pl	Juozas Šikšnelis 
lt	Juozas Šikšnelis 

pl	Jak zostać gwiazdą 
lt	Kaip tapti žvaigžde 

pl	Pisarz Benediktas Juodka spędzał w rodzinnych stronach wakacje, które upływały mu niczym piasek przesypujący się przez palce. Nie potrafił zrozumieć, gdzie znikały godziny, dni, tygodnie… 
lt	Rašytojas Benediktas Juodka leido tėviškėje atostogas tarsi smiltis pro pirštus, nesuvokdamas, kur dingsta valandos, dienos, savaitės. 

pl	Cieszył się latem i chciwym wzrokiem obserwując przyrodę, żywił nadzieję na wzbogacenie ojczystej literatury analogiami do życia owadów. 
lt	Džiaugėsi vasara ir plėšriu žvilgsniu stebėjo gamtą, vildamasis praturtinti tėvyninę literatūrą analogijomis iš vabzdžių gyvenimo. 

pl	Przyroda nie pozwalała się tak łatwo opisać. 
lt	Gamta nesidavė taip lengvai aprašoma. 

pl	Trzeszczały wyschnięte patyki, szeleściły suche, przedwcześnie pożółkłe liście, niebo było pogodne, gruszki bębniąc o ziemię rozpryskiwały się. 
lt	Šiugždėjo sudžiūvę stagarai, šiureno sausi, be laiko pageltę lapai, dangus skambėjo giedra, bumbsėjo ir tiško į žemę kriaušės. 

pl	Atakowały je szerszenie, osy, trzmiele i muchy. 
lt	Jas puolė širšės, vapsvos, kamanės ir musės. 

pl	Te ostatnie nie odpuściły również i Juodce, który wylegiwał się w hamaku pod gruszą. 
lt	Pastarosios neaplenkdavo ir Juodkos, kai drybsodavo hamake po kriauše. 

pl	Wakacje upłynęłyby Juodce na pisaniu tego i owego z nadzieją, iż każdy wers wart jest nagrody Nobla, gdyby nie kilka zdarzeń, które wielce zaniepokoiły szanownego pisarza. 
lt	Atostogos būtų prabėgę, šį bei tą rašinėjant ir viliantis, jog kiekviena eilutė verta Nobelio premijos, jei ne keli atsitikimai didžiai suneraminę garbųjį rašytoją. 

pl	Pewnego dnia leży sobie Juodka w ulubionym miejscu pod gruszą trawiąc syty obiad i snując nowe opowieści, gdy nagle ścieżką obok przechodzi jego krewniak nie zwracając najmniejszej uwagi na laureata przyszłych nagród. 
lt	Guli vieną dieną mėgstamoje vietoje po kriauše, virškindamas sočius pietus ir kurdamas naujus siužetus, kai taku pro šalį pražingsniavo giminaitis, nekreipdamas dėmesio į būsimųjų premijų laureatą. 

pl	Godzinę później tą samą drogą wlecze się wymizerowana sąsiadka - babuleńka Ona, która zawsze miło witała się z Juodką. 
lt	Po valandos tuo pačiu taku pracimbina vėjo perpučiama kaimynė bobulencija Ona, kuri visada gražiai sveikindavosi su Juodka. 

pl	Dziś zamiast tego głośno wydaliła gazy, rozejrzała się wokół i spojrzała na sąsiada jakby w pustą przestrzeń. 
lt	Šiandien, vietoj to tik garsiai pirstelėjo, apsidairė ir žvilgtelėjo į kaimyną lyg tuščią vietą. 

pl	– Jak to tak? – serce mu zamarło. 
lt	Kaip gi šitaip? Sukirbėjo krūtinėje. 

pl	- Nie jestem Marcinkevičius czy Parulskis, ale ważę ponad sto kilogramów i nie tylko wśród czytelników, ale również w przestrzeni zajmuję należne mi miejsce. 
lt	Tegul aš ne Marcinkevičius ar Parulskis, bet sveriu šimtą su viršum kilogramų ir ne tik skaitančioje visuomenėje, bet ir erdvėje užimu tam tikrą vietą. 

