Ostrożnie. Atsargiau! Kreta. Man reikia į Kretą. Przepraszam. Atleiskit… Mówi: Duża burza. Statek musi czekać. Jis sako, kad siaučia audra, laivas negali išplaukti. Jak długo? Kiek reikės laukti? Pan w podróży. Tai keliauji. Dokąd, za pozwoleniem? Ar galiu paklausti, kur? Na Kretę. Į Kretą. I zostanie pan tam długo, nie? Ilgam, ar ne? Skąd pan wie? Kaip supratot? Obserwowałem pana z tymi kuframi na deszczu. Mačiau, kaip per lietų tampei dėžes. Bardzo zabawne. Baisiai juokinga. Lubię pana. Tu man patinki. Niech mnie pan ze sobą weźmie. Pasiimk mane su savim. Dobrze? Pasiimsi? Wziąć…? Pasiimti? Po co? Kodėl? Nikt nigdy nic nie robi bez po co? Tak po prostu. Ar visada reikia priežasties? Ot tak sobie. Šiaip sau! Dobra, proszę mnie wziąć jako kucharza. Na gerai, pasiimk mane kaip virėją. Gotuję zupy jak… Verdu skaniausias sriubas… Lubi pan zupy, nie? Tikiuosi, sriuba mėgsti? Cóż… Na… Oczywiście. Aišku, mėgsti. Anglik, nie? Tu juk anglas, ar ne? W połowie. Pusiau. W połowie? Pusiau? Ojciec był Grekiem, ale urodziłem się w Anglii. Mano tėvas buvo graikas, bet gimiau Anglijoje. Na jedno wychodzi. Tada vienas ir tas pats. Za pozwoleniem. Tau leidus. Hej… Ei… Wirginia. Virdžinija. Nie. Nie, dziękuję. Ne, ne, ačiū. Proszę. Prašau. Proszę zatrzymać paczkę. Pasiimk visas. Tylko jednego. Tik vieną. Jest pan kucharzem? Tu virėjas? Jeśli panu potrzebny, to jestem. Jei reikia, galiu būti ir virėjas. Miałem na myśli, czym się pan zajmuje? Norėjau paklausti, ką veiki gyvenime? Posłuchajcie go. Jūs tik jo paklausykit. Mam ręce, stopy, głowę. Turiu galvą, rankas, kojas. One pracują. Jos dirba darbus. Kim jestem, żeby wybierać? Kas aš toks, kad rinkčiaus? Jaką pracę wykonywał pan ostatnio? O koks buvo tavo paskutinis darbas? W kopalni. Jestem dobrym górnikiem. Dirbau kasykloje. Mam sprytny nos do metali. Turiu gerą uoslę metalams. Ale pobiłem szefa i mnie wykopali. Bet susimušiau su bosu ir mane išmetė. Bardzo się denerwuję statkiem. Man neramu dėl laivo. Chyba… Gal aš verčiau… Jak pan chce, ja pójdę. Jei nori, galiu paklausti. Nie, dziękuję. Ne, nereikia. W… W porządku. Bet ačiū. Może pójdziemy razem i pan się za mnie spyta. Arba eime kartu, padėsi man susišnekėti. Jasne. Žinoma. Pan da. Leisk man. Nie, dziękuję, poradzę sobie. Ačiū, aš pats. Mówi, że o 10.00. Jis sakė dešimtą. To całe 3 godziny. Dar trys valandos. Cholera. Prakeikimas. Bardzo się panu spieszy? Tu skubi? Więc nie ma sprawy. Tada gerai. Roumi. Znaczy rum. Užsakiau romo. Wezmę herbatę, jeśli można. Išgersiu arbatos, jei tu ne prieš. Herbatę? Arbatos? A pan, czym się pan zajmuje? O pats ką veiki? Przepraszam, ale wygląda pan na niego. Atleisk, bet taip ir atrodai. Co pan pisze? Ir ką rašai? Historie miłosne? Meilės istorijas? Poezję. Eiles. Eseje. Esė. Nie. Ne, ne. Za dużo pan myśli. Tu per daug galvoji. To pański problem. Štai kur tavo bėda. Bystrzy ludzie i sklepikarze wszystko rozważają. Protingi žmonės ir pardavėjai viską pasveria. Ja? Aš? Gdybym był panem, powiedziałbym wprost: Zorba, chodź. Tavim dėtas pažvelgčiau į mane ir pasakyčiau: Zorba, plaukiam. Lub: Zorba, nie idź. Arba Zorba, neplaukiam. Zorba? Zorba? To ja: Alexis Zorba. Taip. Aleksis Zorba. Mam przezwiska, jak to pana interesuje. Turiu ir kitų vardų, jei tau įdomu. Interesuje. Labai. Spaghetti, bo jestem długi. Spagetis, nes esu ištįsęs. Kalifornia, bo byłem w Ameryce. Dar Kalifornija, nes esu buvęs Amerikoje. Zaraza, bo mówią, że gdzie nie pójdę, to coś skiepszczę. Ir Epidemija, nes kur tik pasirodau, ten viską sujaukiu. Pana zdrowie. Į tavo sveikatą. Pan posłucha tego cholerstwa, morza. Girdi tą kalę jūrą? Twórcy wdów. Tikrų tikriausia našliadirbė. Co pan tam ma? Ką ten turi? Ubrania? Drabužius? Zadaje pan rozsądne pytania. Tavo klausimai pernelyg logiški. Moje santouri. Čia mano santuris. Pańskie co? Kas? Moje santouri. Mano santuris. Wygrywa najlepszą muzykę. Gražiausia muzika pasaulyje. Zawsze je ze sobą zabieram. Jis visada su manim. Co pan zamierza robić na Krecie? Za pozwoleniem. Ar galiu paklausti, ką ketini veikti Kretoje? Mam tam trochę ziemi. Turiu ten žemės. Należała do mojego ojca. Ji priklausė mano tėvui. Jedzie pan pisać? Ketini rašyti? Właściwie nie. Ne visai. A właściwie co? O ką tada? Od miesięcy nic nie napisałem. Jau kelis mėnesius neparašiau nė žodžio. Na tej ziemi jest stara kopalnia. Mūsų valdose yra sena kasykla. Lignite. Tikrai? Lignitis! Rausvosios anglys. Znam! Žinau! Od lat jest nieczynna. Lignitas! Ji jau seniai apleista. Bo na to pozwoliłem. Buvau ją išnuomojęs. A teraz chce pan ją pan rozruszać. O dabar nori ją atidaryti. Jeśli mi się uda. Jei pavyks. Muszę. Privalau. Gdzie się przechyla? Tai į kurią pusę jos pakrypo? To rozważanie. Svarstyklės. Zorba w górę czy Zorba w dół? Zorba pakilo ar nusileido? Cóż, myślałem… Žinai, pagalvojau… Ta kopalnia… Ta kasykla… Nie jestem bardzo bogaty, a będzie potrzebny ktoś z doświadczeniem. Nesu labai turtingas, man reikės patyrusio žmogaus. Więc ja… Taigi… A więc? Taigi? Chociaż ja… Ir nors aš… Nie znam pana za dobrze… Ir nors gerai tavęs nepažįstu… I to, co robię, to raczej szaleństwo. Ir tai, ką darau, greičiausiai beprotybė… Więc tak. Gerai. Tak? Gerai? Tak. Gerai. Podajmy sobie dłonie. Sukertam rankom! Panie, ma pan szczęście. Tau pasisekė. Kiedy Zorba idzie do pracy, żadna kopalnia nie ma szansy. Kai Zorba imasi darbo, suklesti bet kokia kasykla. Cudownie zabrać się do pracy. Bus šaunu imtis tikro darbo. To będzie dobre dla wioski. Rozumiem, że jest biedna. Ir gerai kaimui, kaip supratau, jis