niekas nepadėjo. 

pl	Kaprowski pomyślał. 
lt	Kuprauskis mąstė. 

pl	Ona posmutniawszy znowu, mówiła dalej: — Do jaśnie wielmożnego pana, ja, jak do Pana Boga... 
lt	Ji nuliūdusiu balsu traukė toliau. — Prie Jūsų Mylistos, kaip prie pono Dievo… 

pl	Powiedział Mikołaj: zanieś panu hrosze, on Pilipka wyratuje... 
lt	Pasakė Mikalojus: „Nunešk ponui pinigus — jis išgelbės Pranuką”… 

pl	Zaniosła najpierwej te, co dla Pilipka zapracowała... 
lt	Nunešiau pirma tuos, kuriuos Pranukui buvau atidėjusi… 

pl	Powiedział potem o tym haficerze, co to nie zgadzał się, ja i te pieniądze, co na śmierć sobie chowoła, jemu oddała, żeby on jaśnie wielmożnemu panu dla tego haficera posłał. 
lt	Pasakė paskui, kad apicierius nenori sutikti… Aš ir tuos pinigus, kuriuos savo palaidotuvėms buvau atidėjusi, jam atadaviau, kad jis nusiųstų Jūsų Mylistai dėl to apicieriaus. 

pl	I już serce mnie radowało się, że Pilipek wyratowany... W Ongrodzie go zostawią i na zimowanie do Hrynek przyszlą... 
lt	Ir širdis jau linksminos, kad Pranukas išgelbėtas, kai jį ant žiemos Meliūnuosna atsiųs. 

pl	Teraz Kaprowski zupełnie już wszystko przypomniał sobie o tej babie. 
lt	Dabar Kuprauskis visa jau ataminė, apie tą bobą. 

pl	Chciał przerwać jej mowę, aby prędzej z nią skończyć, ale ona dodała jeszcze: — A teraz, jaśnie wielmożny panie, ja tut przyszła, żeby o tym prewoschoditielstwie i o tym siejatielstwie dowiedzieć się... 
lt	Norėjo nustabdyti ją, kad greičiau pabaigtų su ja, bet ji dar pridėjo: — O dabar, Jūsų Mylista, atėjau pasiteirauti apie tuos revizorius… 

pl	Coby tu z nimi zrobić? 
lt	Ką čia su jais padaryti? 

pl	Niech jaśnie wielmożny pan ratuje mnie biedną, żeby te rewizory Pilipka wysyłać nie żądali... 
lt	Jūsų Mylista, ponui, gelbėk mane nelaimingą, kad tie revizoriai nelieptų išsiųsti Pranuką. 

pl	Znowu najlżejszego pojęcia nie miał o tem, co znaczyły prewochoditielstwa, siejatielstwa i rewizory. 
lt	Vėl Kuprauskis nežinojo, apie kokius ji kalba revizorius. 

pl	— A któż ci to o tych rewizorach gadał? — z niecierpliwością zapytał. 
lt	— Kas gi tau sakė apie revizorius? — nerimdamas paklausė, norėdamas patirti apie tai nuo Ulijonos. 

pl	— Mikołaj, jaśnie wielmożny panie! A któż-by, jeżeli nie Mikołaj! 
lt	— Mikalojus! Kas gi, kad ne Mikalojus! 

pl	Powiedział wczoraj: Pan hadwokat pisał do mnie tak i tak... 
lt	Pasakė vakar: ponas advokatas rašė man taip ir taip… 

pl	Ja myślałam, myślałam, myślałam... 
lt	Ai maniau — maniau, maniau — maniau… 

pl	Bożeż mój, Boże! 
lt	Dieve mano, Dieve! 

pl	Co ja zrobię! 
lt	Ką aš darysiu! 

pl	Taj wzięłam i przyszłam... 
lt	Ėmiau ir atėjau… 

pl	Kaprowski pomyślał chwilę. 
lt	Kuprauskis valandėlę mąstė. 

pl	— A mówił-że ci Mikołaj, że pieniędzy trzeba?.. 
lt	— O ar sakė tau Mikalojus, kad reikia pinigų? 

pl	Kobieta znowu pochyliła się mu do kolan, a wyprostowawszy się, strwożone oczy w twarz jego wlepiła. Wahającym się głosem mówić zaczęła: — Panie jaśnie wielmożny, bądźcie nade mną litościwi... 
lt	Moteriškė vėl pasilenkė jam lyg kelių, o atsistojus įsmeigė nusigandusias akis jo veidan ir drebančiu balsu pradėjo kalbėti: — Jūsų Mylista! Susimylėk ant manęs! 

pl	Zróbcie już teraz bez pieniędzy... 
lt	— padaryk jau dabar be pinigų. 

pl	Toż ja dała... 
lt	Nag aš tiek jau daviau. 

pl	I Pilipka pieniądze oddała i swoje śmiertelne oddała... 
lt	Ir Pranuko pinigus atadaviau ir savo atadaviau. 

pl	Zróbcie już teraz tak bez niczego... 
lt	Padaryk dabar be užmokesnio… 

pl	Zkąd ja wezmę? 
lt	Iš kur aš imsiu? 

pl	Kaprowski nachmurzył się i znowu zapytał. — Czy Mikołaj ci nie mówił na co, dlaczego, ile potrzeba? 
lt	Kuprauskis susiraukė ir vėl paklausė: — Ar Mikalojus tau nesakė, kokiam veikalui, kam, kiek reikia? 

pl	— Mówił, jaśnie wielmożny panie, wszystko mówił... 
lt	— Sakė, Jūsų Mylista, viską sakė… 

pl	Ale, panie najmiłościwszy, zlitujcie się nade mną i zróbcie co z tymi rewizorami... Tak już, bez niczego... 
lt	Bet mielaširdingiausis Pone, susimylėk ant manęs ir pašnekėk su revizoriais… taip jau be nieko… 

pl	Kaprowski zesztywniał, podniósł głowę, i wydął usta. 
lt	Kuprauskis išsitempė, pakėlė galvą ir patempė lūpą. 

pl	— Moja kochana — rzekł zimno — powiedz-że ty mnie: Czy ja jestem Panem Bogiem? 
lt	— Mano miela — tarė šaltai — pasakyk dabar man: Ar aš esu Dievas? 

pl	— Nie. 
lt	— Ne. 

pl	— A no! 
lt	— Taigi! 

pl	Kiedy ja nie jestem ani Panem Bogiem, ani cesarzem, to jakże chcesz, ażebym cokolwiek zrobić mógł bez pieniędzy. 
lt	Jeigu nesu Dievas, tai kaip gi nori, kad ką norint padaryčiau be pinigų. 

pl	Pieniądze na tym świecie, to moja kochana wszystko, wszystko, a wszystko. 
lt	Pinigai mano miela, tai visa. 

pl	Bez pieniędzy człowiek sam niczego nie wart i interes jego niczego nie wart... 
lt	Be pinigų žmogus pats niekam netinka ir jo byla niekam netikusi. 

pl	W ciągu przemowy tej zwróconej do Krystyny, spojrzenie jego z za szkieł błękitnych biegło ku stojącemu u drzwi Harbarowi. Chłop z siwiejącą czupryną, w sutej siermiędze i z roztropnym, dość śmiałym wyrazem twarzy, wsłuchiwał się w mowę jego tak uważnie i z takiem wygięciem szyi, jakby każde słowo chciwie połykał. 
lt	Jam taip kalbant, Gozdava, apsivilkęs gražia sermėga ir drąsiai žiūrėdamas į Kuprauskį, klausė jo kalbos su tokia atida ir taip ištempęs kaklą, rodos, kaip ir gobiai rydamas kiekvieną jo žodį. 

pl	Ani razu nie podniosła oczu, ani rąk u piersi złożonych nie rozplotła. 
lt	Ulijona nė karto nepakėlė akių, nepalaidė sunertų ant krūtinės rankų. 

pl	Gdy Kaprowski przestał mówić, podniosła zwolna powieki i raz jeszcze swoje prawić zaczęła: — Panie jaśnie wielmożny! zlitujcie się nademną, zróbcie już teraz tak... bez niczego... 
lt	Kada Kuprauskis nutilo, ji pakėlė palengva blakstienas ir dar kartą pradėjo savąją kalbą kalbėti: — Jūsų Mylista! Susimylėk ant manęs, padaryk dabar jau taip… be nieko… 

pl	Kaprowski uczynił gniewne poruszenie. 
lt	Kuprauskis apmaudaudams sukruto. 

pl	— Jeżeli pieniędzy nie masz, nie trzeba było przyłazić tu, aby mię nudzić i czas mi zajmować... 
lt	— Jeigu neturi pinigų, tai nereikėjo čia nė lįsti — tiktai laiką man gaišini. 

pl	Idź sobie! 
lt	Eik sau! 

pl	no, ruszaj z Panem Bogiem! 
lt	Keliank su Ponu Dievu! 