pl	Pisarza obleciał strach, gdy pół metra od jego głowy usiadł wróbel, troskliwie przejrzał piórka, poćwierkał mu prosto do ucha i odleciał. 
lt	Baisu pasidarė kai už pusmetrio nuo rašytojo galvos nutūpė žvirblis, rūpestingai pasipureno plunksnas, pačirškavo tiesiai į ausį ir nuskrido sau. 

pl	Wtedy Juodka zrozumiał, iż nie istnieje również dla kocura, much, a nawet dla gruszek, które spadając za każdym podmuchem wiatru nie trafiały w pisarza. 
lt	Tada suvokė, kad jo nepastebi ir katinas, musės, netgi nuo kiekvieno vėjo gūsio gausiai krentančios kriaušės nepataikydavo į rašytoją. 

pl	– Jeśli tutaj, w zakątku zapomnianym przez Boga, nikt mnie nie dostrzega, to co dopiero mówić o podnóżach literackiego Panteonu, gdzie przepychają się i tłoczą tłumy spragnione sławy? 
lt	Jeigu čia, Dievo pamirštame kampelyje manęs nepastebi, tai kas kalbėti apie literatūrinio Panteono papėdę, kur stumdosi, grumdosi minios ištroškusių šlovės? 

pl	Zadepczą niczym żuka gnojaka – tchórzliwie skulił się Juodka. 
lt	Užtryps lyg mėšlavabalį, baimingai gūžtelėjo Juodka. 

pl	Żona też nie wiadomo dlaczego rano go nie pocałowała. 
lt	Ir žmona kažkodėl ryte nepabučiavo. 

pl	Jeszcze niedawno pierwszaki wlokąc się ze śpiewem na ustach do szkoły, przystawały i chórem krzyczały: 
lt	Dar neseniai, pradinukai, traukdami očiačia olialia į mokyklėlę, sustodavo ir choru šaukdavo: 

pl	– Dzień dobry, Panie pisarzu! 
lt	labarytą, rašytojau! 

pl	– Nie wiadomo jak będzie teraz – zatroskał się Benediktas i zamarł w oczekiwaniu w ogrodzie, niczym pomnik z brązu Cvirki bez kamiennego piedestału. 
lt	Kažin, kaip dabar, parūpo Benediktui, tad atsistojo darželyje lyg bronzinis Cvirkos monumentas be akmeninio pjedestalo ir laukia. 

pl	Trajkoczące dzieci podeszły bliżej, stanęły, coś między sobą poszeptały (serce pisarza zamarło). Nagle rozległ się zgodny okrzyk: – Osioł, osioł! W ogrodzie jest osioł! Rzućmy w niego kamieniem! 
lt	Čiauškiantys vaikai artėjo, sustojo, kažką tarp savęs pasišnabždėjo, rašytojo širdis ėmė salti, tada pasigirdo sutartinis: ožys, ožys, darželyje ožys, duok jam iš akmenio! 

pl	Juodka dał nura w zarośla. 
lt	Juodka nėrė į atvašynus. 

pl	Ze złości zadzwonił do redakcji wydawnictwa, które niedawno wydało jego powieść i bez ogródek zapytał: – Czy wie Pani, z kim rozmawia? 
lt	Dėl viso pikto paskambino į redakciją leidinio, kuris neseniai spausdino jo romaną ir tiesiai šviesiai paklausė: ar žinot su kuo šnekat? 

pl	Po drugiej stronie pozbawiony cienia zażenowania kobiecy głos odparł: – Wiem, że nie z Cicinasem i nie z Merūnasem. Innych osób nie poznaję po głosie. 
lt	Anoje pusėje visai nesutrikęs jaunos moters balsas atšovė: žinau, kad ne su Cicinu ir ne su Merūnu, kitų iš balso nepažįstu. 

