pl	Juozas Šikšnelis 
lt	Juozas Šikšnelis 

pl	Stadion 
lt	Stadionas 

pl	Jechaliśmy drogami, które odpowiadały standardom europejskim, ale wciąż jeszcze pamiętały normy sowieckie. Drogi te, zależnie od miejsca, były opustoszałe albo pełne samochodów, po drodze można było, również zależnie od miejsca, ujrzeć przepych i nędzę: nad jeziorami, w dolinach rzek, w urokliwych zakątkach już zadomowili się nuworysze wraz ze swymi zameczkami. 
lt	Važiavome europinius standartus atitinkančiais, tačiau dar sovietines normas menančiais keliais, kurie buvo apytuščiai ar pilni mašinų, nelygu kokią vietą lenkėme. Pakelėse irgi galėjai išvysti prabangos ir skurdo - tai priklausė nuo vietos: prie ežerų, upių slėniuose, vaizdingose vietose jau buvo įsitvirtinę nuvorišai su savo įmantriomis pilaitėmis. 

pl	Nastrój nieco się poprawił, toteż raz po raz zamieniałem słowo z żoną, która w skupieniu prowadziła samochód. 
lt	Nuotaika buvo kiek pasitaisiusi. Retsykiais persimesdavau žodeliu kitu su žmona, kuri susikaupusi vairavo automobilį. 

pl	Nie rozmawialiśmy o jeździe, bo to było próżne zajęcie - wskazywałem rażący błąd, a ona uparcie dowodziła, że to cały świat jest w błędzie. 
lt	Ne apie vairavimą, nes tai buvo tuščias užsiėmimas - rodyk akivaizdžią klaidą, o ji užsispyrus įrodinės, jog klysta likęs pasaulis. 

pl	Niestety, nie tylko w przypadku rozmowy o prowadzeniu samochodu. 
lt	Beje, ne vien apie automobilio vairavimą kalbu. 

pl	Ale to drobiazg. 
lt	Bet tai smulkmenos. 

pl	Jechaliśmy prostą drogą, która, przypominam sobie jeszcze z czasów dzieciństwa, wyglądała, jakby wiodła ku niebu, a wtedy, jadąc z niedoświadczonym kierowcą, nie trzeba było nawet tak bluźnierczo rozmyślać, niewiele brakowało, byśmy rzeczywiście się tam znaleźli. 
lt	Važiavome tiesiu keliu, kuris, prisimenu, vaikystėje atrodė veda į dangų, o dabar, važiuojant su nepatyrusiu vairuotoju, gal nereikėtų taip šventvagiškai galvoti, maža trūksta, kad jis iš tiesų ten nuvestų. 

pl	Przerzucając się takimi oto słowami: patrz, a to dureń, jak już coś sklecił, to wygląda to jak psia buda, albo: a to ci widoczek!, zbliżaliśmy się do przecięcia dróg, z którego można było w dosłownym znaczeniu jechać prosto na wschód albo zachód. 
lt	Persimesdami vienu kitu žodžiu, kaip antai: žiūrėk, tas durnius, kad susirentė, tai susirentė šuns būdą, - priartėjome prie kelių sankirtos, iš kur galėjai nukakti į vakarus ar rytus. 

pl	Celem wypadu była niewielka mieścinka, pokryta gorącym, letnim pyłem i poobiednim ospalstwem, które nie minęło mimo nastania kolejnej pory dnia. 
lt	Išvykos tikslas buvo nedidukas miestelis, nugultas vasaros dulkių ir apimtas popietinio snūdo. 

pl	Zdaje się, że coś się działo: ludzie poruszali się, na ulicach, chodnikach, w sklepach i w domach widoczni byli przez opuszczone żaluzje. 
lt	Atrodė, kad kažkas vyko: žmonės judėjo gatvėmis, šaligatviais, parduotuvėse ir namuose. 

pl	Na werandzie domku pokrytego silikatowymi płytami rozgościł się jegomość skupujący grzyby i jagody. 
lt	Vyrukas, įsitaisęs silikatinių plytų namuko verandoje, supirkinėjo grybus ir uogas. 