neturtingas. Wszyscy będą szczęśliwi. Visiems bus gerai. I będziemy się dobrze bawić. Pagalvok, kaip bus smagu. Będziemy pływać. Maudysimės. I pić wino. Gersim vyną. A pan będzie grał na santouri. Tu man paskambinsi santuriu. O co chodzi? Kas? O santouri. Dėl santurio. Albo dobijemy targu, albo nie jadę. Susitarkim, kitaip aš neplauksiu. W pracy należę do pana. Darbe klausau tavęs. Ale jeśli chodzi o zabawę i śpiew, należę do siebie. Tačiau niekas man nenurodinės, kada skambinti ar dainuoti. To znaczy? Apie ką tu? To znaczy wolny. Apie laisvę. Pan, pan podpisze? Tai sutarta? Podpiszę. Sutarta. Proszę. Štai. Nie piję rumu. Aš negeriu romo. Tym razem pan wypije. Dabar gersi. Po co źle zaczynać? Nepradėkim visko ne ta koja. Zorba, niech ci Bóg błogosławi. Telaimina mus Dievas, Zorba! I diabeł też, szefie! Ir velnias, šeimininke! Podoba ci się, szefie? Patinka, šeimininke? Wszystko dobrze? Tau viskas gerai? Dzięki, szefie. Ačiū, šeimininke. Twoja znajoma będzie cię szukała. Tavo draugė jau tavęs dairosi. Jakoś nic mi nie mówiłeś. Beje, taip ir nepasakei. Jesteś żonaty? Tu vedęs? Nie jestem mężczyzną? Ar aš ne vyras? A mężczyzna nie jest głupi? Ar vyrai ne kvaili? Jestem mężczyzną, więc jestem żonaty. Aš vyras. Taigi vedęs. Żona, dzieci, dom. Wszystko. Žmona, vaikai, namas - viskas. Pełna katastrofa. Gryna katastrofa. Bądź kumplem, szefie. Susimildamas, šeimininke. Nie zmuszaj mnie do gadania. Neversk manęs kalbėti. A ty? O pats? Nie, jestem kawalerem. Ne, aš laisvas. Chyba za dużo książek. Visą laiką suryja knygos? Popatrz! Žiūrėk! Delfin. Delfinas! O tak. Tikrai. Co z ciebie za człowiek? Kas tu per žmogus? Nie lubisz delfinów? Tau nė delfinai nepatinka? Oby było, gdzie się zatrzymać. Tikiuosi, rasim kur apsistoti? Pewnie. Žinoma. Nie słyszałeś o kreteńskiej gościnności? Nesi girdėjęs apie kretietiška vaišingumą? Panie Zaraza, zachowuj się. Pone Epidemija, gražiai elkis. Nie chcemy rozpętać kolejnej wojny. Mums nereikia dar vieno karo. Szefie, jak jest tu jakaś wdówka, nie martw się. Jei čia yra našlių, šeimininke, nesirūpinkit. Co mówią? Ką jie sako? Żeby u nich zamieszkać. Visi kviečia apsistoti. Madam Hortense mówi, żeby do jej hotelu. Madam Hortenzija kviečia apsistoti jos viešbuty. Madam Hortense. Madam Hortenzija? Kto to taki? Kas ji? Kim ona jest? Kas ta madam Hortenzija? Francuzką. Prancūzė. Ma hotel. Turi viešbutį. Nazywam się Mavrandoni. Aš Mavrandonis. W końcu pan przyjechał. Pagaliau atvykai. Witam pana. Sveikas atvykęs. Miło mi. Džiaugiuosi susipažinęs. Dostał pan mój list? Gavot mano laišką? Pan Mavrandoni opiekuje się naszą ziemią. Ponas Mavrandonis prižiūrėjo mūsų žemę. Ta madam. Ta madam… Jest wdową? Ji našlė? Ile włosów mam na głowie? Kiek plaukų ant mano galvos? Jest wdową po tylu właśnie mężach. Štai tiek vyrų yra turėjus ta našlė. Witam panów. Sveiki atvykę, ponai! To wielka przyjemność panią poznać. Sužavėtas, madam. Prosimy o 2 łóżka. Mums reikės dviejų lovų, madam. Bez insektów. Be blusų. Monsieur, Madam Hortense nie ma robaków. Mesjė, pas madam Hortenzija nėra blusų. Przyznasz, szefie. Pripažink, šeimininke. Duży … Ugninga moteriškė. Ale nieźle nim potrząsa. Ir pažiūrėk, kaip eina… Tędy. Prašau čia! Mówią, że to był mój wielki sukces. Tai buvo mano karjeros viršūnė. Może pan nie wierzyć, ale byłam sławną artystką estradową. Galit netikėti, mesjė, bet buvau garsi artistė. Występowałam we wszystkich szykownych kabaretach. Dirbau prabangiausiuose kabaretuose. Sypiałam w jedwabnej pościeli z prawdziwą koronką. Miegojau šilkiniuose pataluose su nėriniais. Szefie, poproś ją do tańca. Šeimininke, pakviesk ją šokti. Pozalecaj się. Drąsiau. Uszczypnij. Pakibink ją. Z grzeczności. Iš mandagumo. Chciałby zatańczyć. Jis norėtų su tavim pašokti. Ale się wstydzi. Bet drovisi. Może pani jest zmęczona. Gal madam pavargus? Nie jest. Nepavargus. Jesteś? Ar tu pavargus? Dawaj. Šokit. Ci Kreteńczycy. Są tacy niewdzięczni. Tie kretiečiai tokie nedėkingi… Nie płacz, moja mała chouchou. Neverk, mano mažoji šokėjėle. Nie żyliby, wszyscy by nie żyli, gdyby nie ja. Jei ne aš, visi būtų negyvi… Wiem, wiem. Žinau, žinau. Żadnych rąk. Be rankų! Madam. Madam. Hej. Ei! Szefie. Šeimininke. Zapałki? Turi degtukų? Madam. Madam. Wie pan, jak trafiłam na Kretę? Žinot, kaip patekau į Kretą? Z flotą brytyjską. Su britų laivynu. Tak, monsieur. Taip, mesjė. Kochałam admirała i gdzie on, tam ja. Buvau įsimylėjusi admirolą. Kur keliavo jis, ten ir aš. Tu poznałam trzech pozostałych. Čia sutikau kitus tris. Jakich trzech pozostałych? Ką kitus tris? Admirałów, rzecz jasna. Admirolus, žinoma. Francuza, Włocha i Rosjanina. Prancūzą, italą ir rusą. Byli piękni, ci moi czterej admirałowie ze złotymi epoletami i tymi piórami. Kokie jie buvo žavūs, mano keturi admirolai! Su aukso antpečiais ir plunksnomis. Jak duże piękne kogutki! Aukšti, dailūs gaidžiai! A jakie brody. O kokios barzdos… Miękkie, kręcone i pachnące. Švelnios, garbanotos, parfumuotos. Na szczęście, każdy używał innych perfum, więc odróżniałam ich nawet w ciemności. Laimė, visi kvėpinosi skirtingais kvepalais, tad negalėjau apsirikti, netgi tamsoje. Moja mała chouchou. Mano mažoji šokėjėle. Pij, pij. Štai. Moja kochana królowo, mów dalej. Brangioji karaliene, meldžiu tęsti. Ja i moi admirałowie siedzimy na pokładzie, w bardzo nieformalnych strojach i dyskutujemy o polityce. Mes su admirolais sėdėdavom denyje lengvai apsirengę ir diskutuodavom apie politiką. Bardzo poważnie. Labai rimtai. Cały czas polewają mnie szampanem, aby mnie