pl	Pogrążony w zapomnieniu. 
lt	Beliko nugrimzti į užmarštį. 

pl	Jakby nigdy ciebie nie było. 
lt	Lyg tavęs nebūtų buvę. 

pl	Jakby Benediktas Juodka był nadmuchiwaną lalką – dopóki powietrze wypełnia pustą przestrzeń, dopóty wszyscy ciebie widzą, szanują, zapraszają na spotkania, chcą się przyjaźnić i tak dalej. 
lt	Lyg Benediktas Juodka tebuvo pripučiama lėlė - kol oras užpildo tuščias ertmes, tol visi tave mato, vadina gerbiamu, kviečia į susitikimus, nori draugauti ir taip toliau, 

pl	Ale ktoś przedziurawił gumę, pisarz spłaszczył się i prysła legenda. 
lt	bet kažkas prakiurdė gumą, rašytojas subliuško ir baigėsi legenda. 

pl	– Niech to piorun trzaśnie! – uderzył się pięściami w pierś Benediktas. – Jestem jeszcze żywy! 
lt	Po perkūnais, trenkė kumščiu į krūtinę Benediktas, aš dar gyvas! 

pl	Dlaczego mnie nie widzicie? 
lt	Kodėl nematot? 

pl	Nie mogąc znaleźć łatwiejszego wyjścia, pisarz zaczął rozglądać się za sznurem. 
lt	Nerasdamas lengvesnės išeities rašytojas ėmė ieškoti virvės. 

pl	– Znów szukasz butelki?! 
lt	Vėl butelio ieškai? 

pl	– żona Juodki wrzasnęła tak głośno jakby pisarz stał trzysta metrów od niej. 
lt	Suriko baisingu balsu žmona, tarsi vyras stovėtų už trijų šimtų metrų. 

pl	– Idź do diabła z tym swoim piciem! 
lt	Pasikark su tuo savo gėrimu, 

pl	– zawyrokowała i jak gdyby nigdy nic umyła ręce. 
lt	pasirašė nuosprendį Juodkienė ir lyg niekur nieko nusiplovė rankas. 

pl	Widocznie wyszła z toalety. 
lt	Mat ėjo iš tualeto. 

pl	Odwrotu nie ma. Pozostaje tylko znaleźć przyzwoite miejsce i sznur, na którym można się powiesić tak, żeby nie pobrudzić sobie pięt i nie dopuścić do tego, aby sczerniały język wysunął się do kolan. 
lt	Kelias atgal atkirstas, liko rasti padorią vietą ir virvę, ant kurios pakibęs neapsiterštum kulnų ir neiškištum iki kelių pajuodusio liežuvio. 

pl	Tak więc załamany Benediktas przygotował się, aby zakończyć swoje życie godnie, a w trumnie zaprezentować się z całym swym nieodpartym urokiem tym, którzy potrafią go docenić. 
lt	Tegul ir sugniuždytas, Benediktas rengėsi gyvenimą palikti oriai ir karste pasirodyti visu savo neatremiamu grožiu tiems, kurie moka jį vertinti. 

pl	Godnemu odejściu potrzebne jest odpowiednie miejsce. 
lt	Oriam išėjimui reikėjo tinkamos vietos. 

pl	Leśne drzewo to nie najlepszy wybór. 
lt	Miško medis netiko. 

pl	Ze względu na padające kwaśne deszcze drewno staje się niewytrzymałe. 
lt	Lyjant rūgštiems lietums, mediena darosi nepatvari, 

pl	Poza tym długo wiszące ciało zacznie wydzielać specyficzny zapach, zbiegną się leśne zwierzęta i zacznie się głosowanie: komu pierś, komu udko, a komu nos z całym policzkiem. 
lt	be to ilgiau pakybojus ir ėmus skleisti specifinį kvapą, susirinks miško žvėrys ir pakels balių: kam krūtinėlę, kam šlaunelė, o kam nosis su visu žandu. 

