pl	Juozas Šikšnelis 
lt	Juozas Šikšnelis 

pl	Droga 
lt	Kelias 

pl	Z cyklu "Podróż z klasykiem" 
lt	Iš ciklo "Vasara su klasiku“ 

pl	Wybierając się w podróż z klasykiem musisz być przygotowany na różne niespodzianki. 
lt	Keliaujant su klasiku turi būti pasirengęs įvairiems netikėtumams. 

pl	Na przykład często się zdarza, że nagle klasyk każe się zatrzymać, chociaż nie ma ku temu oczywistego powodu: wystarczy paliwa, dopóki pęcherz moczowy wytrzyma, droga nie prowadzi, według poety, do zagłady, śmierci, grobów, żołądki prawie pełne, słońce świeci, może jest zbyt suchawo jak na sierpień; w tym miesiącu dojrzewają owoce, chociaż przydałaby się kropla deszczu. 
lt	Pavyzdžiui: ūmai rodo ženklą sustoti, nors akivaizdžios priežasties tam lyg ir nebūtų: kuro užtenka, šlapimo pūslė laiko, kelias neveda, anot poeto, į pražūtį, mirtį, kapus, skrandžiai artipilniai, šviečia saulė, gal kiek sausoka rugpjūčiui, mat šį mėnesį brandinami vaisiai ir šlakas lietaus nebūtų pro šalį. 

pl	Ale to nie człowiek stoi przy tym kranie i to nie jego rozum musi się o to martwić. 
lt	Bet ne žmogus stovi prie to čiaupo, ir ne jo protui tai svarstyti. 

pl	Klasykowi wydaje się inaczej, dlatego mrugając znakami awaryjnego postoju zmusza nas, żebyśmy skręcili na pobocze. 
lt	Klasikui atrodo kitaip, todėl mirkčiodamas avarinio sustojimo ženklais, verčia ir mus sukti į pašalį. 

pl	Miejsce ponure - po obu stronach drogi błoto, miejscami jeszcze pojawiają się niebieskie wodne łysiny, sterczą przechylone rózgi drzewka, rosną rzadkie krzaczki. 
lt	Vieta nykoka - abiejose kelio pusėse ankanti pelkė, vietomis dar melsvuoja vandens plikės, pasvirę styro patręšusių medelių stagarai, auga reti krūmokšniai. 

pl	Nie można powiedzieć, że ta okolica straszy, miejsce gościnne, ale nieprzyjemne, bowiem z kałuż rozprzestrzenia się ciężka woń. 
lt	Negali sakyti, kad aplinka gąsdina, nes vieta atvira, bet nemalonu, nes prie viso to iš pelkės sklinda sunkus dvokas. 

pl	Coś gnije. 
lt	Kažkas pūva. 

pl	Ale to wszystko klasyka nie obchodzi, dla niego liczy się jedynie droga. 
lt	Bet klasikui ne motais, jam rūpi kelias. 

pl	Niczym egzystencjonalista, dla którego droga była samym życiem. 
lt	Tarytum bitnikui, kuriam kelias buvo pats gyvenimas. 

pl	Ale Hieronima interesują całkiem przyziemne rzeczy - jakość drogi, liczba zakrętów i czas, w którym osiągany jest cel. 
lt	Bet kur tau, Jeronimui rūpi perdėm žemiški dalykai - kelio kokybė, posūkių skaičius bei laikas per kurį pasiekiamas tikslas. 

pl	Osłupiałem, bowiem nawet na jedno pytanie nie znajdę szybko odpowiedzi, gdy tylko się przybliżam w nieodczuwalny sposób próbuję złapać w jego oczach iskierkę obłędu. 
lt	Nustėrstu, nes nei į vieną klausimą greitomis nerandu atsakymo, tik nejučiomis prisigretinęs bandau sugauti jo akyse pamišimo liepsneles. 

pl	Z ręką na sercu przyznaję się: te iskierki nie drgają, oczy nie błyszczą. 
lt	Ranką ant širdies padėjęs prisipažįstu: nešokinėja tos liepsnelės, net akys neblizga. 

pl	Co prawda, nie mógłbym scharakteryzować koloru, bowiem oczy już go straciły. 
lt	Tiesa, spalvos ir dabar negalėčiau pasakyti, nes buvo kiek pablukę. 

pl	Jakby tak przepytać setkę przypadkowych ludzi, nie wiadomo, co ci ludzie zapamiętują w rozmówcy: kolor butów czy oczu? 
lt	Kažin, jeigu apklausti šimtą atsitiktinių žmonių, ką jie įsidėmi pašnekove: batų ar akių spalvą. Kokie būtų rezultatai? 