odświeżyć. Norėdami mane atgaivinti jie laistė mane šampanu. To było lato, wie pan, bardzo gorąco. Buvo vasara, baisiai karšta. Tamten okres na Krecie to czas dużych kłopotów. Tada Kretoje vyko kažkokie neramumai. Rewolucja czy coś. Revoliucija ar panašiai. Przez moją lornetkę widziałam biednych małych Kreteńczyków biegających po górach z flagami. Per savo binoklį mačiau vargšus mažus kretiečius su vėliavomis lakstančius kalnuose. Moi czterej admirałowie chcą otworzyć ogień. Ale rzucam się w środek. Mano keturi admirolai norėjo atidengti ugnį, bet aš stojau tarp jų. Ciągnę Włocha za brodę. Patraukiau italą už barzdos… Wie pan, znałam go lepiej. Su juo mes buvo artimiausi. I krzyczę: Przestań, nie możesz ich zabić! Ir sušukau: Ne, ne, nežudyk jų! Proszę, Canavaro, Canavaro mio, żadnego bum - bum! Prašau, Kanavaro, Kanavaro mio, jokio bum bum! Canavaro? Kanavaro? Do licha, co to jest? Kas čia per velnias? A jak myślisz? O tau kaip atrodo? To on. Jis pats. Canavaro. Kanavaro. Canavaro mio. Kanavaro mio. Manasis Kanavaro. Mów dalej, moja chouchou. Pasakok, mano šokėjėle. Raz po raz powstrzymałam bum - bum. Daug kartų sutrukdžiau bum bum. I co z tego mam? Ir kaip manai, ką gavau už tai? Co? Powiedz mi. Tu pasakyk. Powiedz mi co. Pasakyk. Nic! Nieko! Żadnych medali! Net medalio negavau! Nic! Nieko! Proszę, żadnego więcej bum - bum. Daugiau jokio bum bum. Śmieje się pan. Jūs juokiatės. Ze mnie. Iš manęs. Nie, jasne, że nie. Tikrai ne. Nie… Palauk! Nie odchodź. Neišeik! Zrobiliśmy coś bardzo złego, szefie. Negražiai pasielgėm, šeimininke. Biedne, słabe stworzonko. Vargšas, silpnas sutvėrimas. Bouboulina? Bubulina! Moja Bouboulina. Mano Bubulina… Bouboulina. Bubulina… Odejdź. Ei sau. To ja, twój Canavaro. Čia aš, tavo Kanavaro. Też mi z ciebie Canavaro. Atsirado mat, Kanavaro. Nie masz piór. Nei plunksnų. Nie masz brody. Nei barzdos. Dmuchaj, moja Bouboulino. Išsišnypšk, mano Bubulina. Co to ta Bouboulina? Beje, kas ta Bubulina? Wielka bohaterka w wojnie z Turkami. Ji buvo didvyrė kare su turkais. No nie, szefie? Ar ne, šeimininke? Tak, proszę pani. Taip, madam. Była jak pani. Visai kaip jūs. Wielki lew morski. Tikra jūros vilkė. Ja też. Walczyłam pierś w pierś. Ir aš narsiai koviausi. Ale potem nadeszły złe czasy. Bet paskui atėjo blogi laikai. Zawarli pokój i statek musiał odpłynąć. Buvo pasirašyta taikos sutartis ir laivas turėjo išplaukti. A ja, co się ze mną stanie? O aš, o kaip gi aš? Płaczę. Sušukau. Czterokrotna wdowa. Keturiskart našlė. Śmiali się, monsieur. Jie tik juokėsi, mesjė. Wy mężczyźni jesteście tacy okrutni. Jūs, vyrai, tokie žiaurūs. W końcu zrobiło im się przykro, więc mnie rozebrali, napełnili wannę szampanem i wrzucili mnie do niej. Galiausiai jiems manęs pagailo, todėl jie mane nurengė, pripylė vonia šampano ir panardino mane jame. I wszyscy siedzieli dookoła. Paskui susėdo aplink. Rozumie pan, że wszyscy dobrze się znaliśmy. Kaip suprantat, mes buvom gana artimi. I wypili całego szampana. Ir jie išgėrė visa šampaną. Całego, z góry do dna. Iki pat dugno. Potem… Ir tada? Potem zgasili światło. Ir tada jie užgesino šviesas. Kiedy się obudziłam, pachniałam tak pięknie. Kai pabudau… kvepėjau dieviškai. Ich perfumy, jedne na drugich. Visų keturių kvepalai susimaišę vieni su kitais. Ale ich już nie było. Bet jų nebebuvo. Mężczyźni są tacy okrutni. Vyrai tokie žiaurūs. Canavaro. Kanavaro! Halo? Ššš… Popatrz. Žiūrėk. Szefie, duża, piękna, dzika wdowa. Šeimininke, aukšta, graži, aistringa našlė. Gdzie moja koza? Kur mano ožka? Pavlo! Pavlai! Popatrz na Mavrandoniego. Pažvelk į Mavrandonį. Aż płonie. Degte dega. Jego syn jest szaleńczo zakochany we wdowie. Jo sūnus beprotiškai įsimylėjęs našlę. Ale ona pluje mu w oczy. Bet ji nekreipia į jį dėmesio. Im bardziej pluje, tym bardziej jej chce. Ir kuo labiau ji nekreipia, tuo smarkiau jis jos geidžia. Popatrz. Pažiūrėk. Popatrz na te wszystkie twarze. Pažiūrėk į visų veidus. Wszyscy jej chcą. Visi jos geidžia. I jej nienawidzą, bo nie mogą jej mieć. Ir nekenčia, nes negali turėti. Tylko jeden tu mężczyzna może. Tik vienas iš čia esančių gali. Kto? Kas? Bzdura. Niekai. Widziałem jej oczy, kiedy na ciebie patrzyła. Mačiau jos akis, kai į tave pasižiūrėjo. Zorba, nie zaczynaj. Zorba, nepradėk… Posłuchaj. Paklausyk. Bóg, który jest sprytnym diabłem, wsadził ci dziś w ręce podarek z raju. Dievas, tas gudrus velnias, šiandien tau įdavė raktą nuo rojaus. Nie bądź głupi. Nebūk kvailas. Szefie. Po co Bóg dał nam ręce? Šeimininke, kam Dievas mums davė rankas? Żeby chwytać. Kad griebtume. Więc chwytaj. Tai ir griebk. Szefie. Šeimininke. Tak. Taip? Szefie, słuchaj. Šeimininke, paklausyk. Idź i zapukaj. Eik pas ją, pasibelsk. Powiedz: Przyszedłem po parasol. Pasakyk: Atėjau savo lietsargio. Odpowie: Proszę, proszę wejść. Ji pakvies užeiti. Szefie. Szefie, nie denerwuj mnie. Šeimininke, nesiutink manęs. Nie chcę kłopotów. Nenoriu nemalonumų. Szefie. Życie to kłopot, tylko śmierć nie jest. Šeimininke, visas gyvenimas vieni nemalonumai, tik mirtis ne. Aby żyć, trzeba rozpiąć pasek i szukać kłopotów. Gyventi - reiškia ieškoti nemalonumų. I co? Na? Zorba! Zorba! Czego? Ką? Na miłość boską, szefie. Dėl Dievo, šeimininke. Wróć do swoich papierów. Grįžk geriau prie savo knygų. Wynoś się. Eik iš čia. Wynoś się! Eik iš čia! Ty cholerna góro! Prakeiktas kalnas! Zjem twoje flaki! Išgriaušiu tau vidurius! O co chodzi, Zorba? Kas atsitiko, Zorba? Zostawili w środku topory. Jie viduje paliko kirvius, štai kas! Są tacy dzielni, że jak tylko słyszą