pl	Po zdjęciu ciała nawet charakteryzator z Hollywood nie będzie w stanie nic zrobić, aby przywrócić pierwotny urok pisarza. 
lt	Nukabinus, net Holivudo grimuotojas niekuo negalės pagelbėti, kad grąžintų pirmykštį rašytojo žavesį. 

pl	Nagle przyszło mu do głowy: dąb rosnący przed domem. Pomnik przyrody. Na takim drzewie nie jest wstyd samemu się „pohuśtać”, a nawet zaproponować to komuś innemu. Jedna z legend głosi jakoby dąb ten posadził sam Witold, druga, że dokonał tego Jagiełło, a jeszcze inna, że obydwaj. 
lt	Ūmai toptelėjo: ąžuolas, augantis prieš namą, gamtos paminklas, ant tokio ir pačiam ne gėda pasiūbuoti ir kitam pasiūlyti, nes viena legenda skelbė, kad jis neva sodintas Vytauto, kita – Jogailos, trečia, kad abiejų. 

pl	Nagłówki w gazetach mogłyby głosić: 
lt	Antraštės laikraščiuose turėtų skambėti: 

pl	Ogarnięty depresją heros literatury został znaleziony na gałęzi dębu posadzonego przez Witolda ( Jagiełłę, albo przez jednego i drugiego…) 
lt	depresijos apimtas literatūros karžygis rastas ant Vytauto (Jogailos ar abiejų) sodinto ąžuolo šakų. 

pl	Patriotycznie i bohatersko. 
lt	Ir tautiška ir didvyriška. 

pl	Zdecydował. 
lt	Nuspręsta. 

pl	Pozbierał swoje manatki i już miał podnieść nogę, aby wejść na szafot, gdy drogę zagrodziła mu sąsiadka Ona. – Panie pisarzu, czy mogłabym pożyczyć od pana sznur? Nie mam innego wyjścia, mogę się tylko powiesić… Wnuczek narkoman zabiera mi emeryturę, wygania z domu… Wam pisarzom jest łatwo, wszyscy was znają i jeszcze dają pieniądze. 
lt	Susirinkęs negudrią mantą, jau kėlė koją ant ešafoto, kai kelią pastojo kaimynė Ona: rašytojau, gal galėtum paskolinti virvę, nieko kito neliko tik pasikarti: narkomatas anūkas pensiją atima, iš namų veja, jums rašytojams bepigu, visi pažįsta ir dar pinigų gaunat. 

pl	Dajże, Panie pisarzu babie sznureczek. 
lt	Duokš, rašytojau, bobai virvelę. 

pl	– Hmm – pomyślał Juodka. – Czy będzie dobrze, jeśli pomogę jej się powiesić? 
lt	Chm, pamanė Juodka, ar dorą darbą atliksiu, jei padėsiu jai pasikarti? 

pl	W wymiarze państwowym tak, bo zaoszczędzę tym sposobem jedną emeryturę dla Blinkevičiūte. 
lt	Valstybiniu mastu taip, nes vieną pensiją Blinkevičiūtei sutaupysiu. 

pl	Z socjalnego punktu widzenia również, gdyż człowiekowi, który stracił nadzieję nie można odmawiać 
lt	Socialiniu irgi, nes pametusiam viltį žmogui nedera atsakyti. 

pl	– pisarz rozważał to przerzucając z ręki do ręki zwój syntetycznego sznuru, do którego wcale nie jest potrzebne gospodarskie mydło, bo sam w sobie jest śliski, a jeśli dać wiarę reklamie, to może utrzymać parę setek kilogramów. 
lt	Svarstė rašytojas mėčiodamas iš rankos į ranką ritinį sintetinės virvės, kuriai visai nebūtinas ūkiškas muilas, nes yra savaime slidi ir, jei tikėti reklama, gali išlaikyti porą šimtų kilogramų. 