pl	W zasadzie tylko napis na kawałku kartonu oznajmiał, że to właśnie robi, ponieważ sam handlarz siedział przy stole, na którym stała nieco przekrzywiona, pomalowana na niebiesko waga, a on sam leniwie zaciągał się papierosem, wlepiwszy puste spojrzenie w nie wiadomo co. 
lt	Taip skelbė nelygios raidės ant kartono gabalo, nes pats supirkėjas sėdėjo už stalo prie kiek pakrypusių, mėlynai dažytų svarstyklių ir tingiai papsėjo cigaretę. 

pl	W tym świecie dusz jedynym źródłem ruchu były z rzadka przejeżdżające samochody i grupa polskich turystów z rowerami, zagryzająca kanapki na gdzie niegdzie jeszcze niewypalonym przez słońce trawniku opodal cerkwi. 
lt	Judriausi šiame dvasių pasaulyje buvo retsykiais pralekiantys automobiliai ir lenkų turistų dviratininkų grupelė, kemšanti sumuštinius ant saulės neišdeginto žolyno prie cerkvės. 

pl	Święte miejsce obroniło zieleń? 
lt	Šventa vieta saugojo žolę? 

pl	Nieistotne, przecież cerkiew została przekształcona w muzeum. 
lt	Nors nė motais, nes cerkvė buvo paversta muziejumi. 

pl	Muzeów w tym miasteczku, jak głosiła tabliczka informacyjna na wzgórzu, było dziewięć: ruchu oporu, ceramiki, rzemiosła ludowego, zamkowe, literatury i czegoś tam jeszcze. 
lt	Muziejų šiame miestelyje, kaip skelbė informacinis skydas aikštėje, buvo devynios galybės: rezistencijos, keramikos, liaudies amatų, pilies, literatūros ir dar kažin koks. 

pl	Ale nie one nas interesowały. 
lt	Bet ne jie mums rūpėjo. 

pl	Po półdniowym włóczeniu się po mokradłach chce się jeść. 
lt	Pusdienį prasitrankius po raistus, norėjosi užkrimsti. 

pl	Niestety, po kawiarni ‘Aušra’ został jedynie napis na szybie nad sklepem, wszyscy ospali przechodnie, sprzedawcy, których pytaliśmy, jak przystało na mieszkańców pogrążonego we śnie miasteczka, wzruszali ramionami nie mając pojęcia, czy jest w tym miasteczku zajazd, w którym można byłoby coś przekąsić. 
lt	Pamatę virš parduotuvės užrašą „Kavinė „Aušra“, nudžiugome, deja, netrukome patirti, kad ji liko tik užrašuose ant langų, o visi praeiviai, kaip ir dera snūdo apimto miesto piliečiams, gūžčiojo pečiais ir nežinojo, ar yra miestelyje vieta, kur galima papietauti. 

pl	Zdawało się, że głód im niestraszny, nasycili się leniwym marazmem. 
lt	Atrodė, valgis jiems nerūpėjo - buvo sotūs savo snūdu. 

pl	W końcu pojawił się jeden doinformowany, który wskazawszy kierunek, oznajmił, że tam możemy się posilić. 
lt	Pagaliau atsirado žiniuonis, nurodęs kryptį ir užtikrinęs, kad ten galėsime pasistiprinti. 

pl	Każdemu wedle woli, chce się zakrzyknąć, bo tam, dokąd się udaliśmy, posilić się byli w stanie jedynie bezgranicznie spragnieni: prócz „žigulinisa”, jasnego, ciemnego i Bóg wie jeszcze jakiego „švyturisa” można było zamówić frytki i prażone orzeszki ziemne. 
lt	Kiekvienam savo, norisi sušukti, nes ten, kur nukakome, pasistiprinti galėjo tik jaučiantieji begalinį troškulį: prie „Žigulinio“, „Švyturio“ juodo, šviesaus ir dar kažin kokio alaus galėjai užsisakyti bulvių traškučių ir pakepintų žemės riešutų. 