hałas, robią w portki! Tokie drąsūs, kad išgirdę menkiausia triukšmą myža į kelnes! Zorba, zostaw ich! Zorba, nekibk prie jų! Topory kosztują. Kirviai kainuoja pinigus. Wiem i nie dbam o to! Žinau ir man nusispjaut! Na razie się cieszę, że wszyscy są cali. I tyle. Aš tik džiaugiuosi, kad niekas nenukentėjo. Co więcej, myślę, że na dzisiaj już wystarczy. Dar daugiau, manau, šiandien turėtum juos paleisti. Lepiej się zdecyduj. Tu gal geriau apsispręsk. Jesteś czy nie jesteś cholernym kapitalistą? Tu prakeiktas kapitalistas, ar ne? Musimy znaleźć mocne drzewa, aby zrobić belki na chodniki. Reikia rasti tvirtų medžių ir sutvirtinti tunelius. Te drzewa… do kogo należą? Tie medžiai… Kam jie priklauso? Do klasztoru. Vienuoliams. Cały las do nich należy. Jiems priklauso visas miškas. Diabeł! Velnias! Wino! Vynas! Spóźniłeś się. Vėlai grįžti. O co chodzi, Zorba? Kas yra, Zorba? Wyrzuć to z siebie. Rėžk. Szefie… Šeimininke… Ufasz mi? Ar manim pasitiki? Tak, ufam. Taip, pasitikiu. Czemu, u diabła? O kurių velnių? Bo jesteś sobą. Nes tu esi tu. Ale nie rozumiesz. Tu nesupranti. Mój mózg nie ma właściwej wagi. Mano smegenys nerimsta. Podsuwa mi zwariowane pomysły. Jose sukasi beprotiškos idėjos. Mogę cię zrujnować. Galiu tave sužlugdyti. Zaryzykuję. Surizikuosiu. Powiedz to jeszcze raz, szefie. Pakartok, šeimininke. Dodaj mi odwagi. Padrąsink mane. Zaryzykuję. Surizikuosiu. Tańczysz? Tu šoki? Taniec? Šoku? Nie, nie. Ne, ne… Więc się odsuń. Tada traukis man iš kelio. Mogę… Mogę cię przewrócić. Galiu tave partrenkti. Wystarczy! Gana! Przestań. Przestań. Sustokit! Odejdźcie! Eikit iš čia! Zorba. Zorba… Teraz… Dabar… Teraz mogę… Dabar jau galiu… Teraz znów mogę mówić. Dabar jau galiu kalbėti. Co cię naszło? Dėl Dievo, kas tave apsėdo? Gdy człowiek ma w sobie tyle emocji, co może zrobić? Kai jausmai nebetelpa krūtinėj, kas belieka? Pęknąć? Išsilieti. Gdy mój mały synek Dimitri umarł, wszyscy płakali. Kai mirė mano mažylis, Dimitrijus, visi verkė. A ja? Aš? Wstałem i tańczyłem. Atsistojau ir pradėjau šokti. Mówili: Visi sakė:. Zorba jest szalony. Zorba išprotėjo. Ale taniec, tylko taniec przerwał ból. Bet tik šokis… Tik šokis numaldė mano skausmą. Był moim pierworodnym. Matai, jis buvo mano pirmagimis. I miał tylko 3 latka. Jam tebuvo treji. Gdy jestem szczęśliwy, jest tak samo. Kai esu laimingas, elgiuosi taip pat. Chodź do środka. Eime vidun. Przeziębisz się. Peršalsi. Dobrze, powiesz mi, o co chodzi? O dabar ar pasakysi, ką visa tai reiškia? Mam plan. Turiu planą. Jaki plan? Kokį planą? Świetny, wielki, szalony plan. Didelį, beprotišką planą. Jaki? Kokį? Nie powiem. Negaliu pasakyti. Czemu? Kodėl? Muszę wiele obmyślić: drzewa, mnichów, maszyny. Reikia viska apgalvoti. Medžiai, vienuoliai, mechanizmas. Może jutro. Gal rytoj. Dzisiaj świętujemy. Šįvakar švęsim. Pij! Gerk! Nie bądź słabeusz. Nebūk merga. Szefie. Šeimininke! Chodź i zobacz. Ateik, pažiūrėk! Pamiętasz plan, którego nie mogłem wyjawić? Prisimeni planą, apie kurį negalėjau pasakot? Oto on. Štai jis. Góra. Kalnas. Tamta. Štai tas. A tak. Aišku. Tak ściągniemy drzewa na dół. Štai taip nuleisim medžius. Wyciąg linowy? Lynu? Zwariowałeś. Proto netekai? Zacznijmy od tego, że las nie należy do nas. Visų pirma, tas miškas ne mūsų. Nie należy i należy. Ir mūsų, ir ne mūsų. Co masz na myśli? Ką tai reiškia? Należy do klasztoru. A klasztor należy do Boga. Jis yra vienuolyno, o vienuolynas yra Dievo. A Bóg należy do każdego. O Dievas yra visų. Zgadzasz się? Nesutinki? Naturalnie, że nie. Tikrai ne. Dobra, trochę im zapłacisz, ale nie dużo. Na gerai, galėsi šiek tiek sumokėti. Bet nedaug. Skąd to wiesz? Iš kur žinai? Są moimi przyjaciółmi. Jie mano draugai. Jeśli wypali, ściągniemy na dół cały las. Jei pavyks, nuleisim visą mišką. Najpierw uruchomimy kopalnię. Potem otworzymy tartak. Iš pradžių sutvarkysim kasyklą, paskui atidarysim lentpjūvę. Będziemy obrzydliwie bogaci, zbudujemy statek i popłyniemy dookoła świata. Tapsim velniškai turtingi, pasistatysim laivą ir išplauksim aplink pasaulį. Czy aby nie za bardzo się spieszysz? Ar ne pernelyg skubi? Wiesz, ile mam lat? Ar žinai, kiek man metų? Nieważne, to tajemnica. Nesvarbu, tai paslaptis. Ale ja muszę się spieszyć. Bet turiu paskubėti. Wiesz, mówią… Mówią, że wiek zabija w człowieku ogień. Sako, kad metai užgesina žmoguje degančią ugnį. Że słyszy nadchodzącą śmierć. Kad jis išgirsta artinantis mirtį. Otwiera drzwi i mówi: Wejdź. Kad atveria jai duris ir sako: Užeik. Daj mi odpocząć. Suteik man ramybę. To stek cholernych kłamstw. Prakeiktas melas! Mam w sobie dość walki, by pochłonąć świat. Manyje pakankamai ugnies sudeginti visa pasaulį. Więc walczę. Ir aš nepasiduosiu. To co? Na? Bierzemy się za to? Tai imamės darbo? Czy pozwolimy górze wygrać? Ar leisim kalnui laimėti? Czego ci potrzeba? Sakyk, ko tau reikės. Będę potrzebował mocnego kabla, haków i… I rzeczy. Tvirto lyno, kablių ir keleto smulkmenų. Będę musiał pojechać do miasta. Turėsiu nuvažiuoti į miestą. Nadal muszę rozgryźć kąt. Dar reikia apskaičiuoti kampą. Jeśli nie będzie idealny, będzie katastrofa. Jei jis nebus tinkamas, ištiks katastrofa. Jak długo to potrwa? Kiek tai užtruks? W obecnym tempie, lepiej szybciej niż wcale. Sakyčiau, dabar arba niekada. Masz czas do Bożego Narodzenia. Duodu laiko iki Kalėdų. Hej, szefie. Ei, šeimininke! Woda różana. Rožių vanduo? Szefie? Šeimininke? I co? Na? Jakie masz wieści? Kokios naujienos? Dokonałem wielkiego odkrycia. Padariau didį atradimą. Kamienie żyją. Akmenys yra gyvi. Chciałbym, abyś