pl	Trudno odgadnąć, nawet ja nie znam koloru oczu swojej żony, z którą przeżyłem trzydzieści lat. 
lt	Sunku nuspėti, bet aš net savo žmonos, su kuria pragyvenau trisdešimt metų, akių spalvos nežinau. 

pl	Może dlatego, że unikam patrzenia w oczy i sam nie pozwalam, żeby w nie patrzono. 
lt	Gal todėl, kad vengiu žiūrėti į akis ir pats nesileidžiu, kad į jas žiūrėtų. 

pl	Jakbym coś przeskrobał. 
lt	Lyg būčiau prisidirbęs. 

pl	Natomiast Hieronim nie odwraca wzroku, patrzy prosto i czeka na reakcję. 
lt	Jeronimas nesuko akių šalin, žiūrėjo tiesiai ir laukė atsakymų. 

pl	Ale jak już wspomniałem, bez iskierek w oczach. 
lt	Be, kaip jau minėjau, liepsnelių akyse. 

pl	Zaczynam się jąkać. 
lt	Pradėjau mikčioti. 

pl	Czasem mi się to zdarza. 
lt	Man taip pasitaiko. 

pl	Podobno, jąkanie zdradza strach, chęć posłania rozmówcy jak najdalej. 
lt	Sako, kad tas mikčiojimas išduoda susijaudinimą, norą pašnekovą pasiųsti kuo toliau. 

pl	Może i tak, jednak nie zamierzam Hieronima nigdzie posyłać. 
lt	Gal ir taip, bet Jeronimo nesirengiau siųsti. 

pl	On jest człowiekiem może i ciężkim, ale nie zasłużył sobie, żeby być odesłanym. 
lt	Jis žmogus tegul ir keistas, bet nenusipelnė būti pasiųstas. 

pl	Zasłużył na to, żeby żyć lepiej... 
lt	Nusipelnė gyventi geriau... 

pl	Dlatego skupiam się i proszę, żeby zacząć od początku. 
lt	Todėl susikaupiau ir paprašiau pradėti iš pradžių. 

pl	Kiedy zaczyna się od początku, wiele rzeczy nie wydaje się być tak tragicznymi. 
lt	Pradėjus iš pradžių, daug kas pasirodo ne taip tragiškai, pamaniau. 

pl	Naprawdę, Hieronim ma rację: droga, którą jedziemy jest paskudna. 
lt	Ir iš tiesų, Jeronimas turėjo racijos: kelias kuriuo važiavome buvo prastas. 

pl	Jeśli masz możliwość wyboru - wybierz, nie, nie litewski towar, a lepszą drogę. 
lt	Jeigu turi galimybę rinktis, rinkis, ne, ne prekę lietuvišką, o geresnį kelią. 

pl	Na Boga, teksty filmów reklamowych tkwią mocno w naszej świadomości, obcęgami ich nie wyciągniesz, a młotkiem nie wybijesz. 
lt	Dėl Dievo, reklaminių klipų tekstai tiesiog kalte įkalti į mūsų sąmonę, su replėmis neištrauksi, su kūju neišmuši. 

pl	Ale łatwo powiedzieć, ponieważ nie do każdego celu prowadzi po dziesięć dróg. 
lt	Bet lengva pasakyti, nes ne į kiekvieną tikslą veda po dešimt kelių. 

pl	To nie utopijna demokracja i nie zgiełk wyborów, gdy każdy dążący do władzy zaklina się na Boga, że zna jedną jedyną, najprawdziwszą z prawdziwych, najważniejszą - dobrą drogę. 
lt	Čia tau ne utopinė demokratija. Arba priešrinkiminis ermyderis, kai kiekvienas besiveržiantis valdžion, dievagojasi žinąs vieną vienintelį, tikrų tikriausią, svarbiausią - gerą kelią. 

pl	Czy trzeba przypomnieć, że to tylko mydlenie oczu? 
lt	Ar reikia priminti, jog tai būna akių dūmimas? 

pl	Tak naprawdę wszyscy już się przyzwyczaili, że są wodzeni za nos, obojętnie przyjmują zasady gry, a gdy już zostaną oszukani, machają tylko ręką, bo nie potrafią pokazać kłów - ze złości czy rozczarowania. 
lt	Tikriausiai visi jau įpratę būti vedžiojami už nosies, kad abejingai priima žaidimo taisykles, o likę su ilga nosimi, tik mosteli ranka, net nepajėgia išsišiepti - iš pykčio ar nusivylimo. 

pl	Ale Hieronim w żadnym wypadku nie zamierza tak głęboko drążyć, pardon, dopiero co zaczął szukać głęboko, chcąc udowodnić, że drogowcy pożałowali gruntu dla tej drogi: spójrz, ciężko oddychając, kopie kamyczki, jaką korzyść ma droga z tłucznia o takiej średnicy? 
lt	Bet Jeronimas nelinkęs taip giliai knisti, pardon, kaip tik knisasi gilyn, norėdamas įrodyti, kad kelininkai šiam keliui pagailėjo grunto: žiūrėk, sunkiai pūtodamas, spardo akmenėlius, kas tokio diametro skaldą naudoja keliui? 

pl	Milczę. 
lt	Tyliu. 

pl	Skąd mam wiedzieć, o jakiej średnicy jest usypywane kruszywo. 
lt	Iš kur man žinoti, kokio diametro skalda pilama? 

pl	Ale ciekawe skąd Hieronim wie. 
lt	Bet smalsu iš kur Jeronimas žino. 

pl	Dotąd słynął ze swoich dziwności, poznał wszystkie cztery żywioły - ogień, wodę, powietrze i ziemię, ale tylko ogólnie, jako myśliciel, a nie jako inżynier budowy dróg. 
lt	Iki šiol garsėjęs savo keistenybėmis - pažino visus keturis materijos elementus: ugnį, vandenį, orą ir žemę, bet apskritai, kaip mąstytojas, ne kelių tiesimo inžinierius. 

pl	Jednak nie zatrzymuje się i terkocze dalej, ta droga była budowana w karygodnie niedbały sposób, chcąc prawidłowo budować, trzeba nie tylko wybadać grunt, ale również przewidzieć zbieranie się wilgoci oraz usunięcie kanałów i tak dalej. 
lt	O jis nesustodamas mala: kaip nusikalstamai nerūpestingai buvo tiesiamas šis kelias, mat norint teisingai tiesti, reikia ne tik ištyrinėti gruntą, pamatą, bet numatyti drėgmės kaupimosi ir pašalinimo griovius ir taip toliau. 

pl	Mam obawę, że mogę się zaplątać w terminach i rozumowaniach Hieronima, dlatego pytam, dokąd my jedziemy. 
lt	Bijodamas, kad galiu susipainioti Jeronimo terminuose ir samprotavimuose, toliau necituoju, tik ramiai klausiu: kur mes važiuojame? 

pl	Hieronim miesza się w nieprawidłowo policzonej pochyłości drogi, mruży swoje, teraz już odważnie twierdzę, bezbarwne oczy albo o kolorach trudnych do określenia, i wzrusza ramionami. 
lt	Jeronimas sutrinka ties neteisingai paskaičiuotu kelio nuolydžiu, sumirksi savo, dabar jau drąsiai tvirtinu, bespalvėmis arba sunkiai įvardijamos spalvos akimis, ir gūžteli pečiais. 

pl	Nasze małżonki puszczają dymek i coś żywo omawiają. 
lt	Įdomiausia, kad mudviejų pačios lyg niekur nieko pešė dūmą ir kažką gyvai aptarinėjo. 

pl	Na pewno nie nawierzchnię drogi. 
lt	Ne kelio dangą tikriausiai. 

pl	Inaczej mówiąc, ten postój nikomu nie okazuje się nieprzewidziany, z wyjątkiem mnie. 
lt	Kitaip sakant, šis sustojimas niekam, išskyrus mane, nepasirodė nenumatytas. 

pl	Zatem czy nie czas odwiedzić psychiatrę? 
lt	Tad ar ne laikas apsilankyti pas psichiatrą? 

pl	Wydaje się, że ich era na Litwie już świta. 
lt	Atrodo jų era Lietuvoje jau aušta. 

pl	W porządnych towarzystwach rozmowę zaczyna się od słów: "Mój psychiatra twierdzi…" Biada mi! 
lt	Padoriose kompanijose kalba pradedama: mano psichiatras teigia... Aiman! 

pl	Nie ja jeden dziwię się temu niespodziewanemu i niepotrzebnemu postojowi: obok pędzące auta zatrzymują się na chwilę, ich pasażerowie uważnie obserwują nasze towarzystwo. 
lt	Ne aš vienas stebiuosi šiuo netikėtu ir bereikalingu sustojimu: pro šalį lekiančios mašiniukės stabteli, jų keleiviai atidžiai nužiūrinėja mūsų kompaniją. 

pl	Kąpiąca się rodzinka łabędzi - okazały i napuszony ojciec, skromna żona i szarawe młode, wyciągnęły szyje i również oglądają się w naszą stronę. 
lt	Vienoje iš vandens plikių plaukiojanti gulbių šeimynėlė: impozantiškas ir pasipūtęs tėvas, kiek užguita pati ir pilkšvi jaunikliai, ištiesę kaklus irgi dairosi mūsų pusėn. 

pl	Nie są bowiem przyzwyczajone do jałmużny przejeżdżających ludzi, jak kąpiące się ptaki w stawach miasta, gapią się nie z nadzieją, ale z ciekawością w swoich małych oczkach, których kolorów tak samo się nie dopatrzę. 
lt	Nepanašu, kad buvo įpratinti prie pravažiuojančių išmaldos, kaip miesto kūdrose plaukiojantys paukščiai. Šie spoksojo ne su viltimi, bet smalsumu, savo mažose akytėse, kurių spalvos taipogi neįžiūrėjau. 

pl	Powtarzam pytanie, nie codziennie, nie równym, bezbarwnym głosem, ale rozdrażnionym, lekko podniesionym tonem. 
lt	Kartoju klausimą, ne kasdieniškai, ne lygiu, bespalviu balsu, bet sudirgęs, kiek pakeltu tonu. 

pl	Boże, gdzie zniknął mój psychiatra, który mógłby udzielić wskazówek: oddychajcie głęboko, wdech i wydech, czy czujecie jak płynie ciepło waszą lewą nogą, ręką czy jeszcze głębiej, wyżej, szerzej, do diabła z psychiatrami - gdzie my jedziemy? 
lt	Viešpatie, kur dingo mano psichiatras, kuris galėtų pamokyti: kvėpuokite giliai, su ar be pertrūkių, ar jaučiat kaip šiluma plūsta jūsų kaire koja, ranka ar dar giliau, aukščiau, plačiau, velniop psichiatrus: kur mes važiuojame? 

pl	Wyję nie swoim głosem. 
lt	Staugiu ne savu balsu. 

pl	Wzdrygają się nie tylko łabędzie, ale i nasze żony, które, ach, jak chciały czasami dorównać tym ptakom, ale do tego potrzeba - czego? 
lt	Krūpteli ne tik gulbės, bet ir mūsų pačios, kurias ak, kaip norėtųsi kartais palyginti šiems paukščiams, bet tam reikia ko? 

pl	Rzucają niedopałki na szosę, trą obcasami, przygotowane, niewinne. 
lt	Ant karštųjų net nepasakyčiau. 

pl	Ale dlaczego zatrzymujemy się na środku tego przestęchłego błota, gdzie nikt nigdy się nie zatrzymywał, gdzie nocami na pewno przywidują się błotne czarciki, udając, że są zmęczone, usiłując wzbudzić współczucie? 
lt	Meta nuorūkas ant plento, trina kulnais, jos pasirengę, jos nekaltos. Bet kodėl mes sustojom viduryje šios pridvisusios pelkės, kur niekas niekada nesustojo, kur naktimis tikriausiai vaidenasi pelkių kipšiukai apsimetę pavargėliais, galinčiais sukelti užuojautą. 

pl	I kto teraz może wzbudzić współczucie, gdy w ciągu minuty na świecie ginie tysiąc ludzi, a może dziesięć razy więcej? 
lt	Bet kas dabar gali sukelti užuojautą, kai per minutę pasaulyje žūsta tūkstančiai, o gal dešimtis kartų daugiau? 

pl	Gdy co pięćdziesiąt metrów na ulicach miast z wyciągniętymi rękami stoją żebracy. 
lt	Kai miestų gatvėse kas penkiasdešimt metrų stovi elgetos ištiesę rankas. 

pl	Jedni z nich skończyli wyższe studia, inni nawet są habilitowani… 
lt	Vieni jų baigę aukštuosius, kiti net habilituoti... 

pl	Skąd ta publicystyka? 
lt	Iš kur tas publicistikos proveržis? 

pl	Ale dlaczego się zatrzymujemy? 
lt	Bet kodėl mes sustojome? 

pl	Teraz już pytam siebie, ponieważ mój psychiatra, któremu jeszcze nie zapłaciłem, nie uzgodniłem terminów i częstotliwości spotkań, milczy, dlatego uspokajam się i pytam: dlaczego tak się gotujesz, po co tak się denerwujesz? 
lt	Dabar jau klausiu savęs, nes mano psichiatras, kuriam dar nesumokėjau, nesutariau dėl laiko ir dažnumo, kuriuo pas jį lankysiuosi, tyli, todėl nusiraminu ir klausiu: ko verdi, ko burzloji? 

pl	Czy człowiek nie ma prawa jeden raz ni stąd ni zowąd zatrzymać się na środku pustyni, na samym środku bagna i zacząć mówić o drodze? 
lt	Ar žmogus neturi teisės vieną kartą iš niekur nieko imti ir sustoti viduryje tyrų, ankančios pelkės akyje ir pradėti kalbą apie kelią. 

pl	Czy nie ma prawa? 
lt	Ar neturi teisės? 

pl	Ma prawo, ustępuję nikt mi nie doradził, sam wymyśliłem, poza tym, to zadziwiające spojrzenie Hieronima, w którym nie zdążyłem rozpoznać ani wyrzutu, ani pytania: skąd te nerwy? 
lt	Turi, nusileidžiu velėk niekieno nepatartas, pats sugalvojęs, be to stebimas Jeronimo žvilgsnio, kuriame nespėju perskaityti nei priekaišto, nei klausimo: iš kur tas nervas? 

pl	Znikąd, człowiek obserwuje moje konwulsje, jakby patrzył na przeciętą wijącą się dżdżownicę, bez litości, bez ciekawości, obojętnie. 
lt	Nieko, žmogus stebi mano konvulsijas, tarytum žiūrėtų į besiraitantį perkirstą slieką, be pagailos, be smalsumo, abejingai? 

pl	Ciężko powiedzieć, nie zdążę się dowiedzieć, bowiem nie wiadomo, dlaczego on nagle odwraca wzrok. 
lt	Sunku pasakyti, nespėju pagauti, nes nežinia kodėl jis ūmai nusuka akis. 

pl	Kto wie, może to zatrzymanie, to była chęć sprowokowania mnie? 
lt	Kas žino, gal sustojimas buvo noras išprovokuoti mane? 

pl	Ale co ja tu gadam! 
lt	Bet ką čia pliauškiu! 

pl	Hieronim nie na daremnie jest klasykiem, dlatego pozostaje nie tylko sprawiedliwy, ale całkowicie mi plącze, bo patrzy sobie mrużąc bezbarwne, a może o tęczowych kolorach chowające się oczy, wzdycha jakby na beznadziejnym szpitalnym łożu i mówi: "A przecież nie ma na ziemi, niekrzyżujących się dróg". 
lt	Jeronimas yra neveltui klasikas, todėl lieka ne tik teisus, bet ir visiškai supainioja mane, nes pasižiūri primerkęs bespalves, o gal visas vaivorykštės spalvas slepiančias akis, atsidūsta tarytum prie beviltiško ligonio patalo ir sako giliamintišku balsu: o juk nėra žemėje nesusikertančių kelių. 

pl	Powiedział to i zamachał rękami, nakłaniając damy, które poczuły unoszące się napięcie, skacze do samochodu, uruchamia silnik i zaczyna trąbić jak szalony. 
lt	Tai pasakęs, sumosikuoja rankom, ragindamas damas, kurios pajutę tarp mūsų tvyrančią įtampą, laukė atomazgos, šoka į mašiniukę, užveda motorą ir ima kaip pašėlęs tūtuoti. 

pl	Grzecznie podążam za jego przykładem. 
lt	Paklusniai seku jo pavyzdžiu. 

pl	Gdy opuściłem to nieprzyjemne i dziwne miejsce i i mknąłem obok pól przygotowujących się do jesieni, mój mózg niczym robak wierciła myśl o niekrzyżujących się drogach. 
lt	Palikus tą nejaukią ir keistą vietą, švilpiant pro rudeniui besirengiančius laukus, smegenis tarsi kirminas griaužė mintis apie nesusikertančius kelius. 

pl	Życie, jeśli można tak powiedzieć, jakby naumyślnie potwierdziło myśl klasyka, bo naszą drogę co kilkaset metrów przecinają inne drogi, najczęściej są bez nawierzchni, dlatego wyjeżdżający z niej, zostawiali na szosie ślady nieczystości. 
lt	Gyvenimas, jei taip galima išsireikšti, tarytum tyčia patvirtino klasiko mintį, nes kas keli šimtai metrų mūsų kelią kirto kiti keliai, dažniausiai negrįsti, todėl išvažiuojantys iš jų palikdavo ant plento nešvarumų šliūžes. 