pl	Słuchanie z pustym żołądkiem opowieści o miasteczku było czarującym zajęciem, ponieważ niezaspany przewodnik sypał encyklopedycznymi informacjami. 
lt	Tuščiu pilvu klausytis pasakojimų apie miestelį - žavus užsiėmimas, nes nemigdo gido beriamos enciklopedinės žinios. 

pl	Mam okropny zwyczaj puszczania mimo uszu faktów związanych z datami. 
lt	Turiu bjaurų įprotį praleisti pro ausis faktus, susijusius su metais. 

pl	Jeśli mówi się mi: w 1354 roku wydarzyło się to i to, obok przepływała po niebie zbłąkana chmurka, a ja w okamgnieniu zapominam i o dacie, i o wydarzeniu. 
lt	Jeigu man sako: „1354 metais įvyko tai ir tai“, - viskas nuplaukia pro šalį lyg pasiklydęs debesis - po kelių akimirkų neprisimenu nei datos, nei įvykio. 

pl	Podobnie było i tym razem, tylko przewodnik - ruchliwy, zwinny i jak przystało składnie nawijający gość, w swojej opowieści opuszczał jedynie najbardziej znaczące słowa, dlatego jego słuchaczom nie chciało się ziewać i nie miałem okazji puścić czegokolwiek mimo uszu. 
lt	Panašiai buvo ir dabar, tik gidas - judrus, vikrus ir kaip dera sklandžiai plepantis vyrukas - savo pasakojime buvo palikęs pačius reikšmingiausius žodžius - klausydamasis neturėjau kada nusižiovauti, todėl neradau progos ką nors praleisti pro ausis. 

pl	Był on niewyobrażalnie drobiazgowy, nawet racjonalny, gdyż przytomnie, nie uzgadniając tego z nami, ocenił, co może być dla nas interesujące. 
lt	Buvo be galo dalykiškas, netgi racionalus, nes blaiviai įvertino, kas gali būti mums įdomu. 

pl	Taaak, kontynuował: tam nie warto, może do ceramiki? 
lt	Taaip, nutęsė: ten neverta, gal pas keramikus? 

pl	Jak chcecie, potem mogę pokazać drogę, pozosta… 
lt	Kaip norit, po to galėsiu parodyti kelią, lieka... 

pl	szybko zorientował się, z czym warto było nas zapoznać, powiódł nas krętymi uliczkami, wzdłuż których ciągnęły się zarówno ładne, jak i osuwające się w dół domki, które przypominały nie tylko dopiero co minione czasy sowieckie, ale i niemieckie, a nawet pierwszą niepodległość, które nie raz zmieniały właścicieli, nie raz były łatane, jedne czekając na zbawienie, inne na ostatnie namaszczenie. 
lt	Greitomis sumetęs, ko esame nusipelnę, nuvedė mus kreivomis gatvelėmis, apstatytomis ir gražiais, ir žemėn susmegusiais nameliais, kurie prisiminė ne tik sovietų laikus ar vokietmetį, bet ir pirmąją nepriklausomybę. 

pl	Skręciwszy w kierunku szkoły ścieżką, wzdłuż której rosły wysokie tuje, niespodziewanie znaleźliśmy się na stadionie, gdzie zamiast bieżni, boisk z bramkami do gry w piłkę nożną, trybun, stały krzyże. 
lt	Paėjėję takeliu, iš abiejų pusių apaugusiu aukštomis tujomis, netikėtai atsidūrėme stadione, kur vietoj bėgimo takelių, futbolo aikštės ir tribūnų stovėjo kryžiai. 

pl	Ogrom krzyży o najróżniejszych kształtach i rozmiarach. 
lt	Įvairiausių dydžių ir formų. 

pl	Drewniane, metalowe i cementowe. 
lt	Mediniai, metaliniai ir cementiniai. 

pl	Plastikowych nie dostrzegłem. 
lt	Plastmasinių nemačiau. 

pl	Przewodnik napomknął coś o stadionie, ale puściłem to mimo uszu, pod wpływem szoku stałem jak wryty, ponieważ pierwszą myślą było, że dotarliśmy do panteonu sportowców zmarłych samobójczą bądź tragiczną śmiercią. 
lt	Sustojau it įkaltas, nepajėgdamas atsikratyti minties: pakliuvome į sava ar smurtine mirtimi mirusiųjų sportininkų panteoną. 