raczej odkrył swój słynny kąt. Bet verčiau atrastum savo garsųjį kampą. Próbuję, szefie. Stengiuosi, šeimininke. Spójrz, twój parasol. Žiūrėk, tavo lietsargis. Nieważne. Nesvarbu. Przypominam, że jutro jest Boże Narodzenie. Tik noriu priminti, kad rytoj Kalėdos. Do…? Dokąd idziesz? Kur eini? Potrzebny mi drut. Man reikia vielos. Do licha, gdzie go położyłem? Kur, po velniais, ja nukišau? Sznurek nie wystarczy? Šita virvelė netiks? Melomakarona. Melomakaruna. Ciasteczko bożonarodzeniowe. Kalėdinis sausainis. A co w tym dziwnego? Ir kas čia keisto? Ale melomakarona w pustej skrzyni, to dziwne. Bet melomakaruna tuščioje skrynioje labai keista. Parasol pod łóżkiem, to też dziwne. Kaip ir lietsargis po lova. Dobra, dobra. Gerai jau, gerai. Przyszła tu? Ji čia buvo? Przysłała je. Atsiuntė per berniuką. Teraz masz dowód. Štai tau ir atsakymas. Teraz to proste. Viskas aišku. Wieczorem, po przyjęciu Boubouliny… Šįvakar, po Bubulinos vakarėlio… Wracaj do pracy. Eik dirbti. Szefie, mam ci ubić jajko? Šeimininke, gal tau išvirti kiaušinį? Jest dobre na wytrzymałość. Suteikia stiprybės. Szefie, teraz mogę ci wyjawić sekret. Šeimininke, dabar galiu atskleist tau paslaptį. Nie mogłem pracować, nie mogłem spać. Daug dienų negalėjau dirbti, negalėjau miegoti. Wiesz czemu? Ar žinai, kodėl? Z powodu wdowy. Dėl našlės. Nie zrozum mnie źle, wiem, że jestem za stary. Nesuprask ne taip, žinau, kad ji per gera šiem seniem kaulam. Ale myśl o tym, że jest sama, to było za wiele. Bet negalėjau pakelti minties, kad ji nieko neturi. Dobra, śmiej się, ale zapamiętaj to: jeśli kobieta śpi sama, to wstyd dla całego męskiego rodzaju. Juokis, juokis, bet atsimink vieną dalyką. Jei moteris miega viena, tai užtraukia gėda visiem vyram. Bóg ma wielkie serce, ale jednego nie wybaczy: jeśli kobieta woła mężczyznę do łóżka, a on nie pójdzie. Dievas turi didelę širdį, bet yra viena nuodėmė, kurios net jis niekada neatleis: Jei moteris kviečiasi vyrą į lovą, o jis atsisako. Wiem, bo powiedział mi to stary mądry Turek. Žinau, vienas senas išmintingas turkas man pasakė. Turek? Turkas? A ty, Grek, mu uwierzyłeś? Ir tu, graikas, juo patikėjai? Idę się umyć. Einu nusiprausti. Myślałem, że Grecy i Turcy nie rozmawiają. Maniau, graikai su turkais nesišneka? Że tylko walczą. Tik kariauja? Nie mów, że nie byłeś na wojnie. Tik nesakyk, kad niekada nekariavai. Nie podoba mi się ta głupia gadanina. Nemėgstu tų kvailų šnekų. Co jest głupiego - w walce za własny kraj? Kas čia kvaila kautis už savo šalį? Wybacz, szefie. Atleisk, šeimininke. Gadasz jak nauczyciel. Kalbi kaip mokytojas. Myślisz jak nauczyciel. Mąstai kaip mokytojas. Jak możesz zrozumieć? Ar tu suprasi? Oczywiście, że mogę. Žinoma. Głową, tak. Galva - gal. Mówisz: To właściwe. Sakai: Šitai yra teisinga. To niewłaściwe. Šitai neteisinga. Ale kiedy mówisz, obserwuję twoje ręce, nogi, klatkę piersiową. Tačiau kai kalbi… Stebėjau tavo rankas, kojas, krūtinę. Są nieme. Jos tarsi mirę. Nic nie mówią. Nieko nesako. Więc jak możesz zrozumieć? Tad kaip tu suprasi? Wymyślasz wymówki. Tu tik išsisukinėji. Nie wierzę, że ten kraj cokolwiek cię obchodzi. Manau, tau nusišvilpt į tavo šalį. Nie mów tak do mnie! Nedrįsk šitaip su manim kalbėti! Popatrz, tu, tu i tu. Pažvelk, čia, čia ir čia! Nic na plecach! Tik ant nugaros nieko! Robiłem rzeczy dla mojego kraju, które zjeżyłyby ci włos na głowie. Dariau vardan savo šalies tai, nuo ko tau plaukai pasišiauštų. Zabijałem, paliłem wioski, gwałciłem kobiety. Žudžiau, deginau kaimus, prievartavau moteris. A dlaczego? Kodėl? Bo byli Turkami czy Bułgarami. Nes jie buvo turkai arba bulgarai. Takim byłem zepsutym durniem. Štai koks buvau prakeiktas kvailys. Teraz patrzę na człowieka i mówię: Jest dobry. Jest zły. Dabar, žiūrėdamas į žmogų, tik galvoju, geras jis ar blogas. Nieważne, Grek czy Turek. Ir man nusispjaut, graikas jis ar turkas. Starzejąc się, święcie wierzę w chleb, który jem. Sendamas prisiekiu duonos kąsniu. Przestałem się nawet o to pytać. Galiausiai nebeklausiu ir to. Dobry czy zły, co za różnica? Geras, blogas - koks skirtumas? Wszyscy skończą tak samo jako jedzenie dla robaków. Galiausiai visi baigia taip pat - tampa kirminų maistu. Jeśli chodzi o kobiety, naśmiewasz się, że je kocham. Kai dėl moterų… Šaipaisi, kad jas myliu. Jak mam ich nie kochać? Kaip gali jų nemylėti? Są biednymi, słabymi stworzonkami. Vargšai, silpni sutvėrimai. A tak niewiele trzeba. Joms reikia tiek nedaug. Ręka mężczyzny na ich piersi, a dają ci wszystko, co mają. Paliesk krūtį… Ir gausi viską, ko panorėjęs. Gdzie jesteś, Bouboulina? Kur tu, Bubulina? Przyszedł Canavaro. Atėjo tavo Kanavaro! Chouchou! Šokėjėle! Spójrz, co ci przyniosłem. Pažiūrėk, ką tau atnešiau. Wesołych Świąt! Linksmų Kalėdų! Sam zrobiłem, żeby ją uszczęśliwić. Nupiešiau pats, kad ją pradžiuginčiau. To ja? Čia aš? Wesołych Świąt. Linksmų Kalėdų, madam. I wzajemnie. Jums taip pat. Co to za wspaniały zapach dochodzi z kuchni? Koks nuostabus kvapas sklinda iš virtuvės? To duży, tłusty Indianin. Didelis riebus kalakutas. Indianin. Kalakutas! Mam nadzieję, że się nie przypala. Tikiuosi, nepridegs? Nie martw się. Nesijaudink. Usiądź. Sėskis. Zaczniemy od środka, od brzucha. Pradėsim nuo viduriuko, nuo pilvo. Potem zajmiemy się pozostałymi częściami, później. O paskui sudorosim ir kitas dalis. Nie czuje się pani dobrze? Jums negera? W moim wieku, monsieur, człowiek nigdy nie czuje się dobrze. Sulaukus mano amžiaus jau niekada nebūna gera. Zwłaszcza w święta. Ypač per šventes. Piję za