pl	Krystyna zdrętwiała z trwogi. 
lt	Ulijona ažušalo iš baimės. 

pl	Można-by mniemać, że gniew hadwokata przemienił ją w słup niemy i martwy. 
lt	Galima buvo matyti, kad advokato pyktis pavertė ją negyvu ir bežadžio šulu. 

pl	Zlękła się okropnie. 
lt	Persigando be galo. 

pl	Wypędza ją. 
lt	Varo ją. 

pl	Jeżeli wypędzi — to nic nie zrobi, a jeżeli nic nie zrobi, to co będzie z Pilipkiem i z temi pieniędzmi, które już na niego wydała? 
lt	Jei išvarys, tai nieko nepadarys, o jeigu nieko nepadarys, tai kas bus su Pranuku ir su tais pinigais, kur jau išdavė ant jo? 

pl	Ręka jej okryta skórą ciemną, pomarszczoną i pełną blizn, drżąc podniosła się ku piersi, a palce powykrzywiane z białemi paznogciami, dziwnych guzów pełne, wsunęły się za siermięgę, jakby z zanadrza coś wydobyć miały. 
lt	Pakėlė ranką prie krūtinės, pirštus ažukišo ažu rudinės, kaip ir norėdama ką išimti iš ažančio. 

pl	Na myśl jej przyszedł Antosiek. 
lt	Atėjo jai galvon Antaniukas. 

pl	Bożeż mój, Boże! 
lt	Dieve mano, Dieve! 

pl	Toż to jego pieniądze, a on jest dzieckiem jej tak samo jak i tamten! 
lt	Nag čia jo pinigai, ir jis jos sūnus, kaip ir anas! 

pl	Przypomniała sobie szorstki głos jego, twardy giest i srogie spojrzenie, z jakiem mówił jej niegdyś, aby jego pieniędzy nie oddawała, za nic nie oddawała, bo do śmierci jej tego nie zapomni! 
lt	Ataminė šiurkštų jo balsą ir kaip jis piktai pažiūrėjo, sakydamas jai anuomet, kad neduotų pinigų, niekaip neduotų, nes lyg mirčiai to jai nedovanosiąs. 

pl	A nuż nie zapomni, i serce swoje od niej odwróci? 
lt	O kai nedovanos ir nusikreips nuo jos? 

pl	A tamten? 
lt	Bet anasai? 

pl	Obejrzała się, i na Harbara zwróciła spojrzenie prawie nieprzytomne. 
lt	Apsižiūrėjo ir užmetė be mažo nejaučiančias akis ant Gozdavos. 

pl	Spojrzeniem tem zdawała się mówić. — Ty mużyk, mądrzejszy ode mnie durnej baby! 
lt	Tuo pažiūrėjimu, rodos, klausė: „Tu vyras, išmintingesnis už mane, paiką bobą! 

pl	Jeżeli Boga masz w sercu, ratuj! 
lt	Jei į Dievą tiki, gelbėk! 

pl	Poradź! 
lt	Duok patarmę! 

pl	Harbar też i sam już z radą pośpieszał. Na palcach, po wyfroterowanej podłodze stąpając, przybliżył się ku Krystynie i z tajemniczą miną łokciem ją w bok parę razy szturchnął. Przytem szeptać jej coś zaczął prawie do ucha. 
lt	Gozdava jau ir pats skubinos su patarme; prisiartino prie Ulijonos ir pradėjo šnibždėti pačion ausin. 

pl	Włościanie hrynieńscy nie tyle co ona dali i dadzą jeszcze, a cóż? 
lt	Meliūnų ūkininkai ne tiek, kiek ji davę ir da duosią, tai kas gi! 

pl	Kiedy trzeba to trzeba! 
lt	Kas reikia, tai reikia. 

pl	Krystyna słuchała szeptu dostatniego i roztropnego gospodarza, o którym wszechstronnie bardzo wysokie miała wyobrażenie i wahała się jeszcze. 
lt	Ulijona klausė šnibždėjimo išmintingo ūkininko, bet da abejojo. 

pl	Myśl o Antośku, o krzywdzie, jaką-by mu wyrządziła i o możliwej stracie jego przywiązania, kłuła ją w serce i powstrzymywała rękę. 
lt	Mintis apie Antaniuką, apie skriaudą, kurią jam galėtų padaryti, ir apie prastojimą jo meilės, dūrė jai širdin ir suturėjo ranką… 

pl	Z dyszącą piersią i płomiennym na policzkach rumieńcem, postąpiła ku ścianie i plecami do pokoju zwrócona, wydobywała z zanadrza grubą, nicianą pończochę, u końca sznurkiem przewiązaną. 
lt	Staiga priėjo prie sienos ir nusigręžus į ją, išėmė iš ažančio storą lininę pančeką, prie galo ažurištą virvele. 

pl	Długo ją rozwiązywała, długo jeszcze i pomimo silnego wzruszenia ostrożnie wyjmowała z niej zżółkłe papiery, aż znowu twarzą zwróciła się ku pokojowi i stukając grubemi podeszwami trzewików, ku biurku podeszła. 
lt	Ilgai ją krapštinėjo, ir vėl priėjo prie stalo. 

pl	Dźwięk wysypywanych na biurko monet, rozległ się po pokoju. 
lt	Kambary suskambėjo pabertieji ant stalo pinigai. 

pl	Kaprowski patrzał, podrzucał w ręku złoty łańcuch zegarka i śmiał się. 
lt	Kupranskis žiūrėjo ir juokės. 

pl	— Ależ pieniądze! 
lt	— Taigi ir pinigai! 

pl	Dwuzłotówki, czterdziestówki, złotówki, dziesiątki, szóstki nawet — wszystkiego pełno!... 
lt	Keturčiai, ketvergės, auksnai, grivenos, net verdingiai — viso pilna!… 

pl	Cha, cha, cha, cha! 
lt	Ka, ka, ka! 

pl	Zkąd ty, babo, takich pieniędzy tyle nabrać mogłaś? 
lt	Iš kur tu, boba, galėjai tiek tokių pinigų pririnkti? 

pl	Rozsypane na biurko monety, wyraźnie, wyraźnie zciemniałemi swemi twarzami mówiły: Za dzień plecia pszenicy, za dwa dni żniwa, za przynoszenie wody koromysłami, za dojenie krów u pachciarza, za rwanie gryki, za zbieranie kartofli... za grabienie siana... 
lt	Pabertieji pinigai aiškiai, aiškiai sakė: už dieną kviečių sijojimo, už dvi dienas rugių plovimo, už karvių milžimą, pas pienių, už grikių rovimą, už bulbų kasimą… Už šieno grėbimą… 

pl	Przez lat dziewiętnaście... 
lt	Per devynioliką metų… 

pl	Przez lat dziewiętnaście, przez lat dziewiętnaście!... 
lt	Per devynioliką metų, per devynioliką metų! 

pl	Pieniądze przez Krystynę na biurko wysypane, mówiły, opowiadały: o smutnej doli, o ciężkiej pracy, o wiecznym poście, o karku po dniach całych ku ziemi zginanych, o czole zlewanem strumieniami potu, o stopach bosych, o rękach bliznami i guzami pokrytych, mówiły i opowiadały monety srebrne i miedziane i pogniecione papierowe ruble, które po chwili, z głuchem dzwonieniem, zsuwając się na dno szuflady, wydały dźwięk donośny i niesforny, niby ostatni akord wyśpiewanej przez się elegii. 
lt	Pinigai, kuriuos Ulijona pabėrė ant stalo, rodė ir liudijo jos liūdną likimą, sunkų darbą, jos amžiną posnyką; pasakojo apie kaklą, per ištisas dienas prilenktą prie žemės, apie kaktą, apipiltą prakaitu, apie basas kojas, apie sužeistas ir pilnas patelių rankas… 

pl	— Czegoż chcesz jeszcze? — dość łagodnie zapytał. 
lt	— Ko gi be nori? — jau švelniu balsu paklausė Kupranskis. 

pl	— Panie jaśnie wielmożny! to już te rewizory, znaczy, nic nie zrobią? 
lt	— Jūsų Mylista, ar jau tie revizoriai nieko dabar nesugadins? 

pl	— Nic, nic, nie zrobią, bądź spokojną i wracaj do domu... 
lt	— Nieko, nieko pikto nepadarys; būk rami, eik namo… 

pl	— Panie najmiłościwszy! — zawołała — niech panu Pan Bóg Wszechmogący wynagrodzi... już ja więcej dokuczać panu nie będę... pójdę tylko z synkiem zobaczyć się, taj do chaty... 
lt	— Meilingiausis Pone! — sušuko žmona — tegul tau Ponas Dievas šimteriopai atiduos… Jau aš nebetrukdysiu Tamstos, eisiu tiktai kazarmosna pasimatyti su šuneliu… 

pl	Radość twarz jej rozpromieniła, ale Kaprowski nagle zląkł się czegoś. 
lt	Linksmumas prašvietė jos veidą. Kupranskis staiga kasžin ko nusigando. 

pl	— Ani waż się, moja kochana, ani waż się... do syna iść... zobaczyć go teraz nie możesz... 
lt	— No nesikėsyk, mano miela, nė nesikėsyk eiti pas sūnų; su juo pasimatyti dabar negalima. 

pl	— Panie najjaśniejszy! — zawołała — pozwólcie mnie ditie moje zobaczyć... pozwólcie mnie jego zobaczyć choć na minutkę, na minuteczkę, choć żeby ja raz na niego spojrzała... 
lt	— Šviesiausis Pone! — sušuko — leisk man pasimatyti su mielu mano vaikeliu… Leisk nors truputį pažiūrėti į jį, nors valandėlę, nors kartą žvilgterėti į jį… 

pl	Teraz już upadła mu do nóg i nietylko obejmowała, ale i całowała jego kolana, nie płacząc jednak, tylko gorejąc cała tym gwałtem uczuć, który włosy siwiejące nad czołem jej rozrzucił, twarz i oczy rozpłomienił i całą ją przyoblekł tragiczną pięknością. 
lt	Puolė jam po kojų ir netiktai apskabino, bet ir bučiavo jo kelius. 

pl	Stanowczym tonem rzekł: — Moja kochana! 
lt	Kuprauskis griežtai tarė: — Mano miela! 

pl	Zobaczyć teraz syna swego nie możesz... 
lt	Pasimatyti su sūnum dabar negali. 

pl	Uchodzi on za chorego i jest w takiem miejscu, do którego nikogo a nikogo nie wpuszczają... 
lt	Laiko jį dabar per ligonį ir tokioje vietoje, kur nieko, nieko neleidžia… 

pl	Jeżeli nie chcesz, aby cały interes dyabli wzięli, wracaj co tchu do chaty, co tchu, zaraz, natychmiast i siedź cicho... 
lt	Jeigu nenori, kad visa nueitų velniop, grįžk kuo greičiausiai namo, kuo greičiausiai, tuojau ir sėdėk tyliai… 

pl	Ani się tu pokazuj... 
lt	Nė nesirodyk čionai… 

pl	Czy słyszysz? 
lt	Ar girdi? 

pl	Jakże-by słyszeć nie miała, kiedy słuchała uszami, oczami, całą duszą. 
lt	Kaip gi negirdės, kadangi klausė ausim, akim, visa dušia. 

pl	Słuchała i zrozumiała. 
lt	Klausė ir suprato. 

pl	Jeżeli napierać się będzie o zobaczenie Pilipka, interes dyabli wezmą. 
lt	Jeigu būtinai norės pamatyti Pranuką, visa prapuls. 

pl	Nizkim pokłonem schyliła się przed Kaprowskim i cicho wyrzekła: — Dziękuję jaśnie wielmożnemu panu! 
lt	Tyliai tarė: — Dėkui Jūsų Mylistai! 

pl	Ja już kontenta i do chaty pójdę! 
lt	Aš jau nusiramdžiau ir eisiu namo. 

pl	Żeby tylko te rewizory nic nie zrobili, znaczy, Pilipek na zimowanie do Hrynek przyjdzie. 
lt	Kad tiktai tie revizoriai ko pikto nepadarytų, kad Pranukas žiemai Meliūnuosna pareitą… 

pl	Dziękuję jaśnie wielmożnemu panu. 
lt	Dėkui Jūsų Mylistai! 

pl	Odwróciła się i ciężkim krokiem, grubemi podeszwami stukając, wyszła z sali. 
lt	Apsisuko ir išėjo iš trobos. 

pl	Do biurka przybliżył się Pawluk Harbar. 
lt	Prie stalo prisiartino Povilas Gozdova. 

pl	Dla tego chłopa Kaprowski miał uszanowanie pewne i o interesie, z jakim zwykle do niego przybywał, pamiętał wybornie. 
lt	Tą sodietį Kuprauskis brangino ir apie jo reikalą, su kuriuo pas jį ateidavo, gerai ataminė. 

pl	Hryńscy chłopi, których Pawluk delegatem bywał, przedstawiali cyfrę wcale inną, niż jakaś tam baba-wyrobnica i zresztą, zapominać o sobie nie pozwalali. 
lt	Meliunų ūkininkai, kurių išrinktuoju buvo Povilas Gozdava, daugiau jam rūpėjo, nė kaip kokia boba padienė. 

pl	Kaprowski wiedział nawet, w której szufladzie biurka spoczywały odnoszące się do sprawy ich dokumenty i szufladę tę wnet odsunął, proponując Harbarowi, aby wysłuchał ostatniego podania do sądu, które on w sprawie ich napisał. 
lt	Kuprauskis ištraukė stalčių, prašydamas Gozdavos, kad išklausytų prašymo, kurį jis parašęs paduoti sūdan. 

pl	Ale Pawluk nie chciał zrazu słuchać tego arcydzieła. 
lt	Bet Povilas nenorėjo klausyti. 

pl	— Niech wielmożny pan posłucha; — rzekł — tuju proźbu później przeczytamo, a teraz ja na konto tego jenteresu z Jasiukiem... 
lt	— Paklausyk, Tamsta, — pasakė — prašymą paskui paskaitysma.. Dabar gi aš noriu pasikalbėti apie bylą su Jonu… 

pl	Ja wiem, że wielmożny pan ten jenteres jemu prowadzi... i przyszedłem prosić wielmożnego pana... żeby pan tak poprowadził, żebym ja wygrał... Ot! 
lt	Aš žinau, kad Jūsų Mylista tą bylą vedi… ir atėjau prašyti Tamstos, kad Tamsta taip vestumai, kad laimėčiau aš. 

pl	Błyszczące oko chłopa, z wyrazem lękliwej trochę przebiegłości, tkwiło w twarzy hadwokata; uśmiechnął się i prawą ręką w zanadrze sięgał. 
lt	Žibančios sodiečio akys įsismeigė advokato veidan. Šypsojos ir dešinę ranką įkišė ažantin. 

pl	— Wielmożny pan sam mówił, że człowiek bez pieniędzy, to jak złamany kołek w płocie? 
lt	— Jūsų Mylista pats sakei, kad žmogus be pinigų, tai kaip nulužęs tvorojė šulelis… 

pl	Na co go podpierać? 
lt	Kam jis remti?… 

pl	Już on czy tak, czy tak krzywy będzie. 
lt	Jau ar šiaip, ar taip, vis jis bus kreivas… 

pl	Jasiuk ten, kab jego paralusz kinun, kab jemu kości pakruciła, to taki zeuszyckiem jak ten kołek... 
lt	Jonas tai taip pat, kaip tos tvoros šulelis… 

pl	Kaprowski na fotelu z wysoką poręczą usiadł i bębniąc po biurku palcami zdobnemi w pierścionki, żartobliwie zapytał. — No, a wieleż ty tam przyniósł? ha? pokaży! może warto będzie ciebie podpierać, a może nie warto! 
lt	Kuprauskis atsisėdo ant kėdės irjuokodamas paklausė: — Na, o kiek pinigų atanešei? — Parodyk! Gal bus už ką tave remti, gal ir nebus! 

pl	Zobaczymy!... 
lt	Pamatysma!.. 

pl	Kiedy po kwadransie Habar opuszczał salę, rozmijając się w progu z popychanym przez faktora barczystym, wysokim, zwój papierów trzymającym w ręku szlachcicem zagrodowym, Krystyna znajdowała się już za miastem. 
lt	Po valandėlės Gozdava linksmas išėjo iš Kuprauskio buto. Ulijona jau buvo už miesto. 

pl	O parę staj od ostatnich domowstw miejskich, aby dostać się na drogę, którą iść miała, przejść jej trzeba było wązkim szlakiem, na którym leżały rzędy szyn żelaznych. Rogatka strzegąca drogi, którą przebiegały pociągi, zamkniętą była. 
lt	Paėjus šimtą žingsnių nuo miesto, norint išeiti ant tikrojo kelio reikėjo pirma pereiti per gelžinkelį. 

pl	Za kilka minut przechodzić miał tędy jeden z pociągów. 
lt	Po kelių minučių turėjo bėgti vežamoji mašina, traukinys. 

pl	Stróż ujrzawszy kobietę, szybko ku rogatce nadchodzącą, zawołał: — Nie wolno! 
lt	Sargas, pamatęs moteriškę, greitai besiartinančią prie karklių, sušuko: — Negalima! 

pl	O kilkanaście kroków od spuszczonego drzewa rogatki stanęła. Na zżółkłej i wydeptanej trawie stanęła i rozwiązawszy szmatkę płótna, którą w ręku niosła, wyjęła z niej sporą kromkę czarnego chleba, którą szczyptą soli posypała i jeść zaczęła. 
lt	Nepriėjus keliolikos žingsnių prie gelžinkelio karklių, sustojo, atsirišo ryšelį, kurį nešėsi rankoje, išsiėmė nemažą abišalę rūpiosios duonos, pasibarstė žiupsneliu druskos ir pradėjo valgyti. 

pl	Od wczorajszej wieczerzy nic w ustach nie miała... 
lt	Nuo vakarykščios vakarienės da nebuvo nieko valgius. 

pl	Jadła więc i rozglądała się dokoła. 
lt	Valgė užtat ir dairės aplink. 

pl	W tem, tuż za nią, męzki głos jakiś zapytał stojącego u rogatki stróża. — Co to znaczy? 
lt	Štai, tuoj už jos kasžin koks vyriškis paklausė stovinčiojo prie karklių sargo: — Kas tai yra? 

pl	W tej porze pociągi nigdy nie przechodzą. 
lt	Tuo laiku mašinos niekados neidavo… 

pl	Jakiż to będzie pociąg? 
lt	Kas per traukinys dabar eis? 

pl	Stróż odpowiedział jednym tylko wyrazem. — Żołnierski. 
lt	Sargas atsakė: — Kareiviukas. 

pl	Na dźwięk tego wyrazu, mętne i w mury dworca wlepione oczy Krystyny zamigotały, a ręka jej, trzymająca połowę jeszcze kromki, od ust usunęła się ku piersi. 
lt	Akrutus išveža… Ulijona stovėjo, kaip ir šulu pavirtus. 

pl	Zapewne pytała sama siebie, czy to te sołdaty, z którymi Pilipek jej na skraj świata odjechać miał? 
lt	Turbūt klausėsi pati savęs, ar tai tie kareiviai, su kuriais turėjo važiuoti pasaulės kraštan jos Pranukas. 

pl	Nagle czarny komin zapiszczał przeraźliwie, długo; pisk ten powtórzył się jeszcze razy parę i pociąg z pod ścian dworca wysuwać się zaczął, coraz prędzej, coraz prędzej sunąć po żelaznych szynach... pół minuty, a za spuszczonym dziobem rogatki przeleciało wszystko... 
lt	Staiga juodas kaminas sužviegė; tas žviegimas atsikartojo da kelius kartus, ir traukinys pradėjo artintis, kaskart vis greičiau ir greičiau slinko geležinėmis reikomis… Pusė minutės, ir ažu ažlaistų karklių viskas pralėkė… 

pl	Długi szereg czarnych, zamkniętych wozów, zmącona mozajka twarzy, otoczonych krótko przystrzyżonemi włosami, a tłumnie wytłaczających się na zewnątrz przez mnóztwo małych okienek i pieśń żołnierska, którą te wszystkie twarze śpiewały, huczna, hulaszcza, a jednak tu i owdzie przetykana jękliwemi tony, niby z rozhukanych piersi rwącemi się krzykami bólu... 
lt	Ilga eile juodų, uždarytų vežimų, o pro langus buvo matyti daugybė galvų, trumpai nukirptų ir apstojusių kupečiais apie mažus langelius, ir buvo girdėti kareiviška daina skardi, linksma; šen ir ten vienok girdėti buvo dejavimo atgarsiai, kaip ir sopės šauksmai. 

pl	Zaszumiało, zatentniało, zaśpiewało i — przeleciało. 
lt	Suukė, sutrenkė, sudainavo — ir pralėkė. 

pl	Twarz jej stanęła w ogniu, a zmarszczki drgały na niej, jak struny gwałtownie targnięte. Ruch powietrza zmąconego przelatującemi wozami, rozwiewał jej nad czołem pasma siwiejących włosów i załamały się opuszczone ręce. 
lt	Ulijonos burna degė, raukšlės ant burnos drebėjo taip smagiai, kaip stygos; tartum kokios geležinės replės sumygo jai širdį, ir taip jai gailu tapo, kad būtų raudodama sugriuvus ant pageltonavusios žemės. 

pl	Śniło się jej niby, że w jednym z tych czarnych wozów Pilipek na skraj świata odjeżdżał, że nawet w tłumie twarzy wytłaczających się przez okienka, dostrzegła jego twarz bladą, smutną, mizerną. 
lt	Pasirodė jai, kaip ir kad viename iš tų juodųjų vežimų važiavo Pranukas pasaulės kraštan, kad tuose galvų kupečiuose matė jo išblyškusį, nuliūdusį, sunykusį veidą. 

pl	Śniło się jej tak niby, a teraz obudziła się i przypomniała sobie, że Pilipek wyratowany, że go pan hadwokat gdzieściś przed rewizorami schował, że skoro sołdaci już pojechali, a on z nimi nie pojechał, znaczy, już został i wcale nie pojedzie. 
lt	Bet tikrai žinojo, kad jį advokatas kur ten paslėpė nuo revizorių, kad jeigu akrutai nuvažiavo, o jo tarp jų nėra, tai turbūt jisai pasiliko ir visai nevažiuos. 

pl	Około zachodu słońca Krystyna była już w Wólce. 
lt	Teisybė išeina aikštėn Saulei leidžiantis, Ulijona buvo jau Skrebišky. 

pl	Nastka i Józik powitali ją w czworaku z krzykami radości. Dała im po groszowym obwarzanku, kupionym dla nich w jednej z przydrożnych karczem i wnet krzątać się zaczęła około ognia i wieczerzy. 
lt	Davė vaikams po skatikinį riestainį, kur buvo nupirkusi pakeliui karčemoje ir tuojau pradėjo ruoštis apie vakarienę. 

pl	Ogarnęła ją teraz wielka wesołość. 
lt	Paėmė ją dabar didelis džiaugsmas. 

pl	Wszystko, dziękować Bogu, skończone. 
lt	Viskas, dėkui Ponui Dievui, pasibaigė. 

pl	Nowobrańcy pojechali, a Pilipek jej został. 
lt	Akrutai nuvažiavo, jos Pranukas pasiliko. 

pl	Hroszy wprawdzie nie ma już wcale; pusta pończocha za koszulę wsunięta piecze ją trochę przewidywaniem gniewu i skarg Antośka, ale za to zrobiła swoje. Synka uratowała. 
lt	Pinigų, teisybė, visiškai jau nebeliko; tuščia pančeka ažukišta ažu marškinių, kaitina ją truputį — jaučia, kad Antaniukas pyks ir išmetinės jai, bet užtatai ką galėdama padarė: sūnelį išgelbėjo. 

pl	Przerwała wkrótce ożywioną mowę Krystyny i przewlekłym od słabości głosem skarżyć się zaczęła, że bardzo niespokojną jest o Jasiuka. 
lt	Jonienė tęsiamu nuo silpnumo balsu pradėjo skųstis, kad rūpįs jai vyras. 

pl	Dowiedział się o tem, że dziadźka do miasta pojechał i domyślił się, że pojechał tam do hadwokata, chcąc go na swoję stronę przekręcić... 
lt	Patyręs jis, kad dėdė išvažiavęs miestan advokato papirkti. 

pl	Poszedł zrana do karczmy, aby rozpytać się o zamiar Pawluka u chłopów i arendarza, na obiad wrócił troszkę pijany i dziadźka klął, na czem świat stoi. 
lt	Išėjęs ryto metą karčemon išsiklausinėti nuo ūkininkų ir šinkoriaus apie Povilo pinkles; pietums parėjęs truputį įgėręs ir keikęs dėdę, kaip įmanydamas. 

pl	Strach, jak on go teraz znienawidził. 
lt	Baisu, kaip pradėjo dabar jo neapkęsti. 

pl	Żeby Jelena była wiedziała, że go taka nienawiść do dziadźka i ochota do wódki napadnie, nigdyby mu nie doradzała procesu tego rozpoczynać... 
lt	Kad būtų žinojusi, kad taip neapkęs jis dėdės ir palinks prie degtinės, niekados nebūtų patarius pradėti tą bylą. 

pl	Ale teraz... to już stało się! 
lt	Bet dabar jau vėlu, jau pradėta! 

pl	Pieniędzy na jenteres wydali dużo i choć zapożyczą się, a na swojem postawić muszą i ziemię od Pawluka odebrać! 
lt	Pinigų išleidė bylai jau daug ir, nors įbristų skolon, bet turi savotiškai padaryti ir atimti nuo Povilo žemę! 

pl	Krystyna zapytała ją, gdzie teraz był Jasiuk. 
lt	Ulijona paklausė jos, kur yra dabar Jonas. 

pl	— A w karczmie! 
lt	— Karčemoje! 

pl	Mówił, że będzie póty siedział w karczmie, aż dziadźkę wracającego od hadwokata dopilnuje... 
lt	Sakėsi sėdėsiąs karčemoje, liki pasaugosęs dėdę, grįžtantį iš miesto… 

pl	— A jak dopilnuje, to co? 
lt	— O kai pasaugos, tai kas bus? 

pl	— Oj, główko moja biedna! — jęknęła Jelena — albo ja wiem, co? 
lt	— Oi, nelaiminga mano galva! — dejavo moteriškė — ar aš žinau, kas? 

pl	Wiadomo pijany i strasznie nienawidzący! 
lt	Žinoma girtas ir tokia neapykanta… 

pl	Błękitne oczy szeroko otwierając, szepnęła ciszej: — Wiecie, Krystyno? żeby on tylko jakiego broń Boże kryminału nie dopuścił się! 
lt	Plačiai, išskėsdama mėlynas akis, tyliau sušnibždėjo: — Žinai ką, Ulijona? Kad tiktai jis, sergėk Dieve, kokios galvažudystės nepadarytų. 

pl	Wyznała Krystynie, że nie tylko posag jej został już na proces z Pawlukiem wydanym, ale jeszcze u ojca jej kilkanaście rubli i u arendarza drugie tyle pożyczyli. 
lt	Ji apsakė Ulijonai, kad ne tiktai jos dalis išėjus tai bylai su Povylo, bet da pasiskolinę kelioliką rublių nuo tėvo ir kita tiek nuo nuomininko. 

pl	Okropny niepokój dręczył ją i o los tych wydanych pieniędzy i o to, aby Jasiuk, pijany i zły, nad dziadźkiem swoim nie dopuścił się czego złego. 
lt	Rūpėjo jai labai ir išleistieji pinigai, ir kad girtas Jonas iš pykčio nepadarytų ko pikto dėdei. 

pl	Krystyna uspakajała ją: — Hadwokat dobry człowiek; Pawlukowi nie da się w inną stronę przekręcić. 
lt	Ulijona ramino ją. — Advokatas geras žmogus: nesiduos perpirkti. 

pl	Kiedy przyrzekł, znaczy, dotrzyma. 
lt	Kad prižadėjo, išpildys. 

pl	Jej przyrzekł i dotrzymał. 
lt	— Jai prižadėjęs ir išpildęs. 

pl	Co zaś do Jasiuka, to co on złego zrobić może? 
lt	— O ką Jonas, tai ką jis pikto galįs padaryti? 

pl	Pawluk z miasta na piechotę idzie, ale idzie z kumem swym, z którym spotkał się w mieście... 
lt	Povilas grįžtąs iš miesto pėsčias, bet grįžtas drauge su savo kumu, su kuriuo susitikęs mieste… 

pl	I biały jeszcze dzień przecież, i karczma pełna ludzi, boć to niedziela... 
lt	Dabar da esą šviesu, ir karčema pilna esanti žmonių, nes šiandien esanti šventė. 

pl	Jelena uspokoiła się trochę i kazała Nastce wyjść na dziedziniec, brata do chaty zwołać. 
lt	Alena nusiramino. 

pl	— Zbiegam do karczmy, zobaczę co tam takiego dzieje się i duchem powrócę, żeby tobie oznajmić... 
lt	— Bėgsiu karčemon, pažiūrėsiu, kas ten dedas, ir bežiūrint sugrįšiu ir apsakysiu tau… 

pl	No, nie frasuj się tak i nie jęcz, bo znów zamrzesz... 
lt	Na, nesirūpink taip ir nedejuok, da apsirgsi. 

pl	Krystyna biegła już do drzwi, gdy otworzyły się one i z worem, zawierającym ośminę żyta na plecach wszedł parobczak. 
lt	Ulijona jau buvo bebėganti pro duris, bet štai durys atsidarė ir įėjo Antanas, su puru žirnių ant pečių. 

pl	Krystyna pomogła mu wór zsunąć na ziemię, a potem za szyję go objęła i w czerstwe, ogorzałe policzki wycałowała. 
lt	Ulijona padėjo leisti maišą ant žemės, paskui apakabino jį ažu kaklo ir pabučiavo veidan. 

pl	On całował ją także. 
lt	Ir jis ją bučiavo. 

pl	— A co słychać, mamo? 
lt	— Kas gi girdėtis, mama? 

pl	Pilipek zdrów? 
lt	Pranukas, ar sveikas? 

pl	— Zdrów, gołąbku mój, zdrów! — śmiejąc się i białe zęby ukazując, mówiła kobieta. 
lt	— Sveikas, mano karvelėli, sveikas! — juokdamos ir rodydama baltas dantis kalbėjo moteriškė. 

pl	— Sołdaty już pojechali, a on nie pojechał, gdzieściś go pan hadwokat, daj jemu Boże zdrowie, przed rewizorami schował. 
lt	— Akrutai jau išvažiavo, o jis nevažiavo; kur ten jį ponas advokatas, kad jam Dievas duotų sveikatą, užuslėpe nuo revizorių. 

pl	Znaczy, został się w Ongrodzie i na zimowanie do Hrynek przyjedzie. 
lt	Pasiliko mieste ir ant žiemos pareis Meliūnuosna. 

pl	Parobczak ucieszył się tą wiadomością. 
lt	Ta naujiena palinksmino bernelį. 

pl	— Nu, to i dobrze — rzekł — a ja myślał, że on już pojechał... 
lt	— Tai ir gerai — pasakė: — o aš tariau, kad jis jau išvažiavo. 

pl	— A czemuż ty tak myślał? — zapytała Krystyna. 
lt	— Kodėl tau taip rodėsi? — paklausė Ulijona. 

pl	Antosiek za siermięgę sięgnął. 
lt	Antanas ažukišo ranką ažu rudinės. 

pl	— A bo ot, pismo jest do was... od niego... 
lt	— Nes Tamstai yra raštas… Nuo jo. 

pl	Jakób Szyłko dzisiejszej nocy, znaczy, zaraz potem jakeście ztąd poszli, z Ongrodu tędy jechał, do czworaku dostukał się i mnie te pismo oddał. 
lt	Jokūbas Šilka šiąnakt, tuoj kaip Tamsta išėjai, važiavo pro mus iš miesto, pabalzgeno mūsų durysna ir padavė man raštelį. 

pl	„Do Krystyny, mówi, od Pilipka... onże sam mnie te pisanie oddał, mówi, i powiedział, że pilno!” 
lt	„Ulijonai — sako — nuo Pranuko… Pats man tą laiškelį padavė ir pasakė, kad labai esąs reikalingas”. 

pl	Ja za nim w dziedziniec, żeby rozpytać się co i jak, a on na wóz siadł, taj pojechał... 
lt	Aš išėjau paskui jį pasiklaustų, kas ir kaip, bet jis įsėdo ratuosna ir nuvažiavo. 

pl	Do chaty, widać, przed świtem powrócić chciał, bo kobyłę wziął od pługa... 
lt	Ketino prieš dieną parvažiuoti, nes arkliais reikia arti… 

pl	Krystyna stała jak skamieniała, list podany jej przez syna w ręku obracając. 
lt	Ulijona stovėjo, kaip akmens iškalta, vartydama rankose paduotąjį sunaus laiškelį. 

pl	Kobieta porwała się z miejsca i syna za siermięgę pociągnęła. 
lt	Staiga pašoko iš vietos ir patraukė sūnų už rudinės. 

pl	Do Mikołaja biegła i syna za sobą wołała. 
lt	Bėgo pas Mikalojų. 

pl	Mikołaj wszystkim prawie okolicznym chłopom czytywał otrzymywane przez nich listy. 
lt	Mikalojus kone visiems aplinkiniams sodiečiams skaitė laiškus. 

pl	O kilkadziesiąt kroków od zabudowań folwarcznych, do uszu matki i syna, spiesznie idących drogą, doleciały od strony karczmy wielkie krzyki i gwary. 
lt	Paėję kelias dešimtis žingsnių nuo dvaro trobų, motina sn sūnum skubinosi keliu, bet štai išgirdo nuo karčemos šauksmus ir rėksmus. 

pl	— A tamże co takiego? — mruknął Antosiek. 
lt	— Kas gi ten? — sumarmėjo Antanas. 

pl	Wtem, zbliżając się do chaty Mikołaja, ujrzeli gromadę ludzi, w stronę folwarku zdążającą. 
lt	Netrukus pamatė būrį žmonių, kurie artinos prie dvaro. 

pl	Wkrótce rozpoznali kilku parobków folwarcznych, szamocących się z człowiekiem jakimś, którego przemocą prowadzili i który wydzierał się im, wykrzykując zmieszane straszliwe przekleństwa. 
lt	Būry pažino kelis dvaro bernus, kurie tąsėsi kasžin su kokiu žmogum, varu jį vesdamiesi. Žmogus norėjo ištrukti iš jų rankų ir baisiai keikės. 

pl	Prowadzonym tym człowiekiem był Jasiuk. 
lt	Tai buvo Jonas. 

pl	Wyglądał strasznie. Pijany, bez czapki, z rozczochraną czupryną, twarz miał okrytą sinemi plamami od otrzymanych razów i podartą w kilku miejscach siermięgę. 
lt	Baisu buvo į jį pažiūrėti: girtas, be kepurės, susivėlusiais plaukais; veidas vietoms buvo mėlynas nuo smogių, rudinė keliose vietose perplėšta. 

pl	Miotał się, wrzeszczał, klął okropnie, oczy krwią a usta pianą mu zachodziły. 
lt	Tąsės, rėkė, baisiai keikės; akyse kraujas, ant lūpų putos pasirodė. 

pl	Aniby w nim poznać można było spokojnego i rozważnego przed miesiącami kilku, zawsze trochę ponurego parobka. 
lt	Negalėjai pažinti tylaus ir rimto berno. 

pl	Miał teraz pozór zwierzęcia, którego rozniecona i rozdrażniona namiętność jakaś, we wściekłość wprawiała. 
lt	Panašus buvo į žvėrį, kurio pyktis perėjo į pasiutimą. 

pl	Prowadzący go parobcy, ze swej strony krzyczeli także i brzegiem drogi idący namiestnik krzyczał, i spieszące za tą gromadką dziesiątki bab i dzieci wiejskich krzyczały, śmiały się, podskakiwały. 
lt	Rėkė ir vedantieji bernai; einančios paskui tą būrį sodietės, moters ir vaikai, klykė, juokės ir šokinėjo. 

pl	Antosiek jednego z parobków zagabnąwszy, ciekawie rozpytywać zaczął, co to się stało z Jasiukiem i za co go tak jak winowajcę do folwarku ciągną. 
lt	Antanas suturėjo vieną berną ir pradėjo klausinėti, kas atsitiko Jonui ir už ką jį, kaip nusidėjėlį, veda dvaran. 

pl	— Na dziadźkę swego po pijanemu napadł i zbił go strasznie; po stanowego posłali... — odparł parobek. 
lt	— Girtas užpuolė ant savo dėdės ir labai jį sumušė… nubėgo policijos pašaukti… — atsakė bernas. 

pl	Antosiek stał z otwartemi ustami. 
lt	Antanas stovėjo išsižiojęs. 

pl	— A! — dziwił się — taki porządny człowiek był i nie pijący! 
lt	— A! — stebėjosi — toks buvo geras žmogus ir niekados negerdavo. 

pl	No! tak się już jemu Pawlukowej ziemi zachciało, czy co? 
lt	Taip jo užsimanyta Povilo žemės. 

pl	Wchodząc do Mikołajowej chaty, pokłoniła się i wyrzekła: — Niech będzie pochwalony! 
lt	Įeidami Mikalojaus trobon pasilenkė ir pasakė: — Tegul bus pagarbintas! 

pl	— Na wieki wiekow! — odpowiedziały dwa głosy. 
lt	— Ant amžių amžinųjų! — atsakė Mikalojus. 

pl	Usłyszawszy prośbę Krystyny o przeczytanie listu, wstał, ze starej, podartej i zatłuszczonej książki do nabożeństwa wyjął ogromne okulary, a umieściwszy je na długim, spiczastym nosie, przy oknie siadł i siny, zgnieciony, poplamiony papier rozwinął. Mikołaj sztywną i cienką postać w tył nieco podał i kawałek sinego papieru w wyprężonych ramionach zdala od twarzy trzymając, bardzo powoli, z wielką trudnością czytać zaczął: „Przez Jakóba Szyłkę, tego, co to jego chata przy Hrabarowej stoi, posyłam wam, mameńko, to pisanie, a jeżeli nie przyjdziecie do mnie, jak tylko przeczytacie, to już i nigdy mnie na tym świecie nie zobaczycie. 
lt	Mikalojus, išgirdęs Ulijoną prašant perskaityti laišką, atsistojo, išsiėmė iš senos, suplyšusios ir suteptos maldaknygės didelius akinius ir užsidėjęs ant nosies, atsisėdo prie lango, iškėtojo popierių ir labai lėtai, labai sunkiai pradėjo skaityti: „Per rankas Jokūbo Šilkos, to, kurio troba stovi grečium su Gozdavos troba, siunčiu Tamstai, motinėle, tą raštelį, ir jeigu neatvažiuosi tuojau jį perskaičius, tai jau niekados nebematysi manęs šioje pasaulėje. 

pl	Wczoraj do naszego komandira przyszło predpisanie, żeby wszyscy nowobrańcy wyjeżdżali tam, gdzie im przykazano. 
lt	Vakar išėjo prisakymas nuo mūsų pulkininko, kad visi akrutai važiuotų tenai, kur yra paskirti. 

pl	Oj, dalekoż, dalekoż im być przykazano! 
lt	Jau dabar mus nė matysite, nė girdėsite. 

pl	Nie wszyscy my odrazu pojedziem. 
lt	Ne visi kartu važiuosma. 

pl	Rotam wyjeżdżać prykazano, a ta rota, do której ja czyślę się, pierwsza wyjeżdża. 
lt	Prisakyta važiuoti rotomis; o toji rota, kurioje aš esu, pirma išvažiuoja. 

pl	Jutro ja, mameńko, jutro ja na skraj świata już pojadę...” 
lt	Rytoj, motinėle, rytoj važiuosiu aš pasaulės kraštan. 

pl	Tu w izbie rozległ się i zająkliwe czytanie Mikołaja zagłuszył krzyk straszny. 
lt	Troboje baisiai suriko. 

pl	Antosiek zlekka matkę łokciem trącił i szypiącym szeptem wymówił: — Cicho, mamo, cicho! 
lt	Antanas palengva prilietė alkūne motiną ir tyliai prašnibždėjo: — Tylėk, motinėle, tylėk! 

pl	Mikołaj czytał dalej: „Gadają ludzie, żebym ja nie smucił się, bo jadą inni na skraj świata i wracają. 
lt	Mikalojus skaitė toliaus: „Kalba man žmonės, kad per daug nenusiminčiau, nes važiuoja ir kiti pasaulio kraštan — ir grįžta. 

pl	Ale nie mnie już jeździć i wracać się na tym świecie. 
lt	Bet su manim ne taip bus. 

pl	W żywocie żadnej siły nie czuję i hrudzi bolą a bolą. 
lt	Jaučiuosi nestiprus esąs, ir krūtinę sopa, taip sopa. 

pl	W łazarecie miesiąc przebyłem i lepiej mnie stało, ale teraz od wielkiego smutku znów gorzej. 
lt	Ligonbuty mėnesį išbuvau, ir buvo geriau tapę; bet dabar nuo didelio neramumo vėl blogiau. 

pl	Jeżeli chcecie mnie, mameńko, jeszcze jeden razik na tym świecie widzieć, przyjdźcie do miasta, jak tylko pismo to przeczytacie. 
lt	Jeigu motinėle, nori mane pamatyti paskutinį kartelį, ateik miestan, kaip tiktai perskaitysi šitą laišką. 

pl	Niech ja jeszcze razik na twoję główkę popatrzę. 
lt	Nors kartą da pasižiūrėsiu į Tamstą. 

pl	I przynieście mnie z tych pieniędzy, któreście dla mnie przeznaczyli, choć pięć rubli na drogę, żebym ja sobie za nich co kupił, kiedy mnie trzeba będzie, żeby żywot swój czem posilić, i na tytuń takoż, i na uszycie butów z tej skóry, co sołdatom rozdają, a ja sam szyć nie umiem, to jest tu taki wojenny, co szyje buty sołdatom, a jemu trzeba co dać, żeby uszył. 
lt	Ir atnešk iš tų pinigų, kuriuos man paskyrei, nors penketą rublių kelionei, kad turėčiau už ką nusipirkti, kada ko reikės, kad turėčiau iš ko pasistiprinti ir ant tabokos ir ažu pasiuvimą batų iš tos odos, kurią išduoda kareiviams; aš pats nemoku siūti, bet yra čia vienas, kuris siūva kareiviams batus, o jam vis reikia kiek duoti. 

pl	To wy mnie, mameńko, pięć rubli przynieście, albo może i dziesięć, z tych, coście dla mnie przeznaczyli. 
lt	Dėl to, motinėle, atnešk penkis rublius, o gal ir visą dešimtį iš tų, kuriuos man paskyrei. 

pl	Zlitujcie się i ratujcie. 
lt	Susimylėk ir gelbėk. 

pl	Przyjdźcie na pożegnanie i pieniędzy przynieście. 
lt	Ateik išleisti ir pinigus atnešk. 

pl	Już ja jutro pojadę, bo ta rota, do której ja czyślę się, pierwsza wyjeżdża. 
lt	Jau aš ryto važiuosiu, nes ta rota, kurioje ir aš esu, važiuoja pirma. 

pl	A teraz, kłaniajcie się odemnie Antośkowi, i Jasiukowi, i Jasiukowej żonce, i Maksymu, i Maksymowej, i Fiedoru Korbutu, córce Fiedorowej, Ewce, i Mikołaju, i synu Mikołaja Handruka, i córce Mikołajowej, Ulanie, i Pawluku Harbaru, i żonce Harbarowej, Nastazyi, i Józefu Szyłku, i jego bratu.” 
lt	O dabar sveikinu Antaną ir Joną, ir Jono pačią, ir Motiejų, ir Motiejienę, ir Mikalojų, ir Mikolojaus sūnų, Andrių, ir Mikalojienės dukterį Kastę, ir Povylą Gozdavą, ir jo pačią, ir Juozapą Šilką, ir jo brolį.” 

pl	Tu Mikołaj ręce z kawałkiem sinego papieru na kolana opuścił i tak gwałtownie poruszył głową, że aż ogromne szkła okularów zsunęły się na spiczasty koniec nosa. 
lt	Mikalojus nuleido ant kelių ranką su sklypeliu mėlynojo poperiaus. 

pl	Zląkł się. W izbie brzmiał krzyk długi, przeraźliwy i nizki jej, czarny sufit, zdawał się prześwidrowywać. 
lt	Persigando, troboje girdėti buvo ilgai ir baisiai raudant ir pargriūvant ant aslos. 

pl	Ze strasznym krzykiem owym Krystyna na glinianą podłogę upadła, a palce jej oplotły głowę i paznogciami wpiły się przez gęste włosy w skórę, okrywającą czaszkę. 
lt	Su baisiu riksmu ir trenksmu Ulijona parkrito ant plūktinės aslos, pirštais susiėmė galvą ir jų nagai per tankius plaukus sulindo odon. 

pl	Przytem z ust jej wychodził jeden tylko, nieustannie powtarzający się wyraz: — O, Jezu! 
lt	Lūpos be perstogės tarė vieną, vis tą patį žodį: — O Jėzau! 

pl	Jezu! 
lt	Jėzau! 

pl	Jezu! 
lt	Jėzau! 

pl	Jezuż mój, Jezu! 
lt	Jėzau mano! Jėzau! 

pl	Jeden ten nieustannie, nieustannie powtarzany wyraz, rozległ się po izbie gamą najrozmaitszych tonów, od przeraźliwego krzyku rozpaczy, do skargi tak cichej, jak gdyby wychodziła z konającej piersi. 
lt	Tas žodis skambėjo troboje taip baisiai, kaip ir kad būtų ėjęs iš mirštančios krūtinės. 

pl	Z tem obejmowaniem ziemi i rzutami ciała, dążącemi jakby do wgrzebania się w ziemię, z tem nieustannem powtarzaniem na różne tony jednego wyrazu, z roztarganemi włosami i suchemi, rozpłomienionemi oczyma, miała w tej chwili pozór waryatki. 
lt	Skabindama žemę, ji vartėsi, kaip ir norėdama įsikasti žemėsna, be perstogės visokiais balsais tardama vieną, vis tą patį žodį; palaidais plaukais ir žėrinčiom akim, tą valandą panaši buvo į beprotę. 

pl	Owszem, wybornie zrozumiała wszystko. 
lt	Dabar viską labai gerai suprato. 

pl	Zrozumiała, że nie uratowała synka i że Pilipek pojechał już w te dalekie kraje, o których tyle okropnych rzeczy opowiadał Mikołaj... 
lt	Suprato, kad šunadvokatis ją apgaudinėjo, kad išviliojo pinigus, kad neišgelbėjo sūnaus ir kad Pranukas jau išvažiavo tuosna tolimuosna kraštuosna, apie kuriuos tokius baisius daiktus pasakojo Mikalojus. 

pl	— Jezu! 
lt	— Jėzau! 

pl	Jezu! 
lt	Jėzau! 

pl	Jezuż mój, Jezu! 
lt	Jėzau mano! Jėzau! 

pl	Pojechał dziś właśnie, wtedy, kiedy ona w mieście była i nie pozwolili jej pójść do niego i jeszcze razik jeden na niego spojrzeć... 
lt	Tai jos sūnus išvažiavo šiandien, kada ji buvo mieste ir šunadvokatis neleido jos pas jį nueiti ir nors kartą da pasižiūrėti į jį… 

pl	Pojechał temi wozami, które tuż, tuż przed nią przeleciały, a ona nie wiedziała, że on tam był, i kiedy twarz jego mignęła jej w oczach, w wielkiej gromadzie innych twarzy, ona myślała, że tak przywidziało się, przyśniło się niby... 
lt	Išvažiavo uždarytas tuose vežimuose, kurie visiškai arti pro ją pralėkė; o ji nežinojo, kad jis ten, ir kad jo veidas šmėkštelėjo josios akyse tarp daugumo kitų veidų, ji tarė, kad jei taip tiktai pasirodė, kaip ir prisisapnavo… 

pl	A on tam był... w tych czarnych wozach... — Jezu! 
lt	Bet jo ten būtą tuose juoduose vežimuose… — Jėzau! 

pl	Jezu! 
lt	Jėzau! 

pl	Jezuż mój, Jezu! 
lt	Jėzau mauo! Jėzau! 

pl	Napisał do niej: „mameńko! ratujcie! 
lt	Paraįė jai: „Motinėle gelbėk! 

pl	przyjdźcie do mnie na pożegnanie!” a ona nie przyszła... tak, jakby nie lubiła jego i nie żałowała; ani pożegnać się z nim, ani macierzyńską ręką pobłogosławić go nie przyszła... 
lt	Ateik pas mane atsisveikinti!” O ji nenuėjo… Kaip ir kad nemylėtų jo ir nesigailėtų; nė atsisveikinti, nė palaiminti savo motiniška ranka neatėjo… 

pl	Była o kilka kroków od dziecka swego najmilszego i nie objęła go i nie zobaczyła... 
lt	Buvo per kelis žingsnius nuo savo mylimojo vaiko ir neapsikabino jo, nepamatė jo… 

pl	— O, Jezu! 
lt	— O Jėzau! 

pl	Ulanka sama nie wiedząc dlaczego, pod piecem szlochać zaczęła, a Antosiek, nad rozpostartą na ziemi matką stał sztywny, jak drąg, i monotonnym, do płaczu nastrojonym głosem, powtarzał: — Hodzi, mamo, hodzi, hodzi, hodzi już, hodzi! 
lt	Antanas stovėjo prie išsitiesusios ant žemės motinos, išsitempęs kaip kartis, ir kalbėjo: — Gana, motinėle, gana, gana jau, gana. 

pl	Łzy kręciły się mu w oczach. 
lt	Jo akyse buvo ašaros. 

pl	On także żałował snadź brata, więcej jeszcze matki, i pocieszał ją, jak umiał. 
lt	Matyt, ir jis gailėjosi brolio, bet da daugiau motinos ir ramino ją, kaip mokėdamas. 

pl	Ale Krystyna głośniej jeszcze, niż wprzódy, straszniej, przeciąglej krzyknęła: — Jezu! 
lt	Bet Ulijona da baisiau, nekaip pirma, baisiau, balsiau suriko: — O Jėzau!! 

pl	Zarazem przednia część jej ciała podniosła się z ziemi. 
lt	Pakilo nuo žemės. 

pl	W klęczącej postawie ramiona w górę wyprężyła i klasnąwszy w dłonie, że aż się po izbie rozległo, ręce załamała. 
lt	Klūpodama rankas pakėlė aukštyn ir, suplojus delnais, kad net skardas nuėjo per trobą, sunėrė rankas. 

pl	Przypomniała się jej teraz jeszcze jedna rzecz straszna. 
lt	Atėjo galvon da vienas baisus daiktas. 

pl	— A już wszystkie, wszyściuteńkie hrosze im oddała... co ja jemu teraz poszlę, żeby on miał czem żywot swój posilić?... zkąd ja jemu pięć rubli wezmę... a u mnie już hroszyka niema... ani jednego hroszyka... dla niego niema... 
lt	— Aš jau visus, visutėlius pinigus atadaviau jiems. Ką aš jam dabar siųsiu, kad turėtų iš ko pasistiprinti, iš kur aš jam paimsiu penkis rublius… Aš jau nė skatiko neturiu… Nė vieno skatiko… jam nėra… 

pl	O, Jezuż mój! 
lt	O, Jėzau mano! 

pl	Co ja zrobiła! 
lt	Ką aš padariau! 

pl	Żebym ja wprzódy była pod ziemię poszła... żeby mnie wprzódy nogi odjęło, nim ja te hrosze oddała... 
lt	Kad pirma būtų žemė mane prarijusi, kad pirma būtų kojos mano sustingusios, liki buvau neatadavus tų pinigų… 

pl	Oj! Pilipku mój, kwiatku ty mój, słoneczko ty moje bladzieńkie, niema już u mnie nic do posyłania tobie... 
lt	Oi, Pranukai mano, žiedeli mano, tu mano šviesi saulelė, neturiu ką jau aš tau siųsti. 

pl	Teraz dopiero ryknęła płaczem, i Antosiek rozpłakał się także. 
lt	Dabar tiktai pradėjo raudoti. Ir Antanas suvirko. 

pl	Pochylił się ku klęczącej wciąż matce i za ramię targać ją zaczął: — Hodi, mamo — szeptał — hodi! 
lt	Antanas pasilenkė prie klūpančios motinos ir ėmė krūtinti ją už pečių. — Gana, mama! — sušnibždėjo — gana! 

pl	nie desperujcie tak! 
lt	Neraudok taip! 

pl	Weźcie już z moich pieniędzy pięć rublow i Pilipku poszlijcie! 
lt	Paimk penkis rublius iš mano pinigų ir nusiųsk Pranukui! 

pl	Już ja jemu tych pięciu rublow nie pożałuję. 
lt	Jau aš nepasigailėsiu jam tų pinigų. 

pl	Czujecie, mamo, co ja mówię? nu, czujecie? 
lt	Ar girdi, motinėle, ką aš sakau? 

pl	Słyszała. I czuła, że tu już przyszła na nią rzecz najstraszniejsza. 
lt	Girdėjo, ir jautė, kad pats sunkumas dabar priėjo. 

pl	Podniosła na syna utopione we łzach oczy, twarz jej wykrzywiała się spazmami boleści i trwogi. Splecione ręce nad głową znowu wyciągając, zdławionym głosem wyszeptała: — Synku! oj! synku! nie hniewaj sia, ja i te hrosze... te, co dla ciebie były... oddała! 
lt	Pakėlė ant sūnaus pilnas ašarų akis ir, vos ištardama, prakalbėjo: — Sūnel! Sūnel! Nepyk — aš ir tuos pinigus, kurie tavo buvo… atidaviau… 

pl	Parobczak wyprostował się, oczy mu nagle oschły, a krwiste rumieńce do twarzy buchnęły. 
lt	Bernelis išsitiesė, jo akys staiga nudžiūvo, veidai, kaip kraujas, paraudonavo. 

pl	— Kiedy? — krzyknął. 
lt	— Kada?! — surėkė. 

pl	— Dziś taki, dziś w mieście, hadwokatu oddała... 
lt	— Šįryt mieste advokatui atidaviau. 

pl	Nastąpiła chwila głuchego milczenia. 
lt	Valandą bavo neišpasakytai tylu. 

pl	Po twarzy parobka przepływały płomienie gniewu, oczy zaiskrzać się zaczęły. 
lt	Bernelio veidas tapo neapsakomai rūstus, akys pradėjo žertis. 

pl	Od klęczącej wciąż kobiety kilka kroków odstąpił, pięście zacisnął i głosem grubym, takim, jakim nigdy dotąd nie mawiał, wybuchnął: — No, kiedy tak, to ty suka jesteś, nie matka!... 
lt	Atsitraukė kelis žingsnius nuo klūpančios motinos, sugniaužė kumščius ir drūtu balsu, kokiu niekados nebuvo kalbėjęs, sušuko: — Na, kad taip, tai tu esi kalė, ne motina!.. 

pl	Ja tobie tego nigdy nie daruję! 
lt	Aš tau niekados to nedovanosiu! 

pl	Na ławie pod ścianą usiadł i łokcie wsparłszy na kolanach, twarz w dłoniach ukrył. Zarazem płakać głośno zaczął, a płacząc, wyrzekał. W wyrzekaniu tem zazdrość serdeczna mieszała się z grubijańskim gniewem. Szlochając, mówił: — Jemu to wszystko, a mnie to nic... jakby ja nie jej dzieckiem był. 
lt	Atsisėdo ant suolo prie sienos ir pasirėmęs alkūnėm ant kelių, prilenkė veidą prie rankų ir pradėjo balsiai verkti; verkdamas kalbėjo: — Jam viskas, o man nieko… lyg aš ne jos sūnus. 

pl	Co on lepszego odemnie, żeby jemu wszystko było, a mnie nic... 
lt	Kuo jis už mane geresnis, kad jam visa, o man nieko. 

pl	Czy ja tobie kiedy co złego zrobił?... 
lt	Ar aš tau ką pikto padariau? 

pl	taki sam był ja posłuszny i uważny, jak i on... 
lt	Taip pat paklusnus buvau ir mylėjau, kaip ir jis. 

pl	Oj, żebym wiedział, że mnie Pan Bóg pokarał taką paskudną matką, nie byłbym takim... Kiedy ty taka durna, zeuszyćkiem, taki bez rozumu żadnego i taka suka, co jedno dziecko swoje liże, a drugie kąsa... 
lt	Oi, kad būčiau žinojęs, kad Dievas davė man tokią motiną, nebūčiau toks buvęs, nes tu tokia, visiškai esi be proto ir tokia kalė, kuri vieną savo vaiką laižo, antrą kanda… 

pl	Potem odkrył twarz i do Mikołaja zwrócony, z gwałtownemi giestami rozpowiadać począł, że jeden z gospodarzy hryneńskich, jedynaczkę córkę mający, chciał go z jego stoma rublami w prymy za zięcia wziąć... 
lt	Atėmė rankas nuo veido ir atsigręžęs prie Mikalojaus, ėmė apsakinėti, kad vienas Meliūnų ūkininkas, turintys dukterį vienaturtę, norėjo paimti jį su šimtu rublių užkuriom… 

pl	Dziewka, Maryanna nazywa się, tęga dziewucha i gospodyni dobra... 
lt	Mergelė esant vardu Marijona, tvirta, ir gera šeimininkė. 

pl	Za rok jaki, wesele byłoby... 
lt	Už kokių metų būtų buvusios vestuvės… 

pl	W prymyby poszedł i swoje gospodarstwo miał... 
lt	Būtų vedęs, ir turėjęs savo ūkį… 

pl	A teraz, bez niczego, kto go w prymy weźmie? 
lt	O dabar pliką kas imsiąs? 

pl	Rzucił się znów ku matce. 
lt	Puolė vėl prie motinos. 

pl	— A prosił ja jej, żeby nie oddawała! 
lt	Prašiau, kad neduotum! 

pl	Oddała. 
lt	Atidavė… 

pl	Za co mnie ona drogę do szczęścia zagrodziła! 
lt	Kam gi ji užkirto man kelią prie laimės! 

pl	Co ja jej złego zrobił? 
lt	Ką aš jai pikto padariau? 

pl	Czem ja gorszy od tamtego! 
lt	Kuo aš už aną blogesnis? 

pl	Świnia ona, nie matka! 
lt	Kiaulė ji, ne motina! 

pl	I znowu zakrywszy twarz dłońmi, rozpłakał się. 
lt	Ir vėl, uždengęs veidą rankove, pradėjo raudoti. 

pl	Wtedy postać kobieca ku ziemi schylona, pokorna, pełznąć zaczęła po glinianej podłodze ku tej ławie, na której siedział rozżalony i rozwścieczony parobczak. 
lt	Tada moteriškė, pasilenkus prie žemės, nusižeminusi pradėjo šliukžti asla prie suolo, ant kurio sėdėjo nulindęs ir perpykęs bernelis. 

pl	Jedna połowa jej serca leciała za tamtym, nieszczęsnym, zgubionym, druga rozesłała się do stóp tego biednego, którego skrzywdziła sama. 
lt	Viena pusė jos širdies lėkė prie ano nelaimingojo prapuolusiojo, antra traukės prie šito vargšo, kurį ji pati nuskriaudė. 

pl	Przypełzła ku niemu na klęczkach i ramionami objąć go chciała. 
lt	Prišliaužė prie jo ant kelių ir norėjo apskabinti jį rankom. 

pl	Ale on, uczuwszy jej dotknięcie, zerwał się z ławy i pięścią w pierś pchnął ją tak silnie, że aż zatoczyła się i znowu na podłogę upadła. 
lt	Bet jis pajutęs jos lietimą staiga atsistojo nuo suolo ir kumsčia pastūmė ją krūtinėn taip smagiai, kad ji net pasverdėjo ir vėl pargriuvo ant aslos. 

pl	Podniósł więc na nią rękę! 
lt	Pakėlė ant jos ranką. 

pl	— O, Jezu! o, Jezu! Jezu! 
lt	— O Jėzau! O Jėzau! Jėzau! 

pl	Dźwignęła się z ziemi i cała podała naprzód, z wyciągniątemi rękoma znowu szła ku niemu. 
lt	Pasikėlė nuo žemės ir visa pasilenkdama priekin, ištiesus rankas ėjo pas jį. 

pl	— Nie hniewaj sia, synku, oj, nie hniewaj sia! 
lt	— Nepyk, sūnel, oi nepyk! 

pl	Ty już teraz u mnie jeden jedyny został... 
lt	Tu jau vienas man pasilikai! 

pl	— Jezu! o, Jezu! Jednego zabrali i pognali daleko... drugi ją wybił... 
lt	Vieną paėmė ir išvarė toli… Kitas ją sumušė… Jėzau! 

pl	Mikołaj wtedy z ławki wstał, parobka za rękaw od siermięgi schwycił i zmieszanego nieco tą interwencyą za drzwi wypchnął. 
lt	Tada Mikalojus atsistojo nuo suolo, pagriebė bernelį už rudinės rankovės ir nusiminusį išstūmė ažu durų. 