pl	Lecz skąd na Litwie tyle, wnioskując z ilości krzyży, sportowców? 
lt	Tik iš kur Lietuvoje tiek daug sportininkų? 

pl	I wtedy zadzwonił mój telefon komórkowy. 
lt	Ir tada suskambėjo mano mobilusis telefonas. 

pl	Po tym, co usłyszałem od głosu oddalonego o setki kilometrów, mówiącego z przerwami, nieco zagłuszonego, chcącego niby coś powiedzieć, a zarazem zataić, byłem zmuszony zakląć głośniej. 
lt	Tai, ką išgirdau iš šimtus kilometrų nutolusio žmogaus, kuris kalbėjo su pertrūkiais, privertė mane garsiai nusikeikti. 

pl	Przyciągnąłem uwagę współpodróżników, 
lt	Patraukiau bendrakeleivių dėmesį. 

pl	Zwłaszcza przewodnika. 
lt	Ypač gido. 

pl	Ale wiadomość warta była przekleństwa. 
lt	Bet žinia buvo verta keiksmo. 

pl	Może brzmi to głupio i nieludzko, ale inaczej nie mogłem się zachować, ponieważ zginął mój przyjaciel. 
lt	Gal skamba kvailai ar net nežmoniškai, tačiau kitaip pasielgti negalėjau, nes žuvo mano bičiulis. 

pl	Na ile zdołałem zrozumieć z nieskładnego opowiadania, okoliczności śmierci były zagadkowe, niejasne i tym podobne. 
lt	Kiek spėjau suprasti iš padriko pasakojimo, mirties aplinkybės mįslingos. 

pl	Dzwoniąca prosiła, żeby albo szybko wrócić, albo szybko napisać nekrolog. 
lt	Manęs maldavo arba tuojau grįžti, arba skubiai parašyti nekrologą. 

pl	Jeszcze jeden powód do przekleństwa - prócz mnie nie ma nikogo, kto by to zrobił? 
lt	Dar viena priežastis nusikeikti: be manęs nėra kam? 

pl	My nie damy rady, odparowała. 
lt	Mes nesugebėsim, atšovė. 

pl	W rzeczy samej, nie przeceniam swoich umiejętności, ale taka wypowiedź trochę połechtała nieustannie świerzbiącą próżność, lecz co z tego, skoro Tadeusz nie powstanie z martwych. 
lt	Toks pasakymas šiek tiek paglostė nuolatos niežtinčią savimeilę. Kas iš to, juk Tado neprikelsi. 

pl	Skończywszy mówić, uśmiechnąłem się ze skruchą i przyłączyłem do pozostałych. 
lt	Baigęs kalbėti kaltai šyptelėjau ir prisijungiau prie visų. 

pl	Przepuściłem początek, ale zdołałem pojąć, że tu, gdzie stoimy, po wojnie miejscowi donosiciele i ich pachołkowie grzebali swoje ofiary. 
lt	Dar spėjau suprasti, jog čia, kur stovime, pokariu vietiniai stribai ir jų pakalikai užkasinėjo savo aukas. 

pl	Innymi słowy, pod naszymi nogami mieścił się zbiorowy, braterski grób niewinnych ludzi i patriotów. 
lt	Kitaip sakant, po mūsų kojomis buvo nekaltų žmonių ir patriotų masinis kapas. 

pl	To nie wystarczyło, bowiem później, chcąc zadrwić ze swoich ofiar i zatuszować ślady złoczyńców, kaci stworzyli stadion, gdzie młode pokolenie - budowniczy komunizmu, depcząc po kościach niewinnych ofiar i patriotów, biło rekordy. 
lt	Vėliau, norėdami pasityčioti iš savo aukų ir panaikinti piktadarysčių pėdsakus, budeliai įrengė stadioną, kur jaunoji karta - komunizmo statytojai, mindžiodami nekaltų aukų kaulus, siekė rekordų. 