twoje zdrowie, chouchou, moja piękna syrenko. Geriu į tavo sveikatą, mano gražioji šokėjėle undinėle. Niech urosną ci nowe zęby i nowa skóra. I pozbądź się tych durnych kokard, którymi zakrywasz szyję. Tegu tau išauga nauji dantys, nauja oda ir išmesk tuos kvailus kaspinus, po kuriais slepi savo kaklą. Niech wielkie mocarstwa powrócą na Kretę. A kiedy powstaniesz z fal, by je przywitać, niech wszystkie cholerne statki roztrzaskają się o te okrągłe, twarde skały. Tegu laivynas sugrįžta į Kretą, ir kai tu iškilsi ant bangų jų pasitikti, tegu jų prakeikti laivai sudūžta į šias kietas, apvalias uolas. Chciałabym, aby mogło się stać, jak mówisz. Kaip norėčiau, kad viskas taip ir būtų. Ale jest za późno. Bet jau per vėlu. Nie, nie jest! Ne, ne per vėlu! Proszę, nie! Maldauju, ne! Nic się pani nie stało? Jums viskas gerai? Widzisz, jest już za późno. Matai, jau per vėlu. Nie bądź smutna, moja mała Bouboulino. Neliūdėk, mano mažoji Bubulina. Słyszałem o lekarzu w Europie. Girdėjau, Europoje yra toks daktaras. Czyni cuda. Jis daro stebuklus. Będziesz brała, cokolwiek ci da, krople czy proszki i znów będziesz miała 20 lat. Išgeri jo velniavos - lašelių ar miltelių, ir vėl tampi dvidešimties. Może 25. Gal dvidešimt penkerių. Zdobędę ci trochę. Aš tau jų gausiu. Dużą butelkę? Didelį buteliuką? Całą beczkę. Visa statinę. Połóż się. Štai taip. O czym myślisz? Apie ką galvoji? O Aleksandrii, Bejrucie, Istambule. Aleksandrija, Beirutas, Stambulas. Jak oni mnie kochali. Kaip jie mane mylėjo… Wszyscy. Visi. Ali Bey, Mustafa Nahas Pasha. Ali Bei, Mustafa Nahas Paša. Suleiman Pasha. Suleimanas Paša. Zwłaszcza Suleiman. Ypač Suleimanas. Te cholerne koty. Prakeiktos katės. Cóż, ja… Aš… Co? Ššš… Kas? Śpi? Ji miega? Niech śpi. Nežadink jos. Znów ma 20 lat. Jai vėl dvidešimt. Przechadza się po Aleksandrii, Bejrucie. Ji keliauja po Aleksandriją, Beirutą. Spójrz na nią, uśmiecha się. Pažiūrėk, kaip šypsosi. Głupia stara suka. Kvaila sena kalė. Nie możesz jej zostawić samej. Negalim išeiti ir palikti jos vienos. Nie jest sama. Ji ne viena. Jest z Suleimanem Pashą i dobrze się bawi. Ji su Suleimanu Paša, smaginasi. Brudna stara krowa. Gašli sena karvė. Jest w środku. Ji namie. Niech cię Bóg błogosławi. Ir telaimina tave Dievas. Dokąd? Ei, kur eini? Do kościoła. Į bažnyčią. Nie wiem, jak się tu świętuje. Nesu šventęs graikų Kalėdų. Szefie! Ak, šeimininke! Nie. Nie rozumiesz? Kaip tu nesupranti? Czego? Ko nesuprantu? Jesteś młody i pełen energii. Suprantu, tu jaunas ir kupinas jėgų. Nie rozumiem, co z tym robisz. Bet nesuprantu, kur jas dedi. Czemu nie zostawisz mnie w spokoju? Man jau gana. Kodėl nepalieki manęs ramybėj? Bo cię kocham i życzę ci jak najlepiej. Nes aš tave myliu ir linkiu visko, kas geriausia. Nie krzycz! Nešauk! Kto krzyczy?! Čia kas šaukia! To ona. Štai ji. Czeka. Laukia. To śmieszne. Tai juokinga. Nie będę się tu sprzeczał. Neketinu stovėt ir ginčytis… Ale szefie, ona czeka na ciebie. Bet, šeimininke… Ji tavęs laukia. Powiedzmy, że jestem inny i muszę robić po swojemu. Sakykim, aš kitoks. Ir viską darau savaip. Gdyby Bóg tak zrobił, nie byłoby Bożego Narodzenia. Jei Dievas būtų daręs tavaip, dabar neturėtume Kalėdų. Nie poszedł do kościoła, tylko do Maryi. Jis ėjo ne melstis, o pas Mariją. I urodził się Chrystus. Ir gimė Kristus. Tędy poszedł. Jis nuėjo pas našlę. Maryja to wdowa. Našlė yra Marija. W drzwi głuchego możesz stukać w nieskończoność! Belskis pas kurčią kiek nori, vis tiek neatidarys! Tu masz pieniądze. Štai pinigai. Pamiętaj, to wszystko, na co mnie stać. Atmink - tai viskas, ką turiu. Biedny szef, wiem. Vargšas šeimininkas. Kup to, co potrzebne do wyciągu. Supirk viską, ko reikia. I od razu wracaj. Ir iškart grįžk. Nie utknij gdzieś po drodze. Niekur neužtruk. Będę szybki jak wiatr. Būsiu greitas kaip vėjas. 5 dni. Penkios dienos. Obiecałeś. Tu pažadėjai. Szefie, obiecuję. Šeimininke, pažadu. Do widzenia, szefie. Sudiev, šeimininke. Czego chcesz? Ko nori? Nie zapomnij o mnie. Nepamiršk manęs. Dobra. Nepamiršiu. Do widzenia. Sudiev. Proszę się nie smucić. Neliūdėkit. On wróci. Jis grįš. Wszyscy tak mówią. Visi jie taip sako. Witaj, dziadku! Labas, tėvuk! Nie bój się! Tylko wykonuję swoją pracę. Nesibaidyk, tik dirbu savo darbą. Garçon! Padavėjau! Szampana. Šampano. Jak się nazywasz? Kuo tu vardu? Dziadek! Tėvukas. Chodź ze mną. Eime su manim. Nie opiszę ci dalszego ciągu. Nepasakosiu, kas buvo toliau. Powiem tylko, że trwał bardzo długo i był bardzo namiętny. Galiu pasakyti tik tai, kad naktelė buvo audringa. Bardzo, bardzo namiętny. Pasiutusiai audringa. Następnego popołudnia… Następnego popołudnia… budzę się. Kitą popietę aš pabudau. I… co widzę? Ir ką pamačiau? Obok mnie w łóżku… kobieta… we własnej osobie. Lovoje, šalia manęs gulėjo moteriškė. Delikatna, ciepła i pachnąca słodkością. Švelni šilta skaniai kvepianti. Więc mówię sobie: Zorba, jesteś w raju. Taigi tariau sau: Zorba, esi rojuje. Korzystaj z niego. Mėgaukis tuo. Nie ruszaj się stąd. Nejudėk. Mamy szczęście. Tai bent pasisekė. Naprzeciwko jest restauracja, która podsyła nam jedzenie, przewyborne jedzenie. Priešais yra restoranas, jie mums atsiunčia maisto, puikaus maisto. Kawior, steki, baklawę, wszystko. Ikrų… kepsnių, baklavos, visko. Jemy i wracamy do pracy, a potem śpimy itp., itd. Pavalgom ir puolam prie darbo, paskui numingam ir taip toliau. Antoni! Antoni! Więc dobre wieści. Tad viskas gerai, šeimininke. Nie martw się, o twoim biznesie też myślę. Nesijaudink, nepamiršau ir mūsų reikalų. Ale pytam, po