pl	– Do mojej setki dołoży się koszyk kości babuleńki… Będzie około 150 kilogramów… Jak więc będą brzmiały nagłówki gazet?: Odchodząc pisarz zabrał ze sobą wierną czytelniczkę. 
lt	Prie mano šimto pridėjus babulencijos kaulų maišelį, bus apie pusantro šimto, užtat kokios laikraščių antraštės: išeidamas rašytojas pasiėmė su savimi ir ištikimą skaitytoją. 

pl	– Ona, czy potrafisz czytać? – zapytał Benediktas, ale nie usłyszał odpowiedzi, za to poczuł ból w pośladkach. 
lt	Ar moki skaityti, Ona? paklausė Benediktas, bet atsakymo neišgirdo, užtat pajuto skausmą sėdmenyje. 

pl	Odwrócił się i naprzeciw siebie zobaczył jej wnuczka narkomana. 
lt	Atsigręžęs priešais išvydo bobutės anūką narkomaną. 

pl	– Ty łajdaku, chcesz zabrać moje źródło haju?! 
lt	Niekše, nori atimti mano kaifo šaltinį? 

pl	– krzyknął wnuczek potrząsając trzymaną w ręku strzykawką. 
lt	Suriko anūkėlis rankoje kratydamas švirkštą. 

pl	– Oddaj sznur i inne drogie rzeczy! Nie będą ci już potrzebne, bo zaraziłem cię AIDS! 
lt	Atiduok virvę ir kitus brangius daiktus, tau neprireiks, nes užkrėčiau AIDS. 

pl	– COOOOOOO?! – przez pola, lasy i doliny rozległo się pełne rozpaczy i przerażenia pytanie Juodki. 
lt	Kąąąą, per laukus miškus ir klonius nuskardeno pilnas nevilties ir siaubo Juodkos klausimas. 

pl	– Ciesz się, głupi – odparł wnuczek Ony. – Jeszcze żaden pismak na Litwie nie choruje na AIDS. 
lt	Džiaukis, kvaily, atrėmė Onos anūkas, dar nė vienas rašeiva Lietuvoje neserga AIDS. 

pl	– Istotnie – w tej chwili Benediktas pojął, że tamten ma rację. 
lt	Išties, kaip mat sumetė Benediktas, jis teisus. 

pl	– Nagłówki będą głosiły: Pisarz choruje na AIDS. Zgubny wirus przeniknął również do literatury narodowej. 
lt	Antraštės skelbs: rašytojas serga AIDS, pražūtingas virusas prasismelkė ir į tėvyninę literatūrą. 

pl	– Przecież to świetnie! – już chciał wycałować wnuczka babuleńki, ale rozmyślił się i wyciągnął z kieszeni kąpielówek ukrytą tam przed ludźmi stówkę. 
lt	Juk tai puiku, suprato Juodka ir vos neišbučiavo babulencijos anūko, bet persigalvojęs iš glaudžių kišenės ištraukė nuo žmonos paslėptą šimtinę. 

pl	Z lekkim sercem rozstał się z nią, w nawiązce dodał jeszcze pozłacany zegarek na rękę „Consul”. 
lt	Lengva širdimi išsiskyrė su ja, magaryčiom pridėdamas paauksuotą rankinį laikrodį Consul. 

pl	– Będą mnie teraz tłumaczyli na największe języki świata! – pomachał im i jak na skrzydłach wrócił do domu, gdzie w drzwiach ściskając chochlę niecierpliwiła się już żona. 
lt	Juk mane dabar vers į didžiausias pasaulio kalbas, sumojo ir tarsi ant sparnų parskuodė namo, kur tarpduryje, gniaužydama samtį, nekantravo Juodkienė. 

pl	– Obiad stygnie, gdzie się włóczysz?! 
lt	Pietūs aušta, kur trankaisi? 

pl	– Kochanie, właśnie zostałem gwiazdą, bo zaraziłem się AIDS! – krzyknął Juodka, a żona odwróciwszy się do niego plecami mruknęła: – Wariat. 
lt	Brangioji, ką tik tapau žvaigžde, nes mane apkrėtė AIDS, sušuko Juodka, o žmona atsukusi nugarą burbtelėjo: beprotis. 