pl	Później, gdy upadła władza komunistyczna, patrioci zlikwidowali stadion i zaczęli stawiać krzyże. 
lt	Nuvertus komunistų valdžią, patriotai panaikino stadioną ir ėmė statyti kryžius. 

pl	Dlatego teraz w tym miejscu znajduje się najbardziej najeżony krzyżami stadion na ziemi albo najbliższy stadionowi cmentarz. 
lt	Todėl dabar šioje vietoje yra kryžiškiausias pasaulio stadionas arba stadioniškiausios pasaulyje kapinės. 

pl	Tyle śmierci naraz to zbyt wiele, a może to był zbieg okoliczność: to przeklęte, bo inaczej go nie można było nazwać, miejsce przyciągnęło wiadomość o śmierci Tadeusza. 
lt	Ar sutapimas: Tado žūtį pritraukė ši užkeikta - kitaip nepavadinsi - vieta. 

pl	Mistyka. 
lt	Mistika. 

pl	Albo prawidłowość. 
lt	Arba dėsningumas. 

pl	Inaczej nazwać nie można również mojego niemego pytania do przewodnika: czy stawiający krzyże nie stanęli w jednym szeregu z budującymi stadion w miejscu pochówku? 
lt	Kitaip nepavadinsi ir mano nevykusio klausimo gidui: ar statantieji kryžius neatsistojo į vieną gretą su pavertusiaisiais stadioną laidojimo vieta? 

pl	Niespodziewana, ale na szczęście zgodna z prawem, śmierć Tadeusza wstrząsnęła umysłem, dlatego w odpowiedzi na moje pytanie doczekałem się długiego, wymownego spojrzenia i niewesołego milczenia, w którym wzięła udział także moja kompania. 
lt	Netikėta Tado mirtis sujaukė smegenis, todėl į savo klausimą tesulaukiau ilgo, priekaištingo žvilgsnio ir nejaukios tylos, kurioje dalyvavo ir mano kelbendriai. 

pl	Wystarczyło czasu, by wszystko dopiąć. 
lt	Užteko laiko suvesti visus galus. 

pl	Co więcej, dużo lepiej jest pewne sprawy dopinać pod osłoną cienia. 
lt	Ko gero, daug patogiau galus slėpti vandenyje. 

pl	Jak Tadeusz. 
lt	Kaip Tadas. 

pl	Długi czas on sam, a także my, jego najbliżsi przyjaciele, udawaliśmy, że wszystko jest w porządku, nic się nie dzieje, że ponure popijanie jest wybrykiem artystycznej duszy, który skończy się prędzej czy później. 
lt	Ilgai jis ir mes, artimiausi jo draugai, apsimetinėjome, jog viskas gerai, nieko nevyksta, kad nykūs užgėrimai tėra meniškos sielos išlydžiai, kurie anksčiau ar vėliau baigsis. 

pl	Jak to się skończy, nikomu nawet nie przyszło do głowy. 
lt	Kad baigsis būtent taip, nė į galvą neatėjo. 

pl	Okłamywaliśmy samych siebie bez zażenowania, ale rozumiejąc, że się okłamujemy. 
lt	Melavome sau nerausdami, bet supratome, kad meluojame. 

pl	Zabawa według z góry ustalonych reguł. 
lt	Žaidimas pagal iš anksto aptartas taisykles. 

pl	Niepisanych. 
lt	Jos nerašytos. 

pl	A Tadeusz szalał. 
lt	O Tadas siautėjo. 

pl	Czekaliśmy jakby w porozumieniu. Na co? 
lt	Mes lyg susitarę laukėme, - ko? 

pl	Na taki koniec? 
lt	Tokios baigties? 

pl	Całkiem jak ci, których jedni enkawudziści ścięli, inni ponad ich głowami poprowadzili bieżnie, wyhodowali trawę na boisku futbolowym, czekali, aż nadejdą trzeci i, zamknąwszy stadion, zaczną masowo stawiać krzyże. 
lt	Kaip ir tie, kuriuos vieni enkavėdistai pakasė, kiti virš jų kaulų išgrindė bėgimo takelius, suželdino futbolo aikštės veją, tarsi laukdami, kol ateis treti ir uždarę stadioną pradės masiškai statyti kryžius. 

pl	Ale oni są już martwi i obojętne im, co dzieje się ponad ich kośćmi - czy się tańczy pasodoble, gna za piłką, gwałci gimnazjalistki czy od czasu do czasu przejdzie pies z kulawą nogą. 
lt	Bet aukos seniai nužudytos, joms tas pats, kas daroma virš jų kaulų - šokamas pasadoblis, spardomas kamuolys, prievartaujamos gimnazistės ar šunys retsykiais kilsteli koją. 

pl	Jak na złość, półtora metra od nas stanął psiak niejasnego pochodzenia i podniósł nogę tuż przy trzymetrowym, dębowym krzyżu z panienką o wzroku bogobojnie wbitym w niebo, zapewne Maryją. 
lt	Beje, už pusšimčio metrų kaip tik stabtelėjo neaiškaus gymio šunėkas ir pakėlė koją prie trijų metrų ąžuolinio kryžiaus su dievobaimingai akis dangop nukreipusia mergele. Tikriausiai Marija. 

pl	Zarówno panience, jak i leżącemu statycznie pod nią, wszystko jedno. 
lt	Ir mergelei, ir gulinčiajam po tuo statiniu tas pats. 

pl	Niestety, fakt, że Tadeusza nie ma, był pewien, bez żadnej wątpliwości, zazwyczaj niepewne są jedynie dobre wieści, złe - zawsze. 
lt	Faktas, kad Tado nėra, pasitvirtins, nes nepasitvirtina tik geros naujienos. 

pl	Żelazna zasada. 
lt	Geležinė taisyklė. 

pl	I oto leżących tutaj, pod tymi krzyżami, dotyczy wielka niewiadoma, ponieważ ostały się jedynie twierdzenia świadków, ale pośrednie, oni sami nie widzieli, jak byli tu ścinani ludzie, ale słyszeli opowiadających, że są ludzie, którzy widzieli. 
lt	Ar kas guli po šiais kryžiais - didelis klausimas. Yra tik liudininkų tvirtinimai, netiesioginiai, tai yra jie patys nematė, kaip buvo užkasinėjami žmonės, bet girdėjo pasakojant, jog yra mačiusiųjų. 

pl	Niektórzy próbowali odnaleźć szczątki swoich bliskich. 
lt	Kai kas bandė atrasti savo artimųjų kaulus. 

pl	Ale nie udało się. 
lt	Nepavyko. 

pl	Znaleźli coś podobnego i stwierdzili, że enkawudziści kości ofiar rozpuszczali w wapnie. 
lt	Tada nutarė, kad enkavėdistai aukų kūnus užpildavo kalkėmis. 

pl	Dawno wypróbowana metoda służąca ukrywaniu śladów przestępstwa. 
lt	Seniai išbandytas metodas sunaikinti nusikaltimo pėdsakus. 

pl	Wszystko to wychwyciłem, słuchając jednym uchem przewodnika, który, gdy wyczuł mój sceptycyzm, wygiął się na ile mu tylko plecy pozwoliły i, odzyskawszy równowagę, kontynuował swój słowotok. 
lt	Visa tai girdėjau viena ausimi pasakojant gidą, kuris pajutęs mano skepsį atsuko pakumpusią nugarą ir vėl bėrė greitakalbe. 

pl	Wróćmy do Tadeusza. 
lt	Grįžtu prie Tado. 

pl	Jest ofiarą. 
lt	Jis auka. 

pl	Czyją? 
lt	Kieno? 

pl	Nieważne. 
lt	Nesvarbu. 

pl	A my, którzy pozostaliśmy z winą, której nie chcemy wyznać? 
lt	O mes, pasilikę su neišpažįstama kalte - kas mes? 

pl	Zwycięzcy? 
lt	Nugalėtojai? 

pl	Jak ci, którzy stworzyli najbardziej krzyżowy stadion świata albo najbardziej stadionowy memoriał dla ofiar, których może wcale tu nie ma? 
lt	Kaip tie, įrengę čia kryžiškiausią pasaulyje stadioną arba stadioniškiausią memorialą aukoms, kurių šioje vietoje gal ir nėra. 