co się spieszyć? Bet kam skubint įvykius? Z każdym dniem jaśnieje mi w głowie i będę w stanie dobić najlepszego targu. Kasdien mano mintys vis aiškesnės, sudarysiu pačias palankiausias sutartis. Całuję cię po przyjacielsku. Ja, Zorba. Bučiuoju, Zorba. P.S. Zapomniałem ci powiedzieć. P.S. Pamiršau parašyti. Ma na imię Lola. Jos vardas Lola. Monsieur. Mesjė. Pardon. Pardon. Powiedzieli, że dostał pan list. Girdėjau, gavot laišką. Od niego? Nuo jo? Od niego. Nuo jo. Co pisze? Ką jis rašo? Proszę samej przeczytać. Pasiskaitykit pati. Moje oczy. Akys jau nebe tos… Pisze, że jest bardzo zajęty. Jis rašo… Kad labai daug dirba. Napisał coś dla mnie? Apie mane rašo? Niech pan czyta. Paskaitykit. Proszę. Maldauju. Proszę, powiedz Bouboulinie, że za nią tęsknię. Pasakyk Bubulinai, kad jos ilgiuosi. Proszę dalej. Skaitykit. Powiedz jej, że wracając co wieczór do mojego pokoiku, modlę się do Boga, aby odesłał mnie do niej szybko z powrotem. Pasakyk jai… kad kas vakarą grįžtu į savo mažą kambarėlį ir meldžiu Dievą, kad sugrąžintų mane pas ją. Bo bez mojej Boubouliny czuję się cholernie nieszczęśliwy. Kuo greičiau. Nes be savo Bubulinos taip kenčiu, kad kai pamatysiu ją kitą kartą. Kiedy znów ją ujrzę, wtedy… Uklęknę przed nią i poproszę, aby była moją na zawsze. Atsiklaupsiu prieš ją… ir paprašysiu būti mano amžinai. Na zawsze? Amžinai? Tak, na zawsze. Taip, amžinai. Tak pisze. Taip jis rašo. Proszę mu powiedzieć, że przyjmuję. Parašykit jam, kad sutinku. Proszę odpisać, niech przywiezie mi 5 metrów białego atłasu i woal. Ir dar parašykit, kad parvežtų man 5 metrus balto satino ir nuometą. Wie pan, tu nie mogę znaleźć. Čia tokių dalykų nerasi. Jest pan bardzo uprzejmy. Jūs labai malonus. Jeszcze jedno. Dar vienas dalykas. Wie pan, Zorba i ja bardzo pana lubimy. Mudu su Zorba labai jus mylim. Będzie pan naszym świadkiem? Ar būsit mūsų liudininkas? To będzie zaszczyt. Man bus garbė. Odejdź! Eik sau! Dla ciebie! Čia tau! Kłamstwa! Melas! Też jesteś jej kochankiem? Ar ir tu jos meilužis? Pan Zorba. Pone Zorba. Szefie! Och, szefie. Šeimininke! Pachniesz perfumami. Kvepiat kvepalais, pone Zorba. Szorowałem się przez 2 godziny, ale nadal pachnie. Zabawne. Šveičiau odą dvi valandas, bet ji vis tiek kvepia. Prawda? Keista, ar ne? Co to takiego? Kas čia? Prezenty. Dovanos. Prezenty! Dovanos? Do licha, dla kogo? Kurių velnių? Barby Antoniego, Yianniego. Barbai Antoniui, Janiui. Ten - dla biednej małej Boubouliny. O šita vargšei Bubulinai. Mam nadzieję, że to suknia ślubna. Tikiuosi, vestuvinė suknelė. Słyszałeś. Girdėjai. Szefie, co tam kombinujesz? Šeimininke… Ką tu rezgi? Była tu, gdy przyszedł twój list. Ji buvo čia, kai gavau tavo laišką. Nie mogłem jej przeczytać tego, co napisałeś. Juk negalėjau perskaityt jai, ko ten prirašei. Prawda? Kaip manai? Szefie, to nie był dobry dowcip. Niekam tikęs pokštas, šeimininke. A rzeczy do wyciągu linowego? O kaip reikalingi daiktai? Mam wszystko. Viską turiu. Prezent dla ciebie. Tiesa. Dovana tau. Pudełko angielskich czekoladek. Dėžė angliškų saldainių. W porządku. Nėra už ką. Hej, koniec z obijaniem się. Ir užteks kvailioti. Nie tu. Tik ne čia. Podciągamy portki do góry i zarabiamy kupę pieniędzy. O dabar maukimės kelnes ir užsidirbkim krūva pinigų. Jesteś niepoprawny. Tu nepataisomas. Nie wiem, co to znaczy, ale proszę. Nežinau, ką tai reiškia, bet nesvarbu. Z wyrazami uznania. Pažvelk. Święte nieba. Gerasis Dieve! Co zrobiłeś z włosami? Ką pasidarei savo plaukams? Pomalowałem je. Nusidažiau. Dla dumy. Iš išdidumo. Abym mógł chodzić z Lolą i żeby nie musiała się wstydzić. Kad galėčiau rodytis su Lola, kad ji manęs nesigėdytų. On się śmieje. Jis juokias. Ale wiesz co? Bet žinai, ką? Jestem młody jak moje włosy. Atjaunėjau, kaip ir mano plaukai. Silniejszy od byka. Dabar aš stiprus kaip bulius. Zapytaj Loli. Paklausk Lolos. A ból nerek? Prisimeni, skundžiausi kepenim? Minął. Skausmai išnyko. Rozgryź to! Ką pasakysi? Przy okazji, szefie, przyjechałem zeszłej nocy, a ciebie nie było. Beje, šeimininke… Grįžau vakar, bet tavęs neradau. Gdzie byłeś, do cholery? Kur tave velnias nešiojo? Ja… nie mogłem pomóc. Aš… Aš negalėjau jai padėti… Czemu młodzi umierają? Kodėl miršta jauni? Czemu każdy umiera? Kodėl žmonės apskritai miršta? Powiedz mi. Atsakyk. Jaki pożytek z twoich cholernych książek? Tai kokia nauda iš tavo prakeiktų knygų? Jeśli tego ci nie mówią, co, do licha, ci mówią? Jei to jose nerašo, kokį velnią ten rašo? Mówią mi o męczarniach tych, którzy nie potrafią odpowiedzieć na twoje pytania. Ten rašo apie kančias žmonių, kurie neranda atsakymų į tokius klausimus kaip taviškis. Pluję na ich męczarnię. Spjoviau į visas kančias! Kto tu jest? Kas ten? To ja. Aš. Do środka ją, szybko. Vesk ją vidun, greičiau. Hej. Ei… Przemokła pani? Jūs visa permirkus. Jesteś okrutny. Tu žiaurus. Czemu mnie porzuciłeś? Kodėl mane palikai? Zrobię kawę. Išvirsiu kavos. Cała wioska się ze mnie śmieje. Visas kaimas iš manęs juokias. Gdzie jest mój biały atłas? Kur mano baltas satinas? Gdzie jest moja suknia ślubna? Kur mano vestuvinė suknelė? Na Krecie nie znajdziesz atłasu dobrej jakości. Kretoje nėra gero satino. Nie! Ne. Więc… zamówiłem go. Todėl… Aš jo užsakiau. Z Aten. Iš Atėnų. Tak. Tikrai? Również kilka białych świec z jedwabnymi kokardami. Taip pat baltų žvakių su šilkiniais kaspinais. I różowe bombonierki. Ir rausvų kaspinėlių. Nasz ślub, droga Bouboulino, będzie tak przewyborny, że oślepi świat wspaniałością. Mūsų vestuvės, mano mieloji Bubulina, bus tokios prašmatnios, kad nustebins visa pasaulį. Nie mogę trzymać tego dalej w tajemnicy. Daugiau nebegaliu to slėpti. Zaangażowałem najlepszych krawców w Atenach, aby uszyli ci suknię, jakiej nikt na Wschodzie nie widział. Paprašiau geriausius Atėnų siuvėjus pasiūti tau tokia vestuvinę suknelę, kokios nieks nematė Rytuose. Czy na Zachodzie. Nei Vakaruose. 20 metrów białego atłasu pokrytego perłami. Dvidešimt metrų balto satino siuvinėto perlais. Ze słońcem na jednej piersi i księżycem na drugiej. Ant vienos krūties saulė, ant kitos - mėlulis. Z czystego złota. Iš gryno aukso. Ja też. Ir aš. Też mam dla ciebie tajemnicę. Ir aš turiu tau paslaptį. Otwórz. Išvyniok. Najpierw napiję się kawy. Iš pradžių išgersiu kavos. Teraz. Dabar. Widzisz, co narobiłeś? Matai, ką padarei? Do licha, skąd masz te obrączki? Iš kur, po velniais, gavai žiedus? Kazałam je dla nas zrobić. Užsakiau juos mums. Z dwóch złotych suwerenów od angielskiego admirała. Iš dviejų auksinių soverenų, kuriuos man davė anglų admirolas. Trzymałam je na mój… Saugojau juos savo… Na co? Kam? Mój pogrzeb. Laidotuvėm. Zorba? Zorba… Zostańmy fiancés. Susižadėkim. Ale… Bet… Mamy świadka. Mamy obrączki. Yra liudininkas. Ale nie mamy księdza. Bet nėra kunigo. Nie przeszkadza mi to. Man nesvarbu. Bóg patrzy. Dievas viską mato. No nie? Ne? Dobra. Na gerai. Wyjdźmy na dwór, Bóg nas będzie lepiej widział. Eime laukan, kad Dievas mus geriau matytų. Ty, przygotuj się. Tu, ruoškis. Świadek, chodź. Liudininke, eime. Co robimy? Ką darysim? Umiesz śpiewać? Moki dainuoti? Nie. Aišku, ne. Nieważne, ja umiem. Tiek to, aš pats. Śluby, chrzciny, pogrzeby, znam wszystkie. Vestuvės, krikštynos, laidotuvės - viską moku mintinai. Śpiewałem pieśni kościelne. Giedojau berniukų chore. To nic takiego. Menkniekis. Tylko przeziębienie. Tiesiog peršalai. Jutro poczujesz się lepiej. Rytoj pasijusi geriau. W przyszłą niedzielę pójdziemy się zabawić. O kitą sekmadienį trauksim pasilinksminti. Wiesz, Wielkanoc. Juk Velykos. Tak. Tak. Taip. Słońce cię rozweseli. Tau reikia saulės, ji pakels tau nuotaiką. A teraz, moja piękna, odciągniemy bańki. Na, mano gražuole. Dabar viską nuimsim. Słuchaj tego pięknego odgłosu. Paklausyk, koks gražus garsas. Jak pocałunek. Tarsi bučiniai. Bardzo seksowny. Labai seksualu. Jestem zazdrosny. Aš net pavydžiu. Cudzoziemka umiera! Užsienietė miršta! Nie ma żadnej rodziny! Ji neturi šeimos! Państwo wszystko zabierze! Visas turtas atiteks valstybei! A czemu nie my? Kodėl ne mums? Jesteśmy biedni! Mes neturtingi! Zabójcy! Žudikai! Nie chcę… Nenoriu… Nie. Nekalbėk. Nie wiem co… Nenoriu… Już dobrze. Viskas bus gerai. Canavaro. Canavaro. Kanavaro! To ja, Zorba. Čia aš, Zorba. Chce, żebyśmy wypili za jej duszę. Jis prašo išgerti už jos sielą. Zorba, a co z pogrzebem? Zorba, o kaip laidotuvės? Nie będzie żadnego pogrzebu. Laidotuvių nebus. Należała do Franków. Ji buvo prancūzė. Żegnała się czterema palcami. Žegnodavosi keturiais pirštais. Nie rozumiem. Nesuprantu? Ksiądz nie pochowa jej jak innych. Kunigas atsisako laidoti ją kaip kitus. To okropne. Bet tai baisu. Nie żyje. Ji mirus. Nie robi to różnicy. Koks skirtumas? Hej, szefie! Ei, šeimininke! Szefie! Šeimininke! Jesteśmy prawie gotowi. Mes pasiruošę. Hej, Canavaro, też chcesz popatrzeć? Ei, Kanavaro, nori pažiūrėti? Chodź. Eime! W imię Ojca! Vardan Dievo Tėvo! To nic. To nic! Nieko! Za pierwszym razem zawsze tak jest. Pirmą kart visada taip. I Syna! Ir sūnaus! Szefie, gdzie jesteś, szefie? Šeimininke, kur tu, šeimininke? To nic. Nieko! I Ducha Świętego! Ir Šv. Dvasios! Hej, Canavaro. Ei, Kanavaro. Jak się masz? Kaip tu? Jagnię! Ėriukas! Spali się! Jis sudegs! Wiesz, ludzie przepowiadają z tego przyszłość. Žinai, iš jų spėja ateitį. A ty potrafisz? O tu gali? Wszystko w porządku. Viskas bus gerai. Będziemy żyć 1000 lat. Gyvensim tūkstantį metų. Widzę wyprawę. Regiu kelionę. Wielką wyprawę do miasta. Ilga kelionę į miestą. Z dużymi domami. Baltą miestą. Jak szybko, szefie? Ar greitai, šeimininke? Kilka dni. Už kelių dienų. Co zrobię bez twojego towarzystwa? Ką aš be tavęs darysiu? Zejdziemy się kiedyś. Mes dar susitiksim. Wyjedziesz i zostaniesz. Tu išvyksi ir negrįši. Ze swoimi książkami. Liksi su savo knygom. Twoje zdrowie. Į tavo sveikatą. Twoje, Zorba. Į tavo, Zorba. Do diabła, szefie. Za bardzo cię lubię, żeby tego nie mówić. Po paraliais, šeimininke, per daug man patinki, kad nepasakyčiau. Masz wszystko, z wyjątkiem jednego: szaleństwa. Turi viską, išskyrus vieną dalyką - beprotybę. Człowiekowi potrzeba trochę szaleństwa albo… Žmogui reikia beprotybės, kitaip… Albo? Kitaip? Nie odważy się odciąć liny i się uwolnić. Jis niekada neišdrįs sutraukyti pančių ir išsilaisvinti. Jesteś na mnie zły? Pyksti ant manęs? Naucz mnie tańczyć. Išmokyk mane šokti. Nauczysz? Ar išmokysi? Tańczyć? Šokti? Powiedziałeś tańczyć? Tu pasakei - šokti? Dawaj, mój chłopcze. Eikš, vaikine. Razem. Kartu. Do przodu. Pradedam. I znowu. Dar kartą! W dół. Pritupiam! Szefie, mam ci tyle do powiedzenia. Šeimininke, turiu tau tiek visko pasakyti! Nigdy nie kochałem człowieka bardziej niż ciebie. Dar nieko taip nemylėjau kaip tave! Hej, szefie, widziałeś kiedyś bardziej przewyborny krach? Šeimininke, ar kada matei didingesnę katastrofą? Potrafisz się śmiać, co? Tu ir juoktis moki? Hej, śmiejesz się! Tu juokiesi! Widziałeś…? Widziałeś, jak wszyscy uciekali? Matei, kaip jie bėgo? Zwłaszcza mnisi. Ypač vienuoliai! Drugi raz… Antras kartas… Trzeci raz był najlepszy. Trečias kartas buvo geriausias! Nic nie zostało